of 40 /40
Związki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej Materiały pomocnicze do ćwiczeń laboratoryjnych Opracowanie: Anna K. Przybył, Michał Gładysz i Jakub Grajewski pod redakcją Marii Chrzanowskiej i Jana Mileckiego Spis treści 1. Izolacja piperyny 2. Izolacja chlorowodorku glukozaminy (kozaminy) 3. Synteza kliokwinolu 4. Synteza zingeronu 5. Synteza anestezyny (benzokainy) 6. Synteza fenytoiny 7. Synteza paracetamolu (acetaminofenu) 8. Oznaczanie zawartości genisteiny i daidzeiny oraz ich glikozydów w preparacie Soyfem (suplement diety) i w ekstrakcie z soi 9. Oznaczanie szybkości uwalniania substancji leczniczej, oznaczenie wytrzymałości mechanicznej tabletek, analiza HPLC a. HPLC instrukcja obsługi b. UV-VIS instrukcja obsługi 2 4 7 10 16 21 26 29 31 40 42 Poznań 2011

Związki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

Embed Size (px)

Text of Związki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    Materiay pomocnicze do wicze laboratoryjnych

    Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    pod redakcj Marii Chrzanowskiej i Jana Mileckiego

    Spis treci

    1. Izolacja piperyny 2. Izolacja chlorowodorku glukozaminy (kozaminy) 3. Synteza kliokwinolu 4. Synteza zingeronu 5. Synteza anestezyny (benzokainy) 6. Synteza fenytoiny 7. Synteza paracetamolu (acetaminofenu) 8. Oznaczanie zawartoci genisteiny i daidzeiny oraz ich glikozydw w

    preparacie Soyfem (suplement diety) i w ekstrakcie z soi 9. Oznaczanie szybkoci uwalniania substancji leczniczej, oznaczenie

    wytrzymaoci mechanicznej tabletek, analiza HPLC a. HPLC instrukcja obsugi b. UV-VIS instrukcja obsugi

    2 4 7 10 16 21 26 29 31 40 42

    Pozna 2011

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    2 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Izolacja piperyny

    N

    O

    H

    H

    H

    H

    O

    O

    Odczynniki:

    - pieprz czarny zmielony 20 g

    - chloroform 100 ml

    - 10% roztwr KOH w 50% EtOH

    - cykloheksan

    - toluen

    Preparatyka:

    Zmielony czarny pieprz umieszcza si w papierowej gilzie w aparacie Soxhleta i ekstrahuje

    chloroformem przez 2 godziny. Otrzymany roztwr odparowuje si na wyparce prniowej do

    uzyskania brzowego, gstego oleju, a nastpnie mieszajc dodaje si 20 ml roztworu 10% KOH w

    50% etanolu. Mieszanin odscza si na lejku Bchnera, a przescz pozostawia si w lodwce przez

    noc. Powstae krysztay surowej piperyny odscza si na lejku Bchnera przemywajc 2 ml zimnej

    wody. Krysztay suszy si na powietrzu i krystalizuje si z mieszaniny cykloheksan-toluen 4:1 (v/v).

    Temperatura topnienia: 130-131 C, wydajnod: 150-400 mg

    Surowy produkt moe byd rekrystalizowany z jak najmniejszej iloci mieszaniny etanol-aceton 1:5

    (v/v)

    Uwagi:

    Po zakooczonej ekstrakcji chloroform zawracany z aparatu Soxhleta do kolby powinien byd

    bezbarwny

    Do krystalizacji uywa si mieszaniny rozpuszczalnikw w iloci okoo 10 ml na kade 200 mg

    surowego produktu.

    Zagadnienia

    Techniki ekstrakcyjne, rodzaje ekstrakcji

    Dieny i polieny sprzone oraz izolowane

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    3 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Dane spektroskopowe piperyny

    a) Widmo 1H NMR

    b) FTIR, widmo w KBr

    Literatura:

    Classics in Spectroscopy: Isolation and Structure Elucidation of Natural Products Berger S., Sicker D.,

    Wiley-VCH, New York, 2009

    Widma pochodz z bazy SDBSWeb : http://riodb01.ibase.aist.go.jp/sdbs/ (National Institute of

    Advanced Industrial Science and Technology, 22.10.2011)

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    4 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Izolacja chlorowodorku glukozaminy (kozaminy)

    O

    OH

    HOHO

    NH2

    OH

    Odczynniki:

    - chityna z krabw 5 g

    - kwas solny stony 100 ml

    - celit

    - wgiel aktywny 4 g

    - etanol 4 ml

    Dwiczenie naley przeprowadzad pod wycigiem

    PREPARATYKA:

    W kolbie kulistej o pojemnoci 100 ml ogrzewa si pod chodnic zwrotn sproszkowan chityn z

    krabw z 30 ml stonego kwasu solnego intensywnie mieszajc przez trzy godziny. Mieszanin

    ochadza si do temperatury pokojowej, a nastpnie przescza si przez celit. Na lejku pozostaje

    brzowy osad. Przescz mieszany jest z wglem aktywnym przez 30 minut w temperaturze 60 C.

    Mieszanina jest ozibiana ponownie do temperatury pokojowej i sczona przez celit. Przescz

    powinien byd klarowny w kolorze jasnobrzowym. Wod odparowuje si na wyparce prniowej. Do

    otrzymanej mieszaniny krysztaw i oleju dodaje si 4 ml etanolu i po krtkim mieszaniu pozostawia

    na noc w lodwce. Powstae krysztay odscza si na lejku Bchnera, przemywa eterem dietylowym

    (5 ml). Krysztay suszy si na powietrzu lub pod zmniejszonym cinieniem.

    Temperatura topnienia: 198 C z rozkadem, wydajnod: 1,3 g

    Surowy produkt moe byd rekrystalizowany z wody. W celu poprawienia wydajnoci krystalizacji, po

    ozibieniu, do krystalizujcej soli dodaje si dwukrotn ilod etanolu w stosunku do uytej wody.

    UWAGI:

    Na pocztku ogrzewania tworzy si brzowa galareta, ktra w trakcie dalszego ogrzewania

    stopniowo si rozpuszcza.

    Sczenie przez celit wykonuje si na lejku prniowym przez okoo 1-2 cm warstw ubitego

    celitu przykrytego bibu filtracyjn.

    UWAGA podczas dodawania wgla aktywnego do mieszaniny powstaj pary zawierajce

    gazowy HCl

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    5 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Dane spektroskopowe kozaminy

    a) Widmo 1H NMR (symulacja)

    b) FTIR, widmo w KBr

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    6 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Zagadnienia

    Cukry

    Polimery i polikondensaty

    Waciwoci i reaktywnod grupy aminowej

    Literatura:

    Classics in Spectroscopy: Isolation and Structure Elucidation of Natural Products Berger S., Sicker D.,

    Wiley-VCH, New York, 2009

    Widmo IR pochodzi z bazy SDBSWeb : http://riodb01.ibase.aist.go.jp/sdbs/ (National Institute of

    Advanced Industrial Science and Technology, 22.10.2011)

    Symulacja widma 1H NMR pochodzi ze strony: http://www.nmrdb.org/predictor, obliczajcej widmo

    wg algorytmu opisanego w: Fast and Accurate Algorithm for the Simulation of NMR spectra of Large

    Spin Systems. Andrs M. Castillo, Luc Patiny and Julien Wist Journal of Magnetic Resonance 2011.

