We Don't Know Either

  • View
    214

  • Download
    1

Embed Size (px)

DESCRIPTION

manifesto over keuze, willekeur en andere zaken

Text of We Don't Know Either

  • weeen

    dontpleidooi

    knowvoor

    eitherwillekeur

  • Een manifesto over keuze en willekeur en andere zaken.

    22 oktober 2009 | Harmen van der Wilt

  • Umberto Eco schrijft in zijn essay Bolwerken van Eenzaamheid dat more vaak

    wordt gebruikt in de betekenis van dat je meer krijgt dan dat je gewend bent te krijgen,

    meer dan je zou kunnen wensen, meer om van weg te gooien dat is welvaart. Het is

    niet het programma gaat straks verder, maar More to come!, een sigaret wordt niet

    langer, maar er is more. Ook in de culturele sector belooft men more;

    , , ,

    , zo getuigt The Manchester Museum.

  • Het Westen heeft zo langzamerhand wat consumeren betreft zijn top wel

    bereikt. Waarschijnlijk is het hoogtepunt zelfs al geweest; de recessie helpt ons

    ontdekken dat genoeg genoeg is. We zien dat we te veel van alles hebben, en van alles

    te veel. De markt (fabrikant, ontwerper, leverancier, etc.) zou beter of kritischer moeten

    kijken naar wat wij, de consument nodig hebben.Hoe beter er wordt onderzocht wat

    wij, de consument, echt nodig

    hebben , hoe minder er produceerd hoeft te worden.

  • Meer more eist meer keuzes en de Markt lijkt soms te initiren zonder de

    consument te consulteren, waardoor de consument opeens oog in oog staat met iets

    waar hij geen behoefte aan heeft , , .

    Maar ook voor producten en diensten waar de consument geen behoefte aan heeft

    heeft de markt een oplossing, want in de markt bevinden zich ook storytellers ;

    spelers die behoefte kunnen creren. De consument wordt als het ware gedwongen

    om een keuze te maken.

  • In de lezing On the Paradox of Choice die Barry Schwartz een Amerikaans

    psycholoog gaf bij TED, claimt hij dat keus ons niet vrijer heeft gemaakt, maar juist

    verlamd; Niet gelukkiger, maar meer teleurgesteld. Stel: je huidige product A raakt aan

    vervanging toe. Product A heeft een lange levenscyclus gehad en ondertussen is er

    een enorme variteit aan producten A ontstaan. Je staat in de winkel

    en denkt, wauwie, te gek, honderd verschillende producten A. Je gaat er vanuit dat de

    nieuwe A beter, mooier, sneller is, kortom een A die beter bij je past.

  • Dus je kijkt, leest, past en probeert, en na een uur denk je dat je hem hebt.

    Het beste product A wat je ooit hebt gehad wordt afgerekend. De veelheid aan keus

    maakte het mogelijk om een beter product A te kopen. Maar.. je voelt je teleurgesteld!

    Want; bij n product A heb je geen verwachting. Bij veel producten A heb je veel

    verwachting. Daarom valt het resultaat tegen; je vergelijkt wat je hebt met wat je

    verwachte en dat is teleurstellend. Je product A is goed, maar je verwachte een

    perfecte.

  • Pranav Mistry, werkzaam op het Media Lab van MIT ontwierp een bijzonder

    rationeel instrument om informatie over je directe omgeving op te vragen; de

    SixthSense . Dit is een apparaat, wat om de nek gedragen wordt, die het

    mogelijk maakt om snel en gedetailleerd informatie op te vragen over producten en

    diensten, zelfs over mensen, doordat de camera het beeld vastlegt, de computer dit

    analyseert en de projector vervolgens informatie projecteert op het opgevraagde

    onderwerp . De weer te geven informatie is alleen relevant voor de

  • gebruiker. Met de SixthSense is het dus mogelijk om jouw ideale product heel dicht te

    benaderen. Maar er zit, los van de opwinding over de technologie, weinig vreugde in,

    lijkt mij.

    Het is niet dat ik voor of tegen de keuze ben, dat zou zinloos zijn. Het zou ook

    paradoxaal zijn, want ook een keuze. Maar zou het niet veel mooier zijn wanneer wij

    zouden leven zoals een kleuter, schijnbaar willekeurig , zijn kleuren kiest

    waarmee hij zijn kleurplaat inkleurt?

  • Het is ook niet zo dat ik helemaal tegen paternalisme van zowel bedrijfsleven als

    overheid ben. Dat is soms wenselijk, maar er zijn ook momenten dat wij, knoeiers en

    prutsers ( ) die we zijn, zelf een beslissing moeten nemen. Zonder inmenging

    van wie of wat dan ook.

