Region 10- Panitikan, Manunulat, Festivals At Iba Pang Detalye

  • View
    4.382

  • Download
    23

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Panitikan, Manunulat, Festivals At Iba Pang Kaalaman Ukol sa Rehiyon 10

Text of Region 10- Panitikan, Manunulat, Festivals At Iba Pang Detalye

  • 1. Ang Rehiyon X ay nasa gawing hilagang bahagi ng Mindanao.

2. Tinatayang 62% ay kabundukan 29 ang ilog sa rehiyon na ito PRODUKTO: > troso (pangunahing prodyuser ng bansa) > mais at saging > niyog, tabako, palay, tubo, > pinya, durian, chico at mangga > abaka 3. YAMANG MINERAL: > Metal : manganese, chromite, gold, silver , nickel > Non Metal: sand, gravel, fertilizer, coral rocks, clay HANAPBUHAY: > pangingisda > paninisid ng perlas > paninisid ng barya Popular ang Rehiyon X sa mga perlas at korales 4. KASUOTAN > ALANG ng mga Tinggian > KIMONA kadalasay puti na sinamahan ng tapis na ipinulupot sa beywang. > Ang mga lalake ay may simpleng kasuotan na long sleeve na parang jacket , malong o bahag. 5. Mahilig sa mga pagkaing may gata at paminta ang mga taga-hilagang mindanao KATUTUBONG AWITIN: > Gin-en (awitin kung sila ay nakakaligtas sa mga kalamidad at sakit) SINING: > Okir o Okkil (isang disenyo na ang ibig sabihin ay inukit) LARO: > sipa, sumping, bunong braso, bunong paa. 6. MUSIKA > Kubing- uri ng instrumentong hinihipan na parang silindro na yari sa kawayan. 7. MUSIKA > kulintang- instrumentong ginagamit tuwing may sayawan at pagtitipon. 8. MUSIKA > tagoktok - instrmentong ginagamit tuwing nag-aani ng palay, sinasabayan din ito ng sayaw. 9. MUSIKA > gabbang instrumentong pangmusika na karaniwang tinutugtog ng mga babae, tinutugtog din ito tuwing may kasalan. 10. Various Festivals in Northern Mindanao 11. Kaamulan is from the Binukid word amul which means to gather. It is a gathering of Bukidnon tribespeople for a purpose. It can mean a datuship ritual, a wedding ceremony, a thanksgiving festival during harvest time, a peace pact, or all of these put together. Kaamulan Festival (Bukidnon) 12. As an ethnic festival, the Kaamulan celebrates the customs and traditions of the seven tribal groups that originally inhabited the Bukidnon region, namely, the Bukidnon, Higaonon, Talaandig, Manobo, Matigsalug, Tigwahanon and Umayamnon. 13. Held every 3rd week of October and it is a four day grand celebration of the lanzones fruit. The most important livelihood in Camiguin is lanzones. Lanzones Festival (Camiguin) 14. Every September in Iligan City it is celebrated in honor of Iligan's patron Saint, St. Michael the Archangel, thus, the festival is concluded on his feast day on September 29th. Diyandi Festival was derived from the word "diyandi" which means "celebrate" and "mag- diyandi" meaning "to celebrate." Diyandi Festival (Iligan City) 15. This colorful and joyous festival of abundance and prosperity, also arouse to look back the city. Manobo and Higaonon roots, their culture and traditions through rituals and street dancing. The festive Kaliga is also the Gingoognon expressions of gratefulness to the Almighty undying love and continued. KALIGA FESTIVAL (Gingoog City) 16. A traditional boat/yacht racing among our city. Seventeen coastal barangay boatmen done every 21st day of May. BAROTORERA FESTIVAL (Gingoog City) 17. LUBI-LUBI FESTIVAL (Gingoog City) (May 22) - Sayaw Lubi-Lubi(coconut dance) is the countrys most original and ingenoues fun dance (street parade) utilizing the citys abundant coco plants and materials. 