Click here to load reader

11.Stosowanie technologii mechanicznych

  • View
    205

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of 11.Stosowanie technologii mechanicznych

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ Krzysztof Lenkiewicz Stosowanie technologii mechanicznych 714[03].L2.06 Poradnik dla ucznia Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Pastwowy Instytut Badawczy Radom 2006

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    1

    Recenzenci: mgr in. Tadeusz ugowski mgr in. Andrzej Sadowski Opracowanie redakcyjne: mgr in. Krzysztof Lenkiewicz Konsultacja: mgr Zenon W Pietkiewicz

    Poradnik stanowi obudow dydaktyczn programu jednostki moduowej 714[03].L2.06 Stosowanie technologii mechanicznych, zawartego w moduowym programie nauczania dla zawodu lakiernik. Wydawca Instytut Technologii Eksploatacji Pastwowy Instytut Badawczy, Radom 2006

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    2

    SPIS TRECI 1. Wprowadzenie 3 2. Wymagania wstpne 5 3. Cele ksztacenia 6 4. Materia nauczania 7 4.1. Techniki wytwarzania 7 4.1.1. Materia nauczania 7 4.1.2. Pytania sprawdzajce 9 4.1.3. wiczenia 9 4.1.4. Sprawdzian postpw 11 4.2. Wyposaenie i organizacja stanowiska do obrbki rcznej 12 4.2.1. Materia nauczania 12 4.2.2. Pytania sprawdzajce 21 4.2.3. wiczenia 21 4.2.4. Sprawdzian postpw 25 4.3. Maszynowa obrbka wirowa 26 . 4.3.1 Materia nauczania 26 4.3.2. Pytania sprawdzajce 30 4.3.3. wiczenia 30 4.3.4. Sprawdzian postpw 31 4.4. Spajanie metali 32 4.4.1. Materia nauczania 32 4.4.2. Pytania sprawdzajce 36 4.4.3. wiczenia 36 4.4.4. Sprawdzian postpw 39 4.5. Obrbka plastyczna i monta maszyn 40 4.5.1. Materia nauczania 40 4.5.2. Pytania sprawdzajce 43 4.5.3. wiczenia 43 4.5.4. Sprawdzian postpw 45 5. Sprawdzian osigni 46 6. Literatura 52

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    3

    1. WPROWADZENIE

    Przewodnik ten bdzie Ci pomocny w przyswajaniu wiedzy o technikach wytwarzania, wyposaeniu i organizacji stanowiska do pracy rcznej, maszynowej obrbce wirowej, spajaniu metali, obrbce plastycznej i montau maszyn. Zawiera rwnie treci, ktre pomog Ci w wykonaniu wicze i stosowaniu wiadomoci i umiejtnoci w dziaaniu praktycznym. W poradniku zamieszczono: 1. Wymagania wstpne, czyli wykaz niezbdnych umiejtnoci i wiadomoci, ktre

    powiniene mie opanowane, aby przystpi do realizacji jednostki moduowej. 2. Cele ksztacenia jednostki moduowej. 3. Materia nauczania (rozdzia 4) umoliwiajcy samodzielne przygotowanie si do

    wykonania wicze i zaliczenia sprawdzianw. Jest to piguka wiadomoci teoretycznych niezbdnych do opanowania treci jednostki moduowej. Rozdzia zawiera take: pytania sprawdzajce wiedz potrzebn do wykonania wiczenia, wiczenia, opis ich wykonania wraz z wykazem materiaw, narzdzi i sprztu

    potrzebnych realizacji, sprawdzian postpw pozwalajcy oceni stopie opanowania materiau.

    4. Sprawdzian osigni, przykadowy zestaw zada. Pozytywny wynik sprawdzianu potwierdzi, e dobrze pracowae podczas zaj i e nabrae wiedzy i umiejtnoci z zakresu tej jednostki moduowej.

    5. Literatur uzupeniajc. Jeeli masz trudnoci ze zrozumieniem tematu lub wiczenia, to popro nauczyciela

    lub instruktora o wyjanienie i ewentualne sprawdzenie, czy dobrze wykonujesz dan czynno. Po przerobieniu materiau sprbuj zaliczy sprawdzian z zakresu jednostki moduowej.

    Jednostka moduowa: Stosowanie technologii mechanicznych jest uzupenieniem moduu Techniczne podstawy lakiernictwa. Jej opanowanie pozwoli Ci na dalsz nauk w zawodzie. Bezpieczestwo i higiena pracy W czasie wicze w pracowni musisz przestrzega regulaminy, przepisy bezpieczestwa i higieny pracy oraz instrukcje przeciwpoarowe, wynikajce z rodzaju wykonywanych prac. Przepisy te poznasz podczas trwania nauki.

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    4

    Schemat ukadu jednostek moduowych

    714[03].L2 Techniczne podstawy

    lakiernictwa

    714[03].L2.04 Wykonywanie pomiarw

    warsztatowych

    714[03].L2.06 Stosowanie technologii

    mechanicznych

    714[03].L2.05 Eksploatowanie maszyn

    i urzdze

    714[03].L2.03 Stosowanie technologii

    informacyjnej

    714[03].L2.02 Posugiwanie si

    podstawowymi pojciami z zakresu ukadw

    sterowania i regulacji

    714[03].L2.01 Posugiwanie si

    dokumentacj techniczn

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    5

    2. WYMAGANIA WSTPNE

    Przystpujc do realizacji programu jednostki moduowej powiniene umie: organizowa stanowisko pracy zgodnie z wymogami ergonomii, dobiera przybory i materiay do wykonania rysunku, posugiwa si dokumentacj techniczn, klasyfikowa materiay technologiczne, rozrnia podstawowe cechy materiaw technologicznych, umie stosowa technologi informacyjn, stosowa podstawowe pojcia z zakresu sterowania i regulacji, korzysta z rnych rde informacji.

