Click here to load reader

WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO · PDF fileWewnątrzszkolny System Doradztwa Zawodowego to ogół działań podejmowanych przez ... czyli kompetencji zwiększających

  • View
    215

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of WEWNĄTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO · PDF fileWewnątrzszkolny System Doradztwa...

WEWNTRZSZKOLNY SYSTEM DORADZTWA ZAWODOWEGO

w Zespole Szk Gospodarczych

im. Mikoaja Spytka Ligzy w Rzeszowie

na rok szkolny 2016/2017

Wstp

Wewntrzszkolny System Doradztwa Zawodowego to og dziaa podejmowanych przez

szko, majcych na celu przygotowanie uczniw do planowania kariery edukacyjno-

zawodowej. Doradztwo edukacyjno-zawodowe jest form wsparcia modziey

w podejmowaniu jednych z najwaniejszych yciowych decyzji od decyzji o wyborze szkoy

ponadgimnazjalnej, przez kierunek studiw czy ksztacenie w okrelonym zawodzie po

decyzj o wyborze miejsca pracy, formy zatrudnienia etc. Jest to obszar, w ktrym

zaplanowane, skoordynowane i systematycznie monitorowane dziaania mog przynie

wymierne efekty w postaci lepszego wykorzystania zasobw ludzkich dla rozwoju regionu,

kraju i dugofalowo, poprawy warunkw ycia mieszkacw.

Czsto mona usysze twierdzenie, e uczniowie w szkoach zawodowych nie potrzebuj

wsparcia doradcy zawodowego, gdy z zaoenia dokonali ju oni wyboru zawodu. O tym, e

doradztwo jest jednak w szkoach zawodowych potrzebne wiadczy moe chociaby trudna

sytuacja absolwentw tego typu szk na rynku pracy. Czsto okazuje si, e decyzja wyboru

zawodu bya nietrafiona. Ponadto, wybrany zawd moe okaza si zawodem nadwykowym

czy zagroonym bezrobociem w momencie opuszczenia szkoy przez ucznia. Co wicej,

wskazuje si, e cho przedsibiorcy deklaruj ch zatrudnienia kadry z wyksztaceniem

zawodowym to jednoczenie narzekaj na jako tego wyksztacenia, brak wymaganych

umiejtnoci, profesjonalizmu.1 Wanie te problemy powinno adresowa doradztwo

w szkoach zawodowych.

I Podstawy prawne doradztwa edukacyjno-zawodowego w szkole

Zapisy dotyczce zada szk w zakresie doradztwa edukacyjno-zawodowego znajduj si

w nastpujcych aktach prawnych:

a) Ustawa o systemie owiaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256 poz. 2572, z pn. zm.)

1 A. Wawrzonek, Diagnostyka w technikach i zasadniczych szkoach zawodowych, w: Popowska D. (red.),

Metody, techniki i narzdzia diagnostyczne w poradnictwie zawodowym. Materiay poseminaryjne, Warszawa

2012, s. 41-50.

Zgodnie z ustaw, system owiaty zapewnia m.in. przygotowywanie uczniw do wyboru zawodu i kierunku ksztacenia (Art.1 pkt14)

b) Rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie

zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych

szkoach i placwkach (Dz. U. z 2013 r., poz. 532);

Zgodnie z obowizujcym prawem zadania z zakresu doradztwa edukacyjno zawodowego

nale do obszaru pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Jedn z wymienionych form

pomocy psychologiczno-pedagogicznej s mianowicie zajcia zwizane z wyborem kierunku

ksztacenia i zawodu oraz planowaniem ksztacenia i kariery zawodowej dla uczniw

gimnazjum i szk ponadgimnazjalnych. Rozporzdzenie okrela zasady organizacji zaj. Ich

celem jest wspomaganie uczniw w podejmowaniu decyzji edukacyjnych i zawodowych.

Zajcia powinny by prowadzone przez nauczycieli, wychowawcw i specjalistw (doradcw

zawodowych, pedagogw, psychologw) przy wykorzystaniu aktywnych metod pracy ( 17).

Rozporzdzenie wymienia zadania szkolnego doradcy zawodowego, do ktrych nale:

1) systematyczne diagnozowanie zapotrzebowania uczniw na informacje edukacyjne

i zawodowe oraz pomoc w planowaniu ksztacenia i kariery zawodowej;

2) gromadzenie, aktualizacja i udostpnianie informacji edukacyjnych i zawodowych

waciwych dla danego poziomu ksztacenia;

3) prowadzenie zaj zwizanych z wyborem kierunku ksztacenia i zawodu oraz

planowaniem ksztacenia i kariery zawodowej;

4) koordynowanie dziaalnoci informacyjno-doradczej prowadzonej przez szko

i placwk;

5) wsppraca z innymi nauczycielami w tworzeniu i zapewnieniu cigoci dziaa

w zakresie doradztwa edukacyjno-zawodowego;

6) wspieranie nauczycieli, wychowawcw grup wychowawczych i innych specjalistw

w udzielaniu pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Zgodnie z rozporzdzeniem, w przypadku braku doradcy zawodowego w szkole, dyrektor ma

obowizek wyznaczy osob odpowiedzialn za planowanie i realizacj zada z zakresu

doradztwa edukacyjno-zawodowego ( 25.2).

c) Rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 lutego 2013 r. w sprawie zasad

dziaania publicznych poradni psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradni

specjalistycznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 199);

Zarwno nauczyciele i specjalici realizujcy zadania doradztwa edukacyjno-zawodowego

(1) jak i bezporednio dzieci i modzie wymagajce pomocy w wyborze kierunku

ksztacenia i zawodu oraz planowaniu ksztacenia i kariery zawodowej znajd wsparcie

w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych ( 8.1).

d) Rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 maja 2001 r. w sprawie

ramowych statutw publicznego przedszkola oraz publicznych szk (Dz. U. z 2001 r.

