0 unitatea. Zer ikasiko duzu? - 30 Ingurunearen Ezaguera LMH 5 0 unitatea. Zer ikasiko duzu? Helburuak

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of 0 unitatea. Zer ikasiko duzu? - 30 Ingurunearen Ezaguera LMH 5 0 unitatea. Zer ikasiko duzu?...

  • 30 Ingurunearen Ezaguera LMH 5

    0 unitatea. Zer ikasiko duzu?

    Helburuak Ebaluazio irizpideakBiologiaren eta kimikaren azterketa esparruak zeindiren jakitea. Biologiarekin eta kimikarekin zerikusiaduten lanbideak identifikatzea.

    Geologiaren eta astronomiaren azterketa esparruakzein diren jakitea. Geologiarekin eta astronomiarekinzerikusia duten lanbideak identifikatzea.

    Geografiaren eta historiaren azterketa esparruakzein diren jakitea. Geografiarekin eta historiarekinzerikusia duten lanbideak identifikatzea.

    Izaki bizidunen ezaugarri komunak izendatzea.

    Izaki bizidunen nutrizio eta ugalketa motak bereiztea.

    Animalia ornodunen eta ornogabeen arteko desberdintasunak izendatzea.

    Materiaren egoerak izendatzea.

    Masa eta bolumena bereiztea.

    Nahasketa motak azaltzea.

    Lurrak zer zati dituen jakitea.

    Azaleko eta lurpeko urak bereiztea.

    Minerala eta arroka bereiztea.

    Eguzki sistemako planetak ordenan izendatzea.

    Izarra eta planeta bereiztea.

    Lurraren higidurak eta horien ondorioak azaltzea.

    Barrualdeko eta kostaldeko erliebearen elementuak bereiztea.

    Mapa fisikoak eta mapa politikoak bereiztea.

    Landako paisaia eta hiriko paisaia bereiztea.

    Iturri historikoak identifikatzea.

    Erromatar eraikinak izendatzea.

    Amerika nork eta noiz aurkitu zuen esatea.

    Inprentaren garrantzia azaltzea.

    Edukiak

    Kontzeptuak Prozedurak JarrerakBiologia.

    Kimika.

    Geologia.

    Astronomia.

    Geografia.

    Historia.

    Biologiaren azterketa esparrua deskribatzea.

    Biologiarekin zerikusia duten lanbideak identifikatzea.

    Kimikaren azterketa esparrua deskribatzea.

    Kimikarekin zerikusia duten lanbideak identifikatzea.

    Geologiaren azterketa esparrua deskribatzea.

    Geologiarekin zerikusia duten lanbideak identifikatzea.

    Astronomiaren azterketa esparrua deskribatzea.

    Astronomiarekin zerikusia duten lanbideak identifikatzea.

    Geografiaren azterketa esparrua deskribatzea.

    Geografiarekin zerikusia duten lanbideak identifikatzea.

    Historiaren azterketa esparrua deskribatzea.

    Historiarekin zerikusia duten lanbideak identifikatzea.

    Izaki bizidunen jatorria eta eboluzioaezagutzeko jakin-mina.

    Materiaren egoerak eta egoera batetikbesterako aldaketak nola gertatzen direnikasteko interesa.Lur planetaren konposizioa ezagutzekointeresa.

    Unibertsoa nola sortu zen ikasteko jakin-mina.

    Lurraren mapekiko eta geografiarekikointeresa.

    Gertaera historikoekiko eta gizakieniraganarekiko jakin-mina.

    Oinarrizko gaitasunakHizkuntza komunikaziorako gaitasuna: 6.-11. or.Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna: 6.-11. or.Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna: 6.-9. or.Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna: 10. eta 11. or.

  • 32 Ingurunearen Ezaguera LMH 5

    1. unitatea. Izaki bizidunak Oinarrizko gaitasunak

    Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna: 14.-17. or.Matematikarako gaitasuna: 18.-24. or.Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna: 12.-23., 26. eta 27. or.Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna: 12., 13. eta 24.-27. or.Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna: 12., 13. eta 22. or.Giza eta arte kulturarako gaitasuna: 23. or.Ikasten ikasteko gaitasuna: 12., 13., 22. eta 25.-27. or.Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna: 24., 26. eta 27. or.

