Click here to load reader

Zaštita voda

  • View
    279

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of Zaštita voda

Zagaenje voda nastaje uslijed dotoka komunalnih i industrijskih otpadnih voda i odnosi se na bioloko, hemijsko, fiziko i temperaturno zagaivanje voda. Samopreiavanje voda je prirodan process regeneracije, koji se zavrava sa manje ili vie uspostavljenim stanjem vode prije meanja sa zagaujuim komponentama. Organska, neorganska i bakterioloka optereenja u otpadnim vodama uglavnom potiu iz industrijskih procesa. Izvori zagaenja voda su raznoliki i teko prepoznatljivi. Razlaganje organskih komponenata mnogo je sporije u podzemnim nego u povrinskim vodama. Razlog je manja koncentracija kiseonika. Zakonske norme sadre odgovornosti, postupke za dobijanje odobrenja, obaveze kontrole, granine vrijednosti i postupke odreivanja koncentracije zagaujuih komponenata u otpadnim vodama.

Zatita voda

Karakteristike i doputene koncentracije zagaujuih komponenata Otpadne vode predstavljaju potencijalnu opasnost za ivotnu sredinu ovjeka, ivotinja i biljaka. Karakteristike zagaujuih komponenata koje se isputaju u recipijent moraju biti takve da obezbjede propisan stepen istoe vode vodotka. Zato je neophodno znati sposobnost samopreiavanja vodotoka. Na osnovu ove karakteristike vodotoka moe se odrediti da li taj vodotok moe da poslui kao prirodni recepijent ili je potreban poseban stepen preiavanja otpadnih voda. Pokazatelji tetnog dejstva komponenata u otpadnoj vodi su: Organoleptiki za komponente koje vodi daju boju, neprijatan ukus i miris; Opte-sanitarni za komponente koje imaju sposobnost samopreiavanja; Sanitarno-toksini za komponente koje imaju toksino dejstvo na ivotnu okolinu.

Zagaujue komponente u vodama se mogu podjeliti na: Komponente koje se u vodi ne razgrauju i uglavnom ostaju u vodi i Komponente koje se u vodi postepeno razgrauju i iezavaju iz vode. Prvu grupu spadaju uglavnom neorganske komponente i proraun doputenih koncentracija komponenata u otpadnoj vodi prije ulivanja u vodotok ne predstavlja vei problem. Proraun je mnogo sloeniji kod komponenata koje se u vodi postepeno razgrauju. Slian problem se javlja i kod prorauna toplotnog optereenja vodotoka poslije mjeanja sa zagrejanom otpadnom vodom. Najvaniji inioc samopreiavanja vode jeste aerobna bakterija koja razgrauje organske komponente uz potronju kiseonika. Ovo moe da ima negativan uticaj na ivotnu sredinu zbog smanjenja koncentracije kiseonika u vodotoku.

Odreivanje koncentracije zagaujuih komponenata Za procjenu stanja i upotrebljivosti voda postoji vi[e razliitih postupaka i to: Fiziki odreivanje temperature, pH-vrijednosti, boje, mirisa, zamuenosti, gustine, masene koncentracije vrstih komponenata i suvog ostatka Hemijski odreivanje udjela vrstih, tenih i gasovitih komponenata u vodi. Bioloki odreivanje koncentracije organskih komponenatau vodi, Bakterioloki odreuje se broj bakterija u jednom ml vode, Ekoloki odreuje stanje vode kao ivotnog prostora biolokog sistema poslije uvienja otpadnih voda. Jedinice za koncentraciju neorganskih i vjetakih organskih jedinjenja je mg/l. Koncenracija organskih komponenata odreuje se preko biohemijske potrebe kiseonika (BPK). Glavne zagaujue komponente otpadnih voda su: Suspendovane komponente nerastvorljive estice neorganskog porijekla, Suvi ostatak pokazatelj sadraja mineralnih komponenti u otpadnoj vodi, Koliformne bakterije patogeni mikroorganizmi opasni po ovjekovo zdravlje, Toksine komponente komponente koe tetno dijeluju na ovjeka i njegovu okolinu, unitavaju itave grupe mikroorganizama i na taj nain sprijeavaju procese razgradnje organskih komponenata. Biohemijski potreban kiseonik (BPK) je glavni pokazatelj zagaenosti otpadnih voda, na osnovu koga se vri izbor postupka preiavanja. BPK je masa kiseonika (mg) potrebna da se u laboratorijskim uslovima razgradi organka komponenta u litru otpadne vode. Hemijski potreban kiseonik (HPK) je masa kiseonika potrebna za oksidaciju organskih jedinjenja i neorganskih soli.