18. From August 26 to 28, the locals of Cagayan de Oro pay homage to the city's patron saint: St. Augustine of Hippo. There are three days of activities and doing traditional dances in the streets. There are cultural shows, competitions, concerts and more. Kagay-an Festival (Cagayan De Oro City) 19. This annual boat race is held in August and allows the people of Cagayan de Oro to show off their boating skills. Sakay-Sakay Lambago Festival (Cagayan de Oro City) 20. One of Oroquieta Citys favorite past times is the Tabanog (Kite-Flying) Festival, which is held during the Summer months. The festival is held in the Plaza, near the bay front. Oroquieta Citys bay front is somewhat comparable to Chicagos Lake Michigan, except the warm and soothing trade winds are irresistible to everyones desire to a fly kite with full enjoyment. Tabanog Festival (Oroqueta City) 21. Held every September 29 is celebrated in honor of Tangub Citys patron saint, St. Michael the Archangel. Dalit means offering, the peoples offering of thanksgiving for the blessings the people received from the Almighty through the years. Dalit festival (Tangub City) 22. A week long festivity in celebration of the Feast of Nuestra Seora del Triunfo which also happens to be the Charter Anniversary of the city. This celebration portrays the rich cultural heritage of the first settlers of the place, the Subanons. Subayan Keg Subanon Festival (Ozamis City) 23. This festival is held August 31st of every year in the city of Nejapa in El Salvador. You will see painted faces and fire balls hurled in the streets, and it is a great way to experience the culture of El Salvador. The festival attracts many people to watch the events and those who want to participate. Balls of Fire Festival (El Salvador City) 24. Kabisera ay MALAYBALAY Malamig ang klima sa lugar na ito. Dalawang uri ng tao ang naninirahan dito: > Manobo (sa bundok) > Bukidnon (sa kapatagan) HANAPBUHAY: > Pagsasaka, pangingisda, > paggawa ng ibat ibang uri ng bag, bayong na may ibat ibang uri ng disenyo na tinatawag nilang LOGO. Tatlong uri ng Logo > binabangon, kinubaka, bintuon Panulaw ang tawag nila sa pagbuburda at ang naburdahang damit ay tinatawag na PINANULUWAN. 25. Kilala ang Bukidnon sa pitong talampas na may pantay-pantay ang taas ganon din ang pitong bundok nitong pinaghiwa-hiwalay ng mga bangin at lambak. Panlalawigang Bulaklak ay RUBIA. Sa ngayon halu-halo ang mga taong naninirahan dito > Manobo, Muslim, Bisaya at Tagalog Ang ibig sabihin ng Bukidnon ay mga tao sa bundok. 26. Isang islang hugis bilog. Ang kabisera ay MAMBAJAO KLIMA: >Tag-ulan (Hunyo-Dec) >Tag-init (Enero- Mayo) HANAPBUHAY: > pangingisda > pagsasaka ( niyog, palay, mais at lansones) 27. Ang panlalawigang bulaklak ay CADENA DE AMOR WIKA : Camiguin , Samarnon, Cataman, Guinsiliban, Mahino, Sagay, Kalitbog. 