Wsparcie dla transformacji

  • View
    213

  • Download
    1

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Stanowisko polskiego biznesu wobec unijnej polityki energetyczno-klimatycznej do 2030 roku

Text of Wsparcie dla transformacji

  • WSPARCIE DLA NISKOEMISYJNEJ TRANSFORMACJI ELEKTROENERGETYKI I CIEPOWNICTWA

    STANOWISKO POLSKIEGO BIZNESUWOBEC UNIJNEJ POLITYKIENERGETYCZNO-KLIMATYCZNEJDO 2030 ROKU

    Raport opracowany dla Konfederacji Lewiatan

    Autorzy:MACIEJ BUKOWSKIALEKSANDER NIEGOCKI

    www.wise-institute.org.pl

    2

  • Zapraszamy do zapoznania si z pozostaymi publikacjami z cykluStanowisko polskiego biznesu wobec unijnej polityki energetyczno-klimatycznej do 2030 roku:

    Przeamujc Impas Polska wobec unijnej polityki klimatycznej analiza dotychczasowych dowiadcze ze strategii negocjacyjnej Polski i wnioski na przyszo

    Inteligentna ochrona przemysu dla skutecznej niskoemisyjnej transformacji w Europie analiza niezbdnych zmian w instrumentach chronicych europejski przemys przed carbon leakage

    !PRZEAMUJC IMPAS:POLSKA WOBECUNIJNEJ POLITYKI KLIMATYCZNEJ

    STANOWISKO POLSKIEGO BIZNESUWOBEC UNIJNEJ POLITYKIENERGETYCZNO-KLIMATYCZNEJDO 2030 ROKU

    Raport opracowany dla Konfederacji Lewiatan

    Autorzy:MACIEJ BUKOWSKIALEKSANDER NIEGOCKI

    www.wise-institute.org.pl

    1

    INTELIGENTNA OCHRONA PRZEMYSU DLA SKUTECZNEJ NISKOEMISYJNEJ TRANSFORMACJI W EUROPIE

    STANOWISKO POLSKIEGO BIZNESUWOBEC UNIJNEJ POLITYKIENERGETYCZNO-KLIMATYCZNEJDO 2030 ROKU

    Raport opracowany dla Konfederacji Lewiatan

    Autorzy:MACIEJ BUKOWSKIALEKSANDER NIEGOCKI

    www.wise-institute.org.pl

    3

  • / ETS pozostanie centralnym elementem unijnej polityki klimatyczno-energetycznej, a trans-formacja polskiej energetyki bdzie si musiaa dokona w jego ramach. Warto wykorzysta wic szans ponownego ustalenia mechanizmu redystrybucji uprawnie celem wyrwnywania kosztw transformacji midzy krajami czonkowskimi UE w oparciu o wpywy ze sprzeday uprawnie.

    / Naley dy do przeznaczenia jak najwikszej czci przychodw z ETS na rozwj niskoemi-syjnej gospodarki, w tym modernizacj energetyki. Nowe Kraje Czonkowskie UE (NMS) po-winny przy tym otrzyma dodatkow alokacj uprawnie do emisji jako form rekompensaty za wysze koszty redukcji emisji ni w UE15. Uzyskane z tego tytuu rodki powinny w caoci zosta przeznaczone na cele redukcji emisji.

    / Proponujemy stworzenie w krajach NMS krajowych Funduszy Niskoemisyjnych Inwestycji, za-silanych z wpyww z ETS uzyskanych przez nie w ramach dodatkowych w stosunku do krajo-wej koperty uprawnie alokacji. Celem tych funduszy byoby wsparcie modernizacji sektora elektroenergetycznego. Wspierayby one nowe projekty porednio, poprzez dofinansowanie krajowych instrumentw wsparcia inwestycji redukujcych emisj CO2 w sektorze. W ten spo-sb zmniejszony zostaby ciar finansowania niskoemisyjnej transformacji ponoszony przez konsumentw bez odkadania niezbdnej modernizacji.

    / Alternatyw jest utworzenie zmodyfikowanego mechanizmu derogacyjnego, ustalajcego zawczasu jasne warunki wsparcia (np. standardy emisyjne dla instalacji w nowym Krajowym Planie Inwestycyjnym), a take przejrzyste procedury eliminujce dotychczas w duym stopniu uznaniowy charakter decyzji.