    10.1016/j.jmr.2010.12.008

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    7 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Synteza kliokwinolu

    Schemat reakcji:

    I ETAP Otrzymanie 5-chloro-8-chinolinolu

    Odczynniki:

    - 8-hydroksychinolina 1,5 g

    - 25% HCl 15 ml

    - chloran (V) sodu 0,45 g

    - metanol

    - NaHCO3 (roztwr nasycony)

    - aceton (bezwodny) okoo 35 ml

    Preparatyka:

    W trjszyjnej kolbie kulistej o pojemnoci 100 ml, zaopatrzonej w mieszado magnetyczne i

    termometr, rozpuszcza si 8-hydroksychinolin w kwasie solnym. Nastpnie wkrapla si chloran (V)

    sodu rozpuszczony w 3 ml wody, utrzymujc temperatur w granicach 28-32 C. Po wkropleniu

    podnosi si temperatur mieszaniny do 35-40 C i miesza jeszcze przez godzin, a nastpnie ozibia

    do temperatury okoo 10 C i pozostawia na okoo dwie godziny. Wytrcony osad chlorowodorku 5-

    chloro-8-chinolinolu odscza si na lejku Bchnera przemywa si 2 ml kwasu solnego. Wilgotny osad

    chlorowodorku przenosi si do zlewki i rozpuszcza na gorco w okoo 10-15 ml wody, a nastpnie

    zobojtnia si nasyconym wodorowglanem sodu do pH 6,5-7. Wytrcony osad 5-chloro-8-

    chinolinolu sczy si na lejku Bchnera, przemywa 3 ml zimnej wody i suszy w temperaturze 60 C.

    Temperatura topnienia: 127-130 C, wydajnod: 60 %

    Surowy produkt moe byd rekrystalizowany z 80% etanolu

    Uwagi:

    Temperatura topnienia chlorowodorku 5-chloro-8-chinolinolu wynosi 250 256 C

    Z uwagi na tworzenie si kompleksw produktu z elazem naley unikad sprztu metalowego

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    8 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    II ETAP - Synteza kliokwinolu

    Odczynniki:

    - 5-chloro-8-chinolinol 0,6 g

    - bezwodny octanu sodu 0,28 g

    - jod 0,85 g

    - etanol (absolutny) 25 ml

    - 5% siarczan(IV) sodu

    W przypadku otrzymania innej ni zakadana ilod substratu (5-chloro-8-

    chinolinolu) naley przeliczyd iloci pozostaych odczynnikw.

    Preparatyka:

    W dwuszyjnej kolbie kulistej o pojemnoci 100 ml rozpuszcza si 5-chloro-8-chinolinol w 10 ml

    etanolu, dodaje octan sodu i ogrzewa pod chodnic zwrotn dodajc w czasie okoo 30 minut

    roztwr jodu w 10 ml etanolu. Po zakooczeniu dodawania jodu ogrzewanie mieszaniny reakcyjnej

    kontynuuje si przez 15 minut i ozibia do temperatury pokojowej. Nastpnie wkrapla si do

    powstaej zawiesiny do odbarwienia roztwr siarczanu (IV) sodu, ozibia w ani lodowej do 5 C i

    pozostawia na godzin. Wytrcony 5-chloro-7-jodo-8-chinolinol odscza si na lejku Bchnera i

    przemywa dwoma porcjami 2 ml zimnego etanolu. Produkt suszy si na powietrzu.

    Temperatura topnienia: 172-174 C - z rozkadem, wydajnod: 70 %

    Surowy produkt moe byd rekrystalizowany z kwasu octowego lub octanu etylu i etanolu 4:9 (v/v)

    Uwagi:

    Kliokwinol to skadnik przeciwbakteryjnego i przeciwgrzybicznego preparatu zoonego

    Viosept (Jelfa)

    Zagadnienia

    Zwizki heterocykliczne o piercieniach skondensowanych

    Fenole

    Substytucja elektrofilowa w zwizkach heterocyklicznych

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    9 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Dane spektroskopowe kliokwinolu

    Widmo 1H NMR

    FTIR, widmo w KBr

    Literatura:

    Syntezy rodkw Leczniczych pod redakcj Henryka Marony, wydawnictwo U. J. Krakw 2002.

    Widma pochodz z bazy SDBSWeb : http://riodb01.ibase.aist.go.jp/sdbs/ (National Institute of

    Advanced Industrial Science and Technology, 22.10.2011)

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    10 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Synteza zingeronu

    I ETAP Kondensacja waniliny z acetonem

    4-(4'-hydroksy-3'-metoksyfenylo)-3-buten-2-on

    Odczynniki: Sprzt:

    wanilina 0,5 g kolba kulista 25 ml

    aceton 3 ml korek

    NaOH 1 ml (20% roztwr) zestaw do sczenia z

    HCl 5 ml (3 M roztwr) lejkiem Bchnera

    etanol 3 ml

    woda 2 ml

    Preparatyka:

    W kolbie kulistej o poj. 25 ml umiecid 0,5 g waniliny oraz 3 ml acetonu. Mieszad do

    rozpuszczenia ciaa staego. Nastpnie dodad 1 ml roztworu wodorotlenku sodu. Zamknd kolb

    korkiem i energicznie ni wstrzsad a pojawi si osad (biay i jasno-ty). Mieszanin pozostawid w

    temperaturze pokojowej na tydzieo. Osad stopniowo ciemnieje, a roztwr nad nim nabiera

    czerwonego koloru.

    Po tym czasie otworzyd kolb i dodad 10 ml kwasu solnego. Wstrzsad kolb a obecny w niej osad

    rozpuci si i dojdzie do strcenia nowego osadu o tej barwie. Osad odsczyd wykorzystujc

    zestaw do sczenia z lejkiem Bchnera, przemyd kolb i osad ma iloci wody. Produkt wysuszyd na

    powietrzu.

    Surowy produkt mona przekrystalizowad - rozpucid go w gorcym etanolu i dodad prawie tak sam

    objtod gorcej wody, mieszanin ostudzid. Temperatura topnienia po rekrystalizacji wynosi 127-

    128,5C.

    Produkt zwayd i pobrad prbk do wykonania widma UV.

    Obliczyd wydajnod i sprawdzid temperatur topnienia (surowy produkt, lit. t.t. 124-127C).

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    11 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Chromatografia cienkowarstwowa (TLC) Na pytk TLC z SiO2 nanied substrat oraz otrzymany produkt. Poczekad chwil a pytka wyschnie.

    Wstawid pytk do kuwety z faz non: chlorek metylenu/octan etylu jak 10:1 (v/v). Po wysuszeniu

    plamki odczytad pod lamp UV i zakrelid plamk owkiem, a nastpnie spryskad pytk TLC

    przygotowanym 10% roztworem H2SO4 w etanolu i wyprayd na pytce grzewczej.

    Dane spektroskopowe 4-(4'-hydroksy-3'-metoksyfenylo)-3-buten-2-onu:

    a) Przewidywane widmo 1H-NMR

    b) Widmo UV :

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    12 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    II ETAP Uwodornienie do Zingeronu

    Odczynniki: Sprzt:

    4-(4'-hydroksy-3'-metoksyfenylo)-3-buten-2-on 0,5 g kolbka 25 ml

    wodr korek

    rod 5% na Al2O3 50 mg zestaw do uwodornienia

    metanol 8 ml mieszado magnetyczne

    zestaw do sczenia z ziemi

    okrzemkow oraz lejkiem Bchnera

    Preparatyka:

    W kolbie umiecid 0,5 g substratu, 50 mg katalizatora, 8 ml metanolu oraz mieszadeko

    magnetyczne. UWAGA - wszystkie czynnoci zwizane z prac z wodorem naley wykonad w

    obecnoci ASYSTENTA. Nabrad wodr do balonika i ostronie przepukad nim kolbk reakcyjn- przez

    1-2 min. Poczyd kolbk z przygotowanym zestawem do uwodornienia. Ponownie nabrad wodr do

    balonika i podczyd do przygotowanego zestawu. Zanotowad pocztkow objtod wodoru,

    uruchomid mieszado i otworzyd przepyw gazu do kolbki reakcyjnej.

