13

Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Embed Size (px)

Citation preview

Page 1: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için
Page 2: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

SEVR ANTLAŞMASI (10 Ağustos 1920)

Ø  İtilaf devletleri; Osmanlı Devleti'nin topraklarını paylaşma konusunda aralarında anlaşamadıkları için yapacakları barış antlaşmasını geciktirmişlerdi.Ø  Mondros'a dayanarak Anadolu'yu işgal eden itilaf devletleri,son olarak Yunanlıları destekleyerek Trakya'yı ve Anadolu'da Marmara kıyılarına kadar olan yerleri işgal etmelerini sağladılar.Ø  Ardından daha önce hazırladıkları Sevr taslağını İstanbul Hükümeti'ne sundular.Ø  10 Ağustos 1920'de Damat Ferit hükümeti Sevr Antlaşma sına imza attı.

Buna göre;1)  Anadolu’nun iç kesimleri ve antlaşmanın diğer şartlarına uyulursa İstanbul, İstanbul hükümetine verilecek.2) Kapitülasyonlar bütün devletlere verilecek.3)  Musul, Kerkük, Irak, Filistin; İngilizlere, Akdeniz bölgesi; İtalyanlara, Trakya, B. Anadolu; Yunanistan’a, G. Anadolu, Suri ye, Lübnan; Fransızlara verilecektir.4)  Boğazlar bütün devletlere açılacak. Boğazlar komisyo nunda Türk olmayacaktı.5)  Askerlik mecburi hizmet olmaktan çıkacak asker sayısı 50.000'den fazla olmayacak ve ağır silahlar bulundurmayacak.6) Yemen ve Hicaz, Araplara bırakılacak.

Page 3: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Meclis-i Mebusan onaylamadığı için ölü doğan bir antlaşmadır. (Osmanlı Anayasasına göre, hükümetçe imzalanan barış antlaşmalarının parlamento tarafından onaylanması gerekiyordu.)

  Boğazlarla ilgili bir komisyon ilk kez bu antlaşma ile ortaya çıktı.   I. Dünya savaşından sonra imzalanan en son ve şartları en ağır

antlaşmadır.   Antlaşmayı imzalayanlar TBMM tarafından vatan haini ilan edildi.

Bence bu antlaşma Osmanlı Devleti’nin tamamen zararına olan bir antlaşmadır.

Ölü doğan bir antlaşma olması Osmanlı Devleti için olumlu bir olaydır. Antlaşmalıktan çıkmış bir ölüm fermanıdır. Sevr barış anlaşmasını tanımayan o dönemki TBMM ve kahraman

Türk milletimi kutluyorum.

BAŞKALARININ YORUMLARI

YORUMLAR

BENİM YORUMLARIM

Page 4: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Amacı; hiçbir devletin egemenliğini kabul etmemek, Türk milletinin kendi bayrağı altında özgür ve bağımsız yaşamasını sağlamaktır.

Kuvay-ı Milliye Birliklerinin Özellikleri•   Bölgesel nitelikteki gönüllülerden oluşmuş küçük bir askeri birliktir.•   İhtiyaçları halk tarafından karşılanmıştır.•   Askeri bir disiplinden geçmemişlerdir.•   İşgalleri önleyememiş fakat yavaşlatmıştır.•   Düzenli ordu kuruluncaya kadar düşman kuvvetlerini oyalamıştır.•   TBMM’ye karşı çıkan isyanların bastırılmasında önemli rol oynamıştır (Düzenli ordu kurulduktan sonra görevi sona ermiştir.)

KUVAY-İ MİLLİYE

MİLLİ MÜCADELE

Page 5: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

   M. Kemal Mondros Ateşkesi’nin imzalanmasından sonra Yıldırım Orduları Grup Komutanlığı’na atanmış ve kısa bir süre sonra İstanbul’a çağırılmıştır.   M. Kemal İtilaf Devletleri’nin İstanbul’u işgal ettiği gün İstanbul’a geldi. İşgal güçlerinin donanmasını İstanbul önlerinde görünce yanındakilere “Geldikleri gibi giderler.” demiştir.   Arkadaşı Fethi Okyar ile beraber Minber(Kürsü) adlı bir gazete çıkararak kamuoyunu aydınlatmak ve halk üzerinde yönlendirici bir etkide bulunmayı amaçlamıştır. Ayrıca Şişli’deki evinde arkadaşları Rauf Orbay Fethi Okyar, K. Karabekir, İsmail Canbulat, Ali Fuat Cebesoy ve İsmet İnönü ile görüşerek, sarayı ve hükümeti etkilemek, başkentte önemli görevler almak için çözümler üretmeye çalışmışlar ve sonuçta İstanbul’da istenilen sonucun elde edilemeyeceğini, çözümün Anadolu’da aranması gerektiği fikrini benimsemişlerdir. Bu dönemde padişah Vahdettin ordu üzerinde yoğunlaşan kuşkularını ortadan kaldırabilmek için üç kez M. Kemal ile görüşmüş ancak ortaya somut bir sonuç çıkmamıştır.   Ülkenin genel durumuna bakıldığında kurtuluş için farklı çareler üretilmiştir. Bunlar:1.   İngiliz himayesine girmek2.   Amerikan mandasını kabul etmek3.   Bölgesel çabalarla düşman işgallerini önlemekti.

