Znak Magazine - BIAORU. POBYT TYMCZASOWY 11/2015

  • View
    215

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

This is a free sample of Znak Magazine issue "BIAŁORUŚ. POBYT TYMCZASOWY 11/2015" Download full version from: Apple App Store: https://itunes.apple.com/us/app/id459023080?mt=8&at=1l3v4mh Magazine Description: Ważne idee, inspirujące debaty, najnowsze książki i reportaże - również na Twoim iPadzie i iPhonie. Wydawany od 65 lat - Miesięcznik „Znak” - dostępny jest od teraz także w wersji elektronicznej. Co miesiąc trzy teksty do przeczytania w całości – za darmo. A w wersji pełnej – 130 stron opisujących życie intelektualne Polski i świata. You can build your own iPad and Android app at http://presspadapp.com

Text of Znak Magazine - BIAORU. POBYT TYMCZASOWY 11/2015

  • 726Nr

    cena: 19,90 z | vat 5% (wprenumeracie: 13 z)

    listopad (11) 2015

    idee

    E. Cassirer: Jeli judaizm przyczyni si do zamania siy wspczesnych mitw politycznych, to wypeni swj obowizek s. 60

    kultura

    Co to jest (polskie) muzeum? L. Jodliski oistotnych kwestiach dla przyszoci rodzimego muzealnictwa s. 86

    literatura

    Zabierz lepego psa na spacer opowiadanieF. Zawady: Czas jest matematycznie podzielonym smutkiem s. 94

    wiat

    Brazylijski rynek religijny: aby zaoy Koci wystarczy wypeni wniosek, zatwierdzi nazw i statut pisze R. Siuda-Ambroziak s. 40

    Z jakimi problemami tosamociowymi zmaga si spoeczestwo biaoruskie? Czy moliwa jest Biaoru bez Rosji? O czym wiadcz problemy z jzykiem narodowym? s. 435

    inde

    ks 3

    8371

    6is

    sn 00

    44-4

    88X

    Biaoru Pobyt tymczasowy

  • 1Dominika Kozowska

    niezaleni obserwatorzy nie maj wtpliwoci, e take i tym razem podczas wyborw prezydenckich na Biaorusi nagminnie amano prawo oficjalna rekordowa frekwencja to efekt naciskw na wyborcw oraz sfaszowania ich liczby. Moe wanie dlatego, e przebieg wydarze nie mg by zaskoczeniem, jeden z biaoruskich poetw, Ihar Babkou, na wie o tym, e tegoroczn laureatk Nagrody Nobla w dzie-dzinie literatury zostaa Swietana Aleksijewicz, ironicznie skomentowa sytuacj polityczn sowami: To fantastyczna wiadomo! Niewane ju, kto zostanie prezydentem.

    Ani prezydent, ani biaoruski minister kultury nie zo-yli noblistce oficjalnych gratulacji. To by moe take nie powinno dziwi. Jednak zestawienie tych dwch wydarze: przyznania najwaniejszej literackiej nagrody autorce, ktra w ksikach oddaje gos innym swoim bohaterom, oraz wyborw prezydenckich, ktre tylko pozornie miay na celu oddanie gosu ludziom obywatelom, jest wymowne.

    Na spotkaniach z czytelnikami noblistka otwarcie opo-wiada, e podczas letnich upaw niektre zakady byy zmu-szone skrci czas pracy do kilku dni w tygodniu i e realna paca spada nawet do 100 dolarw miesicznie. Kilka miesicy temu wspominaa take o moliwym przesuniciu terminu wyborw prezydenckich z listopada na padziernik Alek-sander ukaszenka wiedzia, i kady kolejny tydzie niesie coraz wiksz grob zaamania gospodarczego kraju.

    Dlatego dla ukaszenki zagodzenie sankcji naoo-nych przez Uni Europejsk w 2010 r. byo tak wane. O tym, e ostatnie wybory mog przyczyni si do poprawy stosunkw jego kraju z Zachodem tylko, jeli sam Zachd tego chce, przypomina w przemwieniu wygoszonym w lokalu komisji wyborczej wkrtce po oddaniu gosu.

    Polityczna przyszo Biaorusi, moliwo demokra-tycznych reform, przestrzeganie praw czowieka s dla nas sprawami wanymi. Zdecydowalimy jednak, aby w listo-

    padowym numerze Znaku pisa o Biaorusi z innej per-spektywy. Jak sformuowaa to Urszula Pieczek, redaktorka Tematu Miesica, naszym celem jest zrozumienie dylematw tosamociowych, z ktrymi mierzy si spoeczestwo bia-oruskie lawirujce pomidzy co najmniej dwiema wizjami historii, dwiema kulturami i dwoma jzykami.

