Click here to load reader

Kabihasnang Greek

  • View
    1.590

  • Download
    18

Embed Size (px)

Text of Kabihasnang Greek

1. Heograpiya ngGreeceMabundok May liku-likong mgabaybayin Ang klima ay angkopsa pagtatanim ngubas, olive, trigo atbarley. 2. Ang Panahong Hellenic(800 B.C.E. 338 B.C.E.) Hellene katawagan ng mga Greek sakanilang sarili . Hango ito sa salitang Hellas natumutukoy sa kabuuang lupain ng sinaunangGreece. Panahong Hellenic panahon ngkasikatan ng kabihasnang Greece hanggang sapagtatapos nito noong 338 B.C.E. 3. Ang Polis Polis Ito ang tawag sa mga unangpamayanan sa Greece na itinuturing na mgalungsod-estado o city state dahil malaya at maysariling pamahalaan ang bawat isang polis atang pamumuhay ng mga tao rito ay nakasentrosa isang lungsod. Acropolis ang pinakamataas na lugar salungsod-estado kung saan itinayo ng mga Greekang kanilang mga templo. 4. Acropolis ng mga Athens 5. Agora isang bukas na lugar sa gitna nglungsod kung saan maaaring magtinda omagtipon-tipon ang mga tao. 6. Athens: Isang Demokratikong PolisAthens at Sparta dalawang malalakas nalungsod-estado na naging tanyag sa Greece.Naging sentro ng kalakalan at kultura saGreece ang Athens samantalang sinakop ngSparta ang mga karatig na rehiyon nito. 7. Oligarkiya o Oligarchy Isang uri ngpamahalaan na binuo ng mga tag-Athens kungsaan ang pamumuno ay hindi sentralisado at sahalip ay binubuo ng mga lupon ng mga dugong-bughawupang palitan ang hari. Mula 594 B.C.E., pinalawig nina Solon,Pisistratus, Cleisthenes, at Pericles angpamahalaan ng nakararami o democracy.Council of 400 binubuo ng tig-100 kinatawanmula sa apat na pangunahing tribo ng Athens nanilikha ni Solon. 8. Pisistratus ipinagtanggol niya ang katayuan ngmga mahihirap.Ostracism isang sistema na sinimulan sapanahon ni Cleisthenes na kung saanpinahihintulutan ang mga mamamayan na palayasinang sinumang opisyal na sa kanilang paniniwala aymapanganib para sa Athens. 9. Direct Democracy isang sistema ngpamamahala kung saan direktang kabahagi angmga taga Athens sa pagpili ng kinatawan at maaaririn silang manungkulan . Sa panahon ni Pericles, naranasan ng Athens angtugatog ng demokrasya. Itinaguyod niya ang pag-uposa opisina ng pamahalaan ng mga karaniwangmamamayan. 10. Sparta: Isang Mandirigmang Polis Nanatili ang Spartana isang oligarkiyaat isang estadongmilitar. Layuninnito na lumikha ngmalalakas atmagagaling nasundalo. 11. Ang Banta ng Persia Nakailang ulit na tinangka ng Persia na sakupinang Greece. Nanguna ang athens at Sparta sapakikidigma sa Persia. Cyrus the Great noong 546 B.C.E., sinalakayniya ang Lydia sa Asia Minor.Humalili sa kanya kalaunanang anak niya na si Darius I. 12. Ang Digmaang Graeco-Persia(499 B.C.E. 479 B.C.E.)o Noong 490 B.C.E., tinangka ng plota ng Persia nasalakayin ang Athens. Pumunta ito sa Marathon Bayna 25 milya lamang ang layo mula sa Athens.Bagamat hindi dumating ang tulong na hiniling ngAthens mula sa Sparta, nanalo pa rin ang hukbo ngAthens.o Xerxes anak ni Darius I aytinangkang pabagsakin ang Athens.Noong 480 B.C.E., tinalo ng kanyanghukbo ang puwersa ng Sparta saThermopylae. 13. Ang DigmaangPeloponnesian(431 B.C.E. 404 B.C.E.) Delian League isang malawak napederasyon na kung saan sinikap ni Periclesang pagbubuklod ng mga lungsod-estado saGreece. Dahil sa inuna ng Athens ang sarili nitongkapakanan, ang Delian League ay hindi ganapna napabuklod ang mga lungsod-estado saGreece. Sa halip, ito ay naging daan sapagpapalawig ng imperyong pangkalakalan ngAthens. 14. Noong 431 B.C.E., sumiklab ang DigmaangPeloponnesian. Dito, nagsama-sama ang mgalungsod-estado sa Peloponnesus. Pinili nila angSparta upang pamunuan sila laban sa Athens. 15. Noong 404 B.C.E., tinalo ng Sparta ang Athens. Nagpatuloy ang alitan sa ibat-ibang lungsod-estadoat bumagsak ang pamumuno ng Sparta saLabanang Leuctra noong 371 B.C.E. Iniwan ng Digmaang Peloponnesian ang mgaGreek na mahina at watak-watak. 16. Imperyong Macedonian(336 B.C.E. 263 B.C.E.)Philip II Hari ngMacedonian na nagnaisna pag-isahin ang mgalungsod-estado saGreece sa ilalim ngkanyang pamamahala.Bumuo siya ng isanghukbo at sinanay sapinakamabisang paraanng pakikidigma. 17. Alexander the Great Naging tanyag nalider ng Macedonia na anak ni Philip II. Noong334 B.C.E., pinangunahan niya ang isanghukbo na lumusob sa Kanlurang Asya. 18. KABIHASNANG GREEK Umunlad ang kabihasnang Greek sa dalawangyugto. Tumutukoy ang Panahong Hellenic sadakilang panahon ng pamamayagpag ngkabihasnang Greek. Ang ikalawang yugto ayang Panahon ng Hellenistic . Ang paghahalo ngkultutrang Silangan at Kanluran ay nagbungasa bagong kultura na tinawag na Hellenistic. 