of 83/83
BỘ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỔNG CỤC GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP TÀI LIỆU DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ TRONG CHƯƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP (Kèm theo Công văn số 147/TCGDNN-ĐTCQ ngày 22 tháng 01 năm 2020 của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp)

MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊthuvien.hpic.edu.vn/FileUpload/MH01 - Giao duc chinh tri...Môn học Giáo dục chính trị là môn học bắt buộc thuộc khối các môn học

  • View
    2

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊthuvien.hpic.edu.vn/FileUpload/MH01 - Giao duc chinh tri...Môn học...

B GIÁO DC VÀ ÀO TOTNG CC GIÁO DC NGH NGHIP
TÀI LIU DY HC
TRONG CHNG TRÌNH ÀO TO TRÌNH TRUNG CP
(Kèm theo Công vn s 147/TCGDNN-TCQ ngày 22 tháng 01 nm 2020
ca Tng cc Giáo dc ngh nghip)
2
II. Mc tiêu ca môn hc ..............................................................................................3
III. Ni dung chính ........................................................................................................4
IV. Phng pháp dy hc và ánh giá môn hc .........................................................4
Bài 1: Khái quát v ch ngha Mác-Lênin .....................................................................4
I. Khái nim ch ngha Mác-Lênin .............................................................................5
II. Các b phn cu thành ca ch ngha Mác-Lênin .................................................6
III. Vai trò nn tng t tng, kim ch nam cho hành ng ca ch ngha Mác-
Lênin .......................................................................................................................18
Bài 2: Khái quát v t tng H Chí Minh ...................................................................21
I. Khái nim t tng H Chí Minh ............................................................................21
II. Mt s ni dung c bn ca t tng H Chí Minh ....................................... 24
III. Vai trò ca t tng H Chí Minh vi cách mng Vit Nam ..............................28
IV. Hc tp và làm theo t tng, o c, phong cách H Chí Minh trong giai
on hin nay ..........................................................................................................29
Bài 3: Nhng thành tu ca cách mng vit nam di s lãnh o ca ng .......36
I. S ra i và lãnh o ca ng Cng sn Vit Nam i vi cách mng Vit
Nam .........................................................................................................................36
II. Nhng thành tu ca cách mng Vit Nam di s lãnh o ca ng .............50
Bài 4: Phát trin kinh t, xã hi, vn hóa, con ngi Vit Nam ..............................54
I. Ni dung ca ch trng phát trin kinh t, xã hi, vn hóa, con ngi Vit
Nam hin nay .........................................................................................................54
II. Gii pháp phát trin kinh t, xã hi, vn hóa, con ngi Vit Nam hin nay ...60
Bài 5: Tu dng, rèn luyn tr thành ngi công dân tt, ngi lao ng tt ..74
I. Quan nim v ngi công dân tt, ngi lao ng tt ............................................74
II. Ni dung tu dng, rèn luyn tr thành ngi công dân tt, ngi lao
ng tt ...................................................................................................................76
1. V trí
Trong iu kin xây dng ch ngha xã hi, Chính tr trc ht là bo m
vai trò lãnh o ca ng cng sn, hiu lc qun lý ca nhà nc, quyn làm ch
ca nhân dân lao ng trên tt c các lnh vc ca i sng xã hi.
Chính tr có vai trò to ln. Chính tr úng n giúp cho mt giai cp, mi
con ngi thc hin c mc tiêu ca mình.
Môn hc Giáo dc chính tr là môn hc bt buc thuc khi các môn hc
chung trong chng trình ào to trình trung cp.
2. Tính cht môn hc
Giáo dc chính tr là b phn ca khoa hc chính tr, ca công tác t tng,
có ni dung ch yu là giáo dc ch ngha Mác-Lênin, t tng H Chí Minh,
Cng lnh, ng li ca ng, pháp lut ca Nhà nc nhm xây dng bn lnh
chính tr, nim tin và nng lc hot ng thc tin cho mi ngi, áp ng yêu cu
xây dng t nc.
Môn hc Giáo dc chính tr gn bó cht ch vi ng li ca ng, chính
sách, pháp lut ca Nhà nc, gn vi thc tin t nc, gn vi s tu dng, rèn
luyn ca ngi hc, áp ng yêu cu ca s nghip xây dng, bo v T quc xã
hi ch ngha.
II. MC TIÊU CA MÔN HC
Sau khi hc xong môn hc, ngi hc cn t c:
V kin thc: Trình bày c mt s ni dung khái quát v ch ngha Mác -
Lênin, t tng H Chí Minh quan im, ng li ca ng, chính sách, pháp
lut ca Nhà nc yêu cu và ni dung hc tp, rèn luyn tr thành ngi công
dân tt, ngi lao ng tt.
V k nng: Vn dng c các kin thc chung c hc v quan im,
ng li ca ng, chính sách, pháp lut ca Nhà nc vào vic hc tp, rèn
luyn, xây dng o c, li sng tr thành ngi công dân tt, ngi lao ng
tt và tham gia xây dng, bo v T quc.
4
V nng lc t ch và trách nhim: Có nng lc vn dng các ni dung ã
hc rèn luyn phm cht chính tr, o c, li sng thc hin tt quan im,
ng li ca ng chính sách, pháp lut ca Nhà nc.
III. NI DUNG CHÍNH
Môn hc Giáo dc chính tr trình trung cp có ni dung gm: Khái quát
v ch ngha Mác-Lênin; Khái quát v t tng H Chí Minh Nhng thành tu
ca cách mng Vit Nam di s lãnh o ca ng Phát trin kinh t, xã hi, vn
hóa, con ngi Vit Nam Tu dng, rèn luyn tr thành ngi công dân tt,
ngi lao ng tt.
IV. PHNG PHÁP DY HC VÀ ÁNH GIÁ MÔN HC
1. Phng pháp dy hc
Môn hc Giáo dc chính tr ly phng pháp lun ca ch ngha Mác-
Lênin, t tng H Chí Minh là c s dy hc s dng các phng pháp dy hc
tích cc. Ngi hc chú trng t nghiên cu tài liu, kt hp vi tho lun trên lp,
liên h vi thc tin ngh nghip ào to ng dng công ngh thông tin hin i,
tham kho nhiu tài liu ca ng, Nhà nc cng c kin thc.
Giáo dc chính tr là môn hc gn bó cht ch vi thc tin cuc sng.
Trong dy và hc cn liên h vi thc tin hin nay gn dy lý thuyt vi hc
ngoi khoá, tham quan bo tàng, thc tin sn xut, các doanh nghip các di tích
lch s, vn hoá cách mng...
2. ánh giá môn hc
Vic ánh giá kt qu hc tp ca ngi hc c thc hin theo quy nh
ti Thông t s 09/2017/TT-BLTBXH ngày 13 tháng 3 nm 2017 ca B trng
B Lao ng - Thng binh và Xã hi quy nh vic t chc thc hin chng
trình ào to trình trung cp, trình cao ng theo niên ch hoc theo phng
thc tích ly mô un hoc tín ch quy ch kim tra, thi, xét công nhn tt nghip.
CÂU HI
1. Làm rõ v trí và tính cht ca môn Giáo dc chính tr?
2. Cn phi làm nhng gì hc tp tt môn Giáo dc chính tr?
5
KHÁI QUÁT V CH NGHA MÁC-LÊNIN
I. KHÁI NIM CH NGHA MÁC-LÊNIN
Ch ngha Mác-Lênin là hc thuyt do C.Mác, Ph. ngghen sáng lp t
nhng nm gia th k XIX, c V.I.Lênin b sung, phát trin vào u th k
XX. Ch ngha Mác-Lênin là h thng lý lun thng nht c cu thành t ba b
phn lý lun c bn là trit hc Mác-Lênin, kinh t chính tr hc Mác-Lênin và ch
ngha xã hi khoa hc. Ch ngha Mác-Lênin là h thng lý lun khoa hc thng
nht v mc tiêu, con ng, bin pháp, lc lng thc hin s nghip gii phóng
giai cp công nhân, gii phóng xã hi, gii phóng con ngi, xây dng thành công
ch ngha xã hi và ch ngha cng sn.
Ba b phn cu thành ca Mác- Lênin có v trí, vai trò khác nhau nhng là
mt th thng nht nêu rõ mc tiêu, con ng, lc lng, phng thc gii phóng
xã hi, gii phóng giai cp, gii phóng con ngi.
Trit hc Mác-Lênin là khoa hc v nhng quy lut chung nht ca t nhiên,
xã hi và t duy có vai trò trang b cho con ngi cách nhìn khoa hc và phng
pháp úng n nhn thc, ci to và phát trin th gii.
Kinh t chính tr hc Mác-Lênin là khoa hc nghiên cu các quan h xã hi
ca sn xut và trao i trong quan h bin chng vi trình phát trin ca lc
lng sn xut và kin trúc thng tng tng ng ca phng thc sn xut nht
nh.
Ch ngha xã hi khoa hc nghiên cu nhng quy lut chính tr-xã hi, nhng
nguyên tc c bn, nhng iu kin, nhng con ng và hình thc, phng pháp
u tranh cách mng ca giai cp công nhân và nhân dân lao ng nhm thc hin
s chuyn hóa t ch ngha t bn lên ch ngha xã hi và ch ngha cng sn.
- Ngun gc hình thành ch ngha Mác
V kinh t-xã hi: Nn i công nghip t bn ch ngha gia th k XIX phát
trin mnh nhiu nc Tây Âu. S ra i và phát trin ca giai cp vô sn vi tính
cách là lc lng chính tr c lp là nhân t quan trng ra i ch ngha Mác.
V t tng lý lun là nhng nh cao v trit hc c in c, kinh t chính
tr hc c in Anh và ch ngha xã hi không tng phê phán Pháp.
V khoa hc là nhng phát minh v khoa hc t nhiên nh thuyt tin hóa
ging loài ca ác-uyn, thuyt bo toàn và chuyn hóa nng lng ca Lô-mô-nô-
6
xp hc thuyt v t bào ca các nhà khoa hc c. Các hc thuyt này là c s
cng c ch ngha duy vt bin chng - c s phng pháp lun ca hc thuyt
Mác.