Odnos HPK/BPK predstavlja parametar biorazloivosti koja predstavlja osobinu organskih komponenata u otpadnim vodama da se razlau pod dejstvom mikroorganizama. pH vrijednost predstavlja koncentraciju vodonikovih jona u vodenom rastvoru i odraava mjeru kiselosti, odnosno bazinosti sredine. Boja miris i ukus su svojstva vode koja se mogu opaziti ulima vida, ukusa i mirisa. Boja je poslijedica prisustva koloidnih organskih komponenata u vodi, a miris i ukus su poslijedica luenja organizama koji ive u vodi.

Smanjenje zagaenosti voda otpadnim vodama moe se postii: organizacionim ili tehnolokim promenama u industrijskim procesima nastajanja otpadnih voda zamenom vode drugim sredstvom (korienje vazduha ili nekih drugih rashladnih fluida) primenom postupaka za preradu otpadnih voda Pri razvoju novih i racionalizaciji postojeih procesa trebalo bi: prednost davati reenjima sa manjom potronjom vode i manjim zagaivanjem otpadnih voda ispuniti zahteve za to veim dobijanjem sekundarnih sirovina iz procesa korienja i prerade voda kod proizvoda jednake vrednosti prednost dati proizvodnji sa manjom specifinom potronjom vode Izbor postrojenja i ureaja zavisi od vrste otpadne vode odnosno njenog porekla. Procesi, ureaji i postrojenja za preradu otpadnih voda

Obino su protok i sastav otpadnih voda promenljivi to je prouzrokovano nestacionarnim radom tehnolokih procesa. Pri naglim promenama protoka otpadnih voda u prvom redu se naruava rad talonika i filtara dok se pri promenama sastava naruava rad ureaja za oksidaciju i neutralizaciju. Usrednjavanje sastava otpadnih voda postie se meanjem voda razliitog sastava i uvoenjem reagensa u vodu (pri neutralizaciji kiselih otpadnih voda). U prvom sluaju primenjuju se osrednjivai, au drugom sluaju meai. Najrasprostranjeniji su meai sa nepotpunim pregradama i pregradama sa otvorima (sl. 3.3). Meai i ureaji za osrednjavanje karakteristika otpadnih voda

Pregrade za usmeravanje struje postavljaju se pod uglom 45 - 135 u odnosu na smer kretanja vode. Ugao od 135 daje veoma dobro meanje, ali uz poveani pad pritiska. to je brzina vode u suenju vea, meanje je bolje ali je pad pritiska vei. Obino se brzina u suenom preseku izmeu pregrada i zida kree u intervalu 0,8 1 m/s. Brzina strujanja vode u otvorima pregrada je 1 1,2 m/s . Pregrade sa otvorima obezbeuju bolje meanje nego nepotpune pregrade. Meai sa pregradama su nepogodni za primenu kada je izraenije taloenje reagensa (npr. kreno mleko). Za ovakve sluajeve pogodnije je koristiti vertikalne meae vihornog tipa (sl. 3.4).

