of 2/2
LAN munduaren barruan 70- 80 hamarkadetatik hona hiru aldaketa nagusi nabarmendu- ko genituzke: Lan-bandin- tzak, formakuntza eta langile mugimenduaren funtziona- mendua. 70 hamarkada: Lana bai, baina ze baldintzetan? 70. hamarkadan Hernani Gipuzkoako industria astune- ko gune nagusienetariko bat zen. Honen adibide ditugu Urumea ibaiaren alde bietan kokatzen ziren lantegiak; hala nola, Zikuñaga, Pedro Orbe- gozo, Policloro S.A., papelera ezberdinak, Electroquimicas de Hernani... Bigarren sekto- re honetan lantegi handiak nahiz tailer txikiak aurki di- tzakegu. Lantegi guzti hauek aurrera egin zezaten ezinbes- tekoa zen lan-esku kopuru handi bat egotea. Herriko gazteak lan mundura goiz gerturatzen zituen egoera honek. Gazteak oinarrizko heziketa bat jasotzen zuten lan egingo zuten sektoreari begira. Eskolak Hernanin zuzenean enpresa munduare- kin lotuta zeuden, eta lante- giak ziren eskola hauen bul- tzatzaile eta sostengu ekono- miko. EPO zen adibidez, Hernaniko gazteei FP hezike- ta eskaintzen zien ikastetxea. Garai hartan ohikoa zen seme-alabak aitak lan egiten zuen lantokian lanean hastea. Hamalau urte ingururekin hasten ziren lanean. Mutilak normalean EPO-ra joaten ziren. Neskentzako apenas zegoen eskaintzarik. Izan ere, emakumeak lantegietan kua- lifikaziorik gabeko lanetara mugatzen baitzituzten. Hernaniko eskola profesiona- lean, garaiko enpresekin adostasunean, gazteei ofi- zioak erakusten zitzaizkien, horrela lan mundurako sarre- ra bideratuz. Gazteak lan munduan garaiz sartzen zirenez, langile mugimendua ere garaiz eza- gutzen zuten. Garai honetan langile mugimenduak pisu handia zuen Hernanin. Biga- rren sektorean lan egiten zuen langile taldea, talde handia zen, eta antzeko ezaugarriak elkarbanatzen zituzten. Guzti honek talde izaera komun bat eratzea errazten zuen eta helburu komunen alde borro- ka egitea. Lantegi berean, lankide berdinekin denbora luzez egoteak, lankideekiko eta lantokiarekiko (espazio gisara) lotura bat sortzen zuen, honek edozein arazoren aurrean jarrera bateratuago bat ahalbidetzen zuelarik. Hala ere, ez dugu ahaztu behar, lantegiaren eta momentuaren arabera, langile mugimenduak ezberdin fun- tzionatu zuela. Langile mugimenduen indarra gora-beheratsua izan da denboran zehar. Herna- niren kasuan, langile mugi- mendua bide- ratzen zuen erreferente garrantzitsu bat zegoen: Orbegozo. Garai bateko enpresak han- diagoak zire- nez, erraza- goa izaten zen langileak elkartzea. Egun bestal- de, lan mun- dua askoz sa- kabanatuagoa dago, langile- ak enpresa txikietan banatzen bai- tira. Aldaketak Azken hogeitamar urteetan asko aldatu da lan munduaren egoera. Baita Hernanin ere. Aldaketa nabarmenena biga- rren sektorearen ahultzean aurki daiteke. Pisu eta tradi- zio handiko hainbat lantegi itxi dira Hernanin: Orbegozo, hainbat papelera... Bigarren sektorea ahul- tzearekin batera etorri da hirugarren sektorearen, hau da, zerbitzu sektorearen garrantzia areagotzea. Kapi- talismo bortitzak eta ekono- mia globalizatzeak, enpresen deslokalizazioa eragin du besteak beste, eta honek lan merkatuak egonkortasuna galtzea ekarri du. Merkatuen desegonkortasun honen ondorio lazgarrienetariko bat dugu gure gizartean jasa- ten dugun egiturazko langa- bezia. Hernaniko gazteak eta lana, lehen eta orain Dobera Euskara Elkarteak Hernaniko gazteen bizie- rak: 70garren hamarka- dan eta gaur egun ikerketa lanari eman dio 2004- 2005eko beka. Ikerketa 4 ataletan dago banatua. Lehen atalean, Lan mundua aztertuko da, alegia, Hernaniko gazteak eta lana lehen eta orain. Helburua da konklusio batzuk eta ikuspegi orokor bat ate- ratzea gazteak eta lan mun- duaren inguruan. Lehen atala abiatzeko lan munduan esperientzia duten hiru kideri elka- rrizketak egin dizkiete egileek. Miren Clemente langileak, Jexux Uzkudun CCOOko kideak eta Josean Moreno INEMeko langi- leak beren iritziak eman dituzte. Orain mahai inguru bat osatuko da, jende gehi- agoren iritzi eta hipotesiak alderatzeko. Mahai inguru honetatik aterako dira kon- klusioak eta ikuspegi oro- korra. Ondorengo erreportaian hiru elkarrizketetako iri- tzien zertzelada bat azal- tzen dute ikerketa aurrera daramaten lau kideek. Iritzi hauek izango dira, abenduaren 22an osatu nahi den mahai ingururako abiapuntua. “Lehen... denak hor prozesioan eta denak elkartuta... gaur erabat saka- banatuta” Orbegozo lantegia, martxan zegoen garaian. Dobera Saria II. Edizioa - Lehenengo Atala Hernaniko Gazteak eta lana. Lehen eta orain “...hamalau urterekin hasten ginen lanean...” EPO ikastetxea, tailerreko klase batean.