    / Rozwizania fundamentalnie niespjne z obecnym ksztatem unijnej polityki klimatyczno--energetycznej (np. wyczenie krajowych elektrowni z ETS, benchmarki paliwowe w energe-tyce) maj nike szanse na zyskanie akceptacji, a ich forsowanie na polu europejskim bdzie strat czasu.

    / Krajowe regulacje s rwnie istotne jak wyniki negocjacji w Brukseli. Wadliwe ramy prawne mog zaprzepaci szanse na modernizacj polskiej infrastruktury energetycznej. Naley za-wczasu ustali kluczowe reguy wsparcia dla energetyki. Wypracowane mechanizmy musz by przy tym spjne z zasadami pomocy publicznej (zmodyfikowanymi o ile okae si to ko-nieczne) oraz przewidywanym modelem funkcjonowania rynku energii w Europie.

    / Do transformacji energetycznej naley podej kompleksowo, uwzgldniajc nie tylko elek-troenergetyk, ale te ciepownictwo i powizane z nim problemy efektywnoci energetycznej budynkw oraz szkodliwego smogu. Na aktywne wsparcie zasuguje kogeneracja jako rw-noprawny sposb obnienia emisji na polu europejskim zabiegajc o to by nie bya ona dys-kryminowana. Potrzebna jest jednak take spjna krajowa strategia rozwoju tego segmentu energetyki, zakadajca rozbudow sieci ciepowniczych oraz inwestycje w wysokosprawne instalacje CHP oparte na gazie, lokalnych odpadach oraz biomasie.

    / Dyskusja nad polityk klimatyczno-energetyczn do 2030 roku jest dobr okazj do wywarcia dodatkowego nacisku na realizacj dziaa poprawiajcych bezpieczestwo energetyczne UE, w szczeglnoci jeli chodzi o stabilny dostp do konkurencyjnego kosztowo gazu ziemnego. Na szczeblu europejskim warto zabiega o wzmocnienie wysikw badawczych nad nowymi, nisko-emisyjnymi metodami eksploatacji europejskich z surowcw kopalnych w tym gazu upkowego.

    STRESZCZENIE

  • STANOWISKO POLSKIEGO BIZNESU WOBEC UNIJNEJ POLITYKI ENERGETYCZNO-KLIMATYCZNEJ DO 2030 ROKU WSPARCIE DLA NISKOEMISYJNEJ TRANSFORMACJI ELEKTROENERGETYKI I CIEPOWNICTWA | 4

    Jak wskazujemy w publikacji Przeamujc impas: Polska wobec unijnej polityki klimatycznej, obecny kierunek unijnej polityki klimatycznej zostanie najprawdopodobniej utrzymany przynajmniej do roku 2030. Oznacza to, e kolejne kilkanacie lat bdzie dla Polski i innych krajw Europy rodkowej okresem funkcjonowania w kontekcie niskoemisyjnej transformacji w sektorze produkcji energii elektrycznej i ciepa w Europie.

    Redukcja emisji w polskiej energetyce stanowi dla niej potrjne wyzwanie:

    1. skala niezbdnych dostosowa jest w krajach NMS, a zwaszcza w Polsce, wyjtkowo dua ze wzgldu na dominujc pozycj wgla w miksie energetycznym oraz znaczny stopie zuycia aktyww produkcyjnych w sektorze

    2. najbardziej atrakcyjne ekonomicznie opcje inwestycyjne takie jak siownie jdrowe, wiatrowe, wodne czy wysokowydajne elektrociepownie wraz z niezbdn infrastruktur przesyow s ka-pitaochonne, a wic wymagaj znaczcego wysiku inwestycyjnego. Pozwoliby on na obnienie przyszych wydatkw na zakup paliw kopalnych, jednak wymagaby mobilizacji duego kapitau w relatywnie krtkim czasie, co dla spoeczestw rodkowoeuropejskich jest wikszym wyzwaniem ni dla zamoniejszych spoeczestw zachodnich.

    3. zwaszcza polscy producenci energii dysponuj jedynie niewielk iloci niskoemisyjnych mocy wytwrczych, przez co praktycznie nie czerpi korzyci ze wzrostu cen uprawnie do emisji, tak jak czyni to ich europejscy konkurenci posiadajcy znaczce aktywa w energetyce jdrowej i wodnej. Moliwoci sfinansowania niskoemisyjnych inwestycji ze rodkw wasnych polskiej ener-getyki w razie wzrostu cen uprawnie bd wic mniejsze.