    Jedn z inspiracji do takiego ujcia tematu sta si dla nas numer miesicznika Imperialne oblicze Rosjan z wrze-nia 2014 r., zwaszcza rosyjsko-ukraisko-biaoruski trjgos na temat stosunku Rosjan do pastwowoci Biaorusinw i Ukraicw. Okazao si, e z tych trzech krajw najmniej wiemy o Biaorusi.

    Numer otwiera fotoreporta Andrzeja Muszyskiego o dowiadczeniu przekraczania biaoruskiej granicy. Autor przemierza wspczesn Biaoru, majc w pamici zoo-no historycznych wpyww, odciskajcych pitno na tych terenach. Siarhej Chareuski, biaoruski artysta, literat, historyk sztuki i kulturoznawca, zaznacza z kolei, e Biaoru buduje najnowsz tosamo, kompilujc j wycznie z mitw powo-jennej epoki radzieckiej. W dodatku, na przekr zdrowemu rozsdkowi, przekonuje si nas, e Litwa i otwa to daleka zagranica, a Kirgizja i Tadykistan bliska.

    Bohaterem tego tematu jest te jednak trudna relacja czca dwa jzyki: rosyjski i biaoruski. Z jednej strony jzyk rosyjski jest obecnie postrzegany na Biaorusi nie jako jzyk innego narodu, lecz jako wasno Biaorusinw, cz skadowa ich tosamoci pisze Nelly Bekus, z drugiej, Andrej Rasinski, biaoruski krytyk filmowy, dziennikarz, pokazuje, w jaki sposb jzyk biaoruski staje si przestrzeni budowania tosamoci niezalenej od tej oficjalnej, wspieranej przez reim. Jak cise s te tosamociowe sploty, pokazuje rwnie historia tegorocznej noblistki, pisarki o pochodzeniu biao-rusko-ukraiskim, tworzcej w jzyku rosyjskim i od dwch lat znw mieszkajcej w Misku.

    Oddawa gos

    listopad 2015 |

  • 2Anima Biaorusi Andrej Rasinski

    Brazylia religi muzykalna Renata Siuda-Ambroziak

    SPIS TRECI

    96

    26 Zabierz lepego psa na spacer Filip Zawada

    8840

    Czas po boomie. Muzealna PolskaKondycja muzealnictwa w Polsce bywa (o co najatwiej) postrzeganaz perspektywy tego, ile i co si buduje. Czas muzew w Polsce, by odwoa si do tytuu publikacji Katarzyny Jagodziskiej, nigdy nie by lepszy, ale czy to moe nas satysfakcjonowa?

    Leszek jodLiski

    fot. G

    erar

    d/Re

    porte

    r, Bud

    zma.b

    y, Ja

    n Soc

    hor/

    Latin

    Cont

    ent/G

    etty,

    Mar

    ta G

    liwi

    ska

    | Nr 726

  • 3Dofinansowano zerodkw Ministra Kultury iDziedzictwa Narodowego

    Jak podbilimy Justyna Bargielska

    39

    znaki w znaku

    TemaT miesica

    Na zakolu widz dbrow Andrzej Muszyski

    6

    Anima Biaorusi Andrej Rasinski (tum. Joanna Bernatowicz)

    26

    Biaoru. Pobyt tymczasowy Siarhej Chareuski (tum. Magorzata Buchalik)

    14

    Paradoksy postradzieckiej hybrydyzacji Nelly Bekus

    20

    FeLieTony

    miToLoGia wieLiej PyTy

    Antropogonia Wit Szostak

    36

    Ogrody pamici Janusz Poniewierski

    59

    Coraz bliej albo coraz mniej Jzefa Hennelowa

    87

    Przyczajony tygrys Pawe So

    50

    sPoeczesTwo wiaT

    Brazylia religi muzykalna Renata Siuda-Ambroziak

    40

    Samodzielne czy samotne matki? Dominika Kozowska

    54

    PuBLicysTyka

    idee

    Judaizm a wspczesne mity polityczne Ernst Cassirer

    60

    listopad 2015 |

    Naprawa wiata Janusz Poniewierski

    80

    Do sedna rzeczy Joanna Chwiej w rozmowie z Ann Matej

    72

    Noty o ksikach 122

    Czas po boomie. Muzealna Polska Leszek Jodliski

    96

    Ludzie ksiki zdarzenia

    Bogosawiony stan rnicy Krzysztof Siwczyk w rozmowie z Ann Marchewk

    106

    Sia i pikno Marta Duch-Dyngosz

    112

    Wiem, e wiem mniej Marzena Zdanowska

    116

    Wszystko w porzdku Dawid Matuszek

    120

    Wielka cisza albo przeczucie raju Iwona Boruszkowska

    121

    Moi, mistrzowie Wojciech Bonowicz

    124

    Nieza sztukaKAWS

    126

    Zabierz lepego psa na spacer Filip Zawada

    88

    sTacja: LiTeraTura

    Cassirer i judaizm Przemysaw Parszutowicz

    68

    Mciciele o dwch gowach: Planeta bezlitosnych miczakw rozmawiaj: Olga Drenda i Bartomiej Dobroczyski