- Nhân t ch quan: C.Mác (1818-1883), Ph.ng-ghen (1820-1895) là
nhng thiên tài trên nhiu lnh vc. Hai ông ã nghiên cu k xã hi t bn, k
tha, tip thu có chn lc và phát trin nhng tin t tng lý lun, khoa hc,
phát hin ra s mnh lch s toàn th gii ca giai cp công nhân và sáng lp ra
hc thuyt mang tên mình.
- Ba giai on phát trin ca ch ngha Mác- Lênin
Giai on C.Mác, Ph.ng-ghen (1848-1895). Tháng 2-1848, tác phm
Tuyên ngôn ca ng cng sn do hai ông d tho c ng minh nhng ngi
cng sn thông qua, m u s ra i ch ngha Mác. Sau ó hai ông ã vit nhiu
tác phm, xây dng nên hc thuyt khoa hc vi ba b phn trit hc, kinh t chính
tr hc và ch ngha xã hi khoa hc.
V.I.Lênin phát trin ch ngha Mác (1895-1924): V.I.Lênin (1870-1924) ã
u tranh, bo v và phát trin sáng to ch ngha Mác trong giai on ch ngha
quc. Ngi ã lãnh o thng li Cách mng Tháng Mi Nga nm 1917, phát
trin nhiu vn lý lun mi v xây dng ch ngha xã hi. Sau khi V.I.Lênin
mt, Quc t Cng sn ã b sung, gi ch ngha Mác là ch ngha Mác-Lênin.
T nm 1924 n nay, các ng cng sn và công nhân trên th gii coi ch
ngha Mác-Lênin là nn tng t tng vn dng, b sung, phát trin, xây dng
ng li cách mng phù hp vi thc tin t nc.
II. CÁC B PHN CU THÀNH CA CH NGHA MÁC-LÊNIN
1. Trit hc Mác-Lênin
a) Ch ngha duy vt bin chng
Ch ngha duy vt bin chng do C.Mác và Ph.ngghen sáng lp quan nim
mi s vt, hin tng trong th gii rt a dng nhng bn cht là s tn ti ca
vt cht thông qua các s vt c th. Vt cht là cái có trc, ý thc là cái có sau,
vt cht quyt nh ý thc, còn ý thc ch là s phn ánh mt phn th gii vt cht
vào u óc con ngi.
Vn ng là phng thc tn ti ca vt cht nên vn ng ca vt cht là
vnh vin vì ó là s vn ng t thân, do mâu thun bên trong quyt nh. Có 5
hình thc c bn ca vn ng là vn ng c hc, lý hc, hoá hc, sinh hc và
7
vn ng xã hi. Vn ng xã hi là hình thc vn ng cao nht vì nó là s vn
ng các ch xã hi thông qua con ngi.
Ý thc là s phn ánh tích cc, sáng to hin thc khách quan ca óc ngi,
gm ba yu t c bn nht là tri thc, tình cm và ý chí ca con ngi. Do tâm,
sinh lý, mc ích, yêu cu, ng c và iu kin mi ngi khác nhau nên cùng
hin thc khách quan nhng ý thc con ngi có th khác nhau.
Vt cht và ý thc có mi quan h bin chng, trong ó vt cht quyt nh
ngun gc, ni dung, bn cht và s vn ng ca ý thc. Ý thc có tính c lp
tng i và tác ng tích cc tr li vt cht thông qua hot ng thc tin ca
con ngi.
- Hai nguyên lý c bn ca phép bin chng duy vt là:
+ Nguyên lý v mi liên h ph bin khng nh th gii có vô vàn các s
vt, hin tng tn ti trong mi liên h tng h, nh hng trc tip hay gián
tip vi nhau. Có mi liên h bên trong, bên ngoài, mi liên h chung, liên h
riêng có mi liên h trc tip, có mi liên h gián tip, thông qua trung gian. Vì
vy phi có quan im toàn din xem xét các mi liên h bn cht, bên trong s
vt, hin tng.
+ Nguyên lý v s phát trin khng nh mi s vt, hin tng luôn luôn
vn ng và phát trin không ngng. Có nhng vn ng din ra theo khuynh
hng i lên, i xung, vòng tròn, lp li hoc xoáy c i lên. Phát trin là khuynh
hng vn ng t thp lên cao, t n gin n phc tp, t kém hoàn thin n
hoàn thin theo chiu hng i lên. Vì vy cn nhn thc s vt, hin tng theo
xu hng vn ng, i mi phát trin.
- Nhng quy lut c bn ca phép bin chng duy vt
+ Quy lut t nhng s thay i v lng dn n s thay i v cht và
ngc li
Quy lut này ch ra v cách thc vn ng và phát trin ca s vt, hin
tng trong t nhiên, xã hi và t duy. Mi s vt, hin tng u gm hai mt i
lp cht và lng. Cht là các thuc tính khách quan, vn có ca các s vt, hin
tng còn lng là ch s các yu t cu thành, quy mô tn ti và nhp iu bin
i ca chúng. Tng ng vi mt lng thì cng có mt cht nht nh và ngc
li. Lng bin i s dn n mâu thun, phá v cht c, cht mi ra i vi
lng mi. Lng mi li tip tc bin i n gii hn nào ó li phá v cht c.
S thay i v lng u có th dn ti nhng s thay i v cht và ngc li to
ra s vn ng, phát trin ca s vt, hin tng.
8
+ Quy lut thng nht và u tranh ca các mt i lp
Quy lut này vch ra ngun gc, ng lc ca s phát trin và là ht nhân
ca phép bin chng duy vt. Theo quy lut này, mi s vt, hin tng u là th
thng nht ca các mt i lp có liên h vi nhau, thâm nhp vào nhau, tác ng
qua li ln nhau, làm tin tn ti cho nhau. S thng nht các mt i lp là
tng i u tranh gia các mt i lp là tuyt i. Các mt i lp vn ng
trái chiu nhau, không ngng tác ng, nh hng n nhau, làm s vt, hin
tng bin i, phát trin.
+ Quy lut ph nh ca ph nh
Quy lut này vch ra khuynh hng vn ng, phát trin ca s vt . Th
gii vt cht tn ti, vn ng phát trin không ngng. S vt, hin tng nào ó
xut hin, mt i, thay th bng s vt, hin tng khác. S thay th ó gi là ph
nh.
Ph nh bin chng là s t ph nh do mâu thun bên trong s vt, Cái
mi ph nh cái c, nhng cái mi s không phi là mi mãi, nó s c i và b cái
mi khác ph nh; không có ln ph nh cui cùng. Cái c tuy b thay th nhng
vn còn li nhng yu t, ôi khi mnh hn cái mi. Cái mi còn non yu cha có
kh nng thng ngay cái c. Vn ng phát trin i lên, là xu hng chung ca th
gii, nhng không din ra theo ng thng tp, mà din ra theo ng xoáy c,
quanh co phc tp.
- Lý lun nhn thc
Nhn thc là mt hot ng ca con ngi, là quá trình phn ánh ch ng,
tích cc, sáng to th gii khách quan vào trong u óc ngi. Hot ng nhn
thc c thc hin thông qua thc tin, ly thc tin làm c s, là mc ích, ng
lc và là tiêu chun xác nh tính úng n ca nhn thc.
Ch th nhn thc là con ngi nhng thng b chi phi bi iu kin lch
s, v kinh t, chính tr -xã hi, truyn thng vn hoá c im tâm sinh lý, c
bit là nng lc nhn thc, t duy ca ch th.
Nhn thc ca con ngi không phi là th ng mà là ch ng, tích cc,
sáng to, i t bit ít n bit nhiu, t bit hin tng n hiu bn cht s vt, t
trc quan sinh ng n t duy tru tng.
Nhn thc cm tính và nhn thc lý tính là hai giai on ca mt quá trình
nhn thc có liên h mt thit, tác ng qua li ln nhau. Giai on nhn thc cm
tính, nhn thc hin thc trc tip th gii khách quan, nhng ó ch là nhn thc
9
nhng hin tng b ngoài, gin n. Nhn thc lý tính ch ra nhng mi liên h
bn cht, tt yu bên trong, vch ra quy lut vn ng phát trin ca s vt, hin
tng. Nhn thc cm tính là tin , iu kin ca nhn thc lý tính. Nhn thc lý
tính khi ã hình thành s tác ng tr li làm cho nhn thc cm tính nhy bén
hn, chính xác hn. T duy tru tng phn ánh gián tip hin thc nên phi kim
nghim trong thc tin phân bit úng, sai.
- Thc tin và vai trò ca nó i vi nhn thc
Thc tin là toàn b hot ng vt cht ca con ngi nhm ci to th gii
khách quan phc v nhu cu ca con ngi. Hot ng thc tin th hin qua ba
hình thc c bn là hot ng sn xut vt cht hot ng chính tr-xã hi và hot
ng thc nghim khoa hc. Trong ó, hot ng sn xut ra ca ci vt cht là
hot ng c bn nht vì nó quyt nh s tn ti và phát trin xã hi.
Thc tin là c s, ngun gc ca nhn thc,cung cp nhng tài liu hin
thc, khách quan, làm c s con ngi nhn thc. Thc tin là ng lc và mc
ích ca nhn thc; là tiêu chun ca chân lý.
b) Ch ngha duy vt lch s
Ch ngha duy vt lch s bao gm nhng quy lut vn ng, phát trin ca
xã hi.
- Quy lut quan h sn xut phù hp vi trình phát trin ca lc lng
sn xut
Con ngi hot ng sn xut ra ca ci vt cht, tinh thn và sn xut ra
chính con ngi. tn ti và phát trin, trc tiên con ngi phi n, ung, và
mc trc khi có th làm chính tr, khoa hc, ngh thut, tôn giáo, sinh sn... Mun
vy, h phi lao ng sn xut ra ca ci vt cht.
