Click here to load reader

YENi ZElANDA TAV~ANINDA (ORYCTOLAGUS CUNicULUS L.) · PDF fileTav~nda karacigerin toplam 6 loptan olulltugu, vesica fellea'nm lobus quadratus ile lobus hepatis dexter medialis ara

  • View
    217

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of YENi ZElANDA TAV~ANINDA (ORYCTOLAGUS CUNicULUS L.) · PDF fileTav~nda karacigerin toplam 6...

Vt' t. Bil. Dt'r~. (1999). 15.2: 91-96

YENi ZElANDA TAV~ANINDA (ORYCTOLAGUS CUNicULUS L.) KARACiGER, KARACiGERiN DAMARlARI (V. PORTAE, A. HEPATiCA) VE

SAFRA KANAlARININ MAKRO- ANATOMiK VE SUBGROS iNCElENMESi'

ilknur Dabanoglu 1

The Macro.Anatomically Hint Subgrossly In"estig~lti on of the Linr ~lIld It's Vessels (V, portae. A. hepatica) and Biliary Ouel"! in New Zealand R~lhbit.

Summary : The aim of this study was to supply of basic knowledges lor the experimental research on rabbit. which was used widely as a laboratory animal. A total of 22 adult New Zealand Rabbits consisting of 15 males and 7 fe-males were used in this study. Fifteen rabbits conslsling of 10 males and 5 females were given latex for making dis-section and 3 males and 2 females rabbits were used for the corrOSIOn casts and also 2 males rabbits for the his-tological sections of the hepatic artery. Liver, hepatic artery, portal vein and biliary ducts were investigated macro-anatomically and subgrossly and the following results were found. In the rabbit. the liver was conSist of SIX lobes and the gall btadder was located between the quadrate lobe and the right hepatic lobe. Common bile duct which was opened at the beginning of the duodenum, was formed by jOining of the hepatIC ducts which are coming from the liver lobes. In Ihe duodenum the common bile ducl made mucosal bubble which called' papilla duodenl malor". The celiac artery gave off Ihe splenic artery which was the first branch 01 this artery. then it gave off the left gastric artery and the vessel continued as the hepatic artery. The hepatic artery gave off the gastroduodenal artery and the right gastric ar-lery respectively and arrived to the liver inside the lesser omentum then the hepatic artery dispersed to the liver lobes. In the rabbit, portal vein was formed by the left ramus and right ramus 01 the liver and the Itrst branch of the portal vem was the gastroduodenal vein. The lefl gasl ric vein and splenic vein were leaved, the ponal vein as a common trunk cranial mesenteric vein, which was the largest branch of the portal vein, divided to the two branches which were called the common jejunal vein and the ileocolical trunk. Fmally, 1\ was founded that the portal vein gave off the caudal pancreaticoduodenal vein and the caudal mesenteric vein .

Key words: Liver, Hepatic Artery, Portal Vein, Biliary Ducts.

Ol et : Latioratuvar hayvam oIarak yaygm bir ~ekilde kuUanllan tav~anda deneysel ara~llrmatara temel bilgiler sag-lamak amaclvla bu yall~ma geryekle~tiril mi~tir. C;alt~mada 15 erkek ve 7 dl~i olmak uzere lop/am 22 adet ergln Yem Zelanda Tav~anl kullanllmlllllr.Diseksiyon amaclyla 10 adet erkek ve 5 adet di~i olmak Gzere toplam 15 adeltavllana latex verilmilltir. Corrosion cast preperatlan hazlrlamak ~In 3 adet er1

G jri ~

Tav~anda karaciger oldukya buyuk ve koyu klzll-kahve rengindedir. Diaphragma'nm hemen ge-rlslndeki abdominal bo~lugun cranial'ini tamamen doldurmu~lur (Craigie, 1969; Mc Laughlin ve Chi-asson, 1979),

