of 79/79
UKŁAD NERWOWY NARZĄDY ZMYSŁÓW

UKŁAD NERWOWY NARZĄDY ZMYSŁÓW · 2020. 3. 26. · I- Nervus olfactorius- węchowy II- Nervus Opticus - wzrokowy III- Nervus Oculomotorius - okoruchowy IV- Nervus Trochlearis -

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of UKŁAD NERWOWY NARZĄDY ZMYSŁÓW · 2020. 3. 26. · I- Nervus olfactorius- węchowy II- Nervus...

  • UKŁAD NERWOWYNARZĄDY ZMYSŁÓW

  • MÓZGOWIE - ENCEPHALON

    Jest częścią ośrodkowego układu nerwowego położoną wewnątrz jamy czaszki.

    Składa się z pięciu części:

    - kresomózgowie

    - międzymózgowie

    - śródmózgowie

    - tyłomózgowie wtórne

    - rdzeniomózgowie

  • KRESOMÓZGOWIE

    Składa się z:- dwóch półkul mózgu oddzielonych od

    siebie przez szczelinę podłużną mózgu, w głębi której znajduje się ciało modzelowate łączące obie półkule.

    Każda półkula składa się:- kory mózgu – jest to istota szarazbudowana z komórek nerwowych i tworzy zewnętrzną warstwę półkuli

    - istoty białej – utworzona jest przez wypustki komórek nerwowych i znajduje się wewnątrz półkuli

    - jąder kresomózgowia- komory bocznej – znajdującej się wewnątrz półkuli

  • KRESOMÓZGOWIE

    W korze mózgu rozróżnia się płaty, które są od siebie oddzielone bruzdami:

    - płat czołowy

    - płat ciemieniowy

    - płat skroniowy

    - płat potyliczny

    - wyspa

    - płat limbiczny

  • KRESOMÓZGOWIE

    ośrodki korowe - części kory kontrolujące określone czynności ustroju

    - ośrodek korowy ruchu –płat czołowy (zakręt przedśrodkowy), w nim zaczynają się drogi, od których zależą ruchy dowolne przeciwległej połowy ciała

    - ośrodek korowy czucia –płat ciemieniowy (zakręt zaśrodkowy), odbiera wrażenia czuciowe z przeciwległej połowy ciała, w nim kończą się drogi czuciowe

    - ośrodek korowy wzroku –płat potyliczny

    - ośrodek korowy słuchu –płat skroniowy

  • MIĘDZYMÓZGOWIE

    Wzgórze – na jego powierzchni dolnej uwypuklają się – ciało kolankowate przyśrodkowe i ciało kolankowate boczne

    Podwzgórze – czynnościowo dzielimy na część wzrokową, guzową i suteczkową przysadka mózgowa (hypophysis cerebri)

    Komora trzecia – ventriculus tertius, jest to szczelina ograniczona po bokach przez wzgórze i podwzgórze

    Szyszynka (corpus pineale)

  • MIĘDZYMÓZGOWIE

  • MIĘDZYMÓZGOWIE

    - podkorowy ośrodek czucia – wzgórze -przyjmuje wrażenia czuciowe z różnych części ciała i przekazuje je do ośrodków korowych. - podkorowy ośrodek wzroku - ciało kolankowate boczne

    - podkorowy ośrodek słuchu – ciało kolankowate przyśrodkowe

    Przekazują one wrażenia wzroku i słuchu do ośrodków korowych

  • PODWZGÓRZE

    - podkorowy ośrodek układu autonomicznego(część przednia podwzgórza związana z układem przywspółczulnym a część tylna z układem współczulnym);kieruje on czynnościami wegetatywnymi ustroju:

    -termoregulacja -regulacja pobierania pokarmu i wody(ośrodek głodu i pragnienia) -regulacja czynności płciowych -emocje -regulacja snu i czuwania