Phng thc sn xut là cách thc tin hành sn xut vt cht trong mt giai
on nht nh ca lch s. Mi phng thc sn xut gm hai mt cu thành là lc
lng sn xut và quan h sn xut.
Lc lng sn xut là mi quan h gia con ngi vi gii t nhiên, là trình
chinh phc t nhiên ca con ngi. Lc lng sn xut bao gm t liu sn
xut và ngi lao ng. T liu sn xut gm i tng lao ng và công c lao
ng, trong ó công c lao ng là yu t ng nht, luôn i mi theo s phát
trin ca sn xut.
Quan h sn xut là mi quan h gia ngi vi ngi trong quá trình sn
xut, bao gm quan h s hu i vi t liu sn xut, t chc, qun lý và phân
10
phi sn phm lao ng; trong ó quan h s hu i vi t liu sn xut óng vai
trò quyt nh nht.
Trong mi phng thc sn xut, lc lng sn xut và quan h sn xut
gn bó hu c vi nhau. Lc lng sn xut nh th nào v trình phát trin thì
quan h sn xut phù hp nh th y. Khi trình lc lng sn xut phát trin,
thay i thì quan h sn xut cng thay i theo. n mc nào ó, quan h sn
xut c không còn phù hp na, nó s mâu thun và cn tr lc lng sn xut.
tip tc phát trin, lc lng sn xut phi phá v quan h sn xut c, thit lp
quan h sn xut mi, phù hp vi trình ca lc lng sn xut.
- Quy lut v mi quan h bin chng gia c s h tng và kin trúc
thng tng
C s h tng là toàn b nhng quan h sn xut hp thành c cu bao gm
quan h sn xut thng tr, quan h sn xut còn li ca hình thái kinh t-xã hi
trc ó và quan h sn xut ca hình thái kinh t-xã hi tng lai. Trong ó quan
h sn xut thng tr gi vai trò ch o và chi phi các quan h sn xut khác.
Kin trúc thng tng là toàn b nhng quan im t tng chính tr, pháp
quyn, o c, ngh thut, tôn giáo, trit hc... và nhng thit ch tng ng nh
nhà nc, ng phái, giáo hi, các t chc qun chúng..., c hình thành trên c
s h tng nht nh và phn ánh c s h tng ó. C s h tng th nào thì kin
trúc thng tng c xây dng tng ng. Quan h sn xut nào thng tr thì to
ra kin trúc thng tng chính tr phù hp vi nó. Khi c s h tng bin i, kin
trúc thng tng bin i theo. Bin i c s h tng, sm hay mun cng dn ti
bin i kin trúc thng tng. Kin trúc thng tng tác ng tr li, bo v c s
h tng ã sinh ra nó. Trong các b phn ca kin trúc thng tng, Nhà nc có
vai trò quan trng và có hiu lc mnh nht vì Nhà nc là công c qun lý hiu
qu ca giai cp thng tr i vi xã hi
Cách mng xã hi là bc nhy vt v cht trong s phát trin xã hi, là s
thay th hình thái kinh t-xã hi này bng hình thái kinh t-xã hi khác, tin b
hn. Trong cách mng xã hi, qun chúng nhân dân là ng lc c bn. Qun
chúng nhân dân là ngi sáng to ra mi ca ci vt cht và tinh thn cho xã hi,
to iu kin cho s phát trin xã hi,...là lc lng quyt nh s phát trin ca
lch s xã hi.
a) Hc thuyt giá tr và giá tr thng d
- Hc thuyt giá tr là xut phát im trong toàn b lý lun kinh t ca
C.Mác. Bng vic phân tích hàng hoá, C.Mác ã vch ra quan h gia ngi vi
ngi thông qua quan h trao i hàng hoá, ó chính là lao ng, c s ca giá tr
hàng hoá.
Hàng hoá là sn phm ca lao ng, dùng tho mãn nhu cu ca con
ngi thông qua trao i mua bán. Hàng hoá có hai thuc tính c bn là giá tr s
dng và giá tr trao i. Giá tr s dng ca hàng hoá là công dng ca hàng hoá
tho mãn nhu cu nào ó ca con ngi. Giá tr trao i là mt t l, theo ó nhng
giá tr s dng loi này c trao i vi nhng giá tr s dng loi khác.
Giá tr ca hàng hoá là lng lao ng xã hi c o bng thi gian lao
ng xã hi cn thit ca ngi sn xut hàng hoá. trao i hàng hoá ó vi
nhau phi cn c vào giá tr xã hi ca hàng hoá ó.
Thi gian lao ng xã hi cn thit là thi gian cn thit sn xut ra mt
hàng hoá trong iu kin bình thng ca xã hi, vi mt trình k thut trung
bình và cng lao ng trung bình trong iu kin xã hi nht nh.
Nng sut lao ng xã hi là nng lc sn xut ca lao ng c tính bng
s lng sn phm c sn xut ra trong mt n v thi gian hoc lng thi
gian cn thit sn xut ra mt n v sn phm. Lao ng gin n là lao ng
ca bt k mt ngi bình thng nào có kh nng lao ng cng có th thc hin
c. Lao ng phc tp là lao ng òi hi phi c hun luyn ào to thành
lao ng lành ngh.
Vic sn xut và trao i hàng hoá tt yu s dn n s xut hin ca tin.
Tin, v bn cht, là mt loi hàng hóa c bit, là vt ngang giá chung, thc o
giá tr trong trao i hàng hóa là kt qu ca quá trình phát trin ca sn xut và
trao i hàng hóa. Tin xut hin là yu t ngang giá chung, là hình thái biu hin
giá tr ca hàng hóa.
Giá tr ca hàng hóa biu hin ra bên ngoài di hình thc tin là giá c ca
hàng hóa ó. Giá tr là c s ca giá c, còn giá c là s biu hin bng tin ca giá
tr, ph thuc vào giá tr. Hàng hoá nào nhiu giá tr thì giá c ca nó s cao và
ngc li. Tuy nhiên ngoài giá tr, giá c còn ph thuc vào các yu t khác nh
sc cnh tranh, cung cu, sc mua ca ngi tiêu dùng…
12
- Hc thuyt giá tr thng d. Hc thuyt giá tr thng d là “hòn á tng”
trong toàn b hc thuyt kinh t ca C.Mác, là óng góp to ln ca ông trong lch
s t tng nhân loi. Nó ch ra bn cht bóc lt ca phng thc sn xut t bn
ch ngha.
Ni dung c bn ca hc thuyt là: Sn xut hàng hóa phát trin n mt mc
nht nh thì tin bin thành t bn. Công thc ca lu thông hàng hóa gin n
là Hàng-Tin-Hàng, ngha là bán mt hàng hóa i mua mt hàng hóa khác....
Công thc chung ca lu thông t bn là Tin-Hàng-Tin nhiu hn, ngha là mua
bán nhm có thêm li nhun. Phn tin tng thêm so vi s tin lúc u b vào
lu thông gi là giá tr thng d.
Hc thuyt giá tr thng d ca C. Mác ã ch rõ ngun gc sinh ra giá tr
thng d cho nhà t bn khi nhà t bn thuê công nhân, tc mua c loi hàng
hóa c bit là hàng hóa sc lao ng. Giá tr hàng hoá sc lao ng bao gm giá
tr t liu sinh hot cn thit duy trì sc kho ca ngi lao ng trng thái
bình thng chi phí ào to tu theo tính cht phc tp ca lao ng giá tr t liu
sinh hot cho con cái ca ngi lao ng. Trên thc t, giá tr ca hàng hóa sc lao
ng c th hin bng tin công, tin lng, là s biu th bng tin giá tr sc
lao ng, hay là giá c ca sc lao ng.
Giá tr s dng ca hàng hoá sc lao ng c th hin trong quá trình lao
ng. Sc lao ng to ra mt lng giá tr mi ln hn giá tr ca bn thân nó,
phn giá tr dôi ra so vi giá tr sc lao ng là giá tr thng d. Nhà t bn s
dng hàng hóa sc lao ng ca ngi công nhân, to li nhun ngày càng nhiu
cho ch t bn.
Nhà t bn thng s dng phng pháp sn xut giá tr thng d tuyt i
do kéo dài thi gian lao ng tt yu và sn xut giá tr thng d tng i là giá
tr thng d thu c nh rút ngn thi gian lao ng tt yu do ng dng các
thành tu khoa hc công ngh, ci tin k thut, nâng cao nng sut lao ng xã
hi.Sn xut ra giá tr thng d là quy lut tuyt i, là c s tn ti và phát trin
ca ch ngha t bn.
Hc thuyt giá tr thng d ã vch rõ bn cht ca nn sn xut t bn ch
ngha chng minh khoa hc v cách thc bóc lt giai cp công nhân ca giai cp
t sn và lun chng nhng mâu thun ni ti ca ch ngha t bn.
Di ch ngha xã hi, nht là trong thi k quá lên ch ngha xã hi, hc
thuyt giá tr thng d vn có giá tr. Cn quan tâm ng dng khoa hc-công ngh
hin i, phát trin ngun nhân lc cht lng cao, không ngng ci tin k thut,
13
nâng cao nng sut lao ng... to ra nhiu giá tr thng d, va nâng cao thu
nhp ca mình, va mang li li ích, xây dng c s vt cht nhiu hn cho xã hi.
b) V ch ngha t bn c quyn
Ch ngha t bn c quyn vi 5 c im kinh t c bn:
Mt là, s tích t, tp trung sn xut và tp trung t bn vi quy mô ln vi
s liên minh gia các nhà t bn nm trong tay phn ln vic sn xut và tiêu
th hàng hoá.
Hai là, s tích t và tp trung t bn ngân hàng ra i các t chc c quyn
ngân hàng. T bn công nghip và t bn ngân hàng hp tác hình thành tp oàn
t bn tài chính có tim lc vn và lc lng sn xut rt mnh.
Ba là, xut khu t bn các nhà t bn tài chính tin hành khai thác sc
lao ng, tài nguyên thiên nhiên,... các nc chm phát trin di hình thc u
t xây dng nhà máy, doanh nghip, t chc sn xut hoc cho vay.