    W trakcie reakcji objtod wodoru zmniejsza si. Naley obserwowad kiedy dojdzie do zatrzymania

    lub znacznego spowolnienia tempa przepywu wodoru. Zanotowad zuyt objtod gazu.

    Zamknd dopyw wodoru. Mieszanin reakcyjn przesczyd wykorzystujc zestaw do sczenia z

    lejkiem Bchnera. W lejku umiecid niewielk ilod ziemi okrzemkowej, uyd kilku mililitrw metanolu

    eby zwilyd wypenienie lejka i przepukad kolb. Przescz odparowad, a otrzymany produkt zwayd i

    przygotowad prbk do wykonania widma UV.

    Obliczyd ilod zuytego wodoru i wydajnod reakcji. Sporzdzid widmo UV otrzymanego produktu.

    Chromatografia cienkowarstwowa (TLC)

    Na pytk TLC z SiO2 nanied substrat oraz otrzymany produkt. Poczekad chwil a pytka wyschnie.

    Wstawid pytk do kuwety z faz non: chlorek metylenu/octan etylu jak 10:1 (v/v). Po wysuszeniu

    plamki odczytad pod lamp UV i zakrelid plamki owkiem, a nastpnie spryskad pytk TLC

    przygotowanym 10% roztworem H2SO4 w etanolu i wyprayd na pytce grzewczej.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    13 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Dane spektroskopowe Zingeronu:

    a) Widmo UV

    b) Widmo 1H-NMR

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    14 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    c) Widmo IR

    d) Widmo MS

    Zagadnienia:

    - reakcja aldolowa i krzyowa reakcja aldolowa

    - reaktywnod grupy karbonylowej

    - redukcja wizania podwjnego C=C , reakcje uwodornienia

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    15 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Literatura:

    Rheosmin (Raspberry Ketone) and Zingerone, and Their Preparation by Crossed Aldol-Catalytic

    Hydrogenation Sequences; Smith L. R.; The Chemical Educator, 1 / vol.1, no.3, 1996 New York

    Temporal Interactions between Oral Irritants: Piperine, Zingerone, and Capsaicin; Affeltranger M. A.,

    McBurney D. H., Balaban C. D.; Chem. Senses 32; 455-462, 2007

    Dane spektralne pobrane ze rde -

    http://www.ch.ic.ac.uk/local/projects/IyerWebsite5/Characterisation.html

    http://www.thegoodscentscompany.com/data/rw1005791.html

    http://www.ch.ic.ac.uk/local/projects/IyerWebsite5/Characterisation.htmlhttp://www.thegoodscentscompany.com/data/rw1005791.html

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    16 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Synteza benzokainy (anestezyny)

    I ETAP Synteza kwasu 4-aminobenzoesowego

    Odczynniki: kwas p-nitrobenzoesowy 2,1 g 12% NH4OH 15 mL 25% NH4OH 20 mL FeSO4x7H2O 44,6 g Kwas cytrynowy Octan etylu CH2Cl2

    Sprzt: kolba stokowa 250 mL kolba okrgodenna 250 mL zestaw do sczenia z lejkiem Bchnera kolba okrgodenna 50 mL papierki wskanikowe pH uniwersalne cylinder 100 mL zlewka 250 mL

    Preparatyka

    W kolbie okrgodennej (250 mL) przygotowad roztwr siedmiowodnego hydratu siarczanu elaza(II)

    (44,6 g) w 50 mL wody i ogrzad do wrzenia (roztwr 1).

    Jednoczenie rozpucid w kolbie stokowej (250 mL) kwas 4-nitrobenzoesowy (2,1 g) w 15 mL 12% amoniaku (roztwr 2). W celu przyspieszenia procesu mieszanin lekko ogrzad na ani wodnej. Roztwr ten dodad powoli do kolby z roztworem FeSO4, cigle mieszajc na mieszadle magnetycznym. W razie potrzeby naley energicznie wstrzsad kolb. Po 20 minutach, do mieszaniny reakcyjnej powoli dodad 25% amoniaku (~15 mL) do odczynu sabo alkalicznego (pH sprawdzad papierkiem wskanikowym). Mieszanie kontynuowad przez kolejne 20 minut. Nastpnie, gorc mieszanin przesczyd na lejku Bchnera. Otrzymany przescz zakwasid kwasem cytrynowym do odczynu lekko kwanego. Ekstrahowad (5x30 ml) mieszanin octanu etylu/chlorek metylenu 1:2 (v/v). Poczyd warstwy organiczne, osuszyd bezw. MgSO4 i odparowad na wyparce w wytarowanej kolbie. Wypadaj te krysztay kwasu 4-aminobenzoesowego o temperaturze topnienia 192 oC. Do kolejnego etapu uyd surowy produkt - bez dalszego oczyszczania. Uwaga! Produkt bardzo atwo rozpuszcza si w wodzie, etanolu i eterze!

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    17 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Chromatografia cienkowarstwowa (TLC)

    Na pytk SiO2 nanied substraty oraz otrzymany produkt. Pytk wstawid do fazy nonej: CH2Cl2 / MeOH (8:2). Po wysuszeniu pytki rezultat odczytad pod lamp UV i zakrelid sygnay owkiem, a nastpnie pytk wywoad w komorze jodowej. Dane spektroskopowe kwasu 4-aminobenzoesowego

    a) FTIR widmo w KBr

    b) widmo 1H-NMR: 400 MHz w DMSO-d6

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    18 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    II ETAP - Synteza p-aminobenzoesanu etylu (benzokaina)

    Odczynniki: kwas p-aminobenzoesowy 1.0 g abs. EtOH 8 mL H2SO4 (10% oleum) 0.6 mL 5% NH4OH ~5 mL

    Sprzt i szko: kolba kulista 100 mL lub 50 mL chodnica zwrotna kolba stokowa 100 mL zestaw do sczenia z lejkiem Bchnera papierki wskanikowe pH uniwersalne cylinder 100 mL zlewka 100 mL szalka Petriego

    W kolbie kulistej o pojemnoci 100 mL, zaopatrzonej w chodnic zwrotn, umiecid 1 g

    kwasu p-aminobenzoesowego, 8 mL bezwodnego etanolu i 0.6 mL oleum. Mieszanin ogrzewad pod

    chodnic zwrotn przez 4 godz. Po tym czasie roztwr zalkalizowad stonym amoniakiem do pH 10,

    a nastpnie ekstrahowad produkt octanem etylu (3x30 mL).

    Warstwy organiczne poczyd, przemyd solank i suszyd nad bezw. MgSO4.

    Po odparowaniu uzyskuje si surowy produkt, ktry rekrystalizuje si z etanolu. Otrzymane krysztaki

    suszyd w temp. pokojowej.

    Zwayd i obliczyd wydajnod reakcji, zmierzyd temperaturze topnienia produktu 92 oC.

    Chromatografia cienkowarstwowa (TLC)

    Na pytk SiO2 nanied substraty oraz otrzyman benzokain. Pytk wstawid do fazy nonej: CH2Cl2 /

    MeOH 8:2 (v/v).

