of 36/36
Wyznaczanie obszarów Natura 2000

Wyznaczanie obszarów Natura 2000 - Fundacja Wspierania ... · Jak funkcjonuje obszar Natura 2000? •Obszar ochrony, a nie obszar chroniony •Cel = Właściwy Stan Ochrony •Ochrona

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Wyznaczanie obszarów Natura 2000 - Fundacja Wspierania ... · Jak funkcjonuje obszar Natura 2000?...

Wyznaczanie obszarw Natura 2000

Dyrektywa Ptasia 79/409/EWG z 1979 r.o ochronie dziko yjcych ptakw

Dyrektywa Siedliskowa 92/43/EWG z 1992 r w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory

Dyrektywy UE wi pastwa czonkowskie UE co do celu, jaki ma by osignity. Dyrektywy stosuj si w zasadzie za porednictwem prawa krajowego, do ktrego musz by transponowane, lecz w szczeglnych przypadkach stosuj si take bezporednio.

Sdy, organy administracji i organy samorzdu terytorialnego maj obowizek tzw. prowsplnotowego dziaania i prowsplnotowej interpretacji prawa krajowego musz w sprawach krajowych orzeka tak, by zrealizowa cele dyrektyw.

Europejskie Dyrektywy Przyrodnicze

Jak funkcjonuje obszar Natura 2000?

Obszar ochrony, a nie obszar chroniony

Cel = Waciwy Stan Ochrony

Ochrona celowociowa a nie system zakazw

Formy i sposoby ochrony nie s z gry dane, ale elastycznie

dostosowane do celu

Ochronie podlega nie cay obszar, ale konkretne siedliska i gatunki

na nim. Z drugiej strony, ograniczenia oraz dziaania ochronne, niezbdne

dla ochrony obszaru, mog wykracza poza jego granice

Rne podejcia: Ochrona przez waciwe uytkowanie, ochrona przez

modyfikacje sposobu zagospodarowania, ochrona czynna i ochrona cisa

powinny by stosowane zalenie od potrzeb siedlisk i gatunkw. Dla siedlisk

pnaturalnych ochrona nie wyklucza gospodarczego uytkowania, a czasem

wrcz go wymaga. Moliwe strefowanie obszaru (np. mozaika fragmentw

chronionych rezerwatowo i fragmentw uytkowanych w zrwnowaony sposb)

Wymogi ochrony nie ostrzejsze, ni to naprawd niezbdne dla siedliskprzyrodniczychi gatunkw !

ale obejmujce zachowanie typowych procesw ekologicznych, zwizanej z siedliskiem przyrodniczym, zwizanej z nim rnorodnoci biologicznej, wanych cech siedliska gatunku itp.

Gatunku nie ubywa, jego siedlisko jest w dobrym stanie, s perspektywy

e zachowa si te w przyszoci.

Siedliska nie ubywa, zachowana struktura i funkcje (w tym procesy ekologiczne,

rnorodno biologiczna), s perspektywy e tak bdzie take w przyszoci

Nie ma adnych z gry narzuconych zakazw. Na kadym z obszarw naley

indywidualnie zastosowa rodki (w tym regulacje planistyczne, zakazy

i dziaania ochronne) takie i tylko takie, by osign cel ochrony

Obszary ptasie(Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw)

Obszary siedliskowe(Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk)

Niezalene, ale mog si cakowicie lub czciowo nakada

Aby sie spenia wymagania Dyrektywy, musi zawiera wszystkie Midzynarodowe Ostoje

Pakw, stosownie do danych naukowych

Pastwo Czonkowskie samodzielnie wyznacza i ustanawia obszary na swoim terytorium

Pastwo informuje Komisj Europejsk o wyznaczonych obszarach

Pastwo Czonkowskie proponuje sie obszarw i przekazuje propozycj Komisji Europejskiej

Komisja analizuje propozycje w ramach tzw. regionw biogeograficznych. Organizowana jest dyskusja w formie tzw. Seminarium Biogeograficznego, czy poszczeglne gatunki i siedliska zostay wystarczajco ujte;

Komisja przyjmuje list obszarw dla kadego regionu biogeograficznego;

Pastwo ustanawia obszary przyjte przez Komisj

Aby sie spenia wymagania Dyrektywy, musi zawiera reprezentatywn cz zasobw kadego gatunku i siedliska przyrodniczego

Zbyt skpe wyznaczenie obszarw to uchybienie obowizkom wynikajcym

z Dyrektywy

Zbyt skpe zaproponowanie obszarw to uchybienie obowizkom wynikajcym z

Dyrektywy

Dyrektywa Ptasia chroni wszystkie gatunki wystpujce w stanie dzikim na terenie Unii

ujednolicone podejcie do wszystkich gatunkw i dlatego ochron gatunkow musz by objte rwnie gatunki u nas nie wystpujce

dla wybranych gatunkw tworzone OSOP

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

Cel (po co?)

Kryteria (jak?)

