Zdrowy Bialystok Nr4

  • View
    245

  • Download
    1

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Zdrowy Bialystok

Text of Zdrowy Bialystok Nr4

  • NR 2(4)/2012Pogody ducha, szczcia, radoci,i zdrowia dobregoz okazji wit Wielkanocnych

    GRZESZKI ELAZNEJ PRYMUSKIRecepta na zdrowie wedug znanych biaostoczan: prof. Barbara Kudrycka str. 8

    KRYSZTAY, KTRE NIE CIESZCzy grozi Ci kamica nerkowa str. 2

    REKREACJA NA DWCH KKACHPrzygotuj z nami rower do sezonu str. 10

    WIAT W KIELISZKUJak pokona alkohoizm str. 24

    Krzywka i konkurs z atrakcyjnymi nagrodami. Zapraszamy do lektury!

    miejski informator o tematyce zdrowia i urody

    I lubuj CiI lubuj CiDopenieniem lubnej stylizacji jest makija. Jaki wybra, by tego najwaniejszego dnia wyglda perfekcyjne.

    Czytaj na stronie 18

  • 2 ZDROWY BIAYSTOK

    Wydawnictwo Skryba, ul. Zwycistwa 10A,15-703 Biaystok, tel. 85 742 90 90, fax 85 742 90 92, e-mail: redakcja@zdrowybialystok.pl

    Redaktor naczelny: Barbara Klem, tel. 85 742 90 90, dziennikarze: Marzena Bcowicz, Magorzata Sawicka, skad i amanie: Marcin Dominw

    reklama: Justyna Janowska tel. 533 379 533

    Druk: Bieldruk Biaystok.

    Redakcja nie odpowiada za tre reklam i ogosze. Redakcja zastrzega sobie prawo skracania i adiustacji publikowanych tekstw. Przedruki i wykorzystywanie opublikowanych materiaw mog odbywa si wycznie za zgod redakcji.

    www.zdrowybialystok.pl

    Okadka: fot. archiwum redakcji

    Bardzo silny bl w okolicy ldwiowej, promieniujcy do podbrzusza tzw. kolka nerkowa jest nagym i ostrym objawem choroby spowodowanym przez utrudnienie, lub zablokowanie odpywu moczu z nerek, ktry wie si najczciej z kamic nerkow. Ta powana choroba w pocztkowym okresie czsto nie daje adnych objaww. Nie mona jej bagatelizowa, gdy nie leczona moe prowadzi do niebezpiecznych powika.

    Kamic moczow spotyka si w kadej popu-lacji. wiadcz o tym najstarsze rda historycz-ne, zarwno wykopaliska, grobowce, mumie, jak i przekazy pisemne. Czsto wystpowania ka-micy moczowej wykazuje znaczne rnice geo-graficzne i historyczne, a zaley ona take od roz-maitych warunkw rodowiska i cech populacji, a wic od: rodzaju zatrudnienia, stopnia zamono-ci, sposobu odywiania, stylu ycia i rasy. Kamica staa si jedn z najczstszych chorb i rzdem wielkoci zblia si do cukrzycy. Nawroty kamicy wystpuj niemal u poowy chorych.

    Kamica nerkowa zwana rwnie kamic moczo-w jest jedn z najczciej wystpujcych chorb ukadu moczowego. Moe pojawi si w kadym wieku, jednak najczciej choruj osoby pomidzy 30 a 50 r.. czciej mczyni. Choroba polega

    na wytwarzaniu zogw tzw. kamieni w ukadzie moczowym.

    Przyczyny rozwoju kamicy nerkowej i mechani-zmy powstawania kamieni nie s do koca znane. Na pewno do czynnikw zwikszajcych ryzyko wystpienia kamicy nerkowej mona zaliczy pi-cie niedostatecznej iloci wody, niedobr magne-zu, spoywanie duych iloci mleka (ze wzgldu na zawarto wapnia) oraz dieta bogata w biaka zwierzce. Z racji tego, e kamica nerkowa jest chorob pospolit, wystpuje nie tylko u doro-sych, ale rwnie zdarza si u dzieci, a nawet nie-mowlt. Rzadko natomiast spotyka si chorych na kamic wrd wegetarian. Wynika to z tego, e czciej choruj ludzie, ktrych dieta skada si z duych iloci misa. Kamica nerkowa jest rw-nie chorob genetyczn, wystpienie choroby u dziecka jest bardzo prawdopodobne, jeeli cier-pi na ni rodzice.

