of 4 /4
35 Novi Muallim • zima 2011. • god. XII • br. 48 ULOGA ŽENE U VJERSKIM ZAJEDNICAMA U NJEMAČKOJ Dževada ŠUŠKO Sažetak Tekst daje kratku komparaciju i uvid u participaciju žene vjernice u dvije najjače vjerske ustanove u Njemačkoj. Katolička i Protestantska crkva pokazuju da se aktivno učešće žene u rad vjerske zajednice podrazumijeva. Dok Katolička crkva upošljava 20.000 žena odnosno časnih sestara, Protestantska crkva u zakonodavnim, izvršnim, administrativnim i savjeto- davnim tijelima daje ženi i muškarcima jednaka prava i jednako učešće. Namjera ovog uvida u sudjelovanje vjernica u aktivnostima svojih zajednica je da pota- kne IZ u Bosni i Hercegovini da omogući doprinos i uposlenje žene muslimanke unutar ključnih organa.

ULOGA ŽENE U VJERSKIM - islamskazajednica.ba · Katolička crkva ukazuju da se podrazumijeva ak-tivna participacija žene u zakonodavnim, admin-istrativnim, nadzornim i savjetodavnim

  • Author
    others

  • View
    1

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of ULOGA ŽENE U VJERSKIM - islamskazajednica.ba · Katolička crkva ukazuju da se podrazumijeva...

  • 35 Novi Muallim • zima 2011. • god. XII • br. 48

    ULOGA ŽENE U VJERSKIM

    ZAJEDNICAMA U NJEMAČKOJ

    Dževada ŠUŠKO

    SažetakTekst daje kratku komparaciju i uvid u participaciju žene vjernice u dvije najjače vjerske ustanove u Njemačkoj. Katolička i Protestantska crkva pokazuju da se aktivno učešće žene u rad vjerske zajednice podrazumijeva. Dok Katolička crkva upošljava 20.000 žena odnosno časnih sestara, Protestantska crkva u zakonodavnim, izvršnim, administrativnim i savjeto-davnim tijelima daje ženi i muškarcima jednaka prava i jednako učešće. Namjera ovog uvida u sudjelovanje vjernica u aktivnostima svojih zajednica je da pota-kne IZ u Bosni i Hercegovini da omogući doprinos i uposlenje žene muslimanke unutar ključnih organa.

  • 36 Novi Muallim • zima 2011. • god. XII • br. 48

    Uvod ili o čemu se radi i zašto?

    Kada se razmatra pitanje uloge žene u vjerskim ustanovama u Njemačkoj, dolazi se do zaključka da su žene na raznim nivoima i u raznim poljima uključene, imaju priliku da dadnu svoj doprinos, da unesu svoje stavove i realiziraju svoje prioritete u zakonodavnim i izvršnim tijelima. Ovaj kratak pregled o ulozi žene vjernice u dvije brojčano i �nansijski najjače vjerske zajednice, ima za cilj da prikaže koliko je žena vjernica uključena u rad, funkcije i pozicije u Katoličkoj i Protestantskoj crkvi u Njemačkoj. Konačna namjera je da trenutno vladajući ključni ljudi (muškarci) pokrenu ozbiljne mjere unutar Islamske zajednice Bosne i Hercegovine o većem, višem, jačem i širem angažmanu, upo-slenju, učešću i doprinosu žene muslimanke.

    Brojčano gledano, Rimokatolička crkva (Römisch Katholische Kirche-RKK)1, kao i Prot-estantska crkva (Evangelische Kirche in Deutsch-land-EKD)2, imaju sličan broj članova, a to je po ca. 25 miliona građana Njemačke.3 To znači da su ca. 50 miliona građana Njemačke članovi Katoličke i Protestantske crkve. Svakako je up-itno koliko od ovih članova prakticira vjeru u svakodnevnom životu. No, fokus je žena: Ko-liko je ženi dozvoljeno da prisustvuje i da se uključi u rad Crkve? U kojim tijelima je ženino sudjelovanje omogućeno?