Dane o wystpowaniu ptakw

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

Cel: Wyznaczy i chroni miejsca kluczowe (hot-spots)

dla wystpowania szczeglnie cennej awifauny

Art 4(1) i 4(2) Dyrektywy Ptasiej gatunki ptakw zagroone w UE

gatunki migrujce, szczeglnie wodne i mokradowe

pen list gatunkw, dla ktrych powinny by tworzone obszary Natura 2000 w

Polsce okrela rozporzdzenie Ministra rodowiska (z dnia 21 lipca 2004 (Dz. U.

Nr 229, poz. 2313, z pn. zm.) - lista akceptowana przez NGO

Kryteria BirdLife International (ostoje ptakw, IBA)

nieprzecitnie duo gatunkw docelowych

wiedza przyrodnicza (naukowa)

kryteria ilociowe

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

BirdLife

International

Kryteria

Sie OSOP Sie IBAOstoje ptakw

DaneDane

Komisja

Europejska

Brak kryteriw

Cel: sie obszarw chronicych kluczowe miejsca dla ptakw

BirdLife

International

Kryteria

Sie OSOP Sie IBAOstoje ptakw

DaneDane

Komisja

Europejska

Brak kryteriw

Cel: sie obszarw chronicych kluczowe miejsca dla ptakw

Kryteria Wyznaczania obszarw ptasich

C1: liczne wystpowanie gatunkw zagroonych globalnie

podgorzaka, orlik grubodzioby, bielik, derkacz, dubelt, wodniczka

w Polsce bardziej liberalne podejcie dla do pospolitego derkacza uwzgldniano tylko gdy razem z

innymi powodami kwalifikacji lub gdy ekstremalnie wysokie zagszczenia

C2: koncentracja gatunkw zagroonych w UE>1% przelotnej lub europejskiej populacji gatunkw z za. I DP

C3: koncentracja innych gatunkw migrujcych>1% przelotnej populacji gatunku

C4: due koncentracje ptakw wodno-botnychregularnie wystpuj skupienia >20000 osobnikw

C5: wskie garda na szlaku migracjiw czasie migracji wystpuje >5000 bocianw lub >3000 ptakw drapienych lub >3000 urawi

C6: gwne regionalne (krajowe) lgowiska gatunkw zagroonych w UE10 najwaniejszych w kraju ostoi lgowych dla kadego gatunku z za. I

- z tym e dla gatunkw, za ktre kraj ponosi szczegln odpowiedzialno (populacja krajowa

> 10% populacji UE), kada ostoja obejmujca > 1% krajowej populacji

Midzynarodowe kryteria BirdLife International wsplne dla krajw UE

Bazuj tylko na danych naukowych o ptakach

Na podstawie tych kryteriw wyznacza si IBA ostoje ptakw o randze europejskiej.

IBA musz by desygnowane jako OSOP

BirdLife International (ostoje ptakw, IBA)

nieprzecitnie duo gatunkw docelowych

Wiedza przyrodnicza (naukowa)

Kryteria ilociowe, np.

1% krajowej populacji lgowej oraz jedno z 10

najwikszych lgowisk krajowych,

1% europejskiej populacji wdrwkowej (biogeograficznej)

20,000 ptakw wodnych

5,000 bocianw LUB 3,000 urawi LUB 3,000 drapienikw

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

Dane o wystpowaniu ptakwLista ostoi ptakw o znaczeniu midzynarodowym IBA

budowana i uaktualniana od dawna

1989 Grimmett & Jones (BirdLife International)

1994 Gromadzki i in. (OTOP)

2000 Gromadzki w Heath & Evans (OTOP)

2004 Gromadzki i in. (Rzd RP)

2005 Sido i in. (OTOP)

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

Dane o wystpowaniu ptakw Dane zbierane kadorazowo od caego krajowego

rodowiska ornitologw

zawodowcy

wysoko wykwalifikowani amatorzy

Zrb sieci generalnie stay, znany od 15 lat przed akcesj

Sukcesywnie uaktualniane informacje ilociowe

Modyfikacje kryteriw

Dobre, uaktualniane rozpoznanie rozmieszczenia kluczowych zasobw ornitologicznych

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

Dobrze zmapowane

rozmieszczenie lgowisk

wszystkich 234 gatunkw

gniazdowych w Polsce

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

rda danych naukowych

rda danych naukowych

rda danych naukowych

Przedmiot ochrony w obszarach specjalnej

ochrony ptakw Natura 2000 opisany SDF

(standardowy formularz danych)

Obszary Specjalnej Ochrony Ptakw w sieci Natura 2000

Wystpowanie przedmiotu ochrony OSOP Beskid ywiecki

Orlik krzykliwy

Rewiry lgowe

Bocian czarny

Rewiry lgowe

Gatunki sw wraz z rozmieszczeniem zlokalizowane podczas 4. edycji Buboborw

na terenie LKP Lasy Beskidu Sdeckiego Anderwald D. 2006. Metody lokalizacji i ochrony puchacza Bubo bubo oraz innych sw lenych. W:

Anderwald D. (red.). Sposoby rozpoznawania, oceny i monitoringu wartoci przyrodniczych polskich lasw.

