Tanabata¢â‚¬â„¢s Wife ... ISKRIP/SCRIPT Fas-ang, A Script Inspired by the Short Story ... Ilan sa mga ito

  • View
    9

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Tanabata¢â‚¬â„¢s Wife ... ISKRIP/SCRIPT Fas-ang, A Script...

  • ............................. From Text to Screen .............................

    Tanabata’s Wife

    CHOY S. PANGILINAN EDITOR

    Maribeth “Mai” Fanglayan

    J. Neil C. Garcia

    Sinai Hamada

    Fred Hawson

    Nap Jamir

    Francis C. Macansantos

    Charlson Ong

    May-i Guia Padillia

    Choy Pangilinan

    Mao Portus

    Juan Carlo Tarobal

    Amparo Adelina C. Umali, III

    Anna Christie Villarba-Torres

    Ang librong Tanabata’s Wife: From

    Text to Screen ay naglalayong

    idarang ang mga mambabasa

    sa proseso ng pagsasalin ng

    isang tekstong pampanitikan

    tungo sa filmikong anyo nito.

    Nais nitong ipakita at ipaunawa

    sa mga mambabasa at maging

    sa mga manonood ng pelikula

    na isang komplikado, ngunit

    hindi imposibleng proseso, ang

    adaptasyon sa mga tekstong

    pampanitikan maging ito man ay

    nobela, maikling kuwento o mga

    testimonyo. Dagdag dito, na ang

    panitikan, dulang pampelikula

    at ang pelikula, ay marapat ding

    ituring bilang mga tekstong

    kultural na may kani-kaniyang

    partikularidad, alituntunin, at

    katangian.

    T A N A B A T A’ S

    W I F E

    ......... From Text to Screen .........

  • ............................................

    From Text to Screen ............................................

    Tanabata’s Wife

  • .................................................

    From Text to Screen .................................................

    Tanabata’s Wife

    The University of the Philippines Press Diliman, Quezon City

    CHOY S. PANGILINAN EDITOR

  • Contents INTRODUKSIYON/INTRODUCTION Danas sa Tanabata’s Wife: Filmikong Pagsasalin, Diskurso ng Representasyon, at ang Masalimuot na Daigdig ng Sineng Indie/Choy Pangilinan...............................................vii

    MAIKLING KUWENTO/SHORT STORY Tanabata’s Wife/Sinai Hamada.......................................................................1

    ISKRIP/SCRIPT Fas-ang, A Script Inspired by the Short Story ‘‘Tanabata’s Wife” by Sinai Hamada/Charlson Ong......................................11

    DULANG PAMPELIKULA/SCREENPLAY Tanabata’s Wife/Mao Portus, Carlo Tarobal, Choy Pangilinan, and Charlson Ong............................................................47

    DANAS AT POETIKA/REFLECTIONS AND POETICS Reflections/Nap Jamir...............................................................................127

    Pagdudugtong at Pagluluwal, o Kung Papaanong Inedit ang Tanabata’s Wife/ May-i Guia Padillia.....................................................................................132

    Ang Pagsasabuhay ng “Never Say Die” sa Pelikulang Tanabata’s Wife: Ang Kalbaryo mula Iskrip hanggang Sinehan/Juan Carlo Tarobal............140

    Fureai and Cultural Translation in Tanabata’s Wife/ Amparo Adelina C. Umali, III PhD............................................................146

    Tanabata’s Wife: A Journey Back Home/Maribeth “Mai” Fanglayan.........154

    KRITIKA/CRITIQUE In Focus: Sinai Hamada and the Power of Sympathy/ Francis C. Macansantos.............................................................................157

    Fas-Ang: Cross-Cultural Currents in the Literature of Sinai C. Hamada/ Anna Christie Villarba-Torres...................................................................166

    Reverential References/Fred Hawson........................................................190

    Love and Freedom: A Review of Tanabata’s Wife/J. Neil C. Garcia............192

    BEHIND THE SCENES AND MOVIE STILLS..............................................196

    EDITOR......................................................................................................205

  • I N T R O D U K S I Y O N

    I N T R O D U C T I O N

  • vii

    Danas sa Tanabata’s Wife:

    Filmikong Pagsasalin, Diskurso ng Representasyon, at ang Masalimuot na Daigdig ng Sineng Indie .............................................................................. Choy Pangilinan

    HINDI NA BAGO sa mundo ng pelikula ang paghalaw at adaptasyon ng mga akdang pampanitikan upang kalauna’y gawing mga batayang materyal sa isinasagawang proyektong pampelikula. Ayon nga sa kritikong si Susan Hayward, sa unang yugto pa lamang ng pag-unlad ng pelikula ay nagtangka na kaagad ang ilang mga direktor na humalaw ng mga naratibo mula sa Bibliya. Halimbawa na nga nito’y ang La Vie et la passion de Jesus Christ (1897) ng Lumiere Brothers at ang La Vie de Christ (1899) ni Alice Guy (Hayward 2000, 3). Patunay ang obserbasyong ito ni Hayward na ang larangan ng adaptasyon ng nakasulat na teksto o akdang pampanitikan, bukod sa ito’y nagpapatuloy sa kontemporaneong panahon, ay maituturing nang isang tradisyon na may malalim nang ugat sa kasaysayan at patuloy na pag-usad ng pelikula sa pangkalahatan.

