osmanlı türkçesi sözlüğü

  • View
    275

  • Download
    17

Embed Size (px)

Text of osmanlı türkçesi sözlüğü

  • 1

    OSMANLI TRKES SZL

    Prof. Dr. Mehmet KANAR

    www.webturkiyeforum.com

  • 2

    A

    (F.) [1 [.nlem edat ey, hey. 2.iki kelimenin arasna girerek, anlam

    pekitiren yeni kelimeler tretmeye yarayan orta ek.

    ad (A.) [] dmanlar.

    add (A.) [] saylar.

    ik (A.) [] engel.

    al (A.) [] en yksek, en yce.

    alf (A.) [] otlar.

    all (A.) [1 [.hastalklar. 2.sebepler.

    alm (A.) [1 [.bayraklar. 2.zel isimler.

    alem (A.) [] en iyi bilen.

    am (A.) [] kr.

    amk (A.) [] derinlikler.

    aml (A.) [] iler, ameller, davranlar.

    amr (A.) [1 [.mrler. 2.yalar.

    an (A.) [] yani.

    arb (A.) [] Araplar, l araplar.

    arb (A.) [] l arab.

    arz (A.) [] belirtiler.

    www.webturkiyeforum.com

  • 3

    asb (A.) [] sinirler.

    asr (A.) [] yz yllar.

    ar (A.) [] r vergileri, onda birler.

    ar (A.) [] ondalk.

    avec (A.) [] yamuk, eri br.

    aver (A.) [] tek gzl.

    ayd (A.) [] bayramlar.

    ayn (A.) [1 [.ileri gelenler, eraf, sosyete. 2.gzler.

    ayn (A.) [1 [.gzler. 2.pnarlar.

    az (A.) [1 [.yeler. 2.organlar.

    azam (A.) [] en byk.

    b (F.) [1 [.su. 2.deniz. 3.rmak. 4.tkrk. 5.zsuyu. 6.ter. 7.dl suyu.

    8.sidik. 9.parlaklk. 10.yzsuyu. 11.letafet, hava.

    b (F.) [] Austos.

    b - bisten [1 [ .meni; 2.bitkilerin yetimesine neden olan su.

    b - adlet [1 [ .adalet suyu; 2.doruluun bereketi.

    b - ahmer [1 [ .kzl su. 2.krmz arap. 3.gzya.

    b - ten [1 [ .ateli su; 2.krmz arap; 3.gzya.

    b - bdereng [1 [ .kzl su. 2.gzya, kanl gzya.

    b - engr [1 [ .zm suyu. 2.arap.

    b - harbt [ ] (meyhane suyu) arap.

    b - kevser [1 [ .cennet suyu, 2.arap.

    abb (A.) [] vantrolog.

  • 4

    ab (A.) [1 [.kaba yn kuma. 2.aba.

    b (A.) [1 [.babalar. 2.gezegenler.

    bd (A.) [] ebedler.

    bd (F.) [] bayndr, mamr.

    bd etmek/eylemek 1.mamr etmek. 2.zenginletirmek. 3.huzur vermek.

    bd olmak 1.mamrlamak. 2.zenginlemek. 3.huzura kavumak.

    bdn (F.) [] bayndr.

    bdn (F.) [] bayndrlk.

    bd (F.) [1 [.bayndrlk. 2.ince Hint kad.

    bl (A.) [] develer.

    bn (F.) [] bn ay.

    abp (A.-F.) [1 [.abal. 2.dervi. 3.yoksul.

    br (A.) [] kuyular.

    bcme (F.) [] su kab.

    bn (F.) [] petemal.

    abd (A.) [1 [.kul. 2.kle.

    bdn (F.) [1 [.su kab. 2.mesane.

    bdr (F.) [1 [.sulu. 2.parlak. 3.ho

    bdendn (F.) [1 [.bn. 2.ciz.

    abdest (F.) [1 [.abdest. 2.paylama.

    abdesthne (F.) [1 [.tuvalet. 2.abdest alnan yer.

    abdestlik (F.-T.) ksa cbbe.

    bek (F.) [1 [.sulu. 2.cva.