Bn là, s phân chia th trng th gii v kinh t gia các t chc c
quyn c chim ngun nguyên liu, quy mô sn xut, nh ra giá c c quyn
cao.
Nm là, s phân chia th gii v lãnh th, thc cht là phân chia th gii v
kinh t gia các cng quc t bn. Biu hin vic các nc quc xâm chim
thuc a, c chim ngun nguyên liu, th trng tiêu th hàng hoá và thit lp
cn c quân s khng ch các nc khác.
Ch ngha t bn c quyn ra i ã thúc y nn sn xut hàng hoá phát
trin t ti mc cao nht trong lch s sn xut ca nhân loi. Mt tiêu cc ca s
ra i ch ngha t bn c quyn là gn vi quá trình bóc lt chim li nhun cao
th hin rõ di nhiu hình thc. Các cuc khng hong kinh t trong xã hi t bn
hin i kéo dài, trm trng hn. Mâu thun gia giai cp công nhân và các tng
lp nhân dân lao ng vi giai cp t sn ngày càng sâu sc. S cnh tranh kinh t
quyt lit gia các nc t bn vi nhau, các nc t bn vi các nc ang phát
trin là nguy c tim n dn n xung t và chin tranh e da hòa bình và n
nh ca th gii.
a) S mnh lch s ca giai cp công nhân
Các nhà sáng lp ch ngha Mác-Lênin ã dùng khái nim giai cp công
nhân, giai cp vô sn, giai cp công nhân hin i ch lc lng nhng ngi
lao ng không phi ch s hu ca t liu sn xut mà phi bán sc lao ng,
14
nhn tin lng; to ra giá tr thng d làm giàu cho nhà t bn và xã hi. Giai cp
công nhân ra i, phát trin cùng vi s phát trin ca nn sn xut i công
nghip t bn ch ngha th k XIX.
Ngày nay, trong bi cnh cách mng khoa hc và công ngh và kinh t tri
thc, khái nim giai cp công nhân c m rng hn, “là mt lc lng xã hi to
ln, ang phát trin, bao gm nhng ngi lao ng chân tay và trí óc, làm công
hng lng trong các loi hình sn xut kinh doanh và dch v công nghip, hoc
sn xut kinh doanh và dch v có tính cht công nghip” 1 .
- c im ca giai cp công nhân
Giai cp công nhân ra i và ln lên cùng vi s phát trin ca i công
nghip và cách mng khoa hc và công ngh, h i biu cho lc lng sn xut
tiên tin, có tính cht tiên tin, gn vi xu hng phát trin ca xã hi.
Trong cuc u tranh ca mình, giai cp công nhân có tinh thn cách mng
trit không ch gii phóng mình mà còn gii phóng toàn b xã hi...
Giai cp công nhân lao ng trong h thng sn xut có tính cht dây chuyn
công nghip, có thói quen ca li sng ô th tp trung, tuân th các quy nh ca
cng ng, pháp lut ca nhà nc nên h có tính cht t chc k lut cao.
Sn xut công nghip và khoa hc và công ngh có tính cht quc t nên giai
cp công nhân có tính cht quc t.
- V s mnh lch s ca giai cp công nhân
Ni dung s mnh lch s ca giai cp công nhân là giai cp tiên phong, lc
lng i u trong cách mng xã hi ch ngha, xóa b ch t bn ch ngha,
xây dng thành công hình thái kinh t - xã hi xã hi ch ngha và cui cùng là
cng sn ch ngha.
V kinh t, giai cp công nhân là ngi i din phng thc sn xut tin
b nht thuc v xu th phát trin xã hi. Giai cp công nhân là nhân t hàng u
ca lc lng sn xut có tính cht xã hi hóa ngày càng cao và quan h sn xut
mi phù hp da trên ch công hu v t liu sn xut. Giai cp công nhân có
iu kin oàn kt vi nhau trong cuc u tranh xóa b ch t hu t bn ch
ngha v t liu sn xut, thit lp ch ng công hu xã hi ch ngha.
các nc xã hi ch ngha, giai cp công nhân ã tr thành ngi ch t
nc, là lc lng i u lãnh o nhân dân lao ng cuc u tranh xóa b ch
áp bc bt công và nghèo nàn lc hu bng y mnh công nghip hóa, thc hin
1 ng CSVN: Vn kin Hi ngh BCH T ng ln th 6, khoá X, Nxb CTQG. HN, 2009. tr. 287
15
mt kiu t chc mi v lao ng, có nng sut ngày càng cao, vi các nguyên tc
s hu t liu sn xut mi, cách thc qun lý sn xut và t chc phân phi sn
phm phù hp vi s phát trin ca lc lng sn xut, thc hin tin b và công
bng xã hi.
V chính tr, giai cp công nhân có iu kin khách quan ng v trí trung
tâm, lãnh o và oàn kt các giai cp, tng lp khác trong cuc u tranh chng
li giai cp t sn, giành ly chính quyn, t chc xây dng ch mi, ch xã
hi ch ngha và cng sn ch ngha
V vn hóa, t tng, giai cp công nhân tin hành cuc cách mng vn hóa
t tng, ci to nhng t tng, tàn d ca xã hi c, xây dng h t tng ca
ch ngha Mác-Lênin, xây dng nn vn hóa mi tr thành nn tng tinh thn ca
xã hi xây dng con ngi mi xã hi ch ngha có o c, li sng mi xã hi
ch ngha.
S mnh lch s ca giai cp công nhân Vit Nam ngày nay là thc hin
thành công s nghip công nghip hoá, hin i hoá, xây dng Vit Nam “Dân
giàu, nc mnh, dân ch, công bng, vn minh”, xây dng thành công ch ngha
xã hi và cui cùng là ch ngha cng sn.
- Tt yu hình thành chính ng ca giai cp công nhân
Ngay t khi mi ra i, giai cp công nhân ã phi u tranh vi giai cp t
sn bo v quyn li ca mình. S tht bi ca phong trào công nhân t phát
gia th k XIX khách quan òi hi có lý lun khoa hc dn ng và ng chính
tr tin phong lãnh o. S kt hp ch ngha Mác-Lênin và phong trào công nhân
tt yu ra i chính ng ca giai cp công nhân. ó là quy lut chung ra i ng
cng sn- chính ng ca giai cp công nhân các nc t bn phát trin.
Ch ngha Mác-Lênin khng nh ng là i tiên phong ca giai cp công
nhân. ng có t chc cht ch, bao gm nhng ngi tiên tin v mt nhn thc
và gng mu v mt hành ng trong giai cp công nhân và nhân dân lao ng.
ng cng sn c xây dng vng mnh v chính tr, t tng và t chc có lý
lun tin phong là ch ngha Mác-Lênin làm nn tng t tng. ng cng sn
lãnh o giai cp công nhân t giác nhn thc rõ mc tiêu, con ng, bin pháp
u tranh cách mng, thc hin s mnh lch s ca mình là lãnh o toàn xã hi
u tranh xoá b ch xã hi c, xây dng ch xã hi mi, xã hi ch ngha
và cng sn ch ngha.
16
b) Cách mng xã hi ch ngha
Cách mng xã hi ch ngha là tt yu khách quan do mâu thun gay gt
gia lc lng sn xut mang tính xã hi hoá cao vi tính cht t nhân t bn ch
ngha, biu hin v mt xã hi là mâu thun gia giai cp công nhân và giai cp t
sn. Cách mng xã hi ch ngha không din ra t phát. Ch khi giai cp công nhân
có lý lun dn ng, nhn thc c s mnh lch s ca mình, có i tiên phong
là ng cng sn lãnh o, giai cp công nhân mi có th tin hành cách mng xã
hi ch ngha.
ng lc ca cách mng xã hi ch ngha là khi oàn kt, liên minh công
nông, trí thc và các tng lp lao ng khác do giai cp công nhân lãnh o.
Cách mng xã hi ch ngha trên lnh vc chính tr, ch yu là ng cng
sn lãnh o giai cp công nhân và các lc lng nhân dân lao ng u tranh lt
chính quyn t sn, thit lp quyn lc chính tr v tay mình, xây dng kin trúc
thng tng xã hi ch ngha hoàn thin nn dân ch xã hi ch ngha.
Trên lnh vc kinh t, nhim v trng tâm là phát trin lc lng sn xut,
tin hành công nghip hoá xã hi ch ngha, không ngng nâng cao nng sut lao
ng xã hi xây dng quan h sn xut tin b phù hp vi trình phát trin ca
lc lng sn xut xây dng và phát huy quyn làm ch ca ngi lao ng i
vi t liu sn xut ci thin i sng nhân dân.
Trên lnh vc t tng-vn hóa là tin hành giáo dc ch ngha Mác-Lênin
tr thành h t tng ch o trong xã hi, xây dng nn vn hoá xã hi ch
ngha xây dng con ngi mi, xây dng o c, li sng mi xã hi ch ngha.
c) S phát trin ca hình thái kinh t-xã hi cng sn ch ngha
Ch ngha Mác-Lênin khng nh hình thái kinh t-xã hi cng sn ch
ngha phát trin t thp lên cao; giai on u là xã hi ch ngha, giai on cao là
cng sn ch ngha. Trc khi n giai on sau là thi k quá ci bin cách
mng t xã hi trc sang xã hi sau.
- V thi k quá t ch ngha t bn lên ch ngha xã hi
Theo ch ngha Mác-Lênin, quá trình chuyn bin t xã hi t bn ch ngha
sang xã hi xã hi ch ngha tt yu phi tri qua thi k quá ci bin toàn
din và trit trên tt c các lnh vc v chính tr, kinh t, vn hóa, xã hi. c
im ca thi k quá t ch ngha t bn lên ch ngha xã hi là tn ti an xen
nhng yu t ca xã hi c cha xoá b ht và nhng nhân t mi trên các lnh vc
chính tr, kinh t, vn hoá-xã hi va mi xây dng cha y , còn non yu. Xây
17
dng xã hi xã hi ch ngha là quá trình mi m, cha có tin l, nhiu khó khn
và phc tp nên không th tin hành xong trong thi gian ngn. Cn có thi k quá
giai cp công nhân và nhân dân lao ng lãnh o xây dng, tng bc hoàn
thin v chính tr, kinh t, vn hoá xã hi, con ngi. Thi k quá dài ngn khác
nhau vì ph thuc vào trình phát trin ca mi nc, iu kin, hoàn cnh quc
t và xu th thi i.