Hernaniko gazteak eta lana, lehen eta orain › pdf › Abenduak2018barrukaldea.pdfHernaniko gazteak eta lana, lehen eta orain Dobera Euskara Elkarteak Hernaniko gazteen bizie-rak:

  • View
    5

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Hernaniko gazteak eta lana, lehen eta orain › pdf › Abenduak2018barrukaldea.pdfHernaniko gazteak...

  • LAN munduaren barruan 70-80 hamarkadetatik hona hirualdaketa nagusi nabarmendu-ko genituzke: Lan-bandin-tzak, formakuntza eta langilemugimenduaren funtziona-mendua.

    70 hamarkada: Lana bai,baina ze baldintzetan?70. hamarkadan HernaniGipuzkoako industria astune-ko gune nagusienetariko batzen. Honen adibide dituguUrumea ibaiaren alde bietankokatzen ziren lantegiak; halanola, Zikuñaga, Pedro Orbe-gozo, Policloro S.A., papeleraezberdinak, Electroquimicasde Hernani... Bigarren sekto-re honetan lantegi handiaknahiz tailer txikiak aurki di-tzakegu. Lantegi guzti hauekaurrera egin zezaten ezinbes-tekoa zen lan-esku kopuruhandi bat egotea. Herrikogazteak lan mundura goizgerturatzen zituen egoerahonek. Gazteak oinarrizkoheziketa bat jasotzen zutenlan egingo zuten sektorearibegira. Eskolak Hernaninzuzenean enpresa munduare-kin lotuta zeuden, eta lante-giak ziren eskola hauen bul-tzatzaile eta sostengu ekono-miko. EPO zen adibidez,Hernaniko gazteei FP hezike-ta eskaintzen zien ikastetxea.

    Garai hartan ohikoa zenseme-alabak aitak lan egitenzuen lantokian lanean hastea.Hamalau urte ingururekinhasten ziren lanean. Mutilaknormalean EPO-ra joatenziren. Neskentzako apenaszegoen eskaintzarik. Izan ere,emakumeak lantegietan kua-lifikaziorik gabeko lanetara

    mugatzen baitzituzten.Hernaniko eskola profesiona-lean, garaiko enpresekinadostasunean, gazteei ofi-zioak erakusten zitzaizkien,horrela lan mundurako sarre-ra bideratuz.