  • 5

    abes (A.) [] sama, abes.

    bgne (F.) [1 [.kristal. 2.kadeh. 3.srahi. 4.ayna. 5.gzya.

    bgr (F.) [1 [.havuz. 2.su birikintisi.

    bgn (F.) [1 [.su rengi. 2.mavi.

    abher (A.) [1 [.nergis. 2.zerrinkadeh iei. 3.yasemin.

    bhz (F.) [] byk dalga.

    bhord (F.) [] nasip.

    br (F.) [] yzsuyu.

    b (F.) [] mavi.

    bid (A.) [1 [.ibadet eden. 2.erkek ad.

    abd (A.) [1 [.kullar. 2.kleler.

    bidt [] antlar.

    bide (A.) [] ant.

    bidev (A.) [] antsal.

    bile (F.) [1 [.su iei. 2.sivilce. 3.su kabarc.

    bir (A.) [] yaya.

    bisten (F.) [] gebe.

    bistengh (F.) [] dl yata.

    bihor (F.) [1 [.sulama yeri. 2.nasip.

    bkr (F.) [1 [.saka. 2.ayya.

    bke (F.) [1 [.saka, su eken. 2.kevgir.

    bns (F.) [] abanoz.

    brh (F.) [] su yolu, kanal.

  • 6

    abra (A.) [] alacal.

    brz (F.) [1 [.tuvalet. 2.brk.

    br (F.) [] alayan.

    abs (A.) [] somurtkan.

    bhava (F.-A.) [ ] iklim.

    bzih (F.) [1 [.su kayna. 2.gzya.

    c (A.) [ ] fildii.

    c (F.) [] lgn aac.

    acib (A.) [] tuhaf, ilgin, acaip.

    acleten (A.) [] alelacele.

    aceb (A.) [1 [.tuhaflk. 2.acaba.

    aceb (A.) [] acaba.

    acele (A.) [] acele.

    aceleten (A.) [] arabuk, alelacele.

    acem (A.) [1 [.arap olmayan. 2.ranl, acem.

    acemaran (A.) [ ] Trk msikisinde bir makam.

    acemce (A.-T.) Farsa.

    acem (A.) [1 [.deneyimsiz, acemi. 2.ranl.

    acemistan (A.-F.) [] ran.

    acemiyn (A.-F.) [1 [.deneyimsizler. 2.ranllar.

    aceze (A.) [] dknler, cizler.

    acb (A.) [] tuhaf, acayip, ilgin.

    acbe (A.) [] alacak ey.

  • 7

    cil (A.) [] acil.

    cilen (A.) [] derhal, acil olarak.

    acn (A.) [] macun, yourulmu.

    ciz (A.) [1 [.aciz. 2.ben.

    cizne (A.-F.) [1 [.acizce. 2.alakgnllce.

    ciz (A.-F.) [] acizlik.

    ciziyyet (A.) [] acizlik.

    cizleri (A.-T.) bendeniz, ben.

    acl (A.) [] aceleci.

    aclne (A.-F.) [] acele acele.

    acz (A.) [1 [.kocakar. 2.cad.

    acze (A.) [1 [.kocakar. 2.cad.

    cr (F.) [1 [.tula. 2.kiremit.

    acz (A.) [] acizlik, aresizlik, bir ey yapamama.

    db (A.) [1 [.edepler, terbiyeler. 2.yol yordam.

    adalt (A.) [] kaslar.

    adale (A.) [1[.kas. 2.kaslar.

    adlet (A.) [] adalet.

    adaletkr (A.-F.) [] adil, adaletli.

    dt (A.) [] detler, alkanlklar.

    advet (A.) [] dmanlk.

    advet etmek/eylemek dmanlk gtmek.

    add (A.) [] sayma, grme, deerlendirme, kabul etme.

  • 8

    addedilmek saylmak, grlmek, deerlendirilmek.

    addetmek/eylemek saymak, grmek, deerlendirmek.

    addolunmak saylmak, kabul edilmek.

    aded (A.) [] say.

    adeden (A.) [] sayca.

    aded (A.) [] saysal.

    dem (A.) [1 [.ilk insan, Adem Peygamber. 2.insan, adam.

    adem (A.) [] yokluk, bulunmama, adem.

    adem -i muvaffakiyet [ ] baarszlk.

    adem -i muvazenet [ ] dengesizlik.

    adem -i riyet [ ] uymama..

    adem -i telfiyet [ ] uzlaamama, bir araya gelememe.

    adem -i tevecch [ ] ilgisizlik.

    adembd (A.-F.) [ ] yokluk lkesi.

    demhr (A.-F.) [ ] yamyam, insan yiyen.

    dem (A.-F.) [1[.insanolu. 2.insanlk.

    demiyn (A.-F.) [] insanlar.

    demiyyet (A.) [1 [.insanlk. 2.adamlk.

    ades (A.) [] mercimek.

    adese (A.) [] mercek.

    det (A.) [] alkanlk, det.

    deta (A.) [] basbaya.

    deten (A.) [] det olarak, geleneklere gre.