V chính tr, trong thi k quá , k thù va b ánh luôn có s cu kt
trong, ngoài nc tip tc chng phá u tranh giai cp vn còn tip tc di hình
thc mi, trong iu kin mi. Cn xây dng, cng c nhà nc xã hi ch ngha,
phát huy quyn làm ch ca nhân dân và sc mnh oàn kt toàn dân tc tng
cng quc phòng, an ninh, xây dng ng cng sn vng mnh sc lãnh o
toàn xã hi u tranh chng mi biu hin tiêu cc và mi âm mu, hành ng
chng phá cách mng ca các th lc thù ch, xây dng ch mi xã hi ch
ngha.
V kinh t, cn có thi gian ci to quan h sn xut c, xây dng quan h
sn xut mi xã hi ch ngha. Trong ó cn thc hin chính sách kinh t nhiu
thành phn. Các thành phn kinh t di s qun lý ca nhà nc tn ti và phát
trin trong mi quan h va cnh tranh, va h tr nhau thúc y nn sn xut phát
trin theo nh hng xã hi ch ngha. Cn thc hin chính sách thu hút vn u
t ca t bn nc ngoài và s dng chuyên gia t sn vào sn xut. Cn phát trin
các hp tác xã, s dng và phát trin kinh t t nhân nó tr thành ng lc phát
trin kinh t - xã hi.
V t tng vn hoá, trong thi k quá bên cnh h t tng ch ngha
Mác-Lênin ang xây dng, còn tn ti t tng t sn, tiu t sn, phong kin, tiu
nông và các lung t tng du nhp t bên ngoài.... Vì vy cn có y mnh hot
ng u tranh t tng, khc phc nhng t nn xã hi do xã hi c li xây
dng nn vn hoá mi xã hi ch ngha tng bc xây dng con ngi mi xã hi
ch ngha.
Theo V.I.Lênin, nhng nc kinh t kém phát trin có th quá tin thng
lên ch ngha xã hi b qua giai on phát trin t bn ch ngha. thc hin
bc quá ó, cn phi có s lãnh o ca ng cng sn, có s oàn kt toàn
dân tc và s giúp ca giai cp vô sn các nc tiên tin.
- V xã hi xã hi ch ngha và cng sn ch ngha
Theo ch ngha Mác-Lênin, ch ngha xã hi là giai on thp ca ch ngha
cng sn có nhng c trng c bn là: Có c s vt cht-k thut là nn công
18
nghip phát trin trình hin i vi nng sut lao ng cao hn hn xã hi t
bn. Có ch công hu v t liu sn xut di nhiu hình thc không còn ch
ngi bóc lt ngi. Cách t chc lao ng và k lut lao ng trên tinh thn t
giác, t nguyn, bình ng. Có nhiu hình thc phân phi, trong ó thc hin
nguyên tc phân phi theo lao ng và phân phi theo phúc li xã hi ngày càng
tng. Có nn vn hóa mi tiên tin, phong phú, a dng con ngi có cuc sng
m no, t do, hnh phúc, bình ng, có iu kin phát trin toàn din. Các dân tc
oàn kt, bình ng cùng phát trin. Xã hi do nhân dân làm ch, Nhà nc có tính
nhân dân, tính dân tc sâu sc. Có quan h quc t rng rãi theo ch ngha quc t
vô sn.
- Xã hi cng sn ch ngha là xã hi có nhng c trng c bn: Lc lng
sn xut vi khoa hc k thut phát trin rt cao, ca ci xã hi làm ra rt di dào,
mi ngi “làm theo nng lc, hng theo nhu cu”. Con ngi phát trin t do và
toàn din nng lc ca mình. Lao ng tr thành nhu cu ca con ngi ngày càng
c gim nh. Xã hi ngày càng phát trin trình vn minh không còn s
khác nhau gia các giai cp, các tng lp; không còn s khác bit gia thành th và
nông thôn, gia lao ng trí óc và lao ng chân tay. Nhân dân làm ch mc
rt cao. Nhng thit ch chính tr và pháp lut s dn dn mt i, nhà nc tr
thành không cn thit, t tiêu vong.
III. VAI TRÒ NN TNG T TNG, KIM CH NAM CHO HÀNH
NG CA CH NGHA MÁC-LÊNIN
1. Bn cht khoa hc và cách mng ca ch ngha Mác-Lênin
- Ch ngha Mác-Lênin là mt h thng lý lun khoa hc, th hin trong
toàn b ba b phn cu thành hc thuyt
Trit hc Mác-Lênin trang b cho con ngi th gii quan khoa hc và
phng pháp lun úng n nhn thc, ci to và phát trin th gii.
Kinh t chính tr hc Mác-Lênin ch rõ nhng quy lut kinh t di ch
ngha t bn, trong thi k quá xây dng ch ngha xã hi và và di ch ngha
xã hi.
Ch ngha xã hi khoa hc là lý lun v v cách mng xã hi ch ngha; làm
rõ lc lng xã hi to ln thc hin s nghip ó là giai cp công nhân và toàn
th nhân dân lao ng di s lãnh o ca ng cng sn, ngi lãnh o toàn xã
hi u tranh xóa b ch t bn ch ngha và xây dng ch xã hi ch ngha
và cng sn ch ngha.
19
- Ch ngha Mác-Lênin là hc thuyt duy nht nêu rõ mc tiêu, con ng,
lc lng, phng thc gii phóng xã hi, gii phóng giai cp, gii phóng con
ngi
Ch ngha Mác-Lênin là hc thuyt duy nht, nêu rõ mc tiêu xây dng xã
hi tt p trên toàn th gii ch rõ phng hng, lc lng, phng thc gii
phóng toàn xã hi khi mi bt công, áp bc; gii phóng mi giai cp thoát khi
nghèo nàn, lc hu, gii phóng con ngi khi mi s ràng buc ca ch ngha cá
nhân, i ti t do.
- Ch ngha Mác-Lênin là mt hc thuyt m, sng ng, không ngng t
phê phán, t i mi, b sung và phát trin trong thc tin cách mng
Ch ngha Mác-Lênin là hc thuyt mang tính cht cách mng, không ch
gii thích th gii, mà còn ci to và xây dng xã hi mi tt p. Hc thuyt này
luôn sng ng, nó có kh nng t phê phán, i mi, b sung và phát trin.
- Ch ngha Mác-Lênin là hc thuyt cách mng, có ý ngha thc tin, không
ch gii thích th gii mà là ci to xã hi, xây dng ch ngha xã hi hin thc.
Ch ngha Mác-Lênin là hc thuyt cách mng vi vai trò là nn tng t
tng, kim ch nam cho hành ng ca các ng cng sn trong ci to xã hi c
trên các lnh vc, xây dng xã hi hin thc- xã hi xã hi ch ngha.
2. Ch ngha Mác-Lênin là nn tng t tng, kim ch nam cho hành
ng ca các ng cng sn
Cho n ngày nay, ch ngha Mác-Lênin lan rng toàn th gii và tr thành
hc thuyt ph bin trong phong trào cng sn và công nhân quc t, phong trào
gii phóng dân tc. Hàng trm ng cng sn và công nhân ra i nhiu nc,
a ch ngha Mác-Lênin vào qun chúng, tr thành lc lng vt cht to ln cho
các phong trào cách mng. Ch ngha Mác-Lênin là nn tng t tng , kim ch
nam cho hành ng ca các ng cng sn trong phong trào cng sn, công nhân
quc t phong trào gii phóng dân tc.
Ch ngha Mác-Lênin là h t tng, là c s lý lun ca các ng cng sn
trong vic hoch nh Cng lnh, ng li lãnh o cách mng là h t tng
ca giai cp công nhân, là h t tng ch o trong các hot ng tinh thn ca xã
hi là nh hng ch o trong t duy mi ngi trong cuc u tranh giành
chính quyn và trong cách mng xây dng ch ngha xã hi.
20
ng Cng sn Vit Nam khng nh, cùng vi ch ngha Mác-Lênin, t
tng H Chí Minh là nn tng t tng và kim ch nam cho hành ng ca ng
và s nghip cách mng ca nhân dân.
CÂU HI
1. Hãy cho bit nhng gì b ích trong nhn thc ca mình qua hc tp
Trit hc Mác-Lênin,?
2. Hãy cho bit nhng gì b ích trong nhn thc ca mình qua hc tp Kinh
t chính tr Mác-Lênin?
3. Hãy cho bit nhng gì b ích trong nhn thc ca mình qua hc tp Ch
ngha xã hi khoa hc?
21
KHÁI QUÁT V T TNG H CHÍ MINH
I. KHÁI NIM T TNG H CHÍ MINH
- Khái nim t tng H Chí Minh ln u tiên c s dng trong Vn kin
i hi ln th VII ca ng Cng sn Vit Nam (1991) và ngày càng c xác
nh rõ hn. i hi ln th XI ca ng (2011) vit: “T tng H Chí Minh là
mt h thng quan im toàn din và sâu sc v nhng vn c bn ca cách
mng Vit Nam, kt qu ca s vn dng và phát trin sáng to ch ngha Mác-
Lênin vào iu kin c th ca nc ta, k tha và phát trin các giá tr truyn
thng tt p ca dân tc, tip thu tinh hoa vn hoá nhân loi; là tài sn tinh thn
vô cùng to ln và quý giá ca ng và dân tc ta, mãi mãi soi ng cho s
nghip cách mng ca nhân dân ta giành thng li “ 1 .