    Choroba przez dugi okres nie daje adnych objaww. Zdarza si, e chory nawet nie wie o jej istnieniu, a o samych kamieniach dowiaduje si przez przypadek np. przy okazji badania USG ja-my brzusznej. Dopiero, gdy kamie zaczyna w-drowa i spowoduje utrudniony odpyw moczu z ukadu kielichowo-miedniczkowego, lub po-jawi si zakaenie, pacjent zaczyna odczuwa bardzo silny bl okolicy ldwiowej, promieniu-

    jcy do podbrzusza nazywany kolk nerkow. Dolegliwociom blowym mog towarzyszy nudnoci, wymioty i wzdcia brzucha, jak rwnie czstomocz i bolesne parcie na mocz. Czasami wystpuje rwnie krwiomocz. Temperatura ciaa jest normalna, natomiast przy wspistniejcym zakaeniu ukadu moczowego podwyszona. Atak kolki nerkowej oznacza konieczno nie-zwocznej wizyty u lekarza. W czci przypadkw moe zaistnie konieczno doranej hospitali-zacji. U pacjentw diagnozowanych i leczonych ambulatoryjnie zleca si przeprowadzenie bada laboratoryjnych takich jak morfologia, mocznik, kreatynina, kwas moczowy, badanie oglne mo-czu i posiew moczu. Poza tym wykonuje si USG jamy brzusznej, zdjcie przegldowe RTG jamy brzusznej i urografi.

    Kamienie nerkowe powstaj w wyniku krysta-lizacji skadnikw moczu, poniewa mocz jest roztworem przesyconym. Najpierw powstaje za-lek krysztau, nastpnie stopniowo, nakadaj si na niego kolejne warstwy osadu. Z biegiem czasu moemy wyhodowa sobie niezych roz-miarw kamie.

    Kamienie, ktre wystpuj w drogach moczo-wych, s zbudowane z rnorodnych substancji krystalicznych, zmieszanych z kilkoma procenta-

    cd. na str. 4

    Badanie USG jest cenn metod w rozpoznawaniu kamicy nerkowej. Kamienie widoczne s jako silne hyperechogeniczne ogniska z cieniem akustycznym. Zalet badania jest wykrycie kamieni niezalenie od ich skadu chemicznego.

    Kamica nerkowa czsto przebiega bezobjawowo sprawd, czy nie chorujeszKamica nerkowa czsto przebiega bezobjawowo sprawd, czy nie chorujesz

    Krysztay, ktre nie cieszKrysztay, ktre nie ciesz

    temat numerutemat numeru

    Fot.

    Mar

    zena

    Bc

    ow

    icz

  • ZDROWY BIAYSTOK 3

    www

    wwwww

    w.zdro

    wybia

    lystok

    .pl

    www.z

    drowy

    bialys

    tok.pl

  • 4 ZDROWY BIAYSTOK

    mi biaka. Mog pozostawa w ukadzie kielicho-wo-miedniczkowym, drogach wyprowadzaj-cych moczowodach, pcherzu moczowym, oraz w cewce moczowej. Mog te pozosta w miszu w torbielowato rozszerzonych kanalikach zbior-czych nie przekraczajc rednicy kilku milime-trw. Mwimy wtedy o tzw. gbczastoci nerek. Przy nieregularnie rozsianych drobnych zogach w miszu w zwizku z zaburzeniami przemia-ny wapniowo-fosforanowej, czsto zwizanymi z nadczynnoci przytarczyc mwimy o tzw. wap-nicy nerek. Kamienie moczowe mog skada si z fosforanw wapnia, fosforanw magnezowo-amonowych, szczawianw wapnia, moczanw, cystyny i bardzo rzadko z ksantyny. Najbardziej popularne s jednak kamienie szczawianowe 75% przypadkw. Hiperkalciuria, czyli nadmierne wydalanie wapnia z moczem jest jednym z naj-waniejszych czynnikw powstawania kamie-ni w ukadzie moczowym. Dzieje si tak przez zwikszone wchanianie wapnia w jelitach oraz

    nadmierne uwalnianie wapnia z koci, lub upo-ledzone wchanianie zwrotne wapnia w cew-kach nerkowych.

