Wat met aansprakelijkheid bij hinder?
Tom MALFAITAdvocaat LDR (www.ldr.be)
Lector ‘Afvalwetgeving’ IVPV U. GentWetenschappelijk medewerker CMR U. Gent
Praktijkassistent K.U.L.A.K. Vakgroep Publiek Recht
Infoavond FEBEM, Brussel, 16 maart 2011
INHOUD
1. Aansprakelijkheidsgronden inzake hinder
2. Wanneer leidt hinder tot aansprakelijkheid?
3. Do’s & don’ts: De 10 geboden voor de exploitant
Belangrijk uitgangspunt: tal van potentiële aansprakelijkheidsgronden inzake hinder
Omwonenden die hinder ondervinden hebben verschillende actiemogelijkheden tegen het hinder veroorzakende bedrijf:
1. Administratiefrechtelijk: • Acties tegen de MV (bezwaar, administratief beroep, Raad van
State, verzoek tot wijziging voorwaarden)
• Acties tegen de SBV(bezwaar, administratief beroep, Raad voor Vergunningsbetwistingen)
Potentiële aansprakelijkheidsgronden inzake hinder (2)
2. Strafrechtelijk/bestuurlijk (handhaving): • Klacht bij de gemeente
• Klacht bij de milieu-inspectie
• Klacht bij de (milieu)politie
• Klacht met burgerlijke partijstelling bij de onderzoeksrechter
• Burgerlijke partijstelling voor de correctionele rechtbank
• Verzoek tot bestuurlijke maatregelen (milieuhandhavingsdecreet)
• AMMC – Milieuhandhavingscollege
Potentiële aansprakelijkheidsgronden inzake hinder (3)
3. Burgerrechtelijk: • Inspannen van kortgeding om bepaalde werken/activiteiten stil te
leggen (al dan niet met dwangsom)
• Procedure voor de Vrederechter op basis van artikel 544 BW (burenhinder)
– Verzoeningsprocedure
– Procedure ten gronde
• Procedure op basis van artikel 1382 BW (buitencontractuele aansprakelijkheid)
• Milieustakingsvordering
Wanneer leidt de hinder tot potentiële aansprakelijkheid?
Basisprincipe: een MV is net de toelating om een hinderlijke inrichting/activiteit te exploiteren (conform de algemene, sectorale en bijzondere voorwaarden)
=> Waar ligt de drempel?– Milieuvergunning: hinder moet “tot een aanvaardbaar
niveau” worden beperkt
Wanneer leidt de hinder tot potentiële aansprakelijkheid? (2)
– Stedenbouwkundige vergunning: conform de bestemming en geen schending van de “goede ruimtelijke ordening”
– Handhaving: is er sprake van een misdrijf/inbreuk
– Burgerrechtelijk:• Artikel 1382 BW: fout-schade-oorzakelijk verband
• Artikel 544 BW: bovenmatige burenhinder (geen foutvereiste!)
• Kort geding: urgentievereiste
• Milieustakingsvordering: kennelijke inbreuk of ernstige bedreiging voor een inbreuk op de milieuregelgeving
Do’s & don’ts: De 10 geboden voor de exploitant
1. Beter een goede buur dan een verre vriend
Bijv. houtverwerkend bedrijf in Gent
Bijv. mestverwerkend bedrijf in Ieper
2. Zorg voor een goede communicatie: niet te veel en niet te weinig
Bijv. chemisch bedrijf in Gent
Bijv. chemisch bedrijf in Antwerpen
Do’s & don’ts: De 10 geboden voor de exploitant (2)
3. Know your enemy
Bijv. schroothandelaar in Menen
Bijv. TOP in Ronse
4. Wees geen calimero: durf de eigen problemen erkennen en aanpakken
Bijv. asfaltcentrale in Hasselt
Bijv. strafzaak in Brussel
Do’s & don’ts: De 10 geboden voor de exploitant (3)
5. Respecteer uw tegenstrevers en probeer indien mogelijk een vergelijk te vinden
Bijv. restaurant in Leuven
Bijv. landbouwer in Vichte
6. Laat u omringen door specialisten
Bijv. voedingsbedrijf in Mechelen
Bijv. garage in Kruishoutem
Do’s & don’ts: De 10 geboden voor de exploitant (4)
7. Ken uw eigen sector (BBT!)
Bijv. betoncentrale in Lichtervelde
Bijv. metaalverwerkend bedrijf in Brussel
8. Kies op het juiste moment het juiste wapen
Bijv. ontginner in Houthalen
Bijv. afvalverwerker in Deinze
Do’s & don’ts: De 10 geboden voor de exploitant (5)
9. Wees geen struisvogel: schiet vroeg genoeg in actie
Bijv. afvalwaterverwerker in Diksmuide
Bijv. afvalverwerker in Machelen
10. Bezint eer ge begint en vermijdt historisch passief
Bijv. breker in Nazareth
Bijv. feestzaal in Lier