of 24/24
Pomocność i prospołeczność Pomocność i prospołeczność Anna Meslin

Wykład ymca prospołeczność

  • View
    1.047

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of Wykład ymca prospołeczność

  • Pomocno i prospoecznoAnna Meslin

  • to dziaanie ukierunkowane na spowodowanie jakiej korzyci innego czowieka. Moe ona mie charakter materialny (oferowanie datku, pomoc w wykonaniu zadania), biologiczny (dawanie wasnej krwi) lub psychiczny (wsparcie emocjonalne w nieszczciu). Zachowanie pomocne

  • Zachowanie prospoecznekade dziaanie ukierunkowane na niesienie korzyci innej osobieczynnoci zorganizowane tak, by podtrzyma, chroni lub rozwija interes innych obiektw spoecznych (osb, grup, spoecznoci, instytucji)

  • Zachowanie altruistycznezachowanie przynoszce istotn korzy biorcy, wymagajce znacznego powicenia dawcy i zamiaru przysporzenia korzyci tylko biorcy kade dziaanie ukierunkowane na niesienie korzyci drugiej osobie z pominiciem wasnego interesu; czsto wie si z poniesieniem kosztw

  • Altruizm z perspektywy ewolucyjnejzachowanie podnoszce dostosowanie innego osobnika kosztem wasnego dziaanie zwikszajce cakowit liczb potomstwa w yciu innego osobnika, kosztem wasnej przeywalnoci i reprodukcji

  • Problem ewolucji altruizmuW jaki sposb mog rozpowszechni si geny altruizmu, skoro przynosz strat ich posiadaczom (altruici z definicji osigaj mniejszy sukces reprodukcyjny)?

  • Rozwizanie problemuGeny altruizmu mog rozpowszechni si wtedy, gdy altruici bd udzielali pomocy odpowiednio czciej innym altruistom, ni nie altruistom (wwczas egoici zostan pozbawieni pomocy)

  • Problem rozpoznania altruistyEfekt zielonej brody gdyby kady altruista mia charakterystyczn cech morfologiczn to odrnienie altruisty od egoisty nie stanowioby problemuAllele rozpoznawcze geny determinujce zachowanie altruistyczne, cech rozpoznawcz i wraliwo na wystpowanie tej cechy u innychIstnienie takich alleli uwaane jest za bardzo mao prawdopodobneMechanizm waciwego adresowania pomocy opisuje teoria altruizmu krewniaczego i teoria altruizmu zwrotnego

  • Teoria altruizmu krewniaczego W. HamiltonaOgraniczajc udzielanie pomocy do krewnych altruista zwiksza szans, e pomaga innemu altruicieKrewny altruisty posiada gen altruizmu z prawdopodobiestwem odpowiadajcym wspczynnikowi pokrewiestwa

  • Teoria altruizmu zwrotnego R. TriversaAltruizm moe wyewoluowa, gdy:

    koszt udzielenia pomocy przez altruist jest niszy od korzyci odniesionych przez beneficjentaprawdopodobiestwo ponownego spotkania dwch osobnikw jest wysokiealtruista jest pamitliwy - zdolno do zapamitywania innych poczona z oczekiwaniem i chci rewanupodsumowujc: altruizm zwrotny moe rozwin si w procesie ewolucji, gdy koszt zaniechania pomocy, mierzony w jednostkach dostosowania, przewysza koszt jej udzielenia

  • Ayn Rand moralno altruizmuAmerykaska pisarka i filozof pochodzca z rodziny rosyjskich ydw, najbardziej znana dziki swojej filozofii obiektywistycznej.standardem moralnoci jest ycie czowieka, a jego celem - wasne (racjonalne) szczcie; droga do osigania szczcia winna by oparta na racjonalnych przesankach, tj. deniu do osigania obiektywnych wartoci; racjonalne szczcie dotyczy moe tak rzeczy materialnych, jak i niematerialnych (np. mio, samorealizacja); jest wynikiem dziaania na paszczynie rozumu, celu i poczucia wasnej godnoci.

  • Skd bierze si dobro teorie pomocnociDecyzyjny model interwencji kryzysowej zakada, e udzielenie pomocy wymaga spenienia a piciu warunkw, podczas gdy do zaniechania pomocy wystarcza brak spenienia zaledwie jednego warunku.

  • Pierwszy warunek polega oczywicie na tym, by zdarzenie w ogle zauway.Warunek drugi, to zinterpretowanie sytuacji jako kryzysowej, a wic takiej, w ktrej innemu czowiekowi pilnie potrzebna jest pomoc. Trzeci decyzj niezbdn do udzielenia pomocy jest przyjcie osobistej odpowiedzialnoci za pomoc ofierze krytycznego zdarzenia. Czwarta decyzja to rozstrzygnicie przez wiadka, czy ma on waciwie kompetencje do udzielenia pomocy. Jeeli nie umiemy pywa, to nawet poczucie osobistej odpowiedzialnoci za losy toncego nie wystarczy do udzielenia mu pomocy. Ostatnia wreszcie decyzja to rozstrzygnicie o faktycznym udzieleniu pomocy, decyzja o podjciu dziaania.