    Leczenie kamicy nerkowej, polega na profi-laktyce tj. zapobieganiu tworzenia si kamieni nerkowych. Czsto pacjenci pytaj mnie: co ro-bi w przypadku niespodziewanego ataku kolki nerkowej? Samo zaycie zwykego rodka prze-ciwblowego nie wystarczy, gdy bl jest zbyt silny i uporczywy. Naley poda silne leki prze-ciwblowe i rozkurczowe. Pomocne bd te ciepe kpiele. Niekiedy bl jest tak silny, e sami nie jestemy w stanie sobie pomc. Naley wte-dy zgosi si do lekarza, ktry poda odpowiedni lek w formie zastrzyku. Niestety nawet po zastrzy-ku bl szybko nie mija, czasem trzeba odczeka godzin lub duej by poczu ulg. Najlepszym sposobem na przyszo jest poproszenie swe-go lekarza o sugestie, jak postpowa i co robi w przypadku kolejnego ataku.

    Chorym na kamic nerkow zaleca si spo-ywanie duych iloci pynw 3-4 litry na dob.

    Mona kupi te specjaln wod mineral-n, ktrej skadniki dobierane s pod k-tem rodzaju kamieni moczowych. Warto wypi wicej pynw przed snem, by

    zwikszy diurez (wydzielanie moczu) i rozcieczy mocz w godzinach nocnych.

    Niektrzy zalecaj te picie piwa, ktre ma wa-ciwoci moczopdne. Wana jest rwnie odpo-wiednia dieta chorego, majca wpyw na skutecz-ne pozbycie si kamieni. W zalenoci od rodzaju kamieni niektre produkty nie s zalecane. W ka-micy szczawianowej bd to: szczaw, szpinak, ra-barbar, botwina, cytryna, herbata, kawa, czeko-lada, ostre przyprawy; moczanowej produkty misne, ledzie, sardynki, kawior, kakao, kawa, herbata, orzechy; fosforanowej nasiona rolin strczkowych, alkaliczne wody mineralne; cysty-nowej miso i jego przetwory.

    Uwaa si e u ok. 80% pacjentw leczenie w warunkach domowych przynosi oczekiwane efekty kamienie zostaj wydalone z organi-zmu razem z moczem. Niestety w pozostaych przypadkach konieczna jest hospitalizacja. Pobyt w szpitalu jest niezbdny w przypadku, gdy pod-jte prby leczenia zachowawczego nie przyno-sz efektu. Czasem istnieje konieczno pilnej interwencji, zwykle w postaci stentu moczowo-dowego lub przezskrnej nefrostomii. U pacjen-tw z towarzyszc infekcj brak odblokowania drg moczowych moe doprowadzi do sepsy zagraajcej yciu.

    Do maoinwazyjnych metod leczenia kamicy naley ESWL wynaleziony w Niemczech na po-cztku lat 80-tych. Polega na przemieszczaniu przez ciao zogniskowanej fali wstrzsowej, ktra rozbija kamienie. Do cakowitej fragmentacji zogu pacjenci wymagaj zazwyczaj od 1.000 do 4.000 uderze. Czas trwania tego zabiegu to ok. 30 mi-nut. Pokruszone fragmenty zogu zazwyczaj bez problemu przechodz przez moczowd do p-cherza moczowego. Inn metoda jest endoskopia, polegajca na wprowadzeniu do drg moczowych narzdzi chirurgicznych endoskopw i przy ich uyciu usunicie kamieni. S to takie metody jak URS, PCNL i cystoskopia. Do dezintegracji kamie-ni stosuje si rne rodzaje litotrypsji (rozbijania): laserowa, mechaniczna, elektrohydrauliczna, ul-tradwikowa i pneumatyczna. Do metod in-wazyjnych nale tradycyjne techniki chirurgiczne.

    DR. PAWE ANDRZEJ ZAJKOWSKI, UROLOG,

    GABINET UROLOGICZNY, BIAYSTOK

    temat numerutemat numeru

    cd. ze str. 2

    Kolka jest ostrym i nagym blem. Jest to niekiedy pierwszy objaw kamicy ner-kowej. Kamienie i piasek ktre powsta-y w nerkach mog przemieci si w stron moczowodu i wywoa ostr re-akcj blow.

    Fot.

    Mar

    zena

    Bc

    ow

    icz

    Budowa na ywym organizmieTrwa rozbudowa i przebudowa Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego Uniwersytetu Medycznego w Biaymstoku (dawnego PSK). Nowoczesny blok oper