   M. Kemal bu kurtuluş çarelerinden hiç birinin Türk milletini ve vatanını bağımsızlığa götürmeyeceğini görmüştür.    M. Kemal arkadaşları ile birlikte Anadolu’ya geçerek burada halkı örgütleme kararı almıştır.

KUVAY-İ MİLLİYE ÖRGÜTLENME AŞAMALARI

Page 6: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

   Samsun ve çevresindeki Pontus Rum çeteleri Türklere karşı saldırını arttırmıştır. Bölgedeki Türklerin can ve mal güvenliği tehlike altındadır. Türklerin haklarını savunmasını, asayişin bozulması gibi gösteren İngilizler o bölgedeki olayların önlenmesini, aksi takdirde işgal edeceklerini bildirirler. Bunun üzerine M. Kemal’e Samsun’a gitmesi için İstanbul Hükümeti 9. Ordu Müfettişliği görevini vermiştir. M. Kemal’in  9. Odu Müfettişi olarak görevi Samsun ve çevresindeki karışıklığı gidermek, o bölgedeki dağınık halde bulunan silah ve cephaneyi toplayarak korunma altına almak ve bölgedeki direniş hareketlerini engellemekti.   M. Kemal 16 Mayıs 1919’da İstanbul’dan Bandırma Vapuru ile ayrılmıştır. 19 Mayıs 1919’da Samsun’a ulaşmıştır.   M. Kemal, Samsun’dan İstanbul’ gönderdiği telgraflarda İngilizlerin ateşkes hükümlerine aykırı davranışlarından, İzmir’in işgalinin Türk ulusunu ve ordusunu derinden yaralamasından bahsetmiş, bir yandan da Anadolu’daki silah arkadaşları ile bağlantı kurmaya başlamıştır.   25 Mayıs 1919’da İngiliz birliklerinin bulunduğu Samsun’un pek de güvenli olmadığını düşünerek Erzurum’a doğru yola çıkmış ve bu yolculuktaki ilk durağı olan Havza’ya gelmiştir.

Mustafa Kemal’in Samsun’a Çıkışı (19 Mayıs 1919)

Page 7: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Genelgede yer alan hükümler:   İşgaller protesto edilecek   Gösteriler sırasında düzenin korunmasına dikkat edilecek ve Hıristiyan halka karşı saldırı yapılmamasına önem verilecek   Bütün devletlerin temsilcilerine ve İstanbul Hükümetine uyarı telgrafı çekilecek

Genelgenin Amacı: halkın bilinçlenmesini sağlamak ve işgallere karşı duydukları tepkiyi gerçekleştirmektir.

Sonuç: 8 Haziran 1919’da Harbiye Nezareti’nden gelen telgraf ile M. Kemal İstanbul’a geri çağırılmıştır (İngilizlerin baskısıyla). M. Kemal ise kömür ve benzin yokluğun nedeniyle gecikeceğini ileri sürerek bir oyalama taktiği uygulamış ve Havza’dan Amasya’ya geçmiştir.

Havza Genelgesi ( 28 Mayıs 1919)

Page 8: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Ali Fuat Paşa (Cebesoy), Rauf Bey(Orbay), Refet Bey(Bele) tarafından imzalanan, ayrıca Kazım Karabekir’in de onayının alınması sonrası sivil ve askeri makamlara yayınlanan genelgedir.    Genelgenin Amacı: Doğuda ve batıda başlayan bölgesel kurtuluş hareketlerinin tek çatı altında birleştirilmesini sağlamak ve ulusal Kurtuluş Savaşı’nı halka mal ettirmektir.

Amasya Genelgesinde Alınan Kararlar•   Vatanın bütünlüğü, ulusun bağımsızlığı tehlikededir.İstanbul’daki hükümet, üzerine aldığı görevi yerine getirememektedir. Bu durum ulusumuzu yok olmuş gibi göstermektedir.•   Ulusun bağımsızlığını yine ulusun azim ve kararı kurtaracaktır.•   Ulusun durumunu ve davranışını göz önünde tutmak ve haklarını dile getirip, bütün dünyaya duyurmak için her türlü etki ve denetimden kurtulmuş ulusal bir kurulun varlığı gerekmektedir.•   Her yönden Anadolu’nun en güvenli yeri olan Sivas’ta ulusal bir kongrenin tez elden toplanması kararlaştırılmıştır.•   Her ilden ulusun güvenini kazanmış üç temsilcinin derhal yola çıkması gerekmektedir.•   Herhangi bir durumla karşılaşılabileceği düşünülerek, bu iş ulusal sır gibi tutulmalı ve temsilciler kimliklerini gizli tutmalıdır.

