M ikro teza power point verzion final 2012

  • View
    212

  • Download
    6

Embed Size (px)

Text of M ikro teza power point verzion final 2012

  • UNIVERSITETI BUJQSOR I TIRANES FAKULTETI I BUJQSIS DHE MJEDISIT DEPARTAMENTI I HORTIKULTURS MIKROTEZ (MP)Tema: STUDIM AGROBILOGJIK DHE TEKNOLOGJIK I MJEDHRS STUDENTI: UDHHEQSI SHKENCOR:Xhemal CENAJ Prof.Dr. Fadil THOMAJ Tiran; 2012

  • Mjedhera eshte bime me origjine nga Europa dhe Azia.Tashme eshte e njohur ne gjithe botenProdhuesit me te medhenj jane Polonia, SHBA dhe Spanja

  • Gjen prdorim t gjer n industrin ushqimore ( akullore, mblsira, shurup, xhelatin, lngje ose n mjeksi, si ngjyrues natyral, aromatizues ose n kozmetik). N kto raste zakonisht prdoren frutat me cilsi mesatare t cilat nuk shkojn pr konsum t freskt.

    Prdoret si aromatizues n prgatitjen e barnave t ndryshme mjeksore dhe kurues per disa semundje te aparatit tretes., melcise, laringut etj.

  • Pozicioni Botanik

    FAMILJA: RosaceeGJINIA : Rubus (Bimet e kesaj gjinie karakterizohen nga prodhimi i frutave te tipit Manor) SPECIE : RUBUS IDEAEUS ose Mjedhherra EvropianeKa dhe disa specie te tjera qe nuk kane gjetur perhapje per ilesite e dobeta te frutit

  • PERSHKRIMI I BIMES.Eshte bime shumevjecare tip shkurreAparati rrenjor siperfaqesor; Aparati ajror jep shume kembeza te cilat jetojne deri dy vjete.

  • Prania e gjmbave mbi lastar Mbi lastar ka mjafte gjemba te vegjel shpesh elastik. Bima arrin mesatarisht deri 2-2.5m. lartesi. Ne forme spontane gjendet deri ne lartesine 1500m. Preferon zona te ekspozuara ne diell, por shfryt[zon shume mire dhe zonat me bimesi te larte qe lejojne deprtimin e drites deri tek bima.

  • KEMBEZAT

    DALLOHEN DY TIPE:Kembeza nje vjecare (lastare te rinj)Kembeza dy vjecare (sharmenda prodhimi)

    Kembezat dalin ne vazhdimesi gjate periudhes se vegjetacionitQafa e rrenjes , por dhe rrenjet jane shume aktive ne daljen e kembezave

  • LULET Jane te bardha, ne forme kalliri.Dalin kryesisht ne majen e lastareve te rinj Pjalmimi eshte entomofil, lulet jane shume te vizituara nga bletet.

  • Fruti paraqitet si nj bashksi frutash brthamor (brthoklave)(50-200) Ka madhsi e ngjyr t ndryshme, mishtore dhe t ngjeshura mbi shtratin e lules Fruta t till jan quajtur fruta manor. (manaferr).

  • Tipet e Mjedhres.

    Bazuar ne menyren e lulezimit dhe frutifikimit dallojme dy tipe:Kultivar qe lulezojne nje here.Keta kultivar japin prodhim nje here ne vit dhe e perqendrojne prodhimin kryesisht mbi sharmendar e vitit te meparshem. Kultivar qe lulezojne disa here (me lulezim te vazhdueshem)Keta kultivar japin prodhim te shkallezuar pergjate vitit. Mbi pemet e ketyre kultivareve gjejme njekohesisht; lule- fruta te formuar dhe fruta te pjekur.

  • PUNA STUDIMORE

    Ndr frutat e vegjl, mjedhrra sht specia m e kultivuar dhe m e prhapur. Siprfaqja e mbjelle me mjedherr per ekonomite rurale luhatet nga 4-5 deri n 9-10ha.