    Gazteak lan munduan

    garaiz sartzen zirenez, langilemugimendua ere garaiz eza-gutzen zuten. Garai honetanlangile mugimenduak pisuhandia zuen Hernanin. Biga-rren sektorean lan egiten zuenlangile taldea, talde handiazen, eta antzeko ezaugarriakelkarbanatzen zituzten. Guztihonek talde izaera komunbat eratzea errazten zuen etahelburu komunen alde borro-ka egitea. Lantegi berean,lankide berdinekin denboraluzez egoteak, lankideekiko

    eta lantokiarekiko (espaziogisara) lotura bat sortzenzuen, honek edozein arazorenaurrean jarrera bateratuagobat ahalbidetzen zuelarik.Hala ere, ez dugu ahaztubehar, lantegiaren etamomentuaren arabera, langilemugimenduak ezberdin fun-tzionatu zuela.

    Langile mugimenduenindarra gora-beheratsua izanda denboran zehar. Herna-niren kasuan, langile mugi-

    mendua bide-ratzen zuene r r e f e r e n t egarrantzitsubat zegoen:O r b e g o z o .Garai batekoenpresak han-diagoak zire-nez, erraza-goa izaten zenl a n g i l e a ke l k a r t z e a .Egun bestal-de, lan mun-dua askoz sa-kabanatuagoadago, langile-ak enpresat x i k i e t a nbanatzen bai-tira.

    AldaketakAzken hogeitamar urteetanasko aldatu da lan munduarenegoera. Baita Hernanin ere.Aldaketa nabarmenena biga-rren sektorearen ahultzeanaurki daiteke. Pisu eta tradi-zio handiko hainbat lantegiitxi dira Hernanin: Orbegozo,hainbat papelera...

    Bigarren sektorea ahul-tzearekin batera etorri dahirugarren sektorearen, hauda, zerbitzu sektorearengarrantzia areagotzea. Kapi-talismo bortitzak eta ekono-mia globalizatzeak, enpresendeslokalizazioa eragin dubesteak beste, eta honek lanmerkatuak egonkortasunagaltzea ekarri du. Merkatuendesegonkortasun honenondorio lazgarrienetarikobat dugu gure gizartean jasa-ten dugun egiturazko langa-bezia.

    Hernaniko gazteak eta lana, lehen eta orain

    Dobera Euskara ElkarteakHernaniko gazteen bizie-rak: 70garren hamarka-dan eta gaur egun ikerketalanari eman dio 2004-2005eko beka. Ikerketa 4ataletan dago banatua.Lehen atalean, Lan mundua

    aztertuko da, alegia,Hernaniko gazteak eta lanalehen eta orain. Helburuada konklusio batzuk etaikuspegi orokor bat ate-ratzea gazteak eta lan mun-duaren inguruan.

    Lehen atala abiatzeko

    lan munduan esperientziaduten hiru kideri elka-rrizketak egin dizkieteegileek. Miren Clementelangileak, Jexux UzkudunCCOOko kideak eta JoseanMoreno INEMeko langi-leak beren iritziak eman

    dituzte. Orain mahai ingurubat osatuko da, jende gehi-agoren iritzi eta hipotesiakalderatzeko. Mahai inguruhonetatik aterako dira kon-klusioak eta ikuspegi oro-korra.

    Ondorengo erreportaian

    hiru elkarrizketetako iri-tzien zertzelada bat azal-tzen dute ikerketa aurreradaramaten lau kideek.Iritzi hauek izango dira,abenduaren 22an osatunahi den mahai ingururakoabiapuntua.

    “Lehen... denak horprozesioan eta

    denak elkartuta...gaur erabat saka-

    banatuta”

    Orbegozo lantegia, martxan zegoen garaian.

    Dobera Saria II. Edizioa - Lehenengo Atala Hernaniko Gazteak eta lana. Lehen eta orain

    “...hamalau urterekinhasten ginen

    lanean...”

    EPO ikastetxea, tailerreko klase batean.

  • Hiper-heziketaGeroz eta zailagoa suertatzenda lan merkatuan barnera-tzea. Egun, lanerako ezinbes-teko baldintza bilakatu daformakuntza maila altu batizatea. Langileei geroz etakualifikazio eta espezializa-zio handiagoa eskatzen zaie.Eskaera honi erantzun asmozgazteen gehiengoak geroz etaurte gehiago "inbertitzen"ditu bere prestakuntzan."Hiper-heziketa" bezala defi-nitu dute adituek fenomenohori.