Amasya Genelgesi’nin Önemi   Kurtuluş Savaşı’nın yöntem ve gerekçesini içeren bir program özelliği taşımaktadır. ( I. madde: gerekçe, II. madde: yöntem )   II. Maddede İstanbul hükümetinin güçsüzlüğünden bahsedilmiş ve IV. Maddede onun yerine milli bir kurulun kurulmasının gerekliliği üzerinde durulmuştur.   III. Maddede yer alan “ulusun bağımsızlığını yüne ulusun azim ve kararı kurtaracaktır.” Maddesi, Kurtuluş Savaşı’nın yöntemini belirlerken, aynı zamanda tam bağımsızlık ve ulusal egemenlik düşüncesini ön plana çıkartmıştır.

Sonuçları:    M. Kemal, yayınladığı Amasya Genelgesi ile görev ve yetkilerini aşmıştır. Bunedenle İngilizlerin de artan baskıları ile 23 Haziran 1919’da çağrıldığı halde İstanbul’a gitmediği ve halkı hükümete karşı kışkırttığı gerekçesi ile İstanbul hükümeti tarafından görevinden alınmıştır.   İstanbul hükümeti M. Kemal’i yakalatmak için Elazığ Valisi Ali Galip’i görevlendirmiş ancak Ali Galip başarılı olamamıştır.   İstanbul hükümeti ile M. Kemal arasında gidip gelen telgraflar sırasında padişah, 9.Ordu Müfettişliğinden uzaklaştırılma kararını uygun bulmadığını belirterek, İstanbul’a gelmeye çekinmesi halinde barış imzalanıncaya kadar istediği yerde oturmasını istemiştir. Ancak M. Kemal görevinden ve Anadolu’dan ayrılmayacağını bildirmiştir. Bunun üzerine 7 Temmuz 1919’da M. Kemal’e görevinden alındığını bildiren buyruk gelmiş, kendisi de 8 Temmuz’da Harbiye Nezareti’ne çektiği telgrafında hem resmi görevinden hem de askerlik görevinden ayrıldığını bildirmiştir.

Amasya Genelgesi ( 22 Haziran 1919)

Page 9: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Erzurum Kongresi’nde Alınan Kararlar•   Milli sınırlar içinde vatan bir bütündür (ilk kez milli sınır kavramından bahsedilmiştir.).•   Her türlü işgale karşı millet birleşecek ve karşı koyacaktır.•   Manda ve himaye kabul edilemez (tam bağımsızlık fikri benimsenmiştir.).•   Kuvay-ı Milliye’yi geçerli ve milli iradeyi hakim kılmak esastır.    •   Osmanlı hükümeti bağımsızlığı sağlayamazsa geçici bir hükümet kurulacaktır. •   Hıristiyanlara siyasi dengemizi bozucu haklar verilmeyecektir.(Ermeni devleti kurulmasına karşı çıkan ve kapitülasyon mantığını reddeden maddedir.•   İstanbul hükümeti vatanın bağımsızlığını koruyamazsa geçici bir hükümet kurulacaktır. Hükümet üyeleri Milli Kongre tarafından seçilecektir. Kongre toplanmamışsa  bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır.

Sonucu ve Önemi1.   Kongre kararlarını uygulamak üzere 9 kişilik Temsil Kurulu seçilmiştir.2.   Doğu’da birlik ve beraberliğin sağlanması için Doğu Anadolu’daki tüm ulusal direnişler birleştirilmiştir.3.   Toplanma amacı niteliği açısından bölgesel, aldığı kararlar açısından ulusal bir özellik taşımaktadır.4.   Geçici bir hükümet kurulmasından ilk kez bahsedilmiştir.5.   Sivas Kongresi ve Misak-ı Milli kararlarına zemin hazırlamıştır.

Erzurum Kongresi (23 Temmuz- 5 Ağustos 1919)

Page 10: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Kongrenin Amacı: ülke genelinde faaliyet gösteren milli cemiyetleri tek çatı altında birleştirmek, milli birlik be beraberliği sağlamak ve Temsil Heyeti’nin yetkilerini arttırmaktır.     Kongre 38 temsilcinin katılımıyla başlamıştır. 11 Eylül’e kadar süren  kongre çalışmalarında iki önemli sorun göze çarpmıştır.1.   Başkanlık sorunu: Rauf Bey’inde içinde bulunduğu bir grubun üyelerinin M. Kemal’i başkan seçtirmek istememeleri2.   Mandaterlik sorunu: Bazı delegelerin ABD mandaterliğini savunmaları ve bunun tek yol olduğunu savunmaları.