  • Pozita gjeografike e Dragashit

    Komuna e Dragashit prfshin skajin m jugor t Dukagjinit, Ajo paraqet nj trsi gjeografike t ndryshme nga pjesa tjetr e Kosovs.Temperaturat mes. ditore pr muajt mars-shtator 12.7 OC Temperaturat minimale pr muajt Mars-shtator 10.6 0CTemperaturat maksimale pr muajt mars-shtator 21.3 0CSasia e rreshjeve mujore pr muajt mars-shtator 100.3 mm

  • Pozita gjeografike e komuns s Sharrit- Dragashit.

  • Jane gjithesej rreth 7325 familje, me nj mesatare prej 6.5 antarNga keto aktualisht okupohen me kultivimin e mjedhrres 8 familje Ato sigurojne mesatarisht nje prodhim prej 150 kv/ha ose 15000 euro/ha

  • TokaTokat ne te cilat eshte mbjellur mjedherra jane lehtsisht acide deri acide me pH 4.5-5. Pjerrsia e terrenit rreth 3 %Lartsia mbi nivelin e detit 700-900 m Sasia e rreshjeve ne periudhen aktive shkon deri 400mmNuk shkon ne tokat me 5-7% gelqere aktive

  • Teknika e kultivimit e zbatuar:

    Para mbjelljes; trajtimi I tokes me herbicide per luftimin e barerave te keqiaPunimi I thelle I tokes (30-40 cm) 3-4 jave para mbjelljesPleherim I bollshem organik (60-100 kv /dynim)Sulfat potasi 25 kg/dynimSuperfosfat 100kg/dynim Hapen vijat kulluese per te lehtesuar kullimin

    *

  • Koha e mbjelljes dhe tipi i bimeve qe perdoen per mbjellje:Bime ne vazo me 3-4 gjethe te cilat sigurojne 1-2 kg buke dheu.Bime te rritura me lartesi 1.8-2 m qe rrjedhin nga kembezat e vitit te meparshem. Keto jane ne gjendje te hyjne ne prodhim qe ne vitin e pare. Dendesia e bimeve eshte 5-6 bime /m linear, ndersa midis rreshtave 2 m

  • KOHA E MBJELLJES

    1) Muaji shtator2) Fillimi I pranveres.

    Thellsia e mbjelljes sht e cekt, mjafton sa t mbulohet qafa e rrnjs ose 4-5 cm m thell. Duhet br kujdes q n rastet kur nuk sht br plehrimi baz me punimin, t shtojm rreth 2-2.5 kg. pleh stalle pr do fidan.

  • Sistemi I kultivimit te perdorur eshte ai me spaliere te zakonshmeShtyllat jane deri 2.5m te lartaDistanca midis shtyllave 5 m

  • Pr t siguruar mshtetje edhe pr degzimet ansore t lastarve, vendosen 2-4 mbshtetse trthore pr do shtyll me nj gjersi 50 cm. Secila prej tyre mban dy lidhse plastike t fortaAto vendosenn momentin e lulzimit dhe qndrojne deri von n vjesht.

  • KrasitjaFillon me rrallimin e kembezave.Rrallimi I pare i kmbzave kryhet n fund t muajit maj dhe fillim t muajit qershor, kur ato kan arritur gjatsin rreth 30-40cm.duke ln 15 kmbza /m. linear.Rrallimi I dyte behet ne vjeshte duke lene 12 kembeza / m. linear Rrallimi I trete kryhet ne pranveren e ardheshme duke lene 10 kembeza/ m. linear

  • KrasitjaPrqendrohet kryesisht n largimin e sharmendave frutore q kan prodhuar nj vit m par. Sharmendat e vitit pincohen ne lartesine 1.6-1.8 Ky operacion i thejsht persritet cdo vit

  • Plehrimi i prvitshm

    Plehrim i thjesht: Sulfat amoni (20-21% N) 40-60 kg/1000m2Perfosfat (19-21% P2O5) 15-20 kg/1000m2Sulfat potasi(50-52% K2O) 20-30 kg/1000m2

    Plehrim kompleks:Prmbajtja n % N-P2O5-K2O sasia e plehut t shprndar 80 kg/1000m2Prmbajtja n % N-P2O5-K2O sasia e plehut t shprndar 47 kg/1000m2Prmbajtja n % N-P2O5-K2O sasia e plehut t shprndar 60 kg/1000m2Cdo dy vjet sht e domozdoshme t hidhen dhe 35-45 kv /1000m2 pleh organik