    20.000 žena u njemačkoj Katoličkoj crkvi Najstarija crkva u Njemačkoj je

    Rimokatolička crkva, koja se pored Pape kao po-glavara Katoličke crkve sastoji od četiri instance koje su organizovane po gradovima i regijima, poput medžlisa i mu�ijstva Islamske zajed-nice Bosne i Hercegovine (IZBiH). Za razliku od Protestantske crkve, Katolička crkva ima ca. 20.000 časnih sestara (Ordensfrauen) koje rade kao bolničarke, odgajateljice, psihoterapeuti, učiteljice, socijalne radnice i u administraciji.4I također za razliku od Protestantske crkve, nema daljih transparentnih podataka o brojci i učešću 1 O�cijelna web-stranica rimokatoličke crkve u Njemačkoj je http://www.katholisch.de/index.html, pristupljeno 20.12.20112 O�cijelna web-stranica protestantske crkve u Njemačkoj je http://www.ekd.de/, pristupljeno 20.12.20113 Udruženje Religionswissenscha�licher Medien-und Informati-onsdienst Univerziteta Marburg daje statističke podatke o vjerskim zajednicama u Njemačkoj http://www.remid.de/remid_info_zah-len.htm,pristupljeno 20.12.201120.12.20114 katohttp://www.orden.de/index.php?rubrik=3&seite=t1s&e2id=73, pristupljeno 21.12.2011

    žena u tijelima Katoličke crkve. S obzirom da nije jasno prikazano u kojim tijelima i u kojem broju žena je uposlena i angažovana u Katoličkoj crkvi, djeluje na prvi pogled da mimo časnih se-stara, žene sa „svjetovnim“ životom ne partici-paruju u ključnim dijelovima Katoličke crkve u Njemačkoj.

    Žene u Protestantskoj crkvi prisutne na svakom nivou

    Protestantska crkva u Njemačkoj je drugačije organizovana od Katoličke crkve, te ima dosta organizacionih sličnosti sa IZBiH. Sastoji se od četiri ključna tijela, tj. Synode, Rat, Kirchenkonfer-enz i Kirchenamt. Kad bi se uporedilo sa Islams-kom zajednicom u Bosni i Hercegovini, Synode je zakonodavno tijelo što bi bio Sabor, Kirchenkon-ferenz bi bilo Mu�ijstvo, a Kirchenamt je admin-istrativno tijelo što bi bio Rijaset. Jedino Rat ne postoji u okviru IZBiH, a ono je u Protestantskoj crkvi savjetodavno tijelo koje se sastoji većinom od laika a i teologa. Njihov je zadatak reprezenta-tivan. Oni predstavljaju protestantsko kršćanstvo u javnosti u smislu učešća u izradi studija, partic-ipacija u diskusijama ili davanje izjave za medije. U ovom tijelu od 15 članova, na izborima 2009. godine izabrano je sedam žena, koje su različitih

    Zakonodavno tijelo Protestantske cr-kve sačinjeno je od 126 predstavnika. Na zadnjim izborima u 2011. godini izabrano je 56 žena, tj. 44,44%. Tih 56 žena izabrane da budu u zakono-davnom tijelu jedne vodeće Crkve su različitih pro�la i zanimanja: teologi-nje, sudije, univerizitetske profesori-ce, pedagogice, odgajateljice, doma-ćice, historičarke, članice njemačkog parlamenta, socijalne radnice, di-rektorice škola, studentice, doktori-ce medicine, ekonomistice, biolozi, gradonačelnice, ministrice i PR-me-nadžerice. Čitajući njihove biogra�je vidi se da je Protestantska crkva uvi-djela da je raznovrsnost bogatstvo i sinergija prednost.

  • 37 Novi Muallim • zima 2011. • god. XII • br. 48

    profesija (odgajateljice, matematičarke, po-duzetnice, arhitektice i političarke).5 Zakonodav-no tijelo Protestantske crkve sačinjeno je od 126 predstavnika. Na zadnjim izborima u 2011. go-dini izabrano je 56 žena, tj. 44,44%.6 Tih 56 žena izabrane da budu u zakonodavnom tijelu jedne vodeće Crkve su različitih pro�la i zanimanja: te-ologinje, sudije, univerizitetske profesorice, ped-agogice, odgajateljice, domaćice, historičarke, članice njemačkog parlamenta, socijalne rad-nice, direktorice škola, studentice, doktorice medicine, ekonomistice, biolozi, gradonačelnice, ministrice i PR-menadžerice. Čitajući njihove bi-ogra�je vidi se da je Protestantska crkva uvidjela da je raznovrsnost bogatstvo i sinergija prednost.