Sivas Kongresi’nde Alınan Kararlar   Erzurum Kongresinde alınan kararlar aynen kabul edilmiştir.   Mondros Ateşkesi ile belirlenen sınırlarımız ayrılmaz bir bütündür.   Milli gücü etken, milli iradeyi hakim kılmak esastır.   Her türlü işgale karşı hep birlikte karşı konulacaktır.   Osmanlı hükümeti görevini yapamadığı takdirde hilafet ve saltanatın, vatan ve milletin korunması için korunması için her türlü tedbir alınmıştır.   Osmanlı Mebusan Meclisi derhal toplanmalıdır.   Tüm yararlı cemiyetler tek bir çatı altında birleştirilmiştir (Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti)   Temsil Heyeti yurdun bütününü temsil eder.

Sonuçları:•   Toplanışı ve kararları bakımından ulusaldır.•   Türk ulusu adına söz söyleme yetkisi Temsil Heyeti’ne verilmiştir.•   Tüm yararlı cemiyetlerin birleştirilmiş olması Kurtuluş Savaşı’nı tek elden yürütmek, bütünlüğü ve beraberliği sağlamak amacı taşımaktadır.•   İrade-i Milliye adlı bir gazete çıkarılarak halka doğru haber aktarmak amaçlanmıştır.•   Sivas Kongresi TBMM’nin ilk provası niteliğindedir.Kongre TBMM         Temsil Heyeti Hükümet

•   Kongre sonrası M. Kemal, Temsil Kurulu başkanı sıfatı ile Anadolu’daki tüm vilayetlerin İstanbul ile bağlantılarını kesmelerini  istemiştir. 22 gün süren bu protesto sonucu Damat Ferit Paşa istifa etmek zorunda kalmıştır. 

•   Temsil Heyetinin İstanbul Hükümetine karşı kazandığı ilk siyasi başarıdır.

Sivas Kongresi (4-11 Eylül 1919)

Page 11: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Damat Ferit istifa edince yerine Ali Rıza Paşa sadrazamlığa getirilmiştir. Ali Rıza Paşa Anadolu’nun tuttuğu vatansever bir kişiliğe sahipti. Anadolu’daki Milli Mücadele ile yazışmalar başladı. Ancak bazı konularda anlaşma sağlanamayınca İstanbul hükümeti adına Bahriye Nazırı Salih Paşa’yı Temsil Kuruluyla görüşmeler yapmak üzere Amasya’ya gönderdi. Temsil Heyeti adına M. Kemal, Rauf Orbay ve Bekir Sami Bey katıldı.

Alınan Kararlar   İstanbul Hükümeti Temsil Heyetini tanıyacak ve Sivas Kongresi kararlarını kabul edecektir.   İstanbul hükümeti, temsil heyetinin rızası olmadan barış görüşmelerine katılamayacak ve barış antlaşması imzalanmayacaktır.   Azınlıklara hiçbir şekilde ayrıcalık verilmeyecektir.   Türk vatanının bütünlüğü ve bağımsızlığı kazanılacaktır.

Sonuçları:•   İstanbul hükümeti bu görüşmeye katılıp protokolü imzalamakla Temsil Kurulu’nu ve Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’ni resmen tanımıştır.•   Milli davaya karşı çekingen davranan birçok kişinin tereddütleri ortadan kalkmış ve bunlar milli hareketin yanında yer almışlardır.•   Halk egemenliği kavramı ön plana çıkmıştır.

Amasya Görüşmeleri (Protokolü) 20-22 Ekim 1919

Page 12: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Milli Mücadele olumsuz sonuç verseydi bu durumda olmazdık.

Atatürk birçok görüşme ve kongrelere katılmıştır.

TBMM’ye karşı çıkan isyanların bastırılması TBMM’yi olumlu yönde etkilemiştir.

Milli Mücadele’de tüm görüşme ve kongrelerin sonucu olumlu olmuştur ve Türk Milleti bağımsızlığına kavuşmuştur.

YORUMLARIM

Page 13: Furkan karataş 8 c 1802 2007 için

Sevr Antlaşması’nın İmzalanması; Osmanlı Hükûmeti’ne duyulan güven

azalmıştır. İşgallere duyulan tepki büyümüştür. Kurtuluş Mücadelesi’ne katılımı artmıştır.

KARŞILAŞTIRMA