Click here to load reader

Cerkiew - tablice informacyjne

  • View
    232

  • Download
    2

Embed Size (px)

Text of Cerkiew - tablice informacyjne

1. Cerkiew, czyli Dom Paski Obrzdek wschodni jest obecny na ziemiach polskich od dawna, jednak dotychczas przebadane rda przynosz zaledwie strzpy informacji. Ambroy Grabowski wswoim historycznym opisie miasta z 1886 roku wspomina: Kociek witego Krzya na Kleparzu, ktry staroci swoj upad: ten za, ktrego opustoszae mury jeszcze za naszych czasw widzie byo mona, daleko pniejszej by fundacji, wmiejscu pierwszego najprzd przez krlow Jadwig wystawiony; a gdy poarem wr. 1584 zniszcza, Jan Sroczyski, awnik wyszego prawa magdeburskiego, wkocu wieku XVII za Jana III na nowo go z opustoszenia wywid. Zatem pierwsze pewne lady obecnoci wschodniego obrzdku w Krakowie pochodz z XIV wieku. Formalnie krakowska parafia prawosawna powstaa dopiero w 1918 roku, jako cerkiew garnizonowa Wojska Polskiego. Po I wojnie wiatowej obszar Polski obj ziemie, na ktrych zamieszkiwao blisko pi milionw prawosawnych. Znaczny ich odsetek stanowili onierze formujcego si Wojska Polskiego nie mona byo pozostawi ich bez wasnego centrum ycia religijnego. Pierwsz kaplic prawosawn umieszczono w budynku byej ujedalni koni obok koszar przy ulicy Lubicz. Na zdjciu widzimy wntrze tej pierwszej cerkwi z niezachowanym ikonostasem; funkcjonowaa od 1923roku (dzi na tym miejscu znajduje si budynek Opery Krakowskiej). Zdjcia pochodz z arch. Parafii Prawosawnej pw. Zanicia NMP w Krakowie Wystawa powstaa w ramach XVIIMaopolskich Dni Dziedzictwa Kulturowego. By sobie czas dnidziedzictwa.pl Koncepcja wystawy: Joanna Nowostawska-Gyolkay, ks. Jarosaw Antosiuk Projekt graficzny: Marcin Klag Parafia Prawosawna pw.Zanicia NMP w Krakowie 2. Rok 1927 przynis now lokalizacj kaplicy przeniesiono j do wielkiej sali koszar w okolice placu Na Groblach (dzi stoi tu hotel Sheraton). Na zdjciu w tle widzimy XIX-wieczny ikonostas przeniesiony do nowej kaplicy ze zlikwidowanej cerkwi w Miechowie. Zdjcie zostao wykonane podczas otwarcia prawosawnej kaplicy garnizonowej w Krakowie w marcu 1927 roku, rozpoznano dwie z czterech postaci widocznych na zdjciu: pierwszy z prawej to protoprezbiter Bazyli Martysz, ostatni ppk Wodzimierz Wieaski. Zdjcie z arch. NAC 3. W 1940 roku Niemcy wyeksmitowali parafi prawosawn z zajmowanego dotychczas budynku. Spoeczno prawosawna w poszukiwaniu nowego lokum dotara na ulic Szpitaln 24, gdzie od 1932 roku do okupacji miecia si ydowska synagoga. Wczeniej, pod koniec XIX wieku, kamienica naleaa do Seliga Hirscha Steifa, ktry podarowa budynek ydowskiemu Stowarzyszeniu Dobrych Dnoci Ahawat Raim (Ahawas Rajm) (z hebr., mio bliniego). Wczeniej budynek nie peni funkcji sakralnych, nalea do krakowskich rodzin kupieckich. Na zdjciach wykonanych w latach 60. XX wieku widzimy: u gry abp dzki i poznaski Jerzy Korenistow podczas wizytacji kanonicznej w Krakowie, towarzyszy mu protodiakon Aleksy Mielnikow. Po lewej w tle wida drzwi, ktre przebudowano podczas remontu cerkwi w latach 19681980; u dou sie cerkwi przed remontem. Zdjcia pochodz z arch. Parafii Prawosawnej pw. Zanicia NMP w Krakowie 4. Zdjcia pokazuj ycie parafii. Po lewej u gry w tle widoczny ikonostas stworzony przez prof. ASP Jerzego Nowosielskiego dla cerkwi w Orzeszkowie. Odrzucony przez wiernych jako nazbyt katolicki zanadto kolorowy przygarna krakowska parafia i dzi zdobi wntrze refektarza w caoci za- projektowanego take przez Nowosielskie- go. Ikonostas ten w latach remontu cerkwi by uywany podczas liturgii; naboestwa odbyway si na parterze cerkwi. U gry po prawej cerkiewny chr pod dy- rekcj Julii Lachockiej, ony dugoletniego proboszcza parafii ksidza Eugeniusza Lachockiego, piewa podczas naboestwa. U dou po lewej wntrze gwnej cerkwi po przebudowie. Abp dzki i poznaski Szy- mon Romaczuk sprawuje naboestwo aobne w intencji p.ks.Eugeniusza Lacho ckiego (1984). Po prawej biskup dzko-poznaski Sawa, obecnie metropolita warszawski i caej Polski, zwierzchnik Polskiego Autokefa- licznego Kocioa Prawosawnego, po- wica cerkiew krakowsk po remoncie (31 sierpnia 1980). Zdjcia pochodz z arch. Parafii Prawosawnej pw. Zanicia NMP w Krakowie 5. U gry po lewej polichromia przedsionka zaprojektowana w 1977 roku. U dou po lewej dwie kartki notatek autorstwa Jerzego Nowosielskiego. Jest to opis programu ikonograficznego stworzonego dla refektarza (sala na II pitrze) w cerkwi przez Profesora. U gry po prawej niezrealizowany projekt mozaiki, ktry mia si znale na elewacji cerkwi. Na dole po prawej zdjcie wykonane podczas uroczystoci powicenia refektarza. Wykonano je w tzw. sali gotyckiej na parterze. W jasnej marynarce w krat wrd goci widoczny Jerzy Nowosielski. Zdjcia pochodz z arch. Parafii Prawosawnej pw. Zanicia NMP w Krakowie 6. Dzi okna cerkwi zdobi witrae zaprojektowane przez prof. Jerzego Nowosielskiego w latach 90. XX wieku, ktry z cerkwi zwiza si w sposb szczeglny by jej parafianinem. Na zdjciach widzimy projekty zrealizowanych witray. Zdjcia pochodz z arch. Parafii Prawosawnej pw. Zanicia NMP w Krakowie

Search related