Tav~anda karaciger, derin bir medial yankla sa ve sol iki 10pa (Barone ve ark. 1973; Mc La-ughlin ve Chiasson. 1979) daha soma bunlarm da her blri anterior ve posterior yada medial ve lateral (Mc Laughlin ve Chiasson, 1979) loplara aynllr. Lobus dexter posterior dorsal vucul duvanna yaklO olarak yer allr ve dorsal'lnde impressio renalls (Ba-rone ve ark .. 1973) denilen sag bObregin anterior ucunun izl. ventral'lnde de midenin pylorus bolgesi bulunur. Sag anterior lopun posterior yuzundekt fossa vesicae felleae denilen derin bir yokuntunun iylnde vesica fellea yer allr. Lobus quadratus sag lopun bir alt birimi olup vesica fellea'ntn me-dial'indedir (Barone ve ark. 1973; Mc Laughlin ve Chiasson, 1979). Lobus caudatus ise lobus pos-terior sinister'den yada lobus dexter lateralis'den (Mc Laughlin ve Chiasson, 1979) origin alan yu-varlak kuyuk bir lopdur (Craigie, 1969),

Tav~anda karacigerin vucuda tespitini sag-layan ligamentier diger hayvanlardaki gibidir (Cra-igie, 1969; Barone ve ark., 1973).

Tav~anda karacigerin lobus hepatis dexter ve lobus hepatis sinister'inden gelen ductus hepaticus dexter at sinister'in vesica lellea'dan gelen ductus cysticus'la birle~mesiyle ductus choledochus olu-~ur (Me Laughlin ve Chiasson, 1979). Ductus he-paticus dexter'e lobus quadratus'dan gelen salra kanall da katilir. Lobus daxter posterior ve lobus eaudatus'dan gelen salra kanallan klsa bir kok olu~lurarak ductus choledochus'la birle~ir. Ayrtca lobus eaudatus'un anterior klsmtndan gelen salra kanalt da ductus choledochus'a direkt olarak ka-n~lr. Ductus cholodochus v. portae'nm' sag ta-raltndan caudal'e dogru giderek duodenum'un ba~langly klsmlnm dorsal'ine direkt olarak ayllir (Craigie, 1969).

Tav~anda v. portae; v. pancreaticoduodenalis cranialis ve v. gastroepiploica dextra adtnda iki

kolu olan v. gastroduodenalis, v. lienalis. v. gast-roepiploica sinislra ve v. coronaria adtnda Oy kolu alan v. gaslrolienalis, v. pancreaticoduodenalis ca-udalis, v. inleslinalis ve v. ileoceacocolicum admda tki kolu olan v. mesenlerica cranialis ile v. me-senlerica caudalis'in biraray'a gelmesiyle olu~ur (Craigie. 1969: Mc Laughlin ve Chiasson, 1979).

92

Tav~anda a. hepatica, diger hayvanlar gibl a. coeliaca'dan orijin all(. Bunun ilk kolu a. lienalis'dir. Burada a. gaslrica sinistra'yl verir ve damar a. he-patica olarak devam eder (Craigie. 1969: Mc La-ughlin ve Chiasson, 1979).

Artena hepatica, a. celiaca'ntn devamldlr. A. hepatica'ntn ilk onemli kolu a. gaslroduOdenalts'l1r 8u damar genel olarak ince barsaklann ba~langlC klsmlnl vaskulanze eder(Craigie, 1969}.

Arteria hepatica, a. gaslroduodenale'yi ver-dikten soma kOyOk bir damar olan a. gastriea dext-ra'yl vem. Bu kol midenin pylorus'ine gelir ve cur-vatura ventriculi minor'de a. gastrica Slntslra ile anastomoz yapar (Craigie, 1969: Me laughlin ve Chiasson, 1979).

Materyal ve Metat

Su yalt~mada 15 erkek ve 7 di~i almak uzere toplam 22 adel ergin Yeni Zelanda Tav~anl kul-lanllml~tlr. 8unlardan 10 adet erkek ve 5 adel dl~i tav~an diseksiyon amaylt, 2 adet erkek ve 1 adet di~i tav~an corrosion cast amaylt ve 2 adet erkek tav~an histolojik preperat yapmak iyin kullanlldl.

Tav~ana 35 mg/kg Ketamine. 5 mgfkg Xylazine kombinasyonu intramusculer verilerek anestezlye altndl (Holmes, 1984). Anestezi alttndaki hayvanlara kulak venaslndan antikoagulan madde (Liquemin) verilerek kantn damarlarda plhtlla~masl engenendi ( Sindel ve ark. 1988). Daha soma tav~anlartn g6g0s kalesi ayllarak, kalbin apex'i kesildi. VOcuttaki kantn bo~almasl beklendikten sonra ventriculus si-nister'den plastik sonda yardlmtyla onceden ha-z l rlanml~ olan % O,9'luk NaCI yozeltisi verilerek da marlann y,kanmasl saglandt.