    Helburuak Ebaluazio irizpideakZelulen bizi funtzioak zein diren jakitea.

    Zelula motak eta zelulen zatiak identifikatzea.

    Organismo zelulabakarrak eta zelulaniztunakidentifikatzea. Izaki bizidun zelulaniztunenantolaketa ezagutzea.Izaki bizidunak nola sailkatzen diren jakitea.

    Gaixotasun infekziosoen kausak eta horiei aurreahartzeko moduak ezagutzea.Izaki bizidun guztiak babesteko beharra ulertzea.

    Handitze tresnak ezagutzea. Lupa binokularraerabiltzen ikastea.Ordenagailuaren programen erabilera ulertzea. Worddokumentuak irekitzen era gordetzen jakitea.

    Zelulen bizi funtzioak izendatzea.

    Animalia zelula eta landare zelula bereiztea. Zelularen zatiak bereiztea etahorien funtzioak azaltzea.Izaki bizidunak zelulabakarretan eta zelulaniztunetan sailkatzea. Zelulakelkartzeko motak bereiztea.

    Ornodunen eta ornogabeen arteko desberdintasunak identifikatzea. Izakibizidunen erreinuak zein diren jakitea.Gaixotasunei aurrea hartzeko eragileak izendatzea. Txertoek nolafuntzionatzen duten deskribatzea.Izaki bizidun guztiak zaintzeak duen garrantziaz jabetzea.

    Handitze tresnak identifikatzea eta zertarako erabiltzen diren jakitea.Lupa binokularraz behaketak egitea.Testu prozesadoreen erabilera azaltzea. Word dokumentu bat zabaltzea,testua kopiatzea eta gordetzea.

    Edukiak

    Kontzeptuak Prozedurak JarrerakZelula.

    Zelulen antolakuntza.

    Izaki bizidunensailkapena.

    Gaixotasun infekziosoak.

    Izaki bizidunak zaintzea.

    Lupa binokularra.

    Testu prozesadorea.

    Zelulen bizi funtzioak bereiztea.

    Zelularen zatiak identifikatzea.

    Izaki zelulabakarrak eta zelulaniztunak bereiztea.

    Ehunak, organoak, sistemak eta aparatuak bereiztea.

    Bost erreinuak identifikatzea.

    Erreinu bakoitzaren ezaugarriak zein diren jakitea.

    Mikroorganismoak gaixotasun infekziosoekin lotzea.

    Gaixotasunen prebentzioaren garrantzia ulertzea.

    Bioaniztasunari eustearen garrantzia ulertzea.

    Lupa binokularra zuzen erabiltzea.

    Word dokumentuak irekitzea eta gordetzea.

    Zelulen ezagutzan sakontzeko jakin-mina.

    Izaki bizidunen zelula osaera ezagutzekointeresa.

    Izaki bizidunen arteko desberdintasunezjabetzeko interesa.

    Gaixotasun infekziosoak kutsatzeko etahoriei aurrea hartzeko moduen berriizateko jakin-mina.Izaki bizidun guztiak garrantzizkoakdirela ohartzea.Izaki bizidunei behatzeko interesa.

    Ordenagailua nola eta zertarakoerabiltzen den jakiteko interesa.

  • proposamen didaktikoa 33

    BalioakNork bere burua zaintzea. Osasuntsu egoteaz arduratzeagarrantzizkoa dela jabetzea, eta gaixotasunik ez kutsatzensaiatzea.Ingurumena errespetatzea eta babestea. Ingurumena etaizaki bizidunak errespetatzea eta babesteak guztion eran-tzukizuna dela ulertzea.

    MetodologiaZelularen kontzeptua azaltzeko, interesgarria izan daitekeikasgelara izaki mikroskopikoen irudiak ekartzea (bakte-rioak, amebak eta abar), izaki bizidun guztiak begi hutsezezin ikus daitezkeela ulertzen lagunduko baitigute. Organis-mo horiek ere, txikiak izan arren, garrantzitsuak direla uler-tu behar dute ikasleek, eta, horretarako, baliagarria izandaiteke horiek zenbait prozesurekin lotzea; hala nola, har-tzidurarekin edo gaixotasun infekziosoekin. Ikasleek kon-tzeptu hauek hobeto beregana ditzaten, handitze tresnenbidez behaketak egitea komeni da.