  • viii

    Tanabata’s Wife: From Text to Screen

    Isa sa pinag-uugatang lohika ng ganitong ugnayan at relasyon sa pagitan ng panitikan at pelikula o ang adaptasyon ng isang teksto tungo sa filmikong anyo nito ay muling i-sinuma ni Hayward. Aniya, “[l]iterary adaptations gave cinema the respectable cachet of entertainment-as-art. In a related way, it is noteworthy that literary adaptations have consistently been seen to have pedagogical value, that is, teaching a nation (through cinema) about its classics, its literary heritage” (2000, 4). Kung pagbabatayan ang pahayag ng kritiko, malinaw na makikita ang dibisyon ng pagturing at pag-uri sa pelikula (bilang isang anyo ng komersiyal na sining) at sa panitikan (bilang lehitimong sining) partikular sa mga unang yugto ng kasaysayan ng pelikula bilang bagong anyo ng media at sining. Kanyang nakita na ang larangan ng adaptasyon ng mga klasikong teksto ay nagsilbi ring estratehiya upang mapagdikit ang agwat ng minarkahang aliw at makabuluhang sining gamit ang iisa at bagong porma—ang pelikula.

    Ngunit hindi rin naman maikakailang ginamit na tuntungan ng mga dibuhista ng industriya ng komersiyal na pelikula ang angking bisa ng mga tekstong kanonikal upang higit na makahikayat ng interes mula sa mga manonood at upang sa kabilang banda rin naman ay maiugit ang mismong pag-iral ng pelikula bilang isang lehitimong anyo ng sining na nagbibigay halaga at diin din sa usapin ng panlasa, kultura, kaalamang bayan, kasaysayan, lipunan, at pagsasabansa. Kung kaya’t sa huli, bukod sa kung ano pa man, marapat mabatid na usapin din ito ng popularisasyon, marketisasyon, at imperatibo ng kita. Muli, ’ika nga ni Hayward, “[a]daptations of the established literary canon had become a marketing ploy by which producers and exhibitors could legitimize cinema going as a venue of ‘taste’ and thus attract the middle classes to their theatres” (2000, 3).

    Sa kaso ng kasaysayan ng pelikulang Filipino, may mangilan-ngilan na ring mga likhang ang kaluluwa at gulugod ay hango mula sa kanon ng panitikan ng Filipinas. Ilan sa mga ito ang pelikulang Noli Me Tangere (Dir: Gerardo de Leon, 1961) at El Filibusterismo (Dir: Gerardo de Leon, 1962) na mula sa mga nobelang isinulat ni Jose Rizal; Ibong Adarna (Dir: Pablo Santiago, 1972) na mula sa panulat ni Francisco Balagtas; Maynila sa Kuko ng Liwanag (Dir: Lino Brocka, 1975) at Laro sa Baga (Dir: Chito S. Roño, 2000) na parehong kinatha ni Edgardo Reyes; Bulaklak sa City Jail (Dir: Mario O’ Hara, 1984), Dekada ’70 (Dir: Chito S. Roño, 2002), at Bata Bata Paano ka Ginawa (Dir: Chito S. Roño, 1998) na lahat ay isinulat ng nobelistang si Lualhati Bautista; Bulaklak ng Maynila (Dir: Joel Lamangan, 1998) ni Domingo Landicho; at Tatarin (Dir: Tikoy Aquiluz, 2001) at Ang Larawan (Dir: Loy Arcenas, 2017) na mula sa mga obra ni Nick Joaquin. May ilan din namang produksiyon na hango sa mga kontemporaneo at popular na uri ng literatura gaya na lamang ng She’s Dating the Gangster (Dir: Cathy Garcia-Molina, 2014) na mula sa Wattpad; Ligo na U, Lapit na

  • Introduksiyon/Introduction

    ix

    Me (Dir: Erick Salud, 2011) na mula sa nobela ni Eros Atalia; at Smaller and Smaller Circles (Dir: Raya Martin, 2017) na nobela ni Felisa Batacan.

    Tunay na itinutulak ng iba’t ibang layon, interes, at ideolohikal na posisyon ang naturang adaptasyon ng mga tekstong pampanitikan tungo sa biswal na anyo nito. Ang iba’y naglalayong muling ilapit at ipakilala ang mga tinaguriang seminal na teksto sa manonood. Sa madaling sabi, sinisipat ang angking halaga ng tekstong pampanitikan at ito ang nagiging basehan kung bakit hinahangad na isalin sa mas popular na anyo ng pelikula. Ang iba nama’y tumataya lamang sa popularidad ng isang kontemporaneong teksto, nang hindi na isinasaalang-alang ang maaaring maging ambag ng sining upang higit na maunawaan ang kalagayang panlipunan o kasaysayan, upang sa huli’y masigurong ang kontemporaneong hanay ng mga manonood ay maeengganyong muling tangkilikin ito sa pinilakang-tabing. Pangangamal lamang ng kita ang lohika ng ganitong tindig. Sa ganang akin, ang una ang mas makatwirang layunin kung bakit mahalaga ang mga adaptasyon ng isang teksto mula sa daigdig ng panitikan tungo sa kulturang biswal—klasikal man o bago ang akda.

    At ang perspektibang ito ang nagtulak sa fictionist at nobelistang si Charlson Ong para sa adaptasyon ng maikling kuwentong Tanabata’s Wife ng manunulat sa Ingles na si Sinai Hamada. Bilang pangunahing manunulat ng inisyal na iskrip ng pelikula, malinaw kay Charlson na ma