    Po wysuszeniu pytki plamki odczytad pod lamp UV i zakrelid sygnay owkiem, a nastpnie pytk

    wywoad w komorze jodowej.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    19 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Dane spektroskopowe benzokainy

    a) FTIR widmo w KBr

    b) widmo 1H-NMR w CDCl3

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    20 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Zagadnienia:

    - waciwoci i reaktywnod grupy karboksylowej oraz aminowej

    - otrzymywanie i waciwoci estrw

    - redukcja

    Literatura:

    Kar A. Advanced Practical Medicinal Chemistry. New Delhi: New Age International Limited;

    2006

    Widma pochodz z bazy SDBSWeb : http://riodb01.ibase.aist.go.jp/sdbs/ (National Institute

    of Advanced Industrial Science and Technology, 22.10.2011)

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    21 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Synteza fenytoiny

    I ETAP Synteza dibenzoilu

    Odczynniki: benzoina 4 g bezw. CH3COOH 20 mL st. HNO3 10 mL etanol 10 mL papierek wskanikowy CH2Cl2

    Sprzt: kolba kulista 100 mL krystalizator mieszado czasza grzejna rurka do odprowadzania gazw zlewka 200 mL (wysoka) zestaw do sczenia z lejkiem Bchnera szalka Petriego

    Preparatyka

    Pod wycigiem, w kolbie kulistej o poj. 100 mL umiecid 4 g benzoiny i 20 mL bezwodnego

    kwasu octowego oraz 10 mL stonego kwasu azotowego. Ogrzewad mieszanin pod chodnic

    zwrotn przez 1 godzin.

    Przebieg reakcji naley sprawdzid na pytce TLC (faza nona: chlorek metylenu).

    Po cakowitym przereagowaniu substratu, ochodzid mieszanin i wylad j do zlewki o poj 200 mL z

    40g lodu i 20 mL zimnej wody. Caod mieszad, a olej cakowicie zastygnie, tworzc osad. Surowy

    dibenzoil odsczyd na lejku Bchnera i przemyd starannie zimn wod tak, aby odmyd kwas. Odczyn

    przesczu sprawdzad papierkiem wskanikowym.

    Krystalizacja produktu z etanolu (ok. 10 mL).

    Obliczyd wydajnod i zbadad temperatur topnienia 94 96 oC

    Chromatografia cienkowarstwowa (TLC)

    Na pytk SiO2 nanied substrat oraz otrzymany produkt. Pytk wysuszyd suszark i wstawid do

    kuwety z faz non: chlorek metylenu (10 mL).

    Po wysuszeniu pytki rezultat odczytad pod lamp UV i zakrelid sygnay owkiem, a nastpnie pytk

    wywoad w komorze jodowej.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    22 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Dane spektroskopowe dibenzoilu

    a) FTIR widmo w KBr

    b) widmo 1H-NMR w CDCl3

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    23 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    II ETAP - Synteza 5,5-difenyloimadazoilidyno-2,4-dionu (fenytoiny)

    Odczynniki: dibenzoil 2 g mocznik 0,96 g 95 % EtOH 50 mL + 16 mL KOH CH2Cl2 10 mL

    Sprzt: kolba kulista 100 mL chodnica zwrotna zestaw do sczenia z lejkiem Bchnera zlewka 400 mL cylinder 100 mL cylinder 50 mL krystalizator na 500 mL zlewka 50 mL

    W kolbie o poj. 100 mL umiecid 2.0 g dibenzoilu, 0.96 g mocznika i wlad 50 mL 95% etanolu.

    Caod mieszad, a do rozpuszczenia substratw. Nastpnie do mieszaniny dodad 6 mL 9.4 M

    roztworu KOH i ogrzewad pod chodnic zwrotn przez 2 godziny. Przeprowadzid analiz

    chromatograficzn (TLC) stosujc CH2Cl2 jako faz rozwijajc.

    Przy obrbce pracowad w rkawiczkach!

    Jeli substrat przereagowa cakowicie naley usund osad na lejku Bchnera, a otrzymany przescz

    przelad do zlewki (400 mL) i dodad wod z lodem (50 g lodu i 50 mL wody). Zlewk wstawid do

    krystalizatora z mieszanin wody oraz lodu. Do schodzonej mieszaniny poreakcyjnej wprowadzid

    kroplami 10% HCl, a pH roztworu osignie pH 4-5. Lodowat mieszanin przesczyd na lejeku

    Bchnera.

    Otrzymany surowy produkt krystalizowad z mieszaniny wody i etanolu 2:8 (v/v).

    Obliczyd wydajnod i zmierzyd temperatur topnienia otrzymanych krysztaw 293-294 oC.

    Chromatografia cienkowarstwowa (TLC)

    Na pytk SiO2 nanied substrat oraz otrzymany produkt. Pytk wstawid do kuwety z faz non:

    chlorek metylenu (10 mL).

    Po wysuszeniu pytki rezultat odczytad pod lamp UV i zakrelid plamki owkiem, a nastpnie pytk

    wywoad w komorze jodowej.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    24 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Dane spektroskopowe fenytoiny

    a) FTIR widmo w KBr

    b) widmo 1H NMR: 400 MHz w DMSO-d6

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    25 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Zagadnienia:

    - zwizki heterocykliczne o skondensowanych piercieniach - reaktywnod zwizkw z grupami: karboksylowymi, aminowymi - waciwoci i reaktywnod grupy aminowej i amidowej

    Literatura:

    Kar A. Advanced Practical Medicinal Chemistry. New Delhi: New Age International Limited;

    2006

    Widma pochodz z bazy SDBSWeb : http://riodb01.ibase.aist.go.jp/sdbs/ (National Institute

    of Advanced Industrial Science and Technology, 22.10.2011) oraz ze strony

    http://www.sigmaaldrich.com

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    26 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Synteza paracetamolu (acetaminofenu)

    Odczynniki: p-aminofenol 5,5 g (0.05 mola) bezwodnik octowy 6 mL (0.06 mola) wzorzec tabletka APAP lub Paracetamol

    Sprzt: kolba okrgodenna 50 mL chodnica zwrotna zestaw do sczenia pod zmniejszonym cinieniem z lejkiem Bchnera zlewka 100 mL bagietka szalka Petriego

    Preparatyka

    Pod dygestorium, przygotowad zestaw do ogrzewania pod chodnic zwrotn.

    p-Aminofenol (5.5 g) umiecid w kolbie okrgodennej i wlad 15 mL wody destylowanej. Nastpnie

    ostronie wkroplid 6 mL bezwodnika octowego. Otrzyman mieszanin ogrzewad przez 30 min

    (kamyczki wrzenne w kolbie!). Podczas ogrzewania cay substrat ulega rozpuszczeniu i przereagowuje

    z bezwodnikiem octowym.

    Po ochodzeniu dodad powoli 5 mL wody i pozostawid do krystalizacji (jeli osad nie pojawi si, to

    naley roztwr zamieszad, pocierajc bagietk o cianki zlewki). Wytrcony produkt odsczyd i

    przekrystalizowad z 15 mL wody (ogrzewad pod chodnic zwrotn).

    Otrzymane krysztaki przesczyd na lejku Bchnera i przemyd 3 razy zimn wod, wysuszyd na

    powietrzu. Zwayd i obliczyd wydajnod procesu. Zmierzyd temperatur topnienia - 169 oC.

    Chromatografia cienkowarstwowa (TLC)

    Na pytk SiO2 nanied substrat, otrzymany produkt oraz wyizolowany z tabletki acetaminofenon.