Stud. i Mat. CEPL, Rogw 14: 275-298

A co z siedliskami?

Wybr obszarw siedliskowych musi by dokonany na podstawie kryteriw naukowychNie mona bra pod uwag kryteriw spoecznych, gospodarczych i lokalnychProponowane obszary musz zapewnia jednolite i spjne pokrycie geograficzne, odzwierciedla zrnicowanie ekologiczne przedmiotw ochrony (a w przypadku gatunkw take genetyczne), zapewnia spjno tak powstaej sieci. Lista obszarw musi by kompletna, tj. musi zapewnia reprezentatywne ujcie wszystkim siedliskom przyrodniczym z za. I i wszystkim gatunkom z za. II DS wystpujcym w danym kraju Ostoje Ptakw o Znaczeniu Midzynarodowym wynikajce z danych naukowych musz by wyznaczone jako OSOPTake do momentu zatwierdzenia/wyznaczenia obszarw, Pastwa Czonkowskie s obowizane zapewni nie pogorszenie ich stanu ekologicznego

Trybuna

Sprawiedliwoci

Wsplnot

Europejskich:

Pene orzecznictwo Trybunau (wikszo take po polsku) znajdziesz na www.curia.eu

http://www.curia.eu/

Seminarium Biogeograficzne

Procent gatunkw i typw siedlisk, dla ktrych nie trzeba proponowa nowych obszarw, to wspczynnik jakoci sieci SOO syntetyczna ocena postpu danego kraju

Tylko dla obszarw siedliskowychDla kadego gatunku i typu siedliska wystpujcego w danym kraju i regionie biogeograficznym:

Wszystkie dostpne dane naukowe o siedlisku / gatunku (publikacje, inwentaryzacje, dane zaraportowane do KE przy innych okazjach, dane NGO )

Czy sie:- Zawiera odpowiedni cz (co najmniej 20-60% - zalenie od unikatowoci gatunku/typu siedliska) krajowych zasobw?- W peni odzwierciedla zrnicowanie ekologiczne typu siedliska / zmienno gatunku ?- Dobrze odzwierciedla wystpowanie w Polsce (nie ma luk geograficznych) ?- Zawiera miejsca najwaniejsze w kraju dla danego gatunku / siedliska ?- Umoliwi skuteczn ochron krajowych zasobw ?

TAK na wszystkie pytania

OKNie trzeba proponowa

dodatkowych obszarw dla tego gatunku / siedliska

NIE na ktre z pyta

SIE NIEWYSTARCZAJCA !

Trzeba zaproponowa dodatkowe obszary dla tego

gatunku / siedliska

Seminarium Biogeograficzne

Cel: oceni (nie)reprezentatywno ujcia w projekcie

sieci kadego gatunku i typu siedliska

Reguy gry:

1. Dyskusja kolejno na temat wszystkich siedlisk i gatunkw

2. Dyskusja o gatunkach i siedliskach, nie o obszarach, shadow list ani o granicach obszarw

3. Tylko argumenty naukowe4. Ocena bazuje na najlepszej wiedzy naukowej

dostpnej w danym momencie

Wyznaczanie propozycji obszarw siedliskowych:

Dyskusja kolejno na temat wszystkich siedlisk i gatunkw

Dyskusja o gatunkach i siedliskach, nie o obszarach, shadow list ani o granicach obszarw

Tylko argumenty naukowe Ocena bazuje na najlepszej wiedzy naukowej

dostpnej w danym momencie

Code Meaning Action required

CD Correction of data Data needs to be corrected / completed / deleted

SUF Sufficient No further sites needed

IN MIN Insufficient minor No additional sites required but habitat/species should be

noted on sites already proposed for other habitats/species

IN MOD Insufficient moderate One or a few additional sites (or maybe extension to sites)

required. IN MOD GEO means additional sit(s) required in a

named region

IN MAJOR Insufficient major No sites proposed at present

Sci Res Scientific reserve A definite conclusion is not possible: need to

investigate/clarify a scientific issue interpretation of habitat,

controversial presence of species, etc.

SR Ref List Scientific reserve on the reference list: presence of habitat/species to be checked

and confirmed

Delete from Ref

List

No sites required for this species or habitat and it will be removed from the Reference

List

Nie zaproponowano adnego obszaru

= IN MAJ

Niewystarczajca cz krajowych zasobwRegua 20-60-80% = IN MOD

Nie cay zasig geograficzny pokryty= IN MOD (luka geograficzna)

Przykady konkluzji

Wci IN MOD(luka geograficzna)

SCIENTIFIC RESERVE(dodatkowe badania niezbdne)

SUF

Przedmiot ochrony obszaru + kryteria znaczenia obszaru dla gatunku lub siedliska

Kryteria znaczenia obszaru dla gatunku lub siedliska