  • UjitjaKlima e that q karakterizon Komunn e Dragashit e bn t domozdoshme ujitjen pr kultivimin me skukse t mjedhrrs. E rndsishme sht ujitja e par q bhet menjher pas mbjelljes s bims n vendin e prhershm. Ujitja e dyt bhet me fillimin e vegjetacionit t bujshm. Ujitja e radhs kryhet n momentin e lulzimit, por m e rndsishmja sht vaditja q kryhet n momentin e rritjes intensive t frutit. Pas vjeljes e deri n fillim t vjeshts ujitja rrallohet ndjeshm n mnyr q t favorizohet pjekja e sharmendave dhe rritja e rrnjve t reja.

  • Mirmbajtja e toks.

    Prdorimi i herbicideve mund t aplikohet vetm n hapsirn ndrmjet rreshtave.Megjithat kjo teknik sht m e vshtir pr tu zbatuar. Punimi i par i toks sht kryer menjher pas largimit t dbors duke u shoqruar me shprndarjen e plehut t stalls dhe plehrat potasike e fosforike. Gjat periudhs s vegjetacionit jan kryer 4-5 punime siprfaqsore (prashitje dhe frezime) . Punimi i fundit midis rreshtave sht kryer menjher pas vjeljes s prodhimit

  • Kultivaret qe kultivohen ne Dragash

    Kultivari: Villamet (Willamette) Origjina: kryqzim kompleks i prfituar n SH.B.A midis Newburgh x Lloyd George.

  • Bima: sht me rritje t fuqishme dhe me tendenc pr nj rritje vertikale t lastarve. Deget e ansore jan mesatarisht t gjata, elastike dhe nuk thyhen nn peshn e frutave. N vitet me thatsi t zgjatur verore, mund t ndodh q t jap dhe dy her fruta e t paraqitet si kultivar remontanFrutat normal t kultivarit Villamet piqen mesatarisht hert ( mesi i qershorit) Periudha e pjekjs s frutit zgjat mesatarisht 30 ditFrutat jan mesatarisht t mdha. Pesha e tyre luhatet nga 3,5 gr n 4 gr.

  • Kultivari: Miker (M e e k e r)

    Origjina: sht kultivar relativisht i ri, ai sht zbuluar pr her t par n fillim t viteve 1980 Megjithate po fiton gjithnj e m shum terren ndaj kultivarit Villamet, pasi ka prparsi n cilsin e frutave, jep rendiment m t lart Bima: ka rritje mesatarisht t fuqishme, lastarr kan tendenc t qndrojn vertikalisht. Lastart e rinj jan pa gjemba. Degzat frutore jan t gjata dhe elastike, prkulen fort nga pesha e frutave por nuk thyhen Fruti: ka madhsi mesatare deri t madhe. Frytet jan t fort, aromatik, i qndrojn m mir trasportit, shkputen m leht nga bishti dhe favorizon dhe vjeljen mekanike. Aroma e frutit sht m e fort dhe m trheqse se te kultivari Villamet. Fruti ka shije t mbl lehtsisht aide (thart). Kto cilsi e favorizojn q t prdoret dhe si frut i freskt.

  • PERFUNDIME

    Pergjithsime.

    Monitorimi u krye mbi kultivart Villiamet dhe Miker gjat periudhs 2011-2012 n komunn e Dragashit. Nga vrojtimet e kryera gjat ksaj periudhe arrijm n prfundimet e mposhtme:

    Kultivari Villiamet sht m i qndrueshm se kultivari Miker pr kushtet e ksaj komune. Kultivari Villiamet sht m i hershm se kultivari Miker si n fillimin e vegjetacionit dhe n pjekjen e frutave.

  • Kultivari Miker ka periudh m t gjat vegjetacioni ka e bn at m t ndjeshm ndaj ngricave t vjeshts. 3. Distancat e prdorura pr mbjelljen e kultivarit Villamet (2,2-2,5-3,0 m x 0,25 m) sigurojn nj numr m t lart t bimve pr Ha.( 18.000;16.000 dhe 13.000rr/Ha) n krahasim me kultiverin Mekeer ku distancat ja