    Gazteen heziketa gero etaaltuagoa izan arren, lan kon-tratuek alderantzizko joerahartu dute, hau da, geroz etaugariagoak dira kontratu"prekarioak". Enpresariekgeroz eta eskaintza zabalagoadaukate, eta langileei lantegi-ra etengabe egokitzeko prestegotea eskatzen zaie.

    Egun: baldintzak bai, bainaeta lana?Lan merkatuaren funtziona-mendu horrek eragina izandu langile mugimenduan.Gaur egunean askoz nekeza-goa suertatzen zaie langileeiberen burua "langile taldeko"

    kide bezala hautematea.Lanak aldizkakoak direnez,langile gazteei oso zaila egi-ten zaie gainontzeko langile-ekin harremanak sortzea etalangileen arteko harremanestuak ezinbestekoak diratalde identitatea eskuratu etaaldarrikapen komunek egite-ko. Gaur gainera, geroz etanabarmenagoak dira langile-en arteko ezberdintasunak,eta horrek barne zatiketa batdakar.

    Langilegoa egoera berribaten aurrean aurkitzen da,arazo eta erronka berrieiaurre egin behar die, etabada, sindikatuek egoeraberri horietara egokitzekogaitasunik badaukatenzalantzan jartzen duenik ere.

    Lan munduak azkenhogeita hamar urteetan jasandituen aldaketak azaldu ditu-gu modu labur batean, bainauka ezina da hauek moduzabalago batean eztabaidadaitezkeela. Horregatik gon-bidatzen zaitugu, hilaren22an, asteazkena, arratsalde-ko 19:00etan egingo denmahai ingurura, belaunaldiezberdinetako kideen espe-rientziak ezagutu eta elkarba-natzeko aukera ezin hobeabaita.

    Hernani: Industriagune izatetik, zerbitzuen nagusitzera

    Goian 1984 urtean Orbegozoko langileen protesta, behean aurten lan istripuen aurkako protesta.

    Mahai inguruaabenduaren 22an

    Mahai ingurua datorren asteazkeneanegingo da, abenduaren 22an, arratsal-deko 19:00etan Dobera EuskaraElkarteko lokalean (Larramendi 11,behea). Belaunaldi ezberdinetakokideen esperientziak ezagutu etaelkarbanatzeko aukera ezin hobeaizango da, eta Doberak interesatuguztiak gonbidatzen ditu.

    Dobera Saria II. Edizioa - Lehenengo Atala Hernaniko Gazteak eta lana. Lehen eta orain

    * Eustat-etik lortutako datuak.

    /ColorImageDict > /JPEG2000ColorACSImageDict > /JPEG2000ColorImageDict > /AntiAliasGrayImages false /DownsampleGrayImages true /GrayImageDownsampleType /Bicubic /GrayImageResolution 300 /GrayImageDepth -1 /GrayImageDownsampleThreshold 1.50000 /EncodeGrayImages true /GrayImageFilter /DCTEncode /AutoFilterGrayImages true /GrayImageAutoFilterStrategy /JPEG /GrayACSImageDict > /GrayImageDict > /JPEG2000GrayACSImageDict > /JPEG2000GrayImageDict > /AntiAliasMonoImages false /DownsampleMonoImages true /MonoImageDownsampleType /Bicubic /MonoImageResolution 1200 /MonoImageDepth -1 /MonoImageDownsampleThreshold 1.50000 /EncodeMonoImages true /MonoImageFilter /CCITTFaxEncode /MonoImageDict > /AllowPSXObjects false /PDFX1aCheck false /PDFX3Check false /PDFXCompliantPDFOnly false /PDFXNoTrimBoxError true /PDFXTrimBoxToMediaBoxOffset [ 0.00000 0.00000 0.00000 0.00000 ] /PDFXSetBleedBoxToMediaBox true /PDFXBleedBoxToTrimBoxOffset [ 0.00000 0.00000 0.00000 0.00000 ] /PDFXOutputIntentProfile () /PDFXOutputCondition () /PDFXRegistryName (http://www.color.org) /PDFXTrapped /Unknown

    /Description >>> setdistillerparams> setpagedevice