Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

  • View
    1.351

  • Download
    9

Embed Size (px)

Text of Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    1/13

    FILIPINO VI

    Magandang

    Umaga!!!

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    2/13

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    3/13

    Mahiwaga ang balong iyan, wika ni Eddie. Iyan daw ay nagbibigay ng

    magagandang kapalaran sa mga humihiling.

    Siyanga? Paano ang paghiling? Maaari rin ba kaming humiling? usisa ni

    Charito.

    Aba, siyempre naman. sagot ni Eddie. Kumuha kayo ng tigatlong maliliit na

    bato. Pumikit kayo, ihulog ang maliliit na bato kasabay ng inyong paghiling.Nagsikuha sila ng maliliit na bato.

    Ako ang unang hihiling, sabi ni Annie.

    Balong mahiwaga! Balong malalim! Pakinggan mo aking hiling;

    Sana sa paglaki ko, maging doktorang ubod-galing upang lahat ng may sakit ay

    gumaling.

    Palakpakan ang magkakaibigan.

    Ako naman ang hihiling, sabi ni Edward.

    Balong mahiwaga! Balong malalim! Pakinggan din sana ang aking hiling;

    Sana magkaroon din ako ng ganitong looban. Malawak, luntian, at sagana sa

    halaman.

    Natanaw ni Eddie ang lola niya. Dala na ang kanilang tanghalian.

    Matagal pang mangyari ang mga hiling ninyo.

    Ako naman ang inyong pakinggan,sabi ni Eddie. Balong malalim, tubig namalinaw!

    Ang aking hiling ay iyong pakinggan;

    Sana kamiy pakalooban ng mainit-init at masarap na masarap na

    pananghalian.

    At narinig nila si lola. O, mga bata, halina kayo, anyaya ni lola sa mga bata.

    Nakita na ninyo. Ibinigay agad ang hiling ko, natatawag sabi ni Eddie.Masayang nagsalusalo ang lahat sa payak ngunit masarap na pagkain.

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    4/13

    Pansinin ang mga salitang ginamit sa usapan. Paano binuoang mga salita?sagana mahiwagapayak malalim

    mainit-init hugis-puso

    ubod-galing masarap na masarap

    Ang mga salitang ito ay naglalarawan din. Basahin ang mga parirala naginamit ang mga salitang naglalarawansagana sa halaman

    payak na pagkain

    mainit

    init na pagkainmasarap na masarap na pagkain

    mahiwagang balon

    malalim na balon

    hugis-pusong balon

    ubod

    galing na doktor

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    5/13

    Ano ang napansin mo sa pagkakabuo ng mga salita? Narito ang iba

    pang halimbawa.

    Ang mga salita sa hanay A ay nabibilang sa mga pang-uringpayak. Ito ay binubuo lamang ng salitang-ugat.

    A B C D

    hinog

    likas

    berde

    bihira

    sariwa

    makatao

    luntian

    mahirap

    palatawa

    kaysaya

    manipis-nipis

    maliit-liit

    tuwang-tuwa

    putol-putol

    tambak-tambak

    hubog-kandila

    lakad-pagong

    ngiting-aso

    boses-ipis

    batang-lansangan

    Ang mga salita sa hanay B ay maylapi. Binubuo ang mga ito ngsalitang-ugat at panlapi.Halimbawa:maka tao lunti an

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    6/13

    Ano ang napansin mo sa pagkakabuo ng mga salita? Narito ang iba

    pang halimbawa.

    Ang mga salita sa hanay C binubuo sa pamamagitan ng pag-uulitng salitang-ugat o buong salita. Ang mga ito ay pang-uringinuulit.Halimbawa: malayu-layo ang buti-buti

    A B C D

    hinog

    likas

    berde

    bihira

    sariwa

    makatao

    luntian

    mahirap

    palatawa

    kaysaya

    manipis-nipis

    maliit-liit

    tuwang-tuwa

    putol-putol

    tambak-tambak

    hubog-kandila

    lakad-pagong

    ngiting-aso

    boses-ipis

    batang-lansangan

    Ang mga salita sa hanay ay binubuo ng pinagsamang dalawangsalita. Ang mga ito ay pang-uring tambalan.Halimbawa: halikHudas dilang-anghelpatay-gutom buong-puso

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    7/13

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    8/13

    Gawin:

    Tingnan ang sumusunod na mga salitang naglalarawan. Sabihinkung ano ang kayarian ng mga ito. Pagkatapos ay gamitin sapangungusap ang mga salita.

    Halimbawamalawak maylapiSi Gng. Fuentabella ay may malawak na hardin.1.mayaman2.payapa3.masarap sarap4.luntian5.sagana

    6.kawali wili7.sirang plaka8.hinog9.sariwang sariwa10.napakarami

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    9/13

    B. Basahin ang talata. Itala ang mga pang uri ayon sa kayarian.Nangunguna ang Palawan sa mga lalawigan sa bansa

    sa pagkakaroon ng pinakamalaking hayop sa Pilipinas.

    Sa Palawan matatagpuan ang ibong tabon. Napakalaki

    ng itlog nito na mahuhukay sa mga dalampasigan. Higit

    na malaki ito sa itlog ng manok at pato. Dito rin

    makikita ang mga hayop na walang katulad gaya ng

    pilandok, tapiloc, at tandikan.C. Bumuo ng mga pang uring maylapi o inuulit mula sa mgasalitang ugat.1. laki2. puno3. isa4. itim5. payat

    6. sobra7. linis8. bilog9. lungkot10. iba

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    10/13

    A. Isulat sa sagutang papel ang kayarian ng pang-

    uring nakasaungguhit sa pangungusap.

    ______________ 1. Masisipag ang kabataan sa kabilang

    ngayon .

    ______________ 2. Madami-dami din ang dumalo sa

    aking kaarawan.

    ______________ 3. Sagana sa pagkain ang mga bukirin .

    ______________ 4. Nagkalat ang mga batang-lansangansa kalye ngayon.

    ______________ 5. Payapang pamumuhay ang nais ko.

    ______________ 6. Usad-pagong ang sasakyan dahil sa

    masikip na daloy ng trapiko.______________ 7. Isang masarap na tanghalian ang

    iniluto ni Nanay.

    ______________ 8. Tuwang tuwa ang mga bata.

    ______________ 9. Busog silang lahat.

    ______________ 10. Masaya silang lahat.

    Paunlarin

    Maylapi

    Inuulit

    Payak

    Tambalan

    Payak

    Tambalan

    Maylapi

    Inuulit

    Payak

    Maylapi

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    11/13

    B. Gamitin sa pangungusap ang sumusunod na mga pang uri :

    C. Isalaysay ang isang pangyayari o naging karanasan mo na maykaugnayan sa sumusunod. Gamitin ang mga pang uri

    1.malusog2.malaki laki3.tulog manok4.sari sari5.buong puso

    6.buong buo7.puti8.sagana9.sama sama10.napakarami

    1.pagkaligaw sa isang lugar2.pagsakay sa eroplano o tren

    3.pagkawala ng bag o gamit

    4.pagkakita sa isang aksidente sa daan

    5.pagkapahiya sa isang handaan

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    12/13

    Takdang-Aralin

    Sumulat ng 5 pang-uring

    magkasingkahulugan at 5 pang-uring magkasalungat

  • 7/22/2019 Kayarian Ng Pang-uri - Payak, Maylapi, Inuulit, Tambalan

    13/13

    Salamat po