  • 9

    adh (A.) [] kurbanlar.

    di (A.) [] sradan, di, deersiz.

    add (A.) [] birok.

    adde (A.) [] birok.

    dil (A.) [] adaletli.

    adl (A.) [] eit, denk.

    dilne (A.-F.) [] adilce.

    adm (A.) [] yok olan.

    admlimkn (A.) [ ] imknsz.

    diye (A.) [ ] allm, sradan.

    adl (A.) [] adalet.

    adl (A.) ] kenarlar.

    adl (A.) [] adalet ile ilgili.

    adliyye (A.) [] mahkeme, adliye.

    adn (A.) [] cennet.

    ad (A.) [] dman.

    fk (A.) [] ufuklar.

    fk (A.) [1 [.nesnel. 2.uradan buradan konuma.

    ft (A.) [] afetler, belalar.

    ferde (F.) [] yaratk, yaratlm, mahluk.

    ferdgr (F.) [] yaratan, Tanr.

    fern (F.) [] bravo, ok yaa, aferin.

    fern (F.) [] yaratan.

  • 10

    fernende (F.) [] yaratc.

    ferni (F.) [] yaratl.

    fet (A.) [1 [.afet, bela, felaket. 2.gzel sevgili.

    fet -i cn [ 1 [ .can belas. 2.gzel.

    fet -i devrn [ 1 [ .gzel, dilber.

    fetengz (A.-F.) [ ] afet getiren.

    fetresn (A.-F.) [ ] bela getiren.

    fetzede (A.-F.) [ ] belaya uram, afet grm.

    aff (A.) [] iffetli.

    fil (A.) [1 [.batan. 2.grnmez olan.

    fitb (F.) [ ] gne.

    fitbceml (F.-A.) [ ] gzel yzl, parlak yzl, yz gne gibi

    parlayan, sevgili, mauk.

    fiyet (A.) [] esenlik.

    fiyet bulmak salna kavumak.

    afiyetbah [ ] afiyet verici.

    afrika (A.) [] Afrika ktas.

    afsun (F.) [] by, efsun.

    ftb (F.) [] gne.

    ftbe (F.) [] brk, su kab.

    ftbgr (F.) [] gne alan, gne gren.

    ftb (F.) [] gnelik.

    ftbr (F.) [ ] parlak yzl.

  • 11

    afv (A.) [] balama, af.

    gh (F.) [] haberdar.

    gh etmek haberdar etmek.

    gh olmak haberdar olmak.

    gh (F.) [] haberdarlk.

    geh (F.) [] haberdar.

    geh (F.) [] haberdarlk.

    gn (F.) [] dolu.

    g (A.) [] kucak.

    li (F.) [] kkrtma.

    aayn (T.-F.) [] aalar.

    z (F.) [1 [.balama. 2.balang.

    abiy (A.) [] kaln kafallar.

    ite (F.) [] bulam, bulank.

    all (A.) [1 [.boyunduruklar. 2.zincirler.

    alt (A.) [] hatalar.

    aleb [(A.) [ ] ounlukla, genellikle, sk sk.

    aleb -i ihtiml [ ] byk bir ihtimalle, byk bir olaslkla.

    an (A.) [] en zengin.

    anm (A.) [] koyunlar.

    aniy (A.) [] zenginler.

    aniye (A.) [] arklar.

    ars (A.) [] fidanlar.

  • 12

    arz (A.) [] maksatlar.

    asn (A.) [] dallar.

    aiye (A.) [1 [.perdeler. 2.zarlar.

    ayr (A.) [] yabanclar.

    ah (A.) [1 [.karde. 2.dost.

    h (F.) [1 [.feryat etme, feryat. 2.ilenme.

    h almak biri tarafndan kendisine ilenilmek.

    h zr [ ] h edip inleme.

    hd (A.) [] birler.

    ahad (A.) [] bir.

    ahali (A.) [] halk, ahali, insan topluluu.

    ahavt (A.) [] kzkardeler.

    ahbb (A.) [1 [.dostlar. 2.dost.

    ahbap (A.) [] dostlar, sevdikler.

    ahbr (A.) [] haberler.

    ahcr (A.) [] talar.

    ahd (A.) [1 [.yemin, and. 2.a, devir. 3.sz verme.

    ahd -i atk [ ] Tevrat, Zebur ve Mezmir.

    ahd -i cedd [ ] ncil ve ekleri.

    ahdar (A.) [] yemyeil.

    ahds (A.) [1 [.yeni olaylar. 2.dertler. 3.genler.

    ahdeb (A.) [] kambur.

    ahdnme (A.-F.) [] ahitname, antlama metni.

  • 13

    ahdpeymn (A.-F.) [ ] and.

    hek (F.) [] kire.

    hen (F.) [] demir.