- Ngun gc và nhân t ch quan hình thành t tng H Chí Minh
Ngun gc thc tin: Thc dân Pháp xâm lc Vit Nam t nm 1858, n
nm 1884 chúng thit lp s thng tr trên toàn cõi Vit Nam. Nhân dân Vit Nam
mt nc tr thành nô l, b àn áp, bóc lt, cuc sng vô cùng kh cc. Không
cam chu kh nhc, các cuc khi ngha chng Pháp ã liên tc n ra nhng u b
àn áp m máu và cui cùng u tht bi.
Khi ó, trên th gii xut hin ch ngha Lênin. V.I.Lênin ã bo v và phát
trin ch ngha Mác thành ch ngha Mác- Lênin. V.I.Lênin ã lãnh o thng li
Cách mng tháng Mi Nga nm 1917, và thành lp Quc t Cng sn (3-1919),
thúc y s truyn bá rng rãi ch ngha Mác-Lênin và ra i hàng chc ng cng
sn nhiu nc.
Tip thu truyn thng quý báu ca dân tc, quê hng và gia ình: Nguyn
Sinh Cung sinh ra trong mt gia ình nhà nho nghèo, yêu nc ti xã Kim Liên,
huyn Nam àn, tnh Ngh An. Ngi sm c hc ti trng tiu hc ông Ba,
Quc Hc Hu, sm suy ngm v s tht bi ca các phong trào yêu nc. Truyn
thng tt p ca dân tc, quê hng và gia ình là ngun gc hình thành t tng
H Chí Minh.
Tinh hóa vn hóa phng ông và phng Tây: Khi còn nh, Nguyn Tt
Thành ã sm c cha dy ch Hán và Nho giáo. Qua phng Tây, Ngi ã tip
thu c nhng t tng ca cách mng M (1776), i cách mng Pháp (1789),
1 ng Cng sn Vit Nam: Vn kin i hi i biu toàn quc ln th XI, Nxb Chính tr quc gia, Hà
Ni, 2011, tr. 88
22
o c ca Thiên chúa giáo, ch ngha Tam dân Trung quc… ây là mt
trong tin hình thành t tng H Chí Minh.
Ch ngha Mác-Lênin là ngun gc t tng, lý lun ch yu ca t tng
H Chí Minh. T mt ngi yêu nc, Nguyn Ái Quc tip thu và i theo ch
ngha Mác-Lênin, tr thành ngi cng sn (1920). i theo ch ngha Mác-Lênin,
t tng H Chí Minh có bc chuyn v cht, có giá tr vt tri hn tt c các
trào lu t tng yêu nc Vit Nam trc ó.
Nhân t ch quan: H Chí Minh là tm gng sáng v s bn b, không
ngng tích ly tri thc, mu mc v o c cách mng, v phong cách lãnh o,
làm vic, ng x,...Nhng phm cht cá nhân ca Ngi là tin , là ngun gc,
là iu kin tip nhn ch ngha Mác-Lênin, các t tng tin b trên th gii,
hình thành nên t tng H Chí Minh.
- Quá trình hình thành
+ Thi k niên thiu n khi ra nc ngoài (1890-1911)
H Chí Minh, khi sinh ra tên là Nguyn Sinh Cung, sinh ngày 19 tháng 5
nm 1890 ti làng Hoàng Trù, xã Kim Liên, huyn Nam àn, tnh Ngh An. Nm
1895, Ngi theo cha vào Hu, hc ti trng tiu hc ông Ba, trng Quc hc
Hu vi tên gi là Nguyn Tt Thành. Cui nm 1910, Ngi t bit cha, dy hc
trng Dc Thanh, Phan Thit, sau ó vào Sài Gòn. Trong thi k này, Nguyn
Tt Thành tip thu nhng truyn thng tt p ca dân tc, quê hng và gia ình;
c hc vn hóa, tn mt thy và hiu rõ ni kh nhc ca ngi dân mt nc và
chng kin s tht bi ca các cuc khi ngha chng Pháp. Ngày 5 tháng 6 nm
1911, t bn Nhà Rng, Ngi ly tên Vn Ba làm ph bp trên chuyn tàu buôn
ca Pháp ra nc ngoài.
+ Thi k tri nghim cuc sng và n vi ch ngha Mác- Lênin (1911-
1920)
Nm 1911, vi tên gi Vn Ba, Ngi i qua nhiu nc và n sng M
(1912-1913), sng Anh (1914-1917) và v sng Pháp (1917-1923). Thi k
này trong t tng ca Ngi ã hình thành tình cm thng yêu nhng ngi lao
ng nghèo kh.
Vào cui nm 1917, Ngi tr li nc Pháp, hot ng trong nhng ngi
Vit Nam yêu nc Pari, Pháp. Ngi hng v Cách mng Tháng Mi Nga
nm 1917 và tip xúc vi nhiu nhà cách mng các nc Pháp.
23
Ti Paris, tháng 7-1920, Nguyn Ái Quc c c “S tho ln th nht
nhng lun cng v các vn dân tc và vn thuc a” ca V.I.Lênin và tìm
thy ây con ng cách mng vô sn. T ó, Ngi hoàn toàn tin theo
V.I.Lênin, tán thành theo Quc t Cng sn, tham gia sáng lp ng Cng sn
Pháp (12-1920) và tr thành ngi cng sn Vit Nam u tiên.
+Thi k hình thành t tng cu nc, gii phóng dân tc (1921-1930)
Sau nhng nm hot ng Pháp, nm 1923, Nguyn Ái Quc sang Liên
Xô, d các hi ngh do Quc t Cng sn t chc d các khoá bi dng lý lun
và nghiên cu xây dng ch ngha xã hi Liên Xô. Cui nm 1924, Ngi v
Qung Châu, Trung Quc. Nhng nm 1925 -1927, Ngi thành lp Hi Vit Nam
cách mng thanh niên và và trc tip hun luyn cán b ca Hi xut bn tác
phm ng Kách mnh (1927). ây là thi k hot ng sôi ni, hiu qu ca
Nguyn Ái Quc trên c phng din lý lun và thc tin chun b chu áo v
chính tr, t tng và t chc, cán b cho vic thành lp ng Cng sn Vit Nam.
n ây t tng H Chí Minh v con ng cu nc, gii phóng dân tc Vit
nam ã c bn hình thành.
+ Thi k vt qua th thách, gi vng ng li, phng pháp cách mng
Vit Nam (1930-1941) . Ngi b bt và cm tù trong nhà tù ca thc dân Anh
Hng Công (1931-1932). Sau khi thoát khi nhà tù ca thc dân Anh, nm 1934,
Ngi tr li Liên Xô. Dù gp mt s khó khn, Ngi vn kiên nh lp trng,
gi vng quan im, ng li cách mng ca ng v u tranh giành c lp
dân tc theo con ng cách mng vô sn.
Tháng 10- 1938, H Chí Minh ri Liên Xô, qua Trung Quc tr v Vit
Nam. Ngày 28-1-1941, sau 30 nm xa T quc, tìm ng cu nc, Ngi tr v
Pc Bó, Cao Bng. Ti ây, H Chí Minh ã ch trì Hi ngh Trung ng ln th
Tám (5-1941), t vn gii phóng dân tc lên hàng u và chun b mi mt
giành chính quyn.
+ Thi k phát trin hoàn thin t tng v nhng vn c bn ca cách
mng Vit Nam (1941-1969). ây là thi k t tng H Chí Minh và ng li
cách mng ca ng c bn là thng nht. H Chí Minh ã sáng lp Mt trn Vit
Minh (5-1941), Vit Nam tuyên truyn gii phóng quân, tin thân ca Quân i
nhân dân Vit Nam (12-1944) ch trì Hi ngh cán b toàn quc ca ng và i
hi Quc dân Tân Trào ti Tuyên Quang, phát ng Tng khi ngha giành chính
quyn tháng Tam 1945. Thi k 1945-1954, vi cng v là Ch tch nc, Ngi
ã a t vt ra khi tình trng ví nh “ngàn cân treo si tóc” và là linh hn a
cuc kháng chin chng thc dân Pháp xâm lc i n thng li. T nm 1954
24
n nm 1969, H Chí Minh b sung phát trin hoàn thin t tng ng thi tin
hành hia nhim v chin lc, xây dng ch ngha xã hi min Bc và tip tc
cách mang dân tc, dân ch min Nam.
H Chí Minh qua i (2-9-1969), Ngi li cho toàn ng, toàn dân ta
bn Di chúc lch s, khng nh s tt thng ca cuc kháng chin chng M cu
nc, hoch nh c mt chng trình ln xây dng và phát trin t nc sau
chin tranh.
II. MT S NI DUNG C BN CA T TNG H CHÍ MINH
i hi i biu ln th IX ca ng (4-2001) khng nh: “T tng H
Chí Minh là mt h thng quan im toàn din và sâu sc v nhng vn c bn
ca cách mng Vit Nam, là kt qu ca s vn dng và phát trin sáng to ch
ngha Mác-Lênin vào iu kin c th ca nc ta, k tha và phát trin các giá tr
truyn thng tt p ca dân tc, tip thu tinh hoa vn hoá nhân loi. ó là t
tng v gii phóng dân tc, gii phóng giai cp, gii phóng con ngi v c lp
dân tc gn lin vi ch ngha xã hi, kt hp sc mnh dân tc vi sc mnh thi
i v sc mnh ca nhân dân, ca khi i oàn kt dân tc v quyn làm ch
ca nhân dân, xây dng Nhà nc tht s ca dân, do dân, vì dân; v quc phòng
toàn dân, xây dng lc lng v trang nhân dân v phát trin kinh t và vn hoá,
không ngng nâng cao i sng vt cht và tinh thn ca nhân dân v o c
cách mng, cn, kim, liêm, chính, chí công vô t v chm lo bi dng th h
cách mng cho i sau v xây dng ng trong sch, vng mnh, cán b, ng
viên va là ngi lãnh o, va là ngi y t tht trung thành ca nhân dân” 1 .
Trong chng trình này ch khái quát mt s ni dung ca t tng H Chí
Minh.