28. May 24 na munisipalidad. May 12 ilog na maaring pagkunan ng inumin. CAGAYAN DE ORO ang kabisera nito. Tinatawag ding typhoon belt dahil dinadalaw lagi ng bagyo. KLIMA : maulan buong taon Katoliko ang pangunahing relihiyon, sinusundan ng Aglipay, protestante at Iglesia ni Cristo. PANANIM: mais, palay, caf, cacao atbp. 29. Matatagpuan dito: > Philippine Packaging Corporation - na nagsasalata na mga prutas. > Resins Inc - nagpoproseso ng mga plywood > Wine Factory- - nagpoproseso ng mga alak. > Floro Cement Company >Soft Drinks Bottling Plant May mga bangko na rin at post office sa lugar na ito. 30. WIKA: > Alubihid, Balingoan at Binuangan- Cebuano > Cagayan de Oro City- Akoanon, Babuanon, Bicol Bukidnon, Cebuano, chavacano, chinese, cuyano > Balingasan- Bicol, Cebuano, Hiligaynon, Maranao > Lugait- Aklanon, Bicol, Cebuano at Tagalog > Magsaysay- Cebuano > Montico- Cebuano, Lineyte-Samarnon > Opol- Cebuano, Tagalog > Villanueva- Cebuano, Hiligaynon, Tagalog > Salay- Bicol, Cebuano > Tagaloan- Cebuano, Hiligaynon, Maranao, Tagalog 31. KLIMA: > Tag-ulan (Nov- Dec.) > Tag-init (Feb-April) HANAPBUHAY: > Pagtatanim, Pangingisda Napagkukunan din ito ng Yamang- Mineral tulad ng graba at buhangin Ang 41.63% ng kabuuang lupain ay kabukiran na napagtatamnan ng ibat ibang uri ng pananim. Ang kabisera nito ay OROQUETA. WIKA: Bisayang Cebuano, Bicolano, Tagalog, Chinese, Subanon, Chavacano, Hiligaynon, Aklanon, Kangkanai, Kalibugan 32. Ito ay may regular na topograpiya. 44% lamang ang kapatagan, Ang Bayan ng TUBOD ang kabisera, ngunit ang Iligan ang may mataas na industriyalisasyon. 5.32% ang naninirahan sa kabayanan 15.41% sa kabukiran HANAPBUHAY: > pagsasaka, pangingisda at pagtotroso PANGUNAHING PRODUKTO: > saging, niyog, mais at bigas 33. MGA MAMAMAYAN: > Bisayang Cebuano at Maranao (pinakamalaking grupo ng mga Muslim) > Visayas (hilagang bahagi) > Muslim ( Sa Kabayanan) > Subanon ( Kanlurang Bahagi) WIKA: > 65% Cebuano > 33% Diyalektong Maranao > Ilongo, Tagalog 34. Ang Maria Cristina Falls ang pinagmumulan ng Elektrisidad. May 20 mga talon na matatagpuan sa Iligan. Dito matatagpuan ang Limunsadan Falls sa Ragongon pinaniniwalaang pinakamataas na talon sa Pilipinas (317 km.) 35. Gimokura, gimokura Mga along ha migpapahaba ang iba Sinla , sinla biyanyang Biyanyang Panga bukad ho anlaw Hiporong do daluman Kaluluwa, kaluluwa Anino ng isa sa kabila na Liwanag, liwanag Namumulaklak ka sa umaga Pumipikit ka sa gabi 36. Limbay 1 (Hari ng A Ag Liko) Layang lalo ha otaw Isan pakulaban ah Sag tayuntayunan mawili Ho kulago ha pighalomhom Ho mahaganhan ha gagaw Pamilihi lumingi Na isan gid lumbayagan a, Nangaluga lumligay Ko muno ha binuyawan Na pamili-pilio da Mama-on kabalingay Ha muno ha kawilihan Mahugod ad lumingi Lasol maigsinay sa pulu-an ko lalag ko Magbul-og magsininla ko Isan ko palasanah Ko bito ha pigtabiran 37. Ang Manti-Ay-Ay Manduraw ay isang tulang pasalaysay na nauukol sa tunay na buhay ng isang matapang na mandirigma na nakatira sa pagitan ng Basak at Takalaan. Ang mandirigmang ito ay nagkaroon ng isang magiting na anak na ang panaglan ay Duraw. Ang Sala ay isa ring tulang pasalaysay ng mga taga- Bukidnon. Nagpapahayag ito ng pagmamahal, binibigkas ng paawit subalit nagpapahayag ng patanong. Ang Idangdang isang tulang pasalaysay na nauukol sa mga tao at sa mga pangyayaring nagaganap sa kanyang kapaligiran, ito ay naririnig na inaawit sa Bukidnon . Kilala ito sa tawag na BALLAD sa Ingles 38. Emmanuel Lacaba - siya ang sumulat ng liriko ng awit ng pelikulang Tinimbang ka ngunit kulang ni Lino Brocka. -