19. PANANAMPALATAYAAng tradisyunal na pananampalataya sa Greeceay ang pagsamba sa ibat ibang diyos sapangunguna ni Zeus. Ang iba pang diyos at diyosang mga Greek ay ang mga sumusunod: Hera - diyosa ng pag-aasawa; Hestia diyosa ng Hearth; Hephaestus diyos ng apoy, bakal atpagpapanday; Hades diyos ng underworld at mga patay; 20. Poseidon diyos ng karagatan; Apollo diyos ng araw; Aphrodite diyosa ng pag-ibig; Ares diyos ng digmaan; Artemis diyosa ng buwan, pangangaso atpanganganak; Athena diyosa ng karunungan, digmaan attagumpay; Demeter diyosa ng butil at ng ani; Dionysus diyos ng alak at ng ubas; at Hermes tagapaghatid ng balita ng mga diyos. 21. ARKITEKTURA Layunin ng arkitektura ng Greek na parangalan ang mgadiyos.Ang pinakamagandang gusali na itinayo ng mga Greekay ang ang mga templo. Ang mga ito ay gawa samarmol na karaniwang kulay puti.Parthenon isa sa pinakatanyag na templong Greekna itinayo sa pagitan ng 447 B.C.E at 432 B.C.E 22. Doric pinakasimple at walag disenyo. Ionic mas manipis at may disenyong mgascrolls sa mga dulo. Corinthian may pinakamagarbong disenyo salahat. 23. ESKULTURAHangad ng mga eskultor ng Greece na lumikhang mga pigura na ganap at eksakto ang hubog,ang mga mukha ay hindi nagpapakita ng galit opagtawa, tanging katiwasayan lamang. Phidias - pinakatanyag na eskultor nahumubog sa higanteng estatwa ni Athena para saParthenon. 24. PAGPIPINTA Ipinakita ng mga Greek ang kanilangkahusayan sa pagpipinta sa magaganda nilangpalayok. Ang karaniwang disenyo nito ay pang-araw-arawna gawain tulad ng pagkanta, pagsayaw,pagtugtog ng instrumentong pangmusika, pagligoat iba pa. 25. DULA AT PANITIKANDrama - isang uri ng palabas sa entablado nabahagi ng mga ritwal sa pista alay kay Dionysus, angdiyos ng alak.Tragedy - isang uri ng drama na naglalarawan ngpagbagsak ng tao dahil sa pagiging mapagmataas omapagmalaki.Comedy - isa pang uri ng drama na karaniwangukol sa politika na inilalahad sa nakatatawangpamamaraan. 26. Aeschylus, Sophocles, at Euripides pinakatanyag na manunulat ng Tragedy Aristophanes pinakatanyag na manunulatng Comedy Sa panitikan, naging tanyag ang mga Greek salarangan ng tula. 27. Pindar sumulat ng mga tula alay sa mganagwagi sa mga palaro sa Olympia.Sappho isang manunulat ng tula na pag-ibigat pakikipagkaibigan ang tema.Epiko o Epic - mga mahahabang tula nanaglalarawan ng mga ginawa ng mga bayani. 28. PILOSOPIYA Socrates, Plato, at Aristotle - Ang tatlongpinakamagaling na pilosopo ng kabihasnangGreek.Ayon kay Socrates, The unexamined life is notworth living. 29. Si Plato ang nagsulat ng akdang The Republic,dito inilarawan niya ang isnag ideyal na estado. Sapaniniwala niya, tanging mga pilosopo lamang angmaaaring maging matalino at magaling na pinuno.Pinag aralan naman ni Aristotle ang mgahayop, halaman, astronomiya at pisika at nagsulatng akdang Politics, kung saan tinignan niya angibat-ibang uri ng pamhalaan. 30. PAGSULAT NG KASAYSAYAN Herodotus unang gumamit ngsalitang history nang sinulat niya noong 440B.C.E ang History of the Persian Wars bilangisang ulat ng mga kaganapansa digmaan ngGreece at Persia. Dahil dito, kinilala siya bilangAma ng Kasaysayan. Thucydides isa pang sumulat ngkasaysayan, ang History of the PeloponnesianWar na sinimuan niya noong 431 B.C.E. 31. AGHAM Pythagoras pinaunlad niya ang prinsipyong geometry na taglay ang kanyang pangalan,ang Pythagorean Theorem. Archimedes tinantiya niya ang paraan ngpagsukat ng circumference ng isang bilog atnatuklasan din niya ang prinsipyo ng specific gravity. Euclid - ang kinilalang Ama ng Geometry. 32. Aristarchus - ang nakatuklas na umiikot angdaigdig sa araw habang umiikot ito sa sariliniyang axis. Eratosthenes nakagawa ng halos tumpakna tantiya ng circumference ng daigdig. Democritus - nagpanukala na ang lahat ngbagay ay binubuo ng maliliit na sangkap natinatawag na atom. 33. MEDISINA Hippocrates itinatag ang isang paaralanpara sa pag-aaral ng medisina. Gumamit siya ngsiyentipikong pamamaraan sa pagkilala atpaggamot ng sakit at ayon sa kanya angbawat sakit ay may likas na sanhi. Hippocratic Oath ang sinumpang pangakong lahat ng mga magtatapos sa pag-aaral ngmedisina na nilikha ni Hippocrates. Ang kaalaman tungkol sa katawan aypinaunlad nina Herophilus, Ama ng Anatomyat Erasistratus, ang Ama ng Physiology.