Diseksiyon yapmak iyin kuma~ boyalanyla renklendirilmi~ latex, corrosion cast yapmak iylO ise plastoid boyalarla renklendirilmi~ takilon ve araldlt maddeleri kullanlldl. Bu maddeler arter'lere (a. he-patica) ventriculus sinisler'den bir plaSlik sonda ile girilip enjektar yardlmlyla verildi. Venaz damara (v. portae) ise w. jejunalis'den bir inlraket yardlmlyla aynt madde damarlar dolana kadar verildi ve damar yevresine ligalOr aUldl.

Salra kanallanna latex vermek iylO once blr int-raketle salra kesesine girildi. intrakete takl lan blr enjektar yardtmlyla iyerideki salra maddesi yeklldi. Daha sonra iyeriye intraketl ylkarmadan enjektarle % O,9'luk NaCI verip geri .yekerek safra keseSI te-mizlendi. Bir beherde san kuma~ boyaslyla renk-

Y('ni Zelanda T3\'~ lII nd3 (OrFlol:lgus Cuniculus I,., K:lr:ll'i!: rr ....

lendirilmi~ latex enjektor yardlmlyla keseye verildi. SU i~leme duodenum'dan latex gelene kadar devam edlldi.

latex uygulanan hayvanlar soQuk su dolu bir kapta 24 saat bekletildikten soma dokularm tespiti lyin % 1 O'luk formal solOsyonunda bekletildi.

Takilon'un ve araldit'in donmasl jetin kadavra soguk su dolu bir kabta 24 saat bekletildi. Su ka davra daha soma takilon ~in % 3O'luk araldit iftin ise %40'hk NaOH sOlusyonu ieterisinde 55 C'ye ayarlanml~ etUvde 48 saat bekletilerek yumu~ak dokulann paryatanmasl saglandl (C;aklr, 1991; Oa~cl, 1994).

Aynca a. hepatica'mn iy (fapml ol(fmek ietin all nan histolojik kesitler haematoxylin eosin ile boo yanarak mikrometrik okOler i(feren mikroskop yar dlmlyla olyumler allndl.

C;all~madaki terimler l(fin Nomina Anatomica Veterinaria (1994) esas ahnml~tlr.

Butgular

Tav~anda karaciger, lobus hepatis dexter, lobus hepatis sinister, lobus quadratus ve lobus caudatus olmak Ozere toplam dort ana loptan Olu$' lugu g6rOlmO~tOr ($ekiI 1.). lobus hepatis dexter et sinister kendi iylerinde derin olmayan incisurae in-terlobares ile lateral ve medial all loplara aynldlgl , sag ve sol lopun arasmda ve porta hepatis'in vent ral'inde 10b\Js quadratus'un yer aldlgl saplanml$tlr. Lobus quadratus ile lobus hepatis dexter medialis arasmda vesica fellea lie bu olu~umun yer aldlgl fossa vesicae fellea'nm bulundugu ve lobus ca udatus'un proc. caudatus ve proc, papillaris olmak Ozere iki (flkmtlslnln oldugu lespil edilmi~tir. Lobus caudatus'un proc. caudatus'u Ozerinde impressio renalis denilen Verde sag b6bregin bulundugu, ay fica margo dorsalis uzerinde sulcus venae cavae denilen olukta v. cava caudatis'in oldugu goz tenmi~ljr.

Karacigerin fossa vesicae felleae'sl i(finde yer alan vesica fellea'ya sag ve sol tarallan 32, adet ductus hepatocysticj'nin direkt olarak aylldlgl goz-lenmi~lir, Collum vesicae !elleae'dan ba~layan ductus CYSlicus'a lobus hepatis dexter lateralis'den gelen ductus hepalicus'un ve lobus quadratus ile lobus hepatis sinister'den gelen ductus he paticus'larm bir1e~erek porta hepatis dOzeyinde ductus cysticus'la birle~tigi beliTlenmi~tir. Olu~an bu kanala sl raslyla lobus caudalus'un proc, pa

93

pillaris'inden ve soma proc.

Search related