  • Teoria norm tumaczy pomaganie innym jako skutek ulegania normom spoecznym, czyli spoecznie uzgodnionym, a uwewntrznionym przez jednostk nakazom i zakazom dotyczcym podanego i niepodanego zachowania w okrelonej sytuacji spoecznej.W myl wyjanienia normatywnego, pomocno jest skutkiem ulegania normom nakazujcym pomaganie innym. Wskazuje si przynajmniej dwie oglne normy, z ktrych nakaz taki moe wypywa: norm odpowiedzialnoci spoecznej i norm wzajemnoci.

  • Norma odpowiedzialnoci spoecznej to oczekiwanie i nakaz pomagania tym osobom, ktrych losy zale od naszych dziaa. Z kolei norma wzajemnoci to oczekiwanie i nakaz pomagania osobom, ktre nam pomogy w przeszoci.

  • Wyznaczniki pomocnociObecno i postpowanie innych - Postpowanie innych ludzi obecnych w danej sytuacji czsto wywiera decydujcy wpyw na zachowanie jednostki. Wiele bada wykazuje, e obecno innych, biernych obserwatorw hamuje pomoc czowiekowi w potrzebie.

  • Waciwoci biorcy pomocy - wiksz szans uzyskania pomocy maj np. osoby starsze i dzieci, ni osoby dorose. Jednak nawet osoba silnie od nas zalena uzyska niewiele pomocy, jeeli krytyczna sytuacja, w jakiej si znalaza jest jej dzieem. Oglnie rzecz biorc, chtniej pomagamy osobom lubianym, ni nielubianym i w zasadzie kady czynnik nasilajcy atrakcyjno innego czowieka nasila te skonno do pomagania mu.

  • Relacje pomidzy dawc a odbiorc - ludzie skonni s wykonywa wicej pracy na rzecz osoby podobnej ni do nich niepodobnej, a zaleno ta utrzymuje si nawet po wyeliminowaniu stopnia sympatii zrodzonej przez podobiestwo.

  • Motywacja leca u podstaw pomocnociKaryowskiego postuluje istnieniedwch typw motywacji mogcej lee u podstaw pomocnoci. Motywacja endocentryczna (skierowana do wewntrz), to tendencja do pomagania innym po to, by polepszy swoje samopoczucie, w szczeglnoci utrzyma lub podwyszy wasn samoocen dziki przypisywaniu sobie pochlebnych waciwoci w wyniku postpowania zgodnego z normami. Motywacja egzocentryczna (skierowana na zewntrz) to tendencja do pomagania innym po to, by polepszy ich samopoczucie, w szczeglnoci zaspokoi ich potrzeby.

  • Waciwoci osoby pomagajcej - Skonno do pomagania jest uzaleniona take od waciwoci osoby pomagajcej - zarwno jej trwaych cech, jak i przelotnych stanw. Pomocno nasilana jest przez empati. Uczuciem wydatnie nasilajcym pomaganie jest poczucie winy.Skonno do pomagania innym pozostaje take pod wpywem bardziej rozlanego, niespecyficznego nastroju. Oglnie rzecz biorc, nastrj pozytywny podnosi szans pomagania innym, zarwno wtedy, kiedy wywoany jest niedawnym sukcesem, jak i ogldaniem wesoego filmu, suchaniem przyjemnej muzyki bd dobrych wiadomoci, a nawet adn pogod.

  • Pozytywny nastrj nakada nam rowe okulary", czyli aktywizuje pozytywne kategorie interpretacyjne, dziki czemu wiat jest widziany jako przyjemniejszy, a ludzie - jako bardziej zasugujcy na pomoc.

  • Reagowanie na pomocTrzy najwaniejsze czynniki decydujce o wdzicznej, bd niechtnej reakcji biorcy na pomoc, to: zagroenie dla samooceny, zagroenie dla sprawiedliwej wymiany oraz reaktancja.Pomoc innego czowieka moe wspiera nasz samoocen (wiadczy o tym, e jestemy lubiani, otoczeni przyjacimi, na ktrych mona liczy), bd jej zagraa (zawiadcza, e nie potrafimy sami sobie poradzi, jestemy bezsilni i niekompetentni). O faktycznych skutkach pomocy dla samooceny decyduje wsp-dziaanie cech biorcy i dawcy pomocy oraz sytuacji, w ktrej do pomocy dochodzi.

  • Drugi czynnik decydujcy o reakcji na pomoc wie si z zasadami sprawiedliwej wymiany spoecznej. Przekonanie, i nie bdziemy w stanie odwzajemni si dawcy, powoduje unikanie jego pomocy i bardziej negatywne reakcje na jej ofert lub przejawy. Podobnie pozytywne reakcje na pomoc nasilane s wiadomoci, e w przeszoci sami pomoglimy pomagajcemu.Trzeci wreszcie czynnik decydujcy o reakcji na pomoc, to wspomniana ju reaktancja. Jeeli nieproszona pomoc traktowana jest jako prba wymuszenia na nas wzajemnoci, a tym samym ograniczenia naszej swobody wyboru, reagujemy na ni niechci i pragnieniem wywikania si z takiego kontaktu, czasem przez pospieszne i dysproporcjonalne odwdziczenie si z nadpat".