Nr 61, poz. 624, z pn. zm.);

Zgodnie z rozporzdzeniem gimnazja, licea oglnoksztacce, technika i zasadnicze szkoy

zawodowe powinny opisa swoj koncepcj realizacji zada z zakresu doradztwa w swoich

statutach. Wymagany jest opis organizacji wewntrzszkolnego systemu doradztwa oraz zaj

zwizanych z wyborem kierunku ksztacenia i zawodu, a take organizacji wspdziaania

szkoy z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi oraz innymi instytucjami wiadczcymi

poradnictwo i specjalistyczna pomoc uczniom i rodzicom.

e) Rozporzdzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie

szczegowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz okrelenia szk

i wypadkw, w ktrych mona zatrudni nauczycieli niemajcych wyszego

wyksztacenia lub ukoczonego zakadu ksztacenia nauczycieli (Dz.U. z 2009 r. Nr 50,

poz. 400, z p. zm.).

Rozporzdzenie okrela kwalifikacje jakie musi posiada osoba zatrudniona na stanowisku

nauczyciela-doradcy zawodowego ( 22.1, 2, 3). Na stanowisku nauczyciela-doradcy moe

zosta zatrudniona osoba, ktra ukoczya studia magisterskie w zakresie doradztwa

zawodowego oraz posiada przygotowanie pedagogiczne lub studia magisterskie na

dowolnym kierunku i studia podyplomowe w zakresie doradztwa zawodowego oraz posiada

przygotowanie pedagogiczne. Ponadto, w gimnazjum lub zasadniczej szkole zawodowej

kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela-doradcy posiada rwnie osoba, ktra

ukoczya studia pierwszego stopnia w zakresie doradztwa zawodowego oraz posiada

przygotowanie pedagogiczne lub studia pierwszego stopnia na dowolnym kierunku i studia

podyplomowe w zakresie doradztwa zawodowego oraz posiada przygotowanie

pedagogiczne.

II Cele wewntrzszkolnego systemu doradztwa zawodowego

W ostatnich latach dokonay si ogromne zmiany w zakresie rozwoju osobistego jednostek

i wykonywania pracy zawodowej. Dotycz one przede wszystkim dwch sfer: sposobw

przechodzenia z edukacji zawodowej na rynek pracy oraz rozpadu tradycyjnej, dobrze

zdefiniowanej kategorii pracy. Przejcie ze szkoy do pracy to obecnie nie jednorazowy akt

podjcia pracy po ukoczeniu edukacji, ale raczej dugotrway proces przechodzenia od

zalenoci do niezalenoci ekonomicznej, obejmujcy nie tylko zmian ze statusu ucznia na

pracownika, ale take czenie nauki i pracy, przerne zwizki edukacji z rynkiem pracy,

obejmujcy rwnie takie aktywnoci jak sport, rekreacja, podre zagraniczne itp. Uczniom

naley wpaja, e sekwencyjne mylenie o relacji midzy etapem edukacji a prac zawodow

jest nieadekwatne do rzeczywistoci. Obecnie tranzycja z edukacji do ycia zawodowego

rozciga si na cay cykl ycia jednostki i staa si staym elementem nie tylko nowego

paradygmatu kariery zawodowej, ale take staym elementem rozwoju jednostki w okresie

dorosoci2. Model, w ktrym czowiek uczy si zawodu, aby pniej go cae ycie

wykonywa nie ma racji bytu na tak dynamicznie zmieniajcym si rynku pracy. Dzi

obowizuje model uczenia si przez cae ycie, obejmujcy cige analizowanie wasnych

kompetencji i kwalifikacji i ich uzupenianie.

Wspczesny rynek pracy cechuje si permanentn zmian. Wci pojawiaj si nowe

zawody, nowe moliwoci, ale te zagroenia. Wynikaj one ze zmieniajcych si trendw i

bardzo zmiennego zapotrzebowania rynku na konkretne zawody. Wielu uczniw koczcych

szkoy zawodowe bdzie musiao zmierzy si ze zmian zawodu, czasem kilkakrotnie.

Zadaniem szkoy, nauczycieli jest wskazywanie na szerokie spektrum moliwych drg i

wyborw, poszerzanie opcji wyborw, wskazywanie drg alternatywnych, wskazywanie na

to, i wyksztacenie i zawd nie determinuj przyszoci zawodowej3. Szkoa musi rwnie

ksztatowa proaktywne postawy wobec zmiany, oswaja lk uczniw przed nieznanym i

uczy interpretowania zmian jako nowych moliwoci do wzmacniania wasnej pozycji na

rynku pracy. Nauczyciele powinni prbowa zmieni postaw biernoci uczniw wobec

wasnej kariery zawodowej na zdolno wiadomego jej ksztatowania.

2 A. Baka, Psychologiczne doradztwo karier, Pozna 2007, s.24.

3 Tame

Zmiany w organizacyjnych ramach wykonywania pracy dotycz odchodzenia od

tradycyjnej, dobrze zdefiniowanej pracy z jasno wyodrbnionymi zadaniami, obowizkami,

zakresami odpowiedzialnoci pracownika. Dzi wym

Search related