    Aan de andere kant; zijn wij wel in staat om juiste keuzes te maken?; De vrije

    markt blijkt te moeilijk of lijkt te makkelijk, in ieder gaval zijn wij er niet goed mee

    omgegaan. Hadden de overheden geen verantwoordelijkheid moeten nemen voor de

  • wildgroei aan producten en diensten van afgelopen decennia? Achteraf

    zullen ze blij zijn dit niet gedaan te hebben, want nu kunnen ze fijn naar de Markt wijzen

    als schuldige. Maar iedereen is schuldig aan de recessie waarin wij ons bevinden.

    Aan elke keuze gaat twijfel vooraf waarna de beslissing volgt, die goed of fout

    is, of geen gevolgen heeft. Je moet echter wel durven twijfelen. We nemen door twijfel

    immers afstand van zekerheden. Gezonde twijfel is overigens niet hetzelfde als ironie;

    dan neem je ook afstand, maar dan van de feiten van het dagelijkse leven.

  • Kierkegaard zag het anderhalve eeuw geleden al fout gaan; hij beoordeelde zijn

    tijd te verstandelijk, objectiverend en zonder hartstocht. Die beschrijving is nog steeds

    actueel; we richten ons liever tot een wetenschapper dan bij onszelf te rade te gaan

    wat ons dwars zit. Of, om met Kierkegaard te spreken: de wetenschappelijke

    objectiviteit heeft met al haar zekerheden het terrein van de subjectiviteit en

    innerlijkheid overspoeld. De wetenschap laat geen ironie toe en veroordeelt zich

    daardoor tot iets absoluuts waarmee de gewone man weinig raakvlakken heeft, maar

  • wel te rade gaat bij diezelfde wetenschap. Why?

    Het is niet dat we niet willen luisteren naar onze innerlijkheid; de

    gemiddelde Nederlander is gek op televisieseries die vaak niet veel meer zijn dan

    aaneenschakelingen van tragikomische, ironische scnes over het moderne

    leven van de vrijgezelle dertiger en zijn/haar overdaad aan keuzemogelijkheden met

    als boodschap: Get a grip and make a choice. Blijkbaar is de grens tussen onze realiteit

    en die van de tv-serie te groot geworden en ziet men niet dat zelfs Sex and the City ons

  • iets probeert te vertellen over wie we zouden kunnen zijn . De twijfel op

    tv waar men zo graag naar kijkt zouden we niet alleen als entertainment moeten zien,

    maar ook als spiegel.

    Het lijkt dus of we bang zijn om keuzes te maken. Maar het lot laten bepalen

    kunnen wij al helemaal niet, omdat het dan lijkt dat we helemaal geen controle meer

    hebben. Ach, zo gek veel controle hebben we nu ook weer niet, ook niet bij de meest

    weloverwogen keuze. We kiezen voor iets wat er is omdat het er al is .

  • Het is een soort multiple choice vraag waarop geen enkel antwoord fout is. Kinderen

    zijn niet bang om fouten te maken. Naarmate ze ouder worden wordt ze op school

    voorgehouden dat fouten maken ongeveer het ergste is wat je kunt overkomen. Op

    school verleren ze hun creativiteit en laterale manier van denken. Tegen de tijd dat je

    volwassen bent ben je deze competentie volledig verloren. Picasso zei ooit

    ongeveer hetzelfde: All children are born artist. The problem is to remain an artist

    when we grow up.

  • Terug naar de kleuter en zijn kleurplaat. Ik pleit voor een leven waarin wij

    zekerheden in durven te ruilen voor willekeur. Dat is geen garantie (daar moeten we

    juist vanaf) dat ons leven aan kwaliteit wint, maar in ieder geval is er geen sprake van

    kwaliteitsverlies, wat bij zekerheden wel het geval is zoals we hebben gezien bij de

    keuze uit honderd As.

  • Misschien is het tijd voor een nieuw soort merk. Een merk wat meer een

    community, of een platform is dan een merk (dat is trouwens ook waar elk merk van

    droomt). Een merk voor en door consumenten. Een merk waarbij de consument

    geen consument wordt genoemd, maar deelnemer. Een merk waarbij de deelnemer

    initiatieven voor nieuwe producten of diensten kan ontplooien. Een merk wat er

    misschien al zou kunnen zijn, door ideen die mogelijke deelnemers hebben maar

    niet uit hebben kunnen voeren. Een merk, wat bij het ontwikkelen van producten

  • en diensten als uitgangspunt het vervangen van een keuzemogelijkheid voor een

    handeling heeft, waarbij men niet kiest voor een bepaalde uitkomst, maar waarvan de

    uitkomst juist willekeurig is Een merk wat misschien We Dont Know Either moet gaan

    heten?