    Pytk wstawid do fazy nonej: chloroform/metanol 8:2 (v/v).

    Po wysuszeniu pytki rezultat odczytad pod lamp UV i zakrelid plamki owkiem. Nastpnie pytk

    wywoad w komorze jodowej.

    Dane spektroskopowe paracetamolu

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    27 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    a) FTIR widmo w KBr

    b) widmo 1H NMR w DMSO-d6

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    28 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Zagadnienia:

    - waciwoci i reaktywnod grupy aminowej i amidowej - fenole - waciwoci i reaktywnod bezwodnikw kwasowych

    Literatura:

    Kar A., Advanced Practical Medicinal Chemistry. New Delhi: New Age International Limited;

    2006.

    Corey E.J., Czak B., Krti L., Molecules and Medicine, Wiley, 2007.

    Widma pochodz z bazy SDBSWeb : http://riodb01.ibase.aist.go.jp/sdbs/ (National Institute

    of Advanced Industrial Science and Technology, 22.10.2011)

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    29 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Oznaczanie zawartoci genisteiny i daidzeiny oraz

    ich glikozydw w preparacie Soyfem (suplement diety)

    i w ekstrakcie z soi

    Procedura:

    1. Tabletk Soyfemu pokruszyd w modzierzu, umiecid w fiolce, dodad 2 mL metanolu i

    pozostawid na 30 min, wstrzsajc co par minut.

    2. W drugiej fiolce umiecid ok. 300 mg odtuszczonej mki sojowej i potraktowad tak samo.

    3. Przygotowad chromatograf (instrukcja) i przemywad kolumn przez 15 min. eluentem

    pocztkowym (przepyw 1 mL/min).

    4. Po 30 min pobrad poprzez filtr strzykawkowy po ok. 500 L ekstraktu do probwek

    Eppendorffa.

    5. Wczyd program analizy, wybierajc odpowiedni metod (wskazana przez prowadzcego).

    Przykadowe warunki rozdziau:

    Eluent A 2% wodny kwas octowy; eluent B metanol

    0 min 70% A, 30 % B, gradient liniowy do 27% A, 73% B w cigu 18 min. Rozdzia

    izokratyczny do 20 min.; powrt do warunkw pocztkowych w 22 min.

    6. Nastrzyknd 10 l ekstraktu z pierwszej prbki i prowadzid analiz.

    7. Przemyd kolumn po analizie i powtrzyd nastrzyk dla drugiej prbki.

    8. Wydrukowad chromatogramy i porwnad czasy retencji z czasami retencji podanymi dla

    substancji wzorcowych. Okrelid (na podstawie integracji ) wzgldne stenia genisteiny i

    daidzeiny oraz ich glikozydw w obu ekstraktach.

    9. Uruchomid program pukania kolumny chromatograficznej.

    .

    U W A G A ! P r z e d r o z p o c z c i e m a n a l i z y z a p o z n a d s i z

    i n s t r u k c j u y t k o w a n i a c h r o m a t o g r a f u H P L C .

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    30 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Chromatogramy:

    a) glikozyd genisteiny

    222120191817161514131211109876543210

    1650

    1600

    1550

    1500

    1450

    1400

    1350

    1300

    1250

    1200

    1150

    1100

    1050

    1000

    950

    900

    850

    800

    750

    700

    650

    600

    550

    500

    450

    400

    350

    300

    250

    200

    150

    100

    50

    0

    -50

    SP

    W 0

    ,20

    ST

    H 1

    0,0

    0

    RT [min]

    RUN_genist_glikozyd_poDMSO1.DATAmAU

    a) genisteina

    2423222120191817161514131211109876543210

    2500

    2400

    2300

    2200

    2100

    2000

    1900

    1800

    1700

    1600

    1500

    1400

    1300

    1200

    1100

    1000

    900

    800

    700

    600

    500

    400

    300

    200

    100

    0

    -100

    SP

    W 0

    ,20

    ST

    H 1

    0,0

    0

    RT [min]

    RUN_genist3_metanoliza2.DATAmAU

    Zagadnienia:

    - chromatografia, rodzaje i zastosowania

    - HPLC, mechanizm dziaania, typy chromatografw, ukad faz

    - izoflawonoidy, ich lecznicze waciwoci

    Literatura:

    Molecules of Interest Genistein, R. A. Dixon, D. Ferreira, Phytochemistry, 2002, 60, 205-211

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    31 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Oznaczanie szybkoci uwalniania substancji leczniczej,

    oznaczenie wytrzymaoci mechanicznej tabletek,

    analiza HPLC

    OKRELENIE JEDNOLITOCI ZAWARTOCI SUBSTANCJI LECZNICZEJ:

    Oznaczenie przeprowadza si dla tabletek o deklarowanej zawartoci substancji leczniczej 2 mg i

    poniej lub o zawartoci poniej 2% cakowitej masy tabletki. Zawartod substancji leczniczej w kadej

    z 10 losowo wybranych tabletek jednej serii w co najmniej 9 tabletkach nie moe byd mniejsza ni

    85% i wiksza ni 115% redniej zawartoci.

    OZNACZANIE CZASU ROZPADU LUB ROZPUSZCZANIA:

    Czas, w ktrym tabletka w odpowiednim rodowisku ulegnie rozpadowi lub rozpuszczeniu, jest

    jednym z czynnikw decydujcych o jej wartoci leczniczej. Czas rozpadu zwykle stosowanych

    tabletek do poykania powinien byd jak najkrtszy, natomiast tabletek dojelitowych dostosowany do

    miejsca wchaniania.

    "Czas rozpadu tabletek jest to czas, po ktrym tabletka zanurzona w odpowiedniej cieczy ulegnie

    rozpadowi lub rozpuszczeniu, a na siatce o rednicy oczek 2,0 mm nie pozostan czstki tabletki;

    mog pozostad elementy nierozpuszczonej otoczki. Dopuszcza si pozostanie na siatce mikkiej

    masy, bez twardego nawilonego rdzenia." (FP VI)

    Zasadnicze znaczenie dla czasu rozpadu maj: wielkod nacisku przy tabletkowaniu, zwilalnod

    kapilar i porowatod.

    Oznaczenie dla tabletek musujcych lub dopochwowych przeprowadza si w zlewkach szklanych o

    paskim dnie. Natomiast dla innych tabletek w odpowiednim aparacie. Podstawowym elementem

    aparatu jest uchwyt z rurkami z przezroczystego tworzywa, ograniczonymi sitem, wprowadzony w

    ruch pionowy o amplitudzie 5,5 cm z czstotliwoci 30 na min. Rurki zanurzone s w zlewce o poj.

    1000 ml zawierajcej odpowiedni pyn o temp. 37C. Tabletki umieszcza si w rurkach i obcia

    cylindrycznymi krkami z tworzywa sztucznego.

    Czas rozpadu w odpowiedniej cieczy dla poszczeglnych rodzajw tabletek:

    - Tabletki niepowlekane do stosowania wewntrznego - do 15 min; w wodzie.

    - Tabletki do ssania - nie krtszy ni 15 min i nie duszy ni 60 min; w wodzie.

    - Tabletki powlekane otoczk z substancji wielkoczsteczkowych - do 30 min, a otoczk cukrow - do

    60 min; w wodzie. Jeeli warunek ten nie zostanie speniony, badanie naley powtrzyd w kwasie

    solnym (0,1 mol/L).