Meanje omoguava promene brzine strujanja pri prolazu vode kroz konusni deo meaa. Brzina strujanja vode na ulazu u konusni deo je 1 m/s, a u cilindrinom delu meaa ona je manja od 0,03 m/s. Vreme boravka vode u meau zavisi od kvaliteta reagensa i kree se u granicama od 1 2,5 min. Pri obradi otpadnih voda sa velikim protocima vihorni meai zahtevaju veliki prostor za smetaj. Takoe od protoka otpadnih voda zavisi i efekat meanja i pad pritiska. Ovi nedostaci vertikalnih meaa otklonjeni su kod mehanikih meaa (sl. 3.5). Mehaniki meai su pogodni za ispravno unoenje reagensa u vodi i u sluaju naglih promena protoka otpadne vode. Kapacitet meaa se postie promenom broja obrtaja vratila mealice. Vreme boravka vode u mehanikim meaima sa lopaticama (sl. 3.5a) je 3 5 min, a u propelernim 1 2 min. Broj obrtaja lopatice se kree od 0,3 0,5 obrt/s. Broj obrtaja vratila kod propelernih meaa zavisi od broja prolaza vode kroz nepokretan plat (7).

Za osrednjavanje koncentracije zagaujuih komponenata u otpadnim vodama koriste se vjetaka jezera I specijalni rezervoari osrednjivai. Jezera osrednjivai imaju velike kapacitete, ali sa niskim efektom osrednjavanja vode,koji direktno zavise od strujanja vode u jezeru, promjene temperature I sl. Rezervoari osrednjivai imaju malu zapreminu. Osrednjavanje se postie prinudnim mjeanjem otpadnih voda. Pri tome se primjenjuju mehanike mjealice, barbotiranje vazduhom ili sistemi pregrada koje razdvajaju vodu nizstrujno. Nedostatci ovih rijeenja su upotreba dodatne opreme i potronja energije.

Talonici Taloenje je osnovni postupak izdvajanja iz otpadnih voda nerastvorenih talonih ili plivajuih mehanikih primesa, lebdeih estica, emulgovanih ulja itd. Taloenje moe biti prethodna ili zavrna etapa preiavanja vode. Talonici se dele na horizontalne, vertikalne i radijalne. Horizontalni talonici se najee primenjuju za protok otpadne vode do 20.000 m3/dan, a vertikalni za protoke do 10.000 m3/dan. Radijalni talonici koji rade po istom principu kao i horizontalni koriste se za protoke vee od 20.000 m3/dan. Pri izboru tipa talonika razmatraju se sledei elementi: protok otpadne vode, koncentracija talonih komponenti, njihove karakteristike, lokalni uslovi i tehno ekonomski pokazatelji. Za hidrauliki i tehnoloki proraun svih tipova talonika potrebni su podaci o protoku otpadne vode, koncentraciji nerastvorenih komponenata, gustini meavine vode i taloga, kinetici taloenja ili plivanja rastvorenih komponenata.

Kristalizacija Rastvorljivost komponenata u vodi je razliita i zavisi od vrste komponente i od temperature vode. Promenom temperature rastvora moe se dobiti prezasien rastvor, a zatim i kristali rastvorene komponente. Na tom principu zasnovan je metod izdvajanja kristala zagaujuih komponenata iz otpadnih voda koji se ostvaruje pri prirodnom ili vetakom ubrzanju isparavanja tenosti. Ovaj metod se primenjuje za manje protoke otpadnih voda sa veim koncentracijama zagaujuih komponenti. Pri niim koncentracijama potrebno je prethodno izvriti uparavanje otpadnih voda. Tipovi kristalizatora: - periodinog dejstva sa prirodnim hlaenjem na raun isparavanja vode - periodinog dejstva sa meanjem i vetakim hlaenjem - sa kontinualnim radom (za vee kapacitete) - aparati sa uparavanjem pri atmosferskom pritisku ili pod vakumom

Uparavanje Uparavanje otpadnih voda se primenjuje radi poveanja koncentracije soli u njima, ime se ubrzava kristalizacija. Uparavanje se primenjuje za obradu visoko

Search related