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    6

    3. CELE KSZTACENIA

    W wyniku realizacji programu jednostki moduowej powiniene umie: opisa proces technologiczny i jego elementy skadowe, rozrnia podstawowe techniki wytwarzania, dobra narzdzia, przyrzdy i materiay pomocnicze do trasowania, wykona trasowanie na paszczynie, dobra narzdzia i przyrzdy do operacji obrbki rcznej, ustali kolejno czynnoci podczas wykonywania operacji obrbki rcznej, wykona operacj: cicia, gicia, prostowania, piowania, wiercenia, rozwiercania,

    gwintowania i polerowania, rozrnia sposoby spajania metali i ich stopw, przygotowa narzdzia i materiay do lutowania, wykona lutowanie, przygotowa materiay do klejenia, wykona klejenie, rozrni podstawowe rodzaje obrbki plastycznej, rozrni formy i metody montau, wyjani przebieg procesu technologicznego montau maszyn i urzdze, posuy si dokumentacj technologiczn, zorganizowa i wyposay stanowisko pracy, zastosowa zasady bhp na stanowisku pracy.

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    7

    4. MATERIA NAUCZANIA

    4.1. Techniki wytwarzania

    4.1.1. Materia nauczania

    Proces produkcyjny Procesem produkcyjnym nazywa si cz procesu wytwarzania wyrobw, ktra

    obejmuje dziaania wykonywane dla wytworzenia wyrobw z surowcw lub czci i zespow. Proces produkcyjny obejmuje: proces technologiczny, kontrol jakoci, transport, magazynowanie, konserwacj, regeneracj, napraw. Proces technologiczny Proces technologiczny jest gwn czci procesu produkcji, ktra obejmuje przedsiwzicia w celu osignicia okrelonego ksztatu, wymiarw i waciwoci przedmiotu wytwarzania lub montau czci w gotowym wyrobie. Proces technologiczny skada si z operacji tj. czynnoci wykonywanych dla okrelonej czci na jednym stanowisku roboczym. Operacje niezbdne do wykonania danego wyrobu zawarte s w karcie technologicznej, ktra opisuje proces wytwarzania tego wyrobu.

    Rys. 2. Wzr karty technologicznej [2,s. 34]

    Obrbka skrawaniem Obrbka skrawaniem jest podstawow technik wytwarzania. Polega ona na zdejmowaniu naddatku w postaci wira w celu osignicia okrelonego ksztatu, wymiaru i gadkoci powierzchni wyrobu. Jest to najdokadniejsza technika wytwarzania i stosuje si j czsto

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    8

    jako obrbk wykaczajc. Niestety ta technika jest bardzo kosztowna i w ostatnich latach jest stopniowo wypierana przez bardziej ekonomiczne techniki. Najwaniejsze rodzaje obrbki skrawaniem: piowanie (ostrzenie siekiery pilnikiem), skrobanie (dopasowywanie panewki do wau), wiercenie (wykonywanie otworw na nity w pytce), rozwiercanie (wykonanie dokadnego otworu w toku na sworze), gwintowanie (wykonanie gwintu w nakrtce), toczenie (wykonanie dokadnego sworznia z prta hutniczego), frezowanie (wykonanie rowka na wpust w waku), struganie (wykonanie dokadnych prowadnic obrabiarki), dutowanie (wykonanie kanaka na wpust w piacie koa zbatego), szlifowanie (wykaczanie sworzni tokowych), obrbki wykaczajce (docieranie, dogadzanie i polerowanie np. bardzo dokadne

    wtryskiwacze do silnikw). Odlewnictwo Odlewanie polega na wypenieniu formy roztopionym tworzywem, skrzepniciu tworzywa i usuniciu formy. Dziki temu osigamy skomplikowane ksztaty i niskie koszty zwaszcza w produkcji seryjnej i masowej. Wad odlewnictwa jest niska wytrzymao odlewu oraz to, e tylko niektre tworzywa moemy odlewa np.: eliwo, silumin, znal, brz, niektre tworzywa sztuczne. Przykady czci odlewanych: korpusy obrabiarek, korpusy silnikw, gowice silnikw i sprarek, obudowy mechanizmw, toki silnikw i sprarek. Obrbka plastyczna Obrbka ta polega na zmianie ksztatu i waciwoci materiau na skutek dziaania si zewntrznych. W wyniku tej obrbki osigamy bardzo du wytrzymao materiaw. Niestety obrbka ta jest ograniczona tylko do niektrych materiaw i jest opacalna tylko przy produkcji masowej. Obrbk dzielimy na: kucie np. wykonanie motka z prta, toczenie np. wykonywanie blach nadwozia samochodw, walcowanie np. wykonywanie szyn kolejowych.

    czenie materiaw czenie materiaw jest to technika polegajca na trwaym czeniu rnych materiaw. Przykady czenia: nitowanie np. czenie elementw mostw, spawanie np. czenie blach kadubw statkw, zgrzewanie np. czenie blach nadwozi samochodowych, lutowanie np. czenie przewodw elektrycznych, klejenie np. cznie okadzin hamulcowych ze szczk.

  • Projekt wspfinansowany ze rodkw Europejskiego Funduszu Spoecznego

    9

    Technologia proszkw spiekanych Technologia ta polega na zmieszaniu okrelonych proszkw, podgrzaniu i ciniciu w formie do momentu ich spiekania. Proces ten pozwala na czenie materiaw, ktre nie cz si w czasie topienia. Zapewnia rwnie moliwo osign