  • MIĘDZYMÓZGOWIE

  • ŚRÓDMÓZGOWIE

    Część brzuszna:- konary mózgu (nakrywka i odnogi mózgu)- dół międzykonarowy

    Część grzbietowa: - blaszka czworacza (lamina tecti):

    a) wzgórki górne - podkorowy ośrodek wzroku

    b) wzgórki dolne - podkorowy ośrodek słuchu

    wodociąg mózgu (aquaeductus cerebri) jest to wąski kanał, łączący komorę trzecią z komorą czwartą

  • TYŁOMÓZGOWIE WTÓRNE

    Most (pons)

    Móżdżek (cerebellum), który składa się z- robaka (vermis)- półkul móżdżku (hemispherium cerebelli)

  • Czynność móżdżku:

    - utrzymanie równowagi (istnieje ścisłe powiązanie z narządem równowagi)

    - utrzymywanie napięcia mięśni szkieletowych, od których zależy postawa ciała

    - koordynacja ruchowa

  • RDZENIOMÓZGOWIE

    rdzeń przedłużony (medulla oblongata), który ku górze łączy się z mostem, a ku dołowi przechodzi w rdzeń kręgowy.

    Na powierzchni brzusznejposiada dwie wyniosłości zwane piramidami utworzone przez włókna drogi korowo-rdzeniowej. Powierzchnia grzbietowa stanowi dno komory czwartej.

  • PIEŃ MÓZGU

    śródmózgowie

    most

    rdzeń przedłużony

    W pniu mózgu znajdują się:

    - jądra nerwów czaszkowych od III – XII

    - ośrodek krążenia i oddychania /leżą w tworze siatkowatym rdzenia przedłużonego/

    - drogi korowo-rdzeniowe /piramidowe/ - są to drogi świadomych ruchów dowolnych

    - drogi czucia powierzchownego i głębokiego

  • RDZEŃ KRĘGOWY – MEDULLA SPINALIS

    Leży w kanale kręgowym

    Jest przedłużeniem rdzenia przedłużonego i kończy się na wysokości II kręgu lędźwiowego przechodząc w nić końcową sięgającą do II kręgu guzicznego

    Wyróżniamy część szyjną, piersiową, lędźwiową, krzyżową i guziczną rdzenia kręgowego

    Z bruzd bocznych rdzenia wychodzą korzenie przednie /ruchowe/ i tylne/czuciowe/ tworzące nerwy rdzeniowe /31 par/

    Korzenie n.rdzeniowych otaczające w kanale krzyżowym nić końcową tworzą wraz z nią tzw. koński ogon

  • RDZEŃ KRĘGOWY

    Budowa wewnętrzna:

    - istota biała – położona obwodowo i w niej znajdują się drogi nerwowe biegnące z mózgowia do rdzenia lub odwrotnie

    - istota szara – położona centralnie, otacza kanał środkowy i tworzy węższy róg tylny /mieszczą się komórki czuciowe/, z których wychodzą korzenie tylne, szerszy róg przedni /mieszczą się komórki ruchowe/, z których wychodzą korzenie przednie oraz róg boczny w odcinku piersiowym /C8 – L2/ zawierający komórki współczulne, w odcinku krzyżowym /S2 – S4/ leżą komórki przywspółczulne

  • OPONY MÓZGOWIA – MENINGES ENCEPHALI

    opona twarda (dura mater) opona pajęcza (arachnoidea) opona miękka (pia mater)

    Przestrzenie pomiędzy oponami:- przestrzeń podtwardówkowa - między oponą twardą a pajęczą- przestrzeń podpajęczynówkowa - między oponą pajęczą a oponą miękką

    Przestrzeń ta miejscami się rozszerza wytwarzając zbiorniki podpajęczynówkowe /zbiornik móżdżkowo-rdzeniowy, mostowo-rdzeniowy/ i wypełniona jest płynem mózgowo-rdzeniowym

  • OPONA TWARDA

    Położona jest najbardziej zewnętrznie i przylega do wewnętrznej powierzchni czaszki

    Składa się z dwóch blaszek, które przylegają do siebie z wyjątkiem zatok żylnych:

    - blaszki zewnętrznej, która przylega do kości czaszki i pełni funkcję okostnej

    - blaszki wewnętrznej, włóknistej, która wytwarza wypustki:

  • OPONY MÓZGOWIA – MENINGES ENCEPHALI

    opona twarda opona pajęcza opona miękka

    Przestrzenie pomiędzy oponami:

    - przestrzeń podtwardówkowa -między oponą twardą a pajęczą

    - przestrzeń podpajęczynówkowa -między oponą pajęczą a oponą miękką

  • OPONA PAJĘCZA I MIĘKKA

    Opona pajęcza - przezroczysta, cienka błona osłaniająca całe mózgowie. Nie ma naczyń krwionośnych.

    Wytwarza ziarnistości pajęczynówki, które wnikają do światła zatok opony twardej. Przez nie następuje filtracja i odpływ płynu mózgowo-rdzeniowego

    Opona miękka otacza naczynia krwionośne zaopatrujące mózgowie w krew. Przylega bezpośrednio do mózgowia, wnika do wszystkich jego zagłębień i do komór mózgu wraz z naczyniami tworząc sploty naczyniówkowe komór.

  • PŁYN MÓZGOWO-RDZENIOWY –LIQUOR CEREBROSPINALIS

    Jest bezbarwną, przejrzystą cieczą,

    wypełnia przestrzeń podpajęczynówkową

    Miejscem wytwarzania płynu są sploty naczyniówkowe komór

    Ilość płynu w warunkach prawidłowych wynosi 130 – 150ml. Dobowa objętość wytwarzanego płynu wynosi ok. 550ml

  • KOMORY MÓZGOWIA

    Komora boczna

    Komora trzecia

    Komora czwarta

  • KOMORA TRZECIA

    Jest to szczelinowata przestrzeń leżąca w płaszczyźnie pośrodkowej w międzymózgowiu.

    Jej ścianę boczną tworzą przyśrodkowe powierzchnie wzgórza i podwzgórza

    Z komorami bocznymi łączy się za pośrednictwem parzystego otworu międzykomorowego

    Z komorą czwartą łączy się za pomocą wodociągu mózgu – jest to wąski kanał leżący w śródmózgowiu

  • KOMORA CZWARTA Leży w tyłomózgowiu wtórnym i

    rdzeniomózgowiu, ku dołowi przechodzi w kanał środkowy rdzenia przedłużonego a ten przedłuża się w kanał środkowy rdzenia kręgowego

    Dno komory tworzy powierzchnia grzbietowa mostu i rdzenia przedłużonego tzw. dół równoległoboczny

    Strop utworzony jest głównie przez móżdżek i znajdują się w nim trzy otwory: nieparzysty otwór pośrodkowy i parzyste otwory boczne, poprzez które komora komunikuje się z przestrzenią podpajęczynówkową mózgowia i rdzenia kręgowego

  • KRĄŻENIE PŁYNU MÓZGOWO-RDZENIOWEGO

    sploty naczyniówkowe komór mózgu pod wpływem różnicy ciśnienia płyn z

    komór bocznych przez otwory międzykomorowe przepływa do

    komory trzeciej, a z niej przez wodociąg mózgu do

    komory czwartej; Z komory czwartej mała ilość płynu odpływa do

    kanału środkowego rdzenia kręgowego,

    większość odpływa poprzez otwór pośrodkowy i otwory boczne w stropie komory czwartej do

    zbiornika móżdżkowo-rdzeniowego i do całej przestrzeni podpajęczynówkowej mózgowia i rdzenia kręgowego

    ziarnistości pajęczynówki zatoki żylne opony twardej

  • PŁYN MÓZGOWO-RDZENIOWY

    Czynność płynu mózgowo-rdzeniowego:

    - spełnia rolę ochronną tworząc poduszkę płynową dookoła mózgowia i rdzenia kręgowego; zabezpiecza je przed urazami mechanicznymi

    - reguluje ciśnienie wewnątrzczaszkowe

    - odprowadza nadmiar ciepła- odżywia mózgowie i odprowadza produkty przemiany materii