    - Tabletki dojelitowe - nie powinny rozpad si ani wykazywad pknid otoczki w 0,1 mol/L kwasie

    solnym przez 2 h, a w buforze fosforanowym o pH 6,8 powinny rozpad si przed upywem 60 min.

    - Tabletki do sporzdzania roztworw i zawiesin - do 3 min w wodzie o temp. pokojowej.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    32 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    - Tabletki musujce - do 5 min; oznaczenie naley przeprowadzid w zlewce o poj. 250 mL zawierajcej

    200 mL wody o temp. 15-25C.

    - Tabletki dopochwowe - do 15 min; oznaczenie naley przeprowadzid w zlewkach zawierajcych po

    100 mL kwasu mlekowego (1 g/L) o temp. 37C. W odstpach 5 min naley mieszad zawartod

    zlewek ruchem obrotowym.

    OZNACZENIE SZYBKOCI UWALNIANIA SUBSTANCJI LECZNICZEJ (DOSTPNOCI

    FARMACEUTYCZNEJ):

    Substancja lecznicza przed wchoniciem musi si rozpucid, np. w soku odkowym lub jelitowym.

    Szybkod, z jak pojawi si w krwiobiegu, zaley od szybkoci jej uwolnienia (rozpuszczenia) z tabletek

    w miejscu wchaniania.

    Do badao uwalniania substancji leczniczej stosuje si rne typy aparatw (opatkowy, koszyczkowy i

    przepywowy), w ktrych stara si odtworzyd - w sposb modelowy - warunki, jakie wystpuj w

    poszczeglnych odcinkach przewodu pokarmowego. Aparaty do uwalniania zbudowane s z

    przezroczystych materiaw, co umoliwia obserwowanie badanej formy podczas badania.

    Rys.1. Aparat do uwalniania substancji leczniczej.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    33 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    Istotne dla wszystkich metod jest utrzymanie staych warunkw oznaczania: temperatury, szybkoci

    mieszania i (lub) przepywu pynu oraz pH. Temperatur pynu, niezalenie od typu aparatu,

    utrzymuje si na staym poziomie 37C. Szybkod obrotw mieszada wynosi 50 lub 75 obr./min, a

    koszyczka, najczciej 100 obr./min. W aparacie przepywowym, szybkod przepywu rozpuszczalnika

    przez komor powinna byd staa i wynosi 4-16 mL/min.

    Objtod pynu do uwalniania wynosi najczciej 900 mL. Nie zaleca si zmniejszania objtoci pynu

    poniej 500 mL. Do oceny tabletek o niemodyfikowanej szybkoci uwalniania (zwykych) uywa si

    kwasu solnego (0,1 mol/L) lub wody. Dla tabletek dojelitowych badanie szybkoci uwalniania

    prowadzi si dwufazowo, zmieniajc pH: w czasie pierwszych 2 godzin tabletka umieszczana jest w

    kwasie solnym (0,1 mol/L), a w czasie dalszych 45 min lub duej w buforze fosforanowym o pH 6,8.

    W celu zmiany pH stosuje si stopniow lub cakowit wymian pynu.

    W zalecanych odstpach czasu pobiera si do badania prbki roztworu i oznacza si w nich,

    odpowiedni metod (najczciej spektrofotometryczn lub wysokosprawnej chromatografii

    cieczowej) zawartod rozpuszczonej substancji leczniczej. W przypadku postaci o niemodyfikowanej

    szybkoci uwalniania czas prowadzenia badania wynosi 30, 45 lub 60 min. Po tym czasie powinno si

    uwolnid co najmniej 80% substancji leczniczej. W badaniach tabletek o modyfikowanej szybkoci

    uwalniania naley uwzgldnid, e proces uwalniania in vivo zachodzi w czasie znacznie duszym (8-12

    h) zarwno w odku, jak i w jelitach.

    OZNACZENIE DOSTPNOCI BIOLOGICZNEJ:

    Dostpnod biologiczn charakteryzuj trzy parametry: uamek dawki wchonitej do organizmu (AUC

    area under curve - pole powierzchni pod krzyw zalenoci stenia substancji leczniczej we krwi od

    czasu), czas, po ktrym zostaje osignite stenie maksymalne - tmaks , i wartod maksymalna

    stenia cmaks. Parametry te wyznacza si, ledzc stenie substancji leczniczej we krwi, rzadziej w

    innych pynach ustrojowych (linie, moczu).

    Rys. 2. Wykres zalenoci stenia substancji leczniczej we krwi od czasu.

    Dostpnod biologiczna naley do podstawowych parametrw wyznaczajcych jakod terapeutyczn

    leku. Okrela si j w lekach o dziaaniu oglnym, podawanych przede wszystkim doustnie w postaci

    tabletek, kapsuek, proszkw lub pynnych ukadw, w ktrych substancja lecznicza jest zawieszona

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    34 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    lub zemulgowana, podawanych doodbytniczo czopkw, kapsuek, tabletek i przezskrnie w postaci

    roztworw, eli, maci, plastrw.

    Dostpnod biologiczna jest szczeglnie wana dla substancji trudno rozpuszczalnych w pynach

    ustrojowych. Szczegowe postpowanie i interpretacja danych s przedmiotem nauczania

    biofarmacji.

    LEKI SYNONIMOWE - (zasadniczo podobne) produkty farmaceutyczne pochodzce od rnych

    producentw, ktre zawieraj te same iloci okrelonej substancji leczniczej w tej samej postaci,

    ktrych dostpnod farmaceutyczna, dostpnod biologiczna, skutecznod lecznicza i bezpieczeostwo

    stosowania nie rni si znamiennie.

    OZNACZANIE WYTRZYMAOCI MECHANICZNEJ:

    Do podstawowych badao wytrzymaoci mechanicznej tabletek, zalicza si badanie cieralnoci

    (odpornod tabletek na tarcie, toczenie, uderzanie), twardoci (odpornod tabletek na zgniatanie) i

    wytrzymaoci tabletek na zamanie.

    Oznaczenie odpornoci mechanicznej tabletek na cieranie przeprowadza si w przyrzdach zwanych

    FRIABILATORAMI. Przyjmuje si, e jeeli podczas 4-minutowego (100 obr.) przetaczania tabletki nie

    strac na masie wicej ni 1.0%,to ich wytrzymaod jest wystarczajca. Oznaczenia przeprowadza si

    tylko dla tabletek niepowlekanych.

    Rys. 3. Friabilator aparat do badania cieralnoci tabletek.

    Twardod tabletek oznacza si w przyrzdach zwanych TWARDOCIOMIERZAMI. Zasada oznaczania

    twardoci polega na dziaaniu na tabletk zwikszajcej si liniowo siy nacisku i rejestrowaniu

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    35 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    wartoci siy, przy ktrej tabletka ulega pkniciu. Aparaty umoliwiaj pomiar w zakresie nacisku 3-

    300 N. W niektrych twardociomierzach istnieje rwnie moliwod pomiaru rednicy tabletek w

    zakresie 3-30 mm.

    Rys. 4. Twardociomierz aparat do badania twardoci tabletek.

    Twardod tabletek mona wyrazid wielkoci Pmaks., tj. si, przy ktrej nastpi zgniecenie tabletki, lub

    tzw. wspczynnikiem twardoci T:

    - T - wspczynnik twardoci wyraony w N/m2 lub kG/mm2,

    - Pmaks. - sia potrzebna do zgniecenia tabletki w N lub kG,

    - r - promieo tabletki w m lub mm,

    - h - grubod tabletki w m lub mm.

