Wdfizjologia zwierzat 08 04 2014
Wdfizjologia zwierzat 08 04 2014
Wdfizjologia zwierzat 08 04 2014
Wdfizjologia zwierzat 08 04 2014

Wdfizjologia zwierzat 08 04 2014

  • View
    231

  • Download
    1

Embed Size (px)

DESCRIPTION

 

Text of Wdfizjologia zwierzat 08 04 2014

  • Receptory sensoryczne II.

    Nocyceptory (= receptory blowe)

    Receptory reagujce na bodce uszkadzajce tkanki.

    Wystpuj w postaci wolnych zakocze nerwowych tu pod skr (bl skrny), w cignach i stawach (bl somatyczny), narzdach wewntrznych (bl trzewny).

    S stymulowane przez bodce m.in. mechaniczne (np. zgniatanie, rozrywanie), termiczne (gorco, zimno), chemiczne (np. uczucie dyskomfortu w oku podczas krojenia cebuli), elektryczne.

    Odkryte przez Sherringtona w 1906r.

    SherringtonSir Charles S. Scherrington (1857, Londyn 1952, Eastbourne).Angielski fizjologi, laureat Nagrody Nobla ( wraz z lordem Adrianem) z dziedziny fizjologii w r. 1932 za odkrycie funkcji neuronw.

    Prezes Royal Society w latach 1920-25. Jeden z najwybitniejszych twrcw wspczesnej neurofizjologii.

    Zajmowa si gwnie badaniem unerwienia mini i odruchow czynnoci rdzenia krgowego, wprowadzi pojcie synapsy i zapocztkowa badania zjawisk na synapsach; poda klasyfikacj receptorw.

    MechanoreceptoryReceptory reagujce na bodce mechaniczne.

    Zwizane z dotykiem, uciskiem, ruchem, rozciganiem, a take dwikiem i rwnowag; rozmieszczone w powokach ciaa (skra, tkanka podskrna), w strawach i miniach oraz w obrbie narzdw.

    Mechanoreceptory mechanoreceptory skrne ludzi

    Ciaka dotykowe (=ciaka Meissnera)odpowiadaj na bodce dotykowe /dotyk=delikatny nacisk/

    Ciaka blaszkowate (=ciaka Vatera-Paciniego)

    receptory nacisku

    Ciaka Ruffiniegoreceptory ciepa; odbieraj temperatur wysz ni temperatura ciaa

    krki Merkela (=pytki Merkela, tarczki Merkla)receptory dotyku i nacisku

  • Mechanoreceptory: mechanoreceptory ptakw

    Ciaka Grandry'ego Ciaka Herbstareceptory dotyku, w skrze dzioba receptory dotyku i take receptory drga,

    wok otworu gbowego/ odrnienie naturalnego drgania poruszanych przez

    wiatr gazi od ich porusze spowodowanych przez zbliajcego si wroga/

    Mechanoreceptory linia boczna ryb (=linia naboczna)

    Zesp receptorw, zwanych neuromastami, wraliwych na ruchy wody, Neuromasty odbieraj wszelkie miany cinienia w wodzie, zmiany te mog by spowodowane np. przez prdy wodne, poruszajce si zwierzta (jakikolwiek ruch), fale odbite od przeszkd. Dziki nim zwierz ma orientacj w wodzie, rwnie wtedy, kiedy woda jest nieprzezroczysta lub w warunkach ciemnoci. Schemat

    Linia boczna peni niektre funkcje narzdu suchu lub dotyku. Rybom awicowym pozwala synchronizowa ruchy - caa grupa porusza si w skoordynowany sposb dziki temu, e ryby pynce obok byskawicznie reaguj na zmian w kierunku ruchu ssiadek rejestrujc t zmian jako zmian cinienia wody.

    Linia boczna ryb ryby drapiene

    Mechanoreceptory: mechanoreceptory owadw

    Wosek zmysowy (sensilllum trichoideum) jest filogenetycznie najstarszym elementem mechanoreceptorowym u owadw. Wosek skada si z neuronu lub grupy neuronw, struktury kutykularnej oraz jej komrek generatywnych.Spord modyfikacji czci kutykularnych narzdw zmysw u owadw wystpuj m.in. szczecinki, stoki, kopuki oraz ampuki.

    Woski zmysowe speniaj rol mechanoreceptorw i chemoreceptorw, przy czym niekiedy obydwie te funkcji mog by wykonywane przez jeden wosek zmysowy ( w tej sytuacji o wikszej ni jeden licznie neuronw sensorycznych).

  • FotoreceptoryReceptory reagujce na wiato.

    Cztery sposoby reagowania na wiato:1. odrnianie jasnoci od ciemnoci2. odrnianie kierunku rda wiata3. zdolno widzenia ksztatw4. zdolno widzenia barwnego

    Oko zoone (fasetkowe)

    Osmoreceptory

    Receptory wraliwe na zmian cinienia osmotycznego.Uczestnicz w utrzymywaniu rwnowagi pynw w organizmie.

    Wystpuj w narzdzie naczyniowym blaszki kracowej (OVLT, organum vasculosum of the lamina terminalis) i narzdzie podsklepieniowym (SFO, subfornical organ).

    Baroreceptory (= presoreceptory)

    Receptory odpowiadajce za sta wielko cinienia krwi,

    Wystpuj w : uku aorty ttnicy szyjnej wewntrznej.

    Proprioceptory (= proprioreceptory)

    Receptory informujce o ruchu, rwnowadze, pozycji ciaa i pooenia czci ciaa wzgldem siebie.

    Wystpuj w : miniach, cignach, torebkach stawowych, okostnej, bdniku.

    przykad proprioceptora wrzeciono miniowe

  • Elektroreceptory

    Receptory umoliwiajce detekcj obecnoci i zmian pola elektrycznego.

    Wystpuj u stekowcw, niektrych gatunkw bezszczkowcw, niektrych ryb chrzstno i kostnoszkieletowych; charakterystyczne dla ryb elektrycznych, ktre wykorzystuj elektrorecepcj do elektrolokaci, czyli orientacji w przestrzeni na podstawie rejestrowania zmian pola elektrycznego wytwarzanego przez wasny narzd elektryczny.

    Magnetoreceptory

    Receptory odbierajce zmiany natenia i kierunku pola magnetycznego.

    Dodatkowy komentarz:Wykorzystywane przez ptaki, np. ktre kieruj si polem magnetycznym Ziemi.