    Oinarrizko gaitasunen garapenaHizkuntza komunikaziorako gaitasuna.

    Zelulei buruzko hiztegia ezagutzea eta zuzen erabiltzea. Unitatean landutako kontzeptuak ulertzea eta erlazio-

    natzea.Matematikarako gaitasuna. Sailkapenak egitea.Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna.

    Zelulak eta zelulen elkarketak zer diren jakitea, etaizaki bizidunak erreinutan sailkatzea. Gaixotasuninfekziosoak zein diren eta horien prebentziorako zerbide dauden jakitea.

    Ingurumena eta izaki bizidun guztiak babesteko beha-rraz jabetzea.

    Behaketa tresnak izaki mikroskopikoak aztertzekoerabiltzen direla ulertzea.

    Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabil-tzeko gaitasuna.

    Informazioa interpretatzea, ondorioak ateratzeko. Word dokumentuak irekitzea eta gordetzea. Eskemak eta laburpenak erabiltzea, edukiak egitura-

    tzeko. Hainbat informazio iturri erabiltzea, ezagutzak zabal-

    tzeko.

    Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna. Ingurune naturalarekin begirunez jokatzea. Lankidetza jokoak.

    Giza eta arte kulturarako gaitasuna. Behaketak grafiko-ki adieraztea.Ikasten ikasteko gaitasuna.

    Ikaskuntza hobetzeko estrategiak erabiltzea. Ikasitakoari buruz gogoeta egitea, erdietsitako lorpe-

    nez jabetzeko. Lankidetzan arituz ikastea. Adimena sustatzea.

    Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna. Ondorioak ateratzea, norberaren esperientzietan eta

    ezagutzetan oinarrituta. Askotariko arazoak ebaztea. Adimen emozionala: bigarren mailako emozioak egoki

    adieraztea.

    DiziplinartekotasunaUnitate honek Matematikarekin zerikusia du, kontzeptuaksailkatzeko eta lotzeko jarduerak biltzen baititu. Hizkuntza-rekin ere badu zerikusia, hiztegia aberasten eta ahozkonahiz idatzizko adierazpena hobetzen laguntzen baitu.

    BaliabideakIkusi web orri hauek:http://ares.cnice.mec.es/ciengehi/index.htm. Bilaketa koa-droan estructura y funcin celular idatzi. Agertuko denloturan klik eginda, animalia eta landare zelulen egiturariburuzko animazio bat irekiko da.http://ares.cnice.mec.es/ciengehi/c/01/animaciones/a_fc14_00.html. Orrialde horretan, izaki bizidunak sailkatzeko jar-duerak daude.

    Iraupena

    iraila urria azaroa abendua urtarrila otsaila martxoa apirila maiatza ekaina

  • 34 Ingurunearen Ezaguera LMH 5

    2. unitatea. AnimaliakOinarrizko gaitasunak

    Hizkuntza komunikaziorako gaitasuna: 30.-37. or.Matematikarako gaitasuna: 41. or.Zientzia, teknologia eta osasun kulturarako gaitasuna: 28.-41., 44. eta 45. or.Informazioa tratatzeko eta teknologia digitala erabiltzeko gaitasuna: 28., 29. eta 42.-45. or.Gizarterako eta herritartasunerako gaitasuna: 28., 29. eta 40. or.Giza eta arte kulturarako gaitasuna: 38. eta 39. or.Ikasten ikasteko gaitasuna: 28., 29., 40. eta 43.-45. or.Norberaren autonomiarako eta ekimenerako gaitasuna: 42., 44. eta 45. or.

    Helburuak Ebaluazio irizpideakAnimalia ornodunak eta ornogabeak bereiztea.Animalia ornodunen eta ornogabeen oinarrizkoezaugarriak zein diren jakitea.

    Anim