    Tabletki mona uznad za dostatecznie odporne na zgniecenie, jeli wspczynnik twardoci jest

    wikszy od 0.1 kG/mm2 (> N/m2).

    BADANIE CIERALNOCI

    1. Uruchom friabilator (Rys.3) przyciskiem z tyu obudowy, wcz drukark. Sprawd czy dioda

    gotowoci drukarki na przednim panelu gwnego moduu si wieci, jeli nie, wcinij przycisk

    PRINT.

    2. Na ekranie pojawi si liczba 100 - jest to ilod obrotw bbna w prowadzonym tecie.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    36 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    3. Dokadnie zwa tabletki, ktre umiecisz w komorze 1 i 2.

    4. Z pomoc asystenta! Po bben pomiarowy pasko na grnej obudowie aparatu. Zdejmij

    pokrywk bbna i ostronie od na bok. Umied tabletki w komorze 1 i 2. Nakryj bben

    pokrywk i ostronie umied na wale. Zamontuj i dokrd zacisk bbna.

    5. Po naciniciu przycisku START/STOP pojawi si pole, w ktrym naley wpisad mas tabletek

    z komory 1. Potwierd przyciskiem ENTER, poprawki moesz wprowadzid po naciniciu

    CLEAR.

    6. Wpisz na klawiaturze mas tabletek z komory 2, potwierd wciskajc ENTER. Test cieralnoci

    automatycznie rozpocznie si.

    7. Po wykonaniu 100 obrotw aparatura zatrzymuje si, test zostaje zakooczony. Ostronie

    zdejmij bben, wyjmij tabletki z komr 1 i 2. Dokadnie zwa tabletki wykorzystane w tecie.

    8. Wpisz na klawiaturze mas tabletki z komory 1 i wcinij ENTER. Powtrz czynnoci dla

    tabletek z komory 2. Zostanie wydrukowany raport, a aparatura powrci do stanu gotowoci

    do kolejnego testu.

    9. Wykonaj testy dla cznie 10 tabletek.

    10. Po wykonanych testach, wycz drukark.

    11. Wycz gwny modu.

    BADANIE TWARDOCI

    1. Uruchom twardociomierz (Rys.4) przyciskiem z tyu aparatu. Drukark uruchom przyciskiem

    po jej prawej stronie.

    2. Wcz zewntrzny modu - urzdzenie do pomiaru gruboci i rednicy tabletki.

    3. Podczas pierwszego uycia wyzeruj urzdzenie przez nacinicie i przytrzymanie przycisku

    ORIGIN.

    4. Dwigni przesuo ku doowi, co spowoduje uniesienie si toczka pomiarowego. Pod

    toczkiem umied tabletk w pozycji - na pasko.

    5. Zwolnij dwigni, toczek przesunie si w d, opierajc na tabletce. Odczytaj wynik pomiaru

    [mm].

    6. Powtrz pomiar umieszczajc tabletk pod toczkiem w pozycji - na krawdzi. Odczytaj

    wartod jej rednicy *mm+.

    7. Na grnej obudowie gwnego moduu znajduj si szczki do pomiaru twardoci tabletki.

    Umied tabletk pomidzy nimi, w pozycji - na pasko, tak aby opieraa si o szczk

    sensorow (szczka po lewej stronie).

    8. Nakryj szczki plastikow pokrywk ochronn i nacinij przycisk TEST (badanie wykonuj w

    okularach ochronnych!).

    9. Odczytaj wynik z ekranu [kp ; N]. (kilogram sia 1kp = 1kgf = 9,80665 N)

    10. W celu uzyskania raportu i oczyszczenia pamici urzdzenia, wcinij przycisk

    INITIALIZE/PRINT.

    11. Powtrz pomiary dla cznie 5 tabletek.

    12. Wycz drukark.

    13. Wycz modu do pomiaru gruboci tabletki.

    14. Wycz modu gwny.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    37 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    UWALNIANIE SUBSTANCJI LECZNICZEJ

    1. Aparatur do uwalniania substancji leczniczej (Rys. 1) uruchom wcznikiem na jej tylnej

    obudowie. "Centrum dowodzenia" z panelem sterowania i ekranem, uruchom wcznikiem

    po lewej stronie grnego moduu.

    2. W ani wodnej na dole maszyny znajduje si ju woda destylowana.

    3. Proces uwalniania prowadza si w naczyniach (vessels) zanurzonych w ani. Trzymajc za

    uchwyt z przodu grnego moduu podnie go. Do naczynia A wlej 900 mL wody destylowanej,

    do naczynia B wlej 900 mL 0,1M roztwr kwasu solnego.

    4. Korzystajc z panelu dotykowego wybierz MENU i ustal - temperatur ani - 37C ; ilod

    obrotw opatek na minut - 75 ; czas trwania testu - 2 h 15 min.

    5. Poczekaj a temperatura ani, a przez to rwnie temperatura pynu w naczyniach

    ustabilizuje si na 37C. Aparat zaopatrzony jest w termometr, po umieszczeniu go w danym

    naczyniu, mona ledzid na ekranie zmiany temperatury.

    6. Wprowad jedn tabletk do naczynia z faz wodn oraz drug tabletk do naczynia z 0,1M

    roztworem HCl.

    7. Uruchom proces uwalniania naciskajc przycisk RUN.

    8. Pobieraj prbki - pierwsza po 15 min, kada nastpna co 30 min.

    9. Prbki poddaj badaniu absorpcji na spektrofotometrze UV-VIS.

    10. Po zakooczeniu procesu uwalniania podnie grny modu. W obecnoci asystenta! Umyj

    naczynia oraz opatki, ewentualne pozostaoci tabletek wyrzud.

    11. Po ponownym zmontowaniu poszczeglnych elementw aparatury wycz grny modu,

    nastpnie wycz maszyn przyciskiem z tyu obudowy.

    Literatura:

    FARMACJA STOSOWANA, Podrcznik dla studentw farmacji pod redakcj Stanisawa Janickiego,

    Adolfa Fiebiga, Magorzaty Sznitowskiej, PZWL, 2008

    FARMAKOPEA POLSKA VIII

    Instrukcje obsugi aparatury.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    38 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    HPLC

    High Performance Liquid Chromatography wysokosprawna chromatografia cieczowa

    1. Wcz poszczeglne moduy HPLC (przyciski z przodu obudowy), nastpnie uruchom

    komputer.

    2. Uruchom program GALAXIE, wybr potwierd OK.

    3. Na dole ekranu wybierz SYSTEMS, zaznacz pole PROSTAR.

    4. W polu ze schematem aparatu wcz lamp deuterow - kliknij D2, i czekaj a pojawi si

    zielone pole.

    5. W tym samym polu uruchom - VIS. Poczekaj a aparatura bdzie gotowa do pracy - zielone

    pole na METHOD READY.

    6. Jeli metoda wykorzystywana przy danej analizie jest ju zapisana w systemie, to przejd do

    wyznaczenia warunkw pomiaru. Jeli metody nie ma w systemie to trzeba j ustawid.

    7. Ustawianie metody:

    a) Klikaj w kolejnoci na FILE - NEW - NEW METHOD. Wybierz system PROSTAR, kliknij

    NEXT. Wpisz nazw dla metody i kliknij NEXT.

    b) Na dole ekranu po lewej stronie kliknij myszk na CONTROL.

    c) W gwnym polu - pasek po lewej, jego grna czd - kliknij na pole pompa 210.

    d) Wybierz A i B - uywane w analizie rozpuszczalniki - zgodnie z tym jak podczone s

    butelki z rozpuszczalnikami.

    e) W tabelce poniej wybierz odpowiedni procent fazy nonej oraz czas jej uycia.