1. T tng v c lp dân tc gn lin vi ch ngha xã hi, kt hp
sc mnh dân tc vi sc mnh thi i
Trc ách ô h ca thc dân Pháp, H Chí Minh khng nh, “Mun cu
nc và gii phóng dân tc, không có con ng nào khác ngoài con ng cách
mng vô sn”. “Nc Vit Nam có quyn hng t do và c lp, và s tht ã
thành mt nc t do c lp. Toàn th dân tc Vit Nam quyt em tt c tinh
thn và lc lng, tính mng và ca ci gi vng quyn t do, c lp y”. Dù
khó khn, gian kh, nhân dân Vit Nam nht nh u tranh giành c lp và thng
nht T quc. Ngi ã khái quát chân lý ca các dân tc “Không có gì quý hn
c lp, t do!”.
1 ng CSVN: Vn kin i hi i biu toàn quc ln th IX. Nxb. CTQG, HN. 2001, tr.83,84
25
Theo H Chí Minh, c lp dân tc gn lin vi ch ngha xã hi. Ch ngha
xã hi là mt ch hoàn chnh, nhân dân lao ng thoát khi nghèo nàn, lc hu,
mi ngi u có công n vic làm, c m no và sng mt i hnh phúc; có
i sng vt cht và vn hoá, tinh thn cao có quan h hu ngh, hp tác vi nhân
dân các nc.
H Chí Minh ch ra “Xây dng ch ngha xã hi là mt cuc u tranh cách
mng phc tp, gian kh và lâu dài” . ó là quá trình khó khn, lâu dài, không th
mt sm mt chiu, phi u tranh rt gay go, quyt lit, lâu dài, phi tin dn tng
bc vng chc.
2. T tng v quyn làm ch ca nhân dân, xây dng Nhà nc tht
s ca dân, do dân, vì dân
Theo H Chí Minh “Trong bu tri không có gì quý bng nhân dân. Trên th
gii không có lc lng nào mnh bng sc mnh i oàn kt ca toàn dân”. Dân
khí mnh thì binh lính nào, súng ng nào cng không ch ni. “D mi ln
không dân cng chu, khó trm ln dân liu cng xong”. “Nc ta là nc dân ch,
ngha là nc nhà do nhân dân làm ch”, “Ch ta là ch dân ch. Tc là
nhân dân làm ch”, “Nc ta là nc dân ch, a v cao nht là dân, vì dân là
ch”. Dân là ch, ngha là mi quyn hành u ni dân, a v cao nht là dân, vì
dân là ch. ng, Chính ph, cán b, ng viên là ày t và làm ày t cho dân.
Dân ch cn c th hin trên tt c các lnh vc chính tr, kinh t, vn hóa, xã
hi.
Theo H Chí Minh, Nhà nc ca dân là tt c mi quyn lc trong Nhà
nc và trong xã hi u thuc v nhân dân. Nhà nc do dân là Nhà nc do dân
to ra và nhân dân tham gia qun lý. Nhà nc vì dân là Nhà nc ly li ích chính
áng ca nhân dân làm mc tiêu. Tt c hot ng ca Nhà nc u vì li ích ca
nhân dân, ngoài ra, không có li ích nào khác.
Theo H Chí Minh, mi quyn dân ch ca ngi dân phi c th ch hóa
bng hin pháp và pháp lut ngc li, h thng pháp lut phi bo m cho
quyn t do, dân ch ca ngi dân c tôn trng trong thc t. H Chí Minh c
bit quan tâm n xây dng mt nn pháp ch xã hi ch ngha, bo m c
vic thc thi quyn lc ca nhân dân. Ngi yêu cu tng cng tính nghiêm minh
ca pháp lut i ôi vi y mnh giáo dc o c cách mng, cao vai trò nêu
gng ca cán b, ng viên.
26
3. T tng v i oàn kt toàn dân
H Chí Minh luôn khng nh oàn kt toàn dân mi phát huy cao nht sc
mnh “oàn kt là sc mnh, oàn kt là thng li” “oàn kt là sc mnh, là
then cht ca thành công” “oàn kt, oàn kt, i oàn kt; Thành công, thành
công, i thành công”... Theo Ngi, cn oàn kt rng rãi vi tt c nhng ngi
yêu nc, không phân bit tng lp, thành phn dân tc, tín ngng, chính kin....
oàn kt phi lâu dài, vì mc ích chung là tán thành hòa bình, thng nht, c
lp, dân ch... oàn kt toàn dân tc cn phi có nim tin vào nhân dân, cao
tinh thn dân tc, truyn thng yêu nc, nhân ngha, khoan dung. oàn kt toàn
dân tc phi c quán trit trong mi ng li, ch trng, chính sách ca
ng, phi c thc hin thông qua Mt trn dân tc thng nht oàn kt trong
ng là ht nhân oàn kt mi ngi trong toàn xã hi.
4. T tng v phát trin kinh t và vn hóa, không ngng nâng cao i
sng vt cht và tinh thn ca nhân dân
Theo H Chí Minh, mun tin lên ch ngha xã hi phi phát trin kinh t.
Tc ng có câu “Có thc mi vc c o”, vì th kinh t phi i trc mt
bc. Phát trin kinh t là tin , là c s cho s phát trin vn hoá, xoá b nghèo
nàn và lc hu. Mun có ch ngha xã hi thì không có cách nào khác là phi dc
lc lng ca mi ngi ra sn xut”. Nhng sn xut cn gn vi phân phi
công bng hp lý: “Làm nhiu hng nhiu, làm ít hng ít, không làm thì không
c hng. Nhng ngi già yu hoc tàn tt s c Nhà nc giúp chm
nom”.
Mc tiêu phát trin kinh t, theo H Chí Minh là vì con ngi, mi ngi
dân có n, có mc, có ch và c hc hành. Mun thoát khi nghèo nàn, lc hu
và yu hèn, phi phát trin kinh t i ôi vi phát trin vn hóa. Phát trin kinh t,
dit gic ói, ng thi phi dit gic dt, vì “mt dân tc dt là mt dân tc yu”.
Ch ngha xã hi là nhm nâng cao i sng vt cht và vn hóa ca nhân dân.
Trong Di chúc, Ngi dn, ng cn phi có k hoch tht tt phát trin kinh
t và vn hóa, nhm không ngng nâng cao i sng vt cht và tinh thn ca nhân
dân.
H Chí Minh coi con ngi là vn quý nht, nhân t quyt nh thành công
ca s nghip cách mng. Con ngi là mc tiêu ca cách mng, mi ch trng,
ng li, chính sách ca ng, Chính ph u vì li ích chính áng ca con
ngi, “Vì li ích trm nm phi trng ngi”, “Mun xây dng ch ngha xã hi
27
cn có con ngi xã hi ch ngha”. Mun thc hin chin lc “trng ngi”, cn
có nhiu bin pháp, nhng giáo dc-ào to là bin pháp quan trng bc nht. Ni
dung và phng pháp giáo dc phi toàn din, c c, trí, th, m phi t o
c, lý tng và tình cm cách mng, li sng xã hi ch ngha lên hàng u.
“Trng ngi” là công vic “trm nm”, không th nóng vi mt sm mt chiu và
bn thân mi ngi u phi tu dng, rèn luyn sut i.
5. T tng v o c cách mng
H Chí Minh cho rng, o c có vai trò rt quan trng. o c là gc, là
nn tng ca con ngi, ca xã hi ging nh gc ca cây, ngun ca sông sui. Có
o c cách mng mi làm c nhng vic cao c, v vang. o c cùng vi tài
nng ca mi ngi u quan trng, nhng o c gi vai trò là cái gc ca ngi
cách mng. Có c mà không có tài thì làm vic gì cng khó, nhng có tài mà
không có c là ngi vô dng.
V chun mc o c cách mng, theo t tng H Chí Minh, trc ht, là
phm cht trung vi nc, hiu vi dân. Th hai là yêu thng con ngi, yêu
thng mi ngi, nht là nhng ngi lao ng nghèo kh. Th ba là cn, kim,
liêm, chính, chí công vô t: ây là chun mc o c trung tâm, là nhng c
tính cn thit, là thc o bn cht ca mi con ngi. Th t, có tinh thn quc t
trong sáng, là bit tôn trng, ng h, quyn bình ng dân tc, chng áp bc, bt
công, chng s thù hn, phân bit chng tc, oàn kt quc t.
- V con ng rèn luyn o c, theo H Chí Minh, o c cách mng
không phi là th có sn, không phi trên tri sa xung, mà do tu dng, rèn luyn
mà nên, cng nh ngc càng mài càng sáng, vàng càng luyn càng trong. Vì vy
cn quán trit các nguyên tc c bn xây dng o c cách mng: Th nht, nói
i ôi vi làm, phi nêu gng v o c trc mi ngi. Th hai, xây dng o
c cách mng phi gn lin vi u tranh chng ch ngha cá nhân, th gic “ni
xâm”, là ng minh ca k thù. Th ba, phi tu dng o c thng xuyên, liên
tc, sut i. Mun rèn luyn o c phi ly phn u t mình làm mc thc;
nêu tm gng tt giáo dc ln nhau gn vi vic rèn luyn o c vi thc
tin công tác ca mình.
6. T tng v chm lo bi dng th h cách mng cho i sau
H Chí Minh coi trng và ánh giá cao vai trò ca tui tr “Tui tr là mùa
xuân ca nhân loi” thanh niên là ngi ch tng lai ca nc nhà, nc nhà
thnh hay suy, yu hay mnh mt phn ln là do thanh niên. Trong Di chúc, Ngi
28
dn, “Bi dng th h cách mng cho i sau là mt vic rt quan trng và rt cn
thit”.
H Chí Minh yêu cu phi chú trng giáo dc và hc tp các mt o c
cách mng, vn hóa, k thut, lao ng và sn xut. Giáo dc th h tr trên tt c
các mt "c, trí, th, m", giáo dc ý chí, o c cách mng, trình chính tr,
hc vn, khoa hc, k thut và quân s np sng vn hóa, th cht cho tui tr.