    Pomimo relatywnie wysokiego wzrostu gospodarczego i szybkiego zmniejszania luki rozwojowej wobec Europy Zachodniej, gospodarki Nowych Krajw Czonkowskich UE cechuje nisza zdolno do pokrycia kosztw niskoemisyjnej transformacji nie zostanie zniwelowana w najbliszym czasie. W ra-mach negocjacji dotyczcych unijnej polityki energetyczno-klimatycznej do 2030 roku uzasadnione byoby wic ustalenie mechanizmw wspierajcych modernizacj ich sektora energetycznego, wyrw-nujcych tym samym ciar redukcji emisji midzy poszczeglnymi europejskimi spoeczestwami.

    Uksztatowanie tych rozwiza i uzupenienie ich o efektywne instrumenty krajowe wymaga jednak kry-tycznej refleksji nad dotychczasowymi dowiadczeniami i wycignicia z nich wnioskw na przyszo.

    Punktem wyjcia takiej krytycznej refleksji w wypadku Polski powinna sta si krytyczna oce-na dotychczas stosowanego instrumentu majcego wesprze modernizacj elektroenergetyki w postaci darmowych pozwole przyznawanych na podstawie Krajowego Planu Inwestycyjnego. Dywersyfikacja miksu energetycznego zachodzia przede wszystkim dziki systemowi zielonych certyfi-katw, gdzie znaczc role odgrywa tzw. wspspalanie biomasy nie suce modernizacji sektora. Na-tomiast derogacja wspierajc popraw sprawnoci i wyduenie okresu eksploatacji istniejcych blokw, okazaa si by niewystarczajcym bodcem dla budowy nowych, mniej emisyjnych mocy wytwrczych.

    Zaprojektowanie odpowiedniego instrumentarium wspierajcego transformacj polskiej energetyki oraz roz-wizujcego, niejako przy okazji, problem nadmiernych kosztw polityki klimatycznej wymaga wic nie tylko udoskonalenia ju stosowanych polityk, lecz take oparcia si o instrumenty nowe, do tej pory nie stosowane i skierowania wysiku negocjacyjnego na przekonanie do tych rozwiza partnerw z Unii Europejskiej.

    WYZWANIE

  • STANOWISKO POLSKIEGO BIZNESU WOBEC UNIJNEJ POLITYKI ENERGETYCZNO-KLIMATYCZNEJ DO 2030 ROKU WSPARCIE DLA NISKOEMISYJNEJ TRANSFORMACJI ELEKTROENERGETYKI I CIEPOWNICTWA | 5| 4

    WNIOSKI Z DOTYCHCZASOWYCH DOWIADCZE

    Mechanizmy wspierajce NMS w realizacji celw polityki klimatyczno-energetycznej naley formuo-wa i ocenia uwzgldniajc dotychczasowe dowiadczenia z jej wdraania. W szczeglnoci naley dostrzec, e:

    1. Kryzys gospodarczy wzmocni nacisk na efektywno kosztow instrumentw polityki klima-tycznej. Minimalizacj kosztw zapewnia utrzymanie jednakowych bodcw do redukcji emisji w skali caej UE.

    2. Warunki negocjacji w sprawie redystrybucji uprawnie EU-ETS midzy Pastwami Czon-kowskimi UE s dla Polski mniej korzystne ni w 2008 r. Wynika to z problemw budetowych Europy Zachodniej oraz wzrostu zamonoci pastw Europy rodkowo-Wschodniej, a zwaszcza Polski.

    3. Niskie ceny uprawnie do emisji osabiy znaczenie uzgodnionych instrumentw, kompen-sujcych pastwom Europy rodkowej, w tym Polsce, koszty polityki klimatycznej. Dotyczy to zarwno budetu (nisze wpywy z redystrybucji przychodw z aukcji uprawnie), jak elektro-energetyki (niska warto uprawnie przyznanych Polsce za darmo w ramach derogacji). Opieranie mechanizmw kompensacyjnych na iloci, a nie wartoci uprawnie do emisji stwarza ryzyko obni-enia skali i skutecznoci wsparcia.

    4. Wynegocjowany z trudem przez polski rzd mechanizm derogacji dla elektroenergetyki nie przynis peni zakadanych efektw. Kluczowym problemem bya niemono ustalenia szcze-gowych i czytel