    Dodajc kolejne linie klikaj na "+". Zaznacz w jakim czasie ma dojd do zmiany

    stenia faz. Na koocu powrd do warunkw pocztkowych analizy. Klikajc na "-"

    moesz cofnd wybr.

    f) W zakadce wybierz MISCELLANEOUS i nastpnie zaznacz START MODE - INJECT

    TRIGGER ON PUMP A. Pozostae opcje pozostaw bez zmian.

    g) W gwnym polu - pasek po lewej, jego grna czd - kliknij na pole 325 i wybierz

    dugod fali detektora podczas analizy.

    h) Metoda jest gotowa do uycia, zapisz metod klikajc w kolejnoci na FILE - SAVE -

    SAVE METHOD.

    i) Kliknij na dole ekranu na zakadk SYSTEMS.

    8. Przejd do wyznaczenia ta pomiaru i wymycia kolumny. Na grze ekranu kliknij na

    ACQUISITIONS, nastpnie na MONITORING BASELINE i wybierze stosowan metod.

    Poczekaj! a pojawi si komunikat RUNNING na schemacie aparatury.

    9. Poczekaj a kolumna zostanie przemyta - ok. 10 - 15 min (a linia podstawowa bdzie rwna -

    wyzerowana).

    10. Gdy linia podstawowa jest niezmienna moemy przerwad przemywanie, kliknij na STOP

    (grny lewy rg gwnego pola) i nastpnie OK.

    11. Na grnym pasku ekranu kliknij ikon QUICK START. Wybierz nazw systemu PROSTAR i

    wybierz uywan przez Ciebie metod potwierd OK.

    12. Nazwij plik. Jeli chcesz to moesz zmienid czas pomiaru (ACQUISITION TIME).

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    39 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    13. Kliknij na START. Poczekaj a aparatura bdzie gotowa do pracy - na schemacie pojawi si

    informacja o oczekiwaniu na nastrzyk.

    14. ZAWR INIEKCYJNY znajduje si w grnej prawej czci aparatu, umied go w pozycji LOAD

    (jeli ju nie znajduje si w tej pozycji). Wykonaj nastrzyk wprowadzajc do ptli maksymalnie

    20 L analizy (strzykawk umieszczajc w zaworze - "do oporu"). Przekrd zawr do pozycji

    INJECT. Gdy na ekranie zacznie pojawiad si wykres, przekrd zawr do pozycji LOAD i wyjmij

    strzykawk (przemyj j wod destylowan i metanolem).

    15. Obserwuj ekran monitora i czekaj na wynik. W gwnym polu - na grze - pojawiaj si

    wskazania detektora. Po lewej stronie kliknij na ikon pompy 210. W polu na dole ekranu

    pokazany jest skad procentowy fazy w danym momencie analizy. Na maym wykresie po

    prawej stronie, pokazana jest planowana zmiana stenia fazy.

    16. Po zakooczonej analizie gdy uzyskasz ju wynik (moesz zatrzymad proces wczeniej

    przyciskiem STOP) przejd do wydrukowania chromatogramu. W tym celu klikaj w kolejnoci

    FILE - OPEN CHROMATOGRAM - wybierz KATALOG danego miesica - wybierz nazywany

    przez Ciebie PLIK. Nastpnie klikaj na FILE - PRINT, chromatogram zostanie wydrukowany.

    17. Przejd do pukania ukadu, w tym celu uruchom metod MYCIE (10-15 min.).

    18. Po zakooczeniu pukania, korzystajc z pola systemu (schemat aparatury) wycz detektor

    UV-VIS oraz lamp D2.

    19. Zamknij program GALAXIE. Wycz komputer. Poszczeglne moduy wycz przyciskami na

    przedniej obudowie aparatu.

    20. Wycz zasilacz.

  • Zwizki pochodzenia naturalnego w chemii medycznej

    40 Opracowanie: Anna K. Przyby, Micha Gadysz i Jakub Grajewski

    SPEKTROFOTOMETR UV-VIS

    1. Podcz wtyczk do gniazdka i wcz listw bezpieczeostwa. Teraz moesz uruchomid

    komputer. Spektrofotometr uruchamia si automatycznie, razem z komputerem. Podczas

    startu komputera aparatura rozgrzewa si - poczekaj a ucichn sygnay dwikowe.

    2. Dobierz dwie takie same kuwety (wysokod, szerokod, grubod cianek). W jednej z nich

    umied sam rozpuszczalnik - w celu zerowania linii podstawowej. W drugiej kuwecie umied

    odpowiednio przygotowan (rozcieoczon) prbk - kuweta pomiarowa.

    3. Kliknij 2x na folder - Cary WinUV. Nastpnie kliknij 2x na ikon - SCAN, odczekaj a umilkn

    sygnay dwikowe.

    4. Na ekranie monitora pojawi si okno robocze. Kliknij pole SETUP po lewej stronie.

    a) W nowym oknie, w zakadce CARY, moesz zmienid dugod fali w pomiarach (zakres

    800-200 nm).

    b) Upewnij si e pole CYCLE MODE jest odhaczone.

    c) W konfiguracji skanu wybierz pole SIMPLE i szybkod MEDIUM lub FAST.

    d) Dla osi Y wybierz Abs - absorbancj, i odpowiedni zakres, np. 0-3.

    e) Pole Beam mode ustaw- Dual Beam. Dla opcji wywietlania wybierze - OVERLAY DATA

    f) Przejd do zakadki BASELINE i w polu CORRECTION zaznacz - BASELINE CORRECTION.

    g) Aby potwierdzid wybr wszystkich opcji kliknij pole OK.

    5. Po powrocie do gwnego okna kliknij na pole BASELINE po lewej stronie ekranu.

    6. Na ekranie pojawi si komunikat. Przesuo pokryw komory pomiarowej i umied w niej

    kuwet z samym rozpuszczalnikiem (przezroczystymi ciankami zgodnie z przebiegiem wizki

    wiata).

    7. Wyjmij kuwet kalibracyjn i umied w komorze pomiarowej kuwet z prbk badanej

    substancji. Kliknij pole START na grze ekranu.

    8. Otworzy si pole zapisu skanu i wyboru nazwy prbki. Nazwij plik swoim nazwiskiem i zapisz

    w folderze CHEMIA LEKW - DATA DWICZEO. Po klikniciu pola SAVE, wybierz nr prbki i

    kliknij OK.

    9. Aparat wykona analiz i wywietli wynik pomiaru na ekranie. Sprawd czy drukarka jest

    wczona i czy jest papier! Aby wydrukowad wykres kliknij, FILE - PRINT - (zaznacz ilod stron)

    - OK.

    10. Aby otworzyd (i wydrukowad) dwa wykresy na jednym ekranie (kartce) otwrz plik z

    wykresem. Nastpnie kolejny plik przecignij na otwarte ju okno programu i na grnym

    pasku wybierz opcje - SINGLE/MULTI GRAPH i AUTO ARRANGE GRAPHS.

    11. Jeli wykres jest poza skal - rozcieocz prbk i powtrz analiz. Jeli sygnay s za sabe -

    dobierz wiksze stenie. Gdy zmieniasz dugod fali, wykalibruj ponownie aparat na

    rozpuszczalniku.

    12. Kuwetki przemywaj wod i metanolem, powtrz pomiar dla wszystkich prbek. Gdy

    skooczysz analiz, umyj kuwetki pomiarowe i wycz program (FILE - EXIT). Wycz komputer,

    drukark i listw.