PABLO PICASSO - dirim. : Pablo  · RESİM - Pablo Picasso 1904'ten itibaren Picasso Paris'te

  • View
    219

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of PABLO PICASSO - dirim. : Pablo  · RESİM - Pablo Picasso 1904'ten itibaren Picasso Paris'te

  • Kltr a Sanat

    PABLO PICASSO

    1881-1973

    Pablo Picasso (tam ismi Pablo Ruiz y Picasso) 25 Ekim 1881'de, spanya'nn gney Akdeniz sahillerinde, Malaga'da dodu. Sanat hakkndaki ilk bilgilerini orta derecede yetenekli bir akademi ressam olan babas Jose Ruiz Blasco'dan rendi. Pablo daha kk bir ocukken resim izmekte olaan st yetenekliydi. Arkadalarn elendirmek iin aceleyle izdii taslaklar bile, ocukluk gnlerinin masum yaratclnn ok tesindeydi. 1891de ailesi La Corunaya, daha sonra 1895te Barselona'ya yerleti. Gen Pablo yeni arkadalarnn da etkisiyle, bamszln istemeye balad. nc airler, ressamlar ve filozoflar arasnda bulduu yeni arkadalar, sk sk nl taverna Els Qu-artre Gats' da buluup, birbirlerine anari ve sosya

    lizm fikirlerini srarla anlatyorlard. Onlara gre artk melankoli a sona ermiti. Devrimci fikre ynelmelerinde spanyol toplumun dar kalplarndan kama istei egemendi. Ayn istekle Picasso, 1900 ylnda kuzeye doru bir yolculua kt. Paris'le bu ilk tanma ok nemliydi, fakat imkanlarnn snrl olmas nedeniyle bu tanma ksa srd. Picasso sonraki 4 yln Barselona, Madrid ve Paris arasnda geirdi. Barselona'da Picas-so'yu hala mtevazi bir ekilde ailesi geindiriyordu. Bu dnemde yapt resimler Mavi Dnemine ait olarak snflandrlrlar. Yine bu dnemde resimlerine annesinin ad olan Picasso imzasn atmaya balamtr.

    XII

  • RESM - Pablo Picasso

    1904'ten itibaren Picasso Paris'te yaamaya bala

    d. Montmartre'deki bir binada bulduu stdyosu

    Bateau-Lavoir adyla bilinir. Burada dier ressam

    lar ve airler arasnda yaayan Picasso, sadk met

    resi Femande Olivier ile Montmartre'n bohem

    hayatn paylat. Arkadalar arasnda Max Jacob,

    Alfred Jarry, Andre Salmon ve Guillaume Apolli-

    naire saylabilir.

    Picasso, dncelerine ve eserlerine gsterdii ola

    anst canll takdir edebilen koleksiyoncular

    ve satclarla karlat iin ok anslyd.

    Ambroise Vollard. Gertrude ve Leo Stein, Rus tc

    car Schukine gen Daniel-Henri Kahnweiler resmi

    ni satn alarak onu himaye ettiler. Fakat Picasso'nun

    artc bir hzla yeni bulularn peine dmesi ve

    bunu yaparken mali gvencesini hi dnmemesi,

    onlar ounlukla dehete drd. Matisse, Derain

    ve Vlaminck gibi onu iyi tanyan ressamlar arasnda

    bile sadece Braque Picasso'nun 1907'de yapt Les

    Demoiselles d'Avignon adl tablonun ima ettii ma

    nay anlavabildi.

    Bununla beraber, eer Picasso aniden Afrika

    heykelciliinin nemini anlamasyd, Kbizm'i

    yaratamazd. Bulular ve gelimelerinde Afrika

    heykelciliinin byk katks olan bu devrim

    yaratan slp be yl iinde yaygn olarak bilin

    meye balad.

    Picasso 1917'de Serge Diaghilev Rus Balesi'nin

    dekor ve kostmlerini izerek sanatsal faaliyet

    lerini daha da geniletti. Ksa bir sre sonra ba

    lerinlerden biri olan Olga Koklov ile evlendi ve

    1921'de Paulo adnda bir olu dnyaya geldi.