Theo H Chí Minh, phng pháp giáo dc, bi dng th h tr phi phù
hp vi i tng, giáo dc là mt khoa hc. Giáo dc phi theo hoàn cnh, iu
kin, phi có k hoch tng bc. Giáo dc phi gn lin vi xã hi, hc i ôi vi
hành. Giáo dc phi phc v ng li chính tr ca ng và Chính ph, gn lin
vi sn xut và i sng ca nhân dân. Giáo dc phi phi hp nhà trng - xã hi
- gia ình. Trng hc, gia ình và oàn th thanh niên cn phi phi liên h cht
ch trong vic giáo dc t tng, thái , hot ng và sinh hot hàng ngày ca
thanh niên.
Theo H Chí Minh, cn thc hin dân ch, bình ng trong giáo dc. Dân
ch nhng trò phi kính thy, thy phi quý trò, oàn kt tht cht ch gia thy và
thy, gia thy và trò, gia hc trò vi nhau, gia cán b các cp, gia nhà trng
và nhân dân hoàn thành thng li nhim v cách mng
Giáo dc phi gn lin vi thi ua dy tht tt, hc tht tt. Giáo dc th h
tr phi thc hin phng pháp nêu gng. Trong nhà trng, thy nêu gng cho
trò. Tri thc dy phi d hiu, d nh, hc mau. Thy cô giáo phi làm kiu mu
cho các em.
III. VAI TRÒ CA T TNG H CHÍ MINH VI CÁCH MNG VIT
NAM
T tng H Chí Minh là h thng quan im toàn din và sâu sc v nhng
vn c bn ca cách mng Vit Nam, ã c kim nghim trong gii quyt
thành công nhng vn mi do thc tin cách mng Vit Nam t ra. H thng
nhng quan im lý lun, t tng v chin lc, sách lc cách mng dân tc dân
ch nhân dân ã dn n nhng thng li to ln ca cách mng Vit Nam.
T tng H Chí Minh soi ng cho cuc u tranh ca nhân dân ta i t
thng li này n thng li khác, là tài sn tinh thn to ln ca ng và dân tc ta.
T tng ca Ngi ang c hin thc hóa trong thc tin xây dng ch ngha
xã hi Vit Nam hin nay.
T tng H Chí Minh ã thm sâu vào t tng, tình cm ca nhân dân
Vit Nam. ng ta khng nh, cùng vi ch ngha Mác-Lênin, t tng H Chí
29
Minh là nn tng t tng, kim ch nam cho hành ng ca ng ta và s nghip
cách mng ca nhân dân ta.
T tng H Chí Minh là c s lý lun xác nh mc tiêu, phng
hng, gii pháp trong xây dng ch ngha xã hi và bo v T quc Vit Nam,
thc hin mc tiêu dân giàu, nc mnh, dân ch, công bng, vn minh.
Vic khng nh ly ch ngha Mác-Lênin, t tng H Chí Minh làm nn
tng t tng, kim ch nam cho hành ng là bc phát trin quan trng trong
nhn thc và t duy lý lun ca ng ta.
T tng H Chí Minh không ch có giá tr i vi cách mng Vit Nam mà
còn phn ánh khát vng thi i là gii phóng dân tc thuc a, là hòa bình, hp
tác, hu ngh gia các dân tc. T tng và cuc i hot ng cách mng phong
phú ca Ngi là tm gng sáng c v các dân tc trên th gii tham gia cuc
u tranh vì c lp dân tc, hòa bình và tin b xã hi.
IV. HC TP VÀ LÀM THEO T TNG, O C, PHONG CÁCH
H CHÍ MINH TRONG GIAI ON HIN NAY
1. S cn thit phi hc tp và làm theo t tng, o c, phong cách
H Chí Minh
a) Ni dung o c, phong cách H Chí Minh
- Ni dung o c H Chí Minh
H Chí Minh là tm gng mu mc v thc hành o c, thng nht t
tng o c và hành vi o c, nói i ôi vi làm, c th các ni dung sau:
Sut i trung vi nc, hiu vi dân là nguyên tc hot ng, là tình cm
trong sut cuc i cách mng ca H Chí Minh. Ngi là tm gng dành trn c
i phn u hy sinh thc hin mt ham mun, ham mun tt bc là làm sao
cho nc ta c hoàn toàn c lp, dân ta c hoàn toàn t do, ng bào ai cng
có cm n, áo mc, ai cng c hc hành.
H Chí Minh luôn có tinh thn lc quan cách mng, tin tng vào sc mnh
ca con ngi, vào chính ngha. iu ó ã giúp cho Ngi có ý chí, ngh lc tinh
thn to ln, vt qua mi khó khn, th thách t c mc ích. Ngi tng
làm nhiu ngh nghip khác nhau kim sng và nghiên cu, tìm hiu v cách
mng các nc. Trong hot ng cách mng, Ngi ã hai ln b vào tù, b án t
hình, gp nhiu nguy him, khó khn nhng Ngi vn kiên trì “eo ui mt mc
ích, làm cho ích quc li dân”.
30
H Chí Minh là tm gng mu mc ht lòng thng yêu, quý trng, phc
v nhân dân. i vi Ngi, t vic nh n ln u vì nhân dân bt k cng
v nào cng vì nhân dân mà phc v. Theo Ngi, “Vic gì có li cho nhân dân
phi ht sc làm, vic gì có hi cho dân, phi ht sc tránh”. Ngi luôn tìm cách
chm lo nâng cao dân sinh, dân trí; không ngng thc hành dân ch. Ngi nói
nu dân ói, dân rét thì ng và Chính ph u có li vi dân.
H Chí Minh là ngi có tm lòng nhân ái, v tha, khoan dung, nhân hu,
luôn ht mình u tranh vì c lp, t do, vì gii phóng con ngi. Trong Di chúc,
Ngi vit: “u tiên là công vic i vi con ngi”. Ngi thng oàn dân
công êm ng ngoài rng, tri lá cây làm chiu, manh áo mng làm chn, thng
các c già, thng àn em nh còn ói rách.. Ngay i vi k thù xâm lc, dù ã
gây bao ti ác, nhng khi chúng b bt, Ngi vn cn dn cán b, chin s ta phi
i x khoan hng, làm cho th gii thy dân tc Vit Nam tin b, vn minh hn
bn i git ngi, cp nc.
Cn, kim, liêm, chính, chí công vô t, i riêng trong sáng, np sng gin
d và ht sc khiêm tn là tm gng mu mc ca H Chí Minh. Ngi là in
hình v thc hành tit kim trong n, mc, , i li và các vt dng sinh hot hàng
ngày... Tit kim ã tr thành thói quen, np sng, sinh hot i thng ca
Ngi. Là ngi ng u ng, Nhà nc, H Chí Minh luôn gi mình liêm
khit, trong sch. Ngi luôn khuyn khích, ng viên hng con ngi ti cái
tt p, mi m. Ngi là mt tm gng u tranh chng li cái ác, cái xu, cái
tiêu cc, nht là ch ngha cá nhân, thói tham ô, lãng phí, quan liêu. Ngi luôn
giáo dc, cnh tnh cán b, ng viên không c lên mt “quan cách mng”, luôn
phòng tránh nhng sai lm, cám d i thng, không ngã gc trc ng tin.
- Ni dung phong cách H Chí Minh
Phong cách t duy ca H Chí Minh là phong cách t duy khoa hc, cách
mng, c lp, t ch và sáng to. Ngi thng xut phát t thc tin, khái quát
kinh nghim, thành lý lun và tác ng tr li bin i thc tin. Ngi có tm
nhìn xa, trông rng, tìm ra cái bn cht, tính quy lut nên có nhiu d báo thiên tài.
Ngi luôn xut phát t chân lý ph bin, nhng “l phi không ai chi cãi c”
nhn thc và lý gii nhng vn ca thc tin t nc. Ngi có phong cách
t duy i mi, sáng to, không chp nhn li mòn ca t duy c. Ngi ví t
tng bo th nh là si dây ct chân, ct tay ngi ta..., mun tin b phi có tinh
thn mnh dn, dám ngh, dám làm.
Phong cách làm vic ca H Chí Minh rt khoa hc, có k hoch và hiu
qu. Ngi làm vic gì cng có iu tra, nghiên cu, thu thp thông tin, s liu,
31
nm chc thc cht tình hình. Trong vic t k hoch, Ngi thng nói “không
nên tham lam, phi thit thc, va sc, t thp n cao”, “ch làm k hoch p
mt, to tát… nhng không thc hin c”. H Chí Minh là mu mc ca phong
cách làm vic chính xác, úng gi. Trong các cuc hp, Ngi thng không ai
phi i mình mà ch ng n trc.
Phong cách lãnh o ca H Chí Minh th hin Ngi s tuân th nghiêm
nguyên tc tp trung dân ch, tp th lãnh o, cá nhân ph trách i úng ng
li qun chúng lãnh o bng nêu gng. Ngi luôn lng nghe ý kin ca mi
ngi và thng nói, lãnh o phi bit ng viên, khuyn khích khin cho mi
ngi c gan nói ra, c gan ra ý kin. Phi làm cho cp di không s nói s
tht và cp trên không s nghe s tht. Theo Ngi, sau khi ngh quyt ã c ban
hành, phi t chc tt nó i vào cuc sng phi kim tra, kim soát c th,
thng xuyên, “phi i tn ni, xem tn ch”. Ngi thng xuyên i thm các a
phng, công trng, xí nghip, hp tác xã, n v b i… xem xét tình hình,
kim tra công vic. Ngi luôn gi phong cách nêu gng và òi hi, mi cán b,
ng viên phi làm kiu mu trong công tác và li sng, trong mi lúc, mi ni, nói
phi i ôi vi làm qun chúng noi theo.
Phong cách din t ca H Chí Minh th hin qua cách nói, cách vit gin
d, c th, thit thc din t ngn gn, cô ng, hàm súc, trong sáng và sinh
ng, có lng thông tin cao. Phong cách vit ca Ngi thng ngn gn. Ví d
ch vi 9 ch “Pháp chy, Nht hàng, vua Bo i thoái v”, Ngi ã khái qu&aa