Sendeirismo Cesp³n

  • View
    225

  • Download
    6

Embed Size (px)

DESCRIPTION

sendeirismo Cespón 13 novembro 2008

Text of Sendeirismo Cesp³n

  • EQUIPO DE NORMALIZACIN E

    DINAMIZACIN LINGSTICA

    DEPARTAMENTO DE EDUCACIN

    FSICA IES DA CACHADA

  • 2

    O Equipo de Normalizacin e Dinamizacin Lingstica (ENDL) e o

    Departamento de Educacin Fsica do IES da Cachada organizan esta

    actividade, que denominamos sendeirismo cultural, dentro das medidas

    tomadas para acercar ao noso alumnado realidade cultural na que se

    desenvolven. Unha realidade conformada polo propio medio fsico-xeogrfico e

    polas creacins que o xenio popular foi capaz de producir.

    Aproveitando as rutas trazadas no calendario que se fixo o curso pasado, que

    discorren polas distintas parroquias do concello, levarase a cabo unha ruta

    cada tres meses na que participarn de forma voluntaria profesores/as,

    alumnos/as e calquera persoa interesada. Estas sadas faranse en horario non

    lectivo. Iranse dando a coecer elementos da cultura popular que por prximos

    posiblemente nunca se repararon neles nin no seu valor artstico, ao mesmo

    tempo que gozamos dunha actividade ao aire libre que ademais de servirnos

    de exercicio fsico axdanos a completar unhas xeiras de convivencia.

    Esta primeira ruta facmola por San Vicenzo de Cespn parroquia que se

    localiza no leste do concello de Boiro. Segundo o padrn municipal de 2004 ten

    2075 habitantes (1084 mulleres e 991 homes) distribudos en 25 entidades de

    poboacin e nunha extensin de 11,8 km2 .

  • 3

    DATA : 13 de novembro de 2008.

    DISTANCIA : 7,5 Km.

    TEMPO : 2,5 horas.

    DIFICULTADE: Baixa.

    PERFIL : Plano.

    HORA DE COMEZO : 15,30 h.

    ITINERARIO : En San Roque ao p da capela e do Calvario comezamos a ruta. Indo cara Arribada chegamos pouco despois beira do ro Brea, onde nos espera un acolledor recuncho poboado coas especies vexetais

    tpicas de ribeira; al atopamos o muo de Romero; enfronte un fermoso pombal. Seguindo o curso do ro chegamos a sa desembocadura

    e logo s aldeas de Comba e Nine. Beireando a Ra chegamos ao pequeno

    peirao de Pedra de Sar, desde onde poderemos gozar dunhas preciosas

    vistas da Ra con Rianxo ao fronte e, ao fondo, Vilagarca. Seguindo

    beira da Ra chegamos ao castro de Neixn e ao Centro Arqueolxico do Barbanza. De al, indo cara a Quinteiro e beira da Praia de San Vicenzo do Mar, podemos contemplar o restaurado pazo de Ribademar.

    Rematados a camiata diante da igrexa parroquial de San Vicenzo de Cespn.

  • 4

    OS CRUCEIROS

    Os cruceiros estn considerados como unha das manifestacins mis

    xenunas da arquitectura popular galega e a sa orixe remontase segundo

    algns autores poca prehistrica en lugares nos que existan menhires,

    e que logo, coa chegada do cristianismo deixaron constancia da sa

    existencia pero baixo formas cristianizadas. Asemllanse, pero o certo

    que non doado encontrar un igual. A sa presencia nos camios e

    lugares sagrados estndese por toda a nosa xeografa.

    Os cruceiros son cruces de pedra que se colocan en lugares como son

    os cruces de camios, adros de igrexas, ermidas, ou incluso en entradas a

    cemiterios, sempre en relacin con lugares de culto. Tamn se fala

    algunhas veces de cruceiros referirse s cruces do viacrucis. Estas

    cruces adoitan alzarse sobre unha plataforma con banzos que comn en

    Galicia e Irlanda, se ben na nosa comunidade autnoma tamn existen

    exemplares de cruceiros sen eles.

    TIPOS

  • 5

    ELEMENTOS

    Plataforma:

    Triangular, cuadrangular, hexagonal,

    octogonal, circular, etc.

    Pedestal:

    Como no elemento anterior faise unha

    relacin das formas xeomtricas

  • 6

    Varal :

    Pdense estudar polas sas seccin xeomtricas (cuadrangular,

    octogonal, circular etc), por posur ou non pedestal e polo tipo de

    decoracin (sen labrar, con estras, con estras en espiral etc.)

    Capitel :

    Ademais dos estilos clsicos: xnico, corintio e toscanos, atpanse

    formas xeomtricas variadas:

    Anverso:

    Cristo crucificado, desencravo, resurreccin etc.

    Reverso :

    Hai numerosas representacin da Virxe en diferentes advocacins,

    ademais da presenza de santos, patrns locais, etc.

  • 7

    MUOS

    Os primeiros muos encontrados en Galicia datan do Neoltico e son muos de

    man, chans onde se moan os grans fregando unha pedra contra outra. En poca

    romana utilizronse os muos circulares de man que na alta Idade Media

    aumentaron en tamao e pasaron a ser movidos por auga.