    Evlilii onu Montmartre'n bohem dnyasndan

    alp, sava sonras sanatn koruyan ve Picas

    so'nun eserlerine yksek deer bien uluslara

    ras zengin halkn iine soktu. Fakat 1925'te Pi

    casso tekrar bamszln isteyerek toplumun

    nemini kmseyen resimler yapt. Resimle

    rindeki sert hareketler ve arpklklar sanatn

    sadece kendilerini vp. memnun etmesini

    bekleyenlerce zevksiz bulundu. Picasso'nun ifa-

    desindeki iddet artmaya devam etti ve pek ok

    nedenden Srrealistlerin beenisini kazanan

    heykellere, resimlere ve kabartma ilerine d

    nt. Andre Breton ve Paul Eluard ile yakn ar

    kadal aralarnda ortak bir drt oluturdu. Buna

    ramen Picasso gruptan bir bakma ayr kalmay

    srdrd. Bu ortak dn Eluard olaynda, airin

    1952'de lmne kadar srd. Bu uzun yllar bo

    yunca Gney Fransa sahillerine de sk sk ksa ziya

    retler yapt. Bu gezilerin ounda kendisine Dora

    Maar elik etti. Kars Olga ile aralarnn bozulma

    sndan sonra bu kadn, zekas ve derin anlay ile

    uzun yllar ressamn en candan dostu oldu.

    Faaliyetleri iin daha fazla yer aradndan, Nor-

    mandiya'da kk bir 17. yzyl atosu olan Chate

    au de Boisgeloup'u satn ald. Burada ilham kayna

    sarn gzel Marie-Therese olan ahane heykel

    serisini meydana getirdi. Paris'te Boetie sokanda

    kars ile yaad daireden baka Grands Augustins

    sokanda tedarik ettii geni odalar da on yl bo

    yunca atlye olarak kulland. Gittike kararan poli

    tik hava spanyol Sava ve 1937'de Guemica'nn

    harap edilmesi ile Picasso dorua eriti. Bu olayn

    Picasso'da uyandrd hiddet, ressamn duvar ze

    rine yapt byk tabloda ifadesini buldu. Tablo o

    yln Paris Dnya Sergisi'nde spanyol Cumhuriyet-

    DRM/Temmuz-Austos 2004 XIII

  • Kltr ve Sanat RESM - Pah n Pinassn

    ilerinin pavyonunda yer ald (ekil 3).

    Bunu takip eden daha karanlk yllarda da ayn ruh

    hali ressamn eserlerine hakim oldu. Bu dnemde

    ki artc faaliyetleri, heykeltral da kapsar.

    Normal hayat boyutlarndan byk olan Adam ve

    Kuzu da bu eserlerindendir.

    uluslararas nn tehlikelerine kar kalkan vazifesi

    grr.

    Vallauris'ten ayrlnca. 1955'te Cannes'da byk bir

    villaya yerleti. 1958de yeni ak Jacqueline Roque

    ile evlenice Aix yaknlarnda Sainte Victoire dala

    rndaki eski Vauvenargues atosunu ald. Daha son-

    Akdeniz'e tekrar ancak 1946'da gidebilen Picasso,

    ksa sre sonra da kars Franoise Gilot, Claude ve

    Paloma adl ocuklar ile Vallauire'e yerleti. Bu k

    k kentte sanatsal faaliyetleri arasna seramikilik

    ve litografiyi (ta basmas resim) de ekleme imkan

    buldu. Bir kez daha gnlk olaylarda etkili olmak

    zorunluluu duyarak, idealleriyle dayanma iinde

    olduu Fransa Kominist Partisi'ne ye oldu. Roma.

    Varova ve Londra'daki bar kongrelerine katld.

    Franoise Gilot'tan 1953'te ayrlmann kendisinde

    uyandrd hisleri olaanst litografi serisi ile

    aklad. Bu seride kendini sembolik olarak canl

    mankeni ile yaratt eserler arasnda kmaza gir

    mi, yal ve iine sadk bir ressam gibi gsterdi. Bu

    kendini eletiren yaklam, onun tm yaam sre

    since izlenir ve Picasso'ya gre byk servet ve

    ra 196l'de Maugins yaknlarnda gzel deniz ve da

    manzaral, dnyadan bir bakma uzak olan Notre-

    Dame-de-Vie'yi ald. Oras ressam ve gen kars

    iin merakl gzlerden katklar bir snak oldu ve

    Picasso rahatsz edilmeden eserlerine devam etti. 8

    Nisan 1973'te Notre-Dame-de-Vie'de ldnde 92

    yandayd. Hala enerjik bir yaratclk ve gerekle

    tirilmemi planlarla doluydu.