    Na čelu zakonodavnog tijela Protestantske crkve u Njemačkoj se od 2003. godine nalazi žena gosp. Barbara Rinke, koju je nakon iste-ka mandata od šest godina naslijedila također žena Katrin Göring-Eckardt. Sa perspektive modela sekularne države, zanimljivo je napo-menuti da je gosp. Göring-Eckardt po školskoj spremi teologinja, a po zanimanju političarka stranke Zelenih (Bündnis 90/Die Grünen) i za-mjenica predsjednika njemačkog Parlamenta (Bundestag). Znači, istovremeno je u vodećoj funkciji državnog zakonodavnog tijela kao i za-konodavnog tijela jedne Crkve.7 Čitajući njezinu biogra�ju, vidi se koliko je kombinacija „svjetsk-og“ i „vjerskog“ angažmana jedne žene korisna za zajednicu, naime, ona se zalaže za prava ma-jke i novorođenčeta, zaštitu omladine i porodice, promovisanje kršćanskih vrijednosti, povećanje ekološke svijesti i širenje modernog feminizma.8

    Pri administrativnom tijelu Protestantske crkve Kirchenamt ima odjeljenje za jednake mogućnosti (Referat für Chancengleichheit), koje se isključivo bavi poboljšanjem saradnje između muškaraca i žena unutar Protestantske crkve. Ovo odjeljenje sebi daje za zadatak, između os-talog, da otkriva individualnu i strukturalnu diskriminaciju, podržava mjere za povećanje

    5 Kirchenrat [Savjet protestantske Crkve u Njemačkoj] http://www.ekd.de/ekd_kirchen/rat/rat_der_ekd.html, pristupljeno 21.12.20116 Synode [Zakonodavno tijelo Protestantske crkve u Njemačkoj] http://www.ekd.de/synode/synode11/synode11mitglieder.html, pristupljeno 21.12.20117 Web-stranica njemačkog Parlamenta (Bundestag) http://www.bundestag.de/bundestag/abgeordnete17/biogra�en/G/goering_eckardt_katrin.html,pristupljeno 23.12.20118 Web-stranica Katrin Göring-Eckardthttp://goering-eckardt.de/ueber-mich.html, pristupljeno 23.12.2011

    jednake uposlenosti muškaraca i žena i prati društvene razvitke po pitanju rodnih tema. U ovom odjeljenju radi osam uposlenika od ko-jih je 50% žena i 50% muškaraca.9 Jedan od ak-tivnosti navedenih je na primjer dodjela nagrade za izvanredan doktorski rad, promocija knjiga koje govore o liderskim sposobnostima žene, iz-java za medije o osuđivanju nasilja nad ženama, te održavanje posebne molitve za svjetsko prven-stvo ženskog fudbala.10

    Pored zvanične Protestantske crkve (EKD), postoje organizacije koje su povezane sa Crkvom i isključivo se bave ženom protestantkinjom u Njemačkoj, kao na primjer Evangelische Frauen in Deutschland.11 One vide svoj zadatak da ojačaju vezu žene protestantkinje sa Crkvom, politikom i društvom sa ciljem da se glas protestantkinje čuje u svim sferama života u Njemačkoj. Ponuđene i realizovane aktivnosti su učešća u istraživačkim projektima, publikacije o ženi vjernici u Crkvi, društvu i politici, ekumenski i međureligijski di-jalog, jednogodišnji studij feminističke teologije, predavanja odnosno razgovori o raznovrsnim temama žene vjernice, umrežavanje sa drugim domaćim i inostranim crkvenim i političkim organizacijama itd. Uz to nude savjetovalište o prenatalnoj diagnostici, bio- i gentehnologiji i ostalim društvenim izazovima. Trenutna pred-sjednica ovog udruženja Ilse Falk, koja je pre-

    9 Referat für Chancengerechtigkeit [Odjeljenje za ravnopravnost u mogućnostima] http://www.ekd.de/kirchenamt/chancengerech-tigkeit.html,pristupljeno 23.12.201110 Referat für Chancengerechtigkeit [Odjeljenje za ravnopravnost u mogućnostima] http://www.ekd.de/kirchenamt/chancengerech-tigkeit.html,pristupljeno 23.12.201111 Evangelische Frauen in Deutschland [Protestantske žene u Njemačkoj]http://www.evangelischefrauen-deutschland.de/, pris-tupljeno 22.12.2011

    Na čelu zakonodavnog tijela Pro-testantske crkve u Njemačkoj se od 2003. godine nalazi žena gosp. Bar-bara Rinke, koju je nakon isteka mandata od šest godina naslijedila također žena Katrin Göring-Eckar-dt. Sa perspektive modela sekularne države, zanimljivo je napomenuti, da je gosp. Göring-Eckardt po školskoj spremi teologinja, a po zanimanju političarka stranke Zelenih (Bün-dnis 90/Die Grünen) i zamjenica predsjednika njemačkog Parlamenta (Bundestag). Znači, istovremeno je u vodećoj funkciji državnog zako-nodavnog tijela kao i zakonodavnog tijela jedne Crkve.

  • 38 Novi Muallim • zima 2011. • god. XII • br. 48

    thodno bila zamjenica parlamentarne frakcije Kršćansko-demokratske Unije (CDU), kaže da kršćanke moraju preuzeti odgovornost i da je Crkva nezamisliva bez učešća žene.12

    Zašto uključiti žene?