  • UNACZYNIENIE MÓZGOWIA

    tętnice szyjne wewnętrzne, które odchodzą od tętnic szyjnych wspólnych i zaopatrują w krew korę półkul mózgu z wyjątkiem płata potylicznego

    tętnice kręgowe, które pochodzą od tętnic podobojczykowych i zaopatrują w krew pień mózgu, wzgórzomózgowie, móżdżek i płat potyliczny

    Połączenie układu tętnic szyjnych i tętnic kręgowych tworzy u podstawy mózgowia tzw. koło tętnicze mózgu

  • UNACZYNIENIE TĘTNICZE

    Aorta

    Tętnica szyjna wspólna(a. carotis communis)

    Tętnica szyjna wewnętrzna(a. carotis interna)

    Tętnica podobojczykowa(a. subclavia)

    Tętnica kręgowa(a. vertebralis)

  • KOŁO TĘTNICZE MÓZGU Tętnice kręgowe - tętnica

    podstawna mostu - tętnice mózgu tylne (a. cerebri posterior)

    Tętnice łączące tylne

    Tętnica szyjna wewnętrzna – tętnica mózgu środkowa(a. cerebri media)

    Tętnica mózgu przednia(a. cerebri anterior)

    Tętnica łącząca przednia (a. communicans anterior)

  • ODPROWADZENIE KRWI ŻYLNEJ

  • ODPROWADZENIE KRWI ŻYLNEJ

    Zatoka esowata

    Żyła szyjna wewnętrzna (v. jugularis interna)

    Żyła ramienno-głowowa (v. brachiocephalica)

    Żyła główna górna (v. cava superior)

    Przedsionek prawy serca (atrium dextrum cordis)

  • ODPROWADZENIE KRWI ŻYLNEJ

  • UKŁAD NERWOWY OBWODOWY

    Składa się z dwóch odrębnych układów

    - somatycznego (łączy OUN z narządami)

    - autonomicznego (koordynuje czynność narządów wewnętrznych)

    Układ somatyczny nerwami czuciowymi doprowadza bodźce z eksteroreceptorów i proprioreceptorów do ośrodków mózgowia, a nerwami ruchowymi prowadzi bodźce ruchowe z korowych ośrodków ruchowych do mięśni poprzecznie prążkowanych

  • UKŁAD SOMATYCZNY

    Składa się z:

    - nerwów czaszkowych

    - nerwów rdzeniowych

    Nerwy te maja charakter: ruchowy

    czuciowy

    mieszany (włókna ruchowe, czuciowe i autonomiczne)

    Unerwia ruchowo mięśnie poprzecznie prążkowane oraz czuciowo skórę

  • OBWODOWY UKŁAD NERWOWY

    Komórki nerwowe mieszczą się w pniu mózgu (jądra 12 par nerwów czaszkowych); wypustki tych komórek nerwowych biegną tworząc 12 par nerwów czaszkowych

    Komórki nerwowe mieszczą się w rdzeniu kręgowym (rogi przednie– komórki ruchowe, rogi tylne– komórki czuciowe); wypustki tych komórek nerwowych po wyjściu z rdzenia tworzą 31 par nerwów rdzeniowych

  • NERW RDZENIOWY – NERVUS SPINALIS

    Składa się:

    - korzenia tylnego /grzbietowego/ o charakterze czuciowym

    - korzenia przedniego /brzusznego/ o charakterze ruchowym

    Oba korzenie łączą się tworząc nerw rdzeniowy /ruchowo-czuciowy/ i przez otwór międzykręgowy opuszcza kanał kręgowy i następnie dzieli się na gałąź przednią /brzuszną/ i tylną

    /grzbietową/

    Wyróżniamy:

    - 8 nerwów szyjnych ,12 nerwów piersiowych, 5 nerwów lędźwiowych, 5 nerwów krzyżowych i 1 nerw guziczny

  • SPLOTY NERWOWE

    Wyróżniamy:

    - splot szyjny – plexus cervicalis

    - splot ramienny – plexus brachialis

    - nerwy międzyżebrowe – nervi

    