    O muo unha mquina que utiliza a forza da auga do ro para moer o gran.

    Para iso move das grandes pedras e no medio o gran; estas grandes pedras

    son capaces de converter o gran en faria, sexa de centeo, trigo ou millo.

    Os muos de ro presentan dous tipos fundamentais: os de rodicio coa roda

    motriz horizontal, que son os mis antigos e abundantes e os de bruia coa

    roda motriz vertical, que son mis recentes e se coecen co nome de aceas. O

    muo destinado trigo denomnase muo albeiro

    Os muos poden ser comunitarios, neste caso cada vecio dispn dunhas

    horas prefixadas para usalo- e reciben o nome de muos de herdeiros. Tamn

    poden ser de propiedade particular e entn reciben o nome de maquas por

    chamarse as a cantidade de gran que cobran por moer ( a maqua era sobre

    una libra - 600 grs. por cada once quilos- e onde se alugaban a cambio de

    faria).

    Os muos foron pezas moi importantes na economa e no desenvolvemento

    da vida nas aldeas, as como do seu folclore, e das sas lendas. Hoxe,

    cubertos moitos por hedras e silvas, flannos dun pasado que se vai e da

    utilizacin de novos medios tcnicos para moer o millo , o trigo e ou o centeo.

    No muo xurdiron cancins, refrns, contos e ata unha danza: "a muieira".

    Unha muiada era unha antiga xuntanza festiva de mozos e mozas en torno os

    muos, mentres se esperaba pola vez para moer...

  • 8

    OS CASTROS

    Un castro un poboado tpico do noroeste da Pennsula Ibrica durante a Idade de Ferro, no que se coece como Cultura Castrexa.

    Citania e cividade son sinnimos de castro, se ben en Portugal designan especialmente castros de maiores dimensins e cun grao de desenvolvemento urbanstico maior, en gran parte polo influxo da romanizacin.

    Non se sabe con exactitude o nmero de castros que houbo en Galicia pero pode estimarse nun mnimo de 3.000, inda que non todos estaban ocupados vez e quizais houbo arredor de 1.500 na poca de maior vitalidade, pero tan s hai uns 50 castros escavados arqueoloxicamente.

    Na punta de Neixn, debido talvez ao estreito do seu istmo que permita unha doada defensa ou tamn pola abundancia de moluscos nas augas que a rodean, foi lugar de asentamento hai miles de anos para uns homes que deixaron neste chan abundantes pegadas da sa cultura

  • 9

    A IGREXA

    IGREXA DE SAN VICENZO

    O templo un edificio de notable interese histrico-artstico, con importantes restos

    romnicos conservados, cun baldaquino gtico excepcional e unha reforma

    arquitectnica notable no sculo XVIII.

    A igrexa parroquial de Cespn presntase hoxe coa envoltura dos perodos

    posteriores, reflectindo a transformacin dos volumes romnicos orixinais en

    estructuras mis complexas, sobre todo debido s grandes reformas dos sculos XVII e

    XVIII.

    O altar, a cabeceira da igrexa, o elemento estructural que conserva in situ a meirande

    parte de elementos romnicos. No lado sur, ao exterior preservronse cinco

    canzorrios que, anda que puideron ser sido movidos para as diversas reparacins do

    tellado, estaran situados no seu lugar orixinal. Pola contra, non podemos ver o que

    acontece no lado norte xa que neste punto onde se adosou mis tarde unhas das

    novas estancias, hoxe sancrista. Estes canzorrios, tpicos do romnico rural do sculo

    XII presentan motivos xeomtricos e figurativos, destancando unha cabeza de bvido e

    unha representacin antropomorfa.

  • 10

    ACTIVIDADES

    CRUCEIRO

    1.- Ao p de que capela est situado do Cruceiro?

    2.- De que tipo ?

    3.- Como ?

    - a plataforma (forma)

    - o pedestal (forma)

    - o varal (seccin)

    - capitel (forma)

    - anverso

    - reverso

    4.- Altura aproximada

    MUO

    1.- Nome

    2.- Nome do ro no que est situado

    3.- Anota as especies vexetais que ves ao seu redor

  • 11

    CASTRO DE NEIXN

    1.- Canto mide o castro pequeno?

    - Que descados etnogrfos galegos escavaron este castro?

    - Restos que atoparon.

    - poca en que se sita a sa existencia.

    2.- O castro grande

    - Cal a sa forma?

    - Canto o seu dimetro?

    - O montculo de terra que o rodeaba canto chegou a ter de altura

    A IGREXA PARROQUIAL

    1. Que o que mis che gusta da igrexa?

    2. Que leva a imaxe de San Vicenzo en cada man? Que hai ao seu p?

    3. San Benito, en Galicia, en un santo avogoso contra

  • 12

    4. Como se chama en Cespn Virxe da Asuncin?

    5. Que santo ademais de ter unha imaxe na igrexa ten unha capela nas

    proximidades.

    1.- Calvario

    Lectura Vai o escritor cara parroquia de Cespn, o Sispalone ou Sispan

    que aparece latinizado nalgns escritos antigos, e bate no lugar de San Roque.

    Diante do cruceiro triple, que adoitaba ser punto de remate daqueles Va Crucis

    campestres que vian dende Abanqueiro, contempla os asentos desta obra sobre