    82

    ul. Tadeusza Kociuszki 37, 30-105 Krakw tel. (12) 61 99 530, fax (12) 61 99 502 e-mail: miesiecznik@znak.com.plwww.miesiecznik.znak.com.pl

    redakcja: Mateusz Burzyk (sekretarz redakcji), Marta Duch-Dyngosz, Monika Gaka, Ilona Klimek, Dominika Kozowska (redaktor naczelna), Urszula Pieczek, Janusz Poniewierski, Agnieszka Rzonca, Krystyna Strczek, Henryk Woniakowski

    zesp: Wojciech Bonowicz, Bohdan Cywiski, Tomasz Fiakowski, Tadeusz Gadacz, Jarosaw Gowin, Stanisaw Grygiel, ks. Micha Heller, Jzefa Hennelowa, Wacaw Hryniewicz OMI, Jerzy Illg, Piotr Kodkowski, Janina Ochojska-Okoska, bp Grzegorz Ry, Wadysaw Strewski, Karol Tarnowski, Stefan Wilkanowicz

    zmarli czonkowie zespou: Franciszek Blajda, Antoni Goubiew, Maria Morstin-Grska, Leon Halban, ks. Jan Kracik, Hanna Malewska, Maria Michaowska, Jerzy Radkowski, Stefania Skwarczyska, Marek Skwarnicki, Stanisaw Stomma, Stefan Swieawski, ks. Jzef Tischner, Jerzy Turowicz, Elbieta Wolicka, Jacek Woniakowski, Jerzy Zawieyski

    wsppraca: Paulina Bulska, Piotr Cebo, Aleksander Gomola, Elbieta Kot, Daniel Lis, Artur Madaliski, Anna Marchewka, Anna Mateja, Andrzej Muszyski, Tomasz Poniko, Jolanta Prochowicz, Adam Puchejda, Miosz Puczydowski, Justyna Siemienowicz

    opieka artystyczna: Wadysaw Buchner

    projekt graficzny pisma: Wadysaw Buchner, Rafa Buchner

    skad iamanie: Barbara Sadowska

    fotoedycja: Marcin Kapica

    korekta: Barbara Gsiorowska

    druk: Drukarnia Colonel, Krakw, ul. Dbrowskiego 16

    nakad: 1600 + 100 egz.

    promocja ireklama: Monika Gaka, tel. (12) 61 99 530, e-mail: galka@znak.com.pl

    prenumerata: Joanna Dylg, tel. (12) 61 99 569, e-mail: dylag@znak.com.pl

  • | Nr 726 listopad 2015 |

    Temat Miesica4 Czujne oko Aleksandra

    ukaszenki spoglda ze ciany wmiskiej ksigarni, czerwiec 2013 r. fot. Tom Pilston/Panos/Czarny Kot

  • | Nr 726 listopad 2015 |

    55

    Temat Miesica

    Biaoru: moliwo

    Wspczesna Biaoru to jak napisa poeta Andrej Chadanowicz kraj wprzecigach

    Europy. Wielu uwaa j za przyczek Rosji, pastwo reimowe, ktrego twarz jest Aleksander ukaszenka. Tymczasem to kraj podwjnych symboli narodowych,

    niesymetrycznych podziaw spoecznych, traumatycznej historii, a wreszcie

    niedocenionej, poniewa nieznanej, kultury.

    Z jakimi problemami tosamociowymi i traumami zmagaj si Biaorusini

    iBiaorusinki? Czy moliwa jest Biaorubez Rosji? Jak Biaoru postrzegana

    jest z zewntrz? O czym wiadcz problemy zjzykiem narodowym?

    Jak wizj historii przekazuje biaoruska animacja?

    s. 635

    Odpowiadaj: Andrzej Muszyski, Siarhej Chareuski,

    Nelly Bekus i Andrej Rasinski

  • | Nr 726 listopad 2015 |

    Temat Miesica6

    Na zakolu widz dbrowPierwszy raz leciaem nad Biaorusi w