    "Ben grdm deil, bildiimi resmederim."

    PABLO PCASSO

    Pablo Picasso ismi phesiz modern dnyann en

    ok bilinen isimlerinden biridir. Buna ramen, ok

    az kimse onun geni ve inanlmaz bir eitlilik gs

    teren eserlerini tmyle bilir. Picasso'vu en yakn-

    XIV

  • RESM - Pablo Picasso

    dan tanyanlar bile onu insan olarak tam anlayama

    dklarn, bir sonraki eserlerinde ileyecei ana te

    may tarif edemediklerini itiraf ederler. Onun hak

    knda o kadar ok kitap yazld, o kadar ok efsa

    ne yaratld ki. bunun kayna tek bir adam deil,

    ancak bir Picasso'lar ordusu olabilir. Tm dnyann

    kabul ettii gerek. Picasso'nun devrim yaratan bir

    dahi olduudur. O, 92 yl sanatn anlamn ve g

    rntsn deitirmek iin tm adalarndan faz

    la almtr. Bunun sonucunda oluan en yaygn

    ve popler gr onun bir asi olduudur. Daha ya

    kndan bakacak olursak eserlerinde sk sk (genel

    likle en umulmadk yerlerde) rastlayacamz ipu

    lar bir sreklilii ifade eder. Bu sreklilik Picasso'

    nun eserleriyle yzyllardr sregelen sanatsal ifade

    arasnda bir ba oluturur. Gemile olan bu balar

    ksmen onun insan ifadesinin btn canl ekilleri

    ni, hatta en az bilinenlerini bile iine alan geni

    kapsaml ilgisine, ksmen de sk sk hatrlad

    genlik deneyimlerine baldr. Bu deneyimler

    onun en derin aklar, tasalar hakknda

    deerli ipular tarlar. Balarn oluma

    sndaki bir dier etken de onun ender

    rastlanan grntleri ezberleme yetenei

    dir.

    1925'te Les Demoiseles d'Avignon da ol

    duu gibi sert ve yaygn etkileri grlen

    bir blm noktasna geldi. Picasso eski bir

    arkadann lmne sklrken r aan

    bir resim daha meydana getirdi. Bu resim

    Kubist kompozisyonlarn hareketsiz

    yoam dengesine dayanyordu. 1925'te

    yapt Dansz daha nceki eserlerin

    de grlmeyen elem ve arpklk unsur

    lar tayordu. Bu iki aleminin sarholuu

    ile yeni ve korku verici bir merhametsiz

    lik kaynam gibiydi. Picasso uyum iinde

    bir zm, dengeli bir birleim deil,

    hayat oluturan, paralayan gler arasn

    daki iddetli ekimeyi gstermek istiyor

    du.

    Sonraki yirmi yl boyunca bu iddetli ve

    artc ruh hali eserlerinde grlmeye

    devam eder. nsan ekli paralanr ve

    yeniden yaratlr. Gzler, kulaklar, burun

    ve az insan yzndeki yeni yerleri s

    trap, nee madalyalar gibi alrlar ve bizde onlarla

    beraber yer deitirir, bir bakta yz hem ar

    kadan, hem profilden hem de nden grrz.

    Dnlerek on yl nce bulunan bu yntemler.

    Guernice (ekil 3) da kullanlan slbun gramerini

    tekil eder. Bir hazrlk dneminden sonra spanyol

    Sava srasnda yapt byk duvar resmi Guer

    nica ile kendi kendini gsteren bu tarz, Nazi i

    galinin karanlk yllarnda Paris'te yapt pek ok

    resimde devam etti.

    Picasso kendinin bile olsa. bir slbun kendisini

    snrlamasna izin vermedii gibi. ne kadar cokun

    olursa olsun duygularna da tepki gsterir. Kzgn

    lk, endie, hayal krkl yerini merhametsiz bir

    mizaha ya da mfik bir holanmaya brakr. Res

    mini yapt kadnlar canavar ruhlu ve yrtc olabilir

    ama onlar daha ziyade ak rndrler. Dikkatle

    baktmzda bu gerei gzlerindek