    Najčitaniji i najutjecajniji njemački maga-zin „Spiegel“ (Ogledalo) napravio je 2008. go-dine posebno izdanje o ženi sa naslovnicom „Das starke Geschlecht. Was Frauen erfolgreich macht“ (Jak spol. Šta ženu čini uspješnom).13 Prikazane su uspješne žene ukljućujući i vjer-nice u političkom, ekonomskom, naučnom, društvenom i privatnom životu, a to potkrijeplje-no statističkim podacima. Isčitavajući raznovrsne izvještaje o uspjehu žena različitih pro�la, dolazi se do zaključka da su osobine, kvaliteti i kapacite-ti žena potcijenjeni, a tamo gdje im je ponuđeno i dopušteno da se dokažu, dale su veliki doprinos. Karakteristike koje su nabrojane su: želja za ob-razovanjem i kontunuiranom dokvali�kacijom; konsekventnost; odlučnost; instinkt da sasluša, suosjeća i majčinski zaštiti; kao majka naučila

    12 Web-stranica krovne organizacije protestantskih žena u Njemačkoj http://www.evangelischefrauen-deutschland.de/presse/aktuell, pristupljeno 21.12.201113 Spiegel Special. Das Starke Geschlecht. Was Frauen erfolgreich macht.1/2008.

    je da organizuje vrijeme i zadatke; samostalna; ne podliježe tako lahko korupciji nego se radije umrežava sa drugim ženama i koristi snagu sin-ergije; konstruktivno i pozitivno razmišljanje; zračenje energijom i vitalnošću; otvorenost pre-ma drugima i drugačijim pristupima; i najzad, žena je naučila u borbi za svoja prava da pomoću oštrog razuma, znanja i rezultata ubijedi one koji su sumnjali. Tako je i citirana Shirin Ebadi (Spiegel Special, 2008: 77): „Kada si ubijeđena da ideš pravim putem, nikada se nećeš umoriti da nastaviš tim putem.“

    Umjesto zaključka: „Podijeljena moć je dupla moć“

    Ovaj kratki pregled o statusu žene u vjers-kim zajednicama u Njemačkoj, tj. Protestantska i Katolička crkva ukazuju da se podrazumijeva ak-tivna participacija žene u zakonodavnim, admin-istrativnim, nadzornim i savjetodavnim tijelima. Zanimljivo je istaći pod aspketom sekularnog uređenja da ima zapažen broj žena vjernica koje su uposlene u državnim funkcijama, te aktivne u političkim strankama i istovremeno učestvuju u vjerskim zajednicama na odlučujućim funkci-jama. Žena vjernica u Njemačkoj je izgleda us-pjela da ukaže na svoje potrebe, a vodeće vjerske zajednice su iskoristile potencijal i kapacitet žene.

    املـوجـز

    دور املرأة في الطوائف الدينية في أملانيا

    أ. جوادا شوشكو

    يقدم املقال مقارنة قصيرة ونظرة على مشاركة املرأة املتدينة إذ تظهر الكنيستان في أكبر مؤسستني دينيتني في أملانيا. في الفاعلة املرأة أن مشاركة والبروتستانتية، الكاثوليكية عمل املؤسسة الدينية أمر طبيعي. فبينما توظف الكنيسة الكاثوليكية ٢٠٠٠٠ امرأة وراهبة، فإن الكنيسة البروتستانتية تعطي للمرأة والرجل حقوقا ومشاركة متساوية في األجهزة التشريعية والتنفيذية واإلدارية واالستشارية. إن الغرض من مؤسساتهن نشاطات في املؤمنات مشاركة على االطالع البوسنة في اإلسالمية املشيخة نشجع أن هو الدينية والهرسك على إفساح اجملال أمام النساء املسلمات لإلسهام

    والعمل داخل األجهزة الرئيسة.

    Summary

    THE ROLE OF WOMEN IN THE

    RELIGIOUS COMMUNITIES OF GERMANY

    Dževada ŠUŠKO

    The text offers a short comparative insight into participa-

    tion of religious women in two largest religious institu-

    tions in Germany. Catholic and Protestant churches in

    Germany show that active participation of women in the

    works of religious community is essential. The Catholic

    Church employs 20. 000 of women, that is nuns, whereas

    the Protestant Church in its legislative, executive, ad-

    ministrative and consulting bodies gives equal rights of

    membership. The intention of this article is to initiate the

    movement that would bring about employment and par-

    ticipation of a larger number of women within the main

    bodies of the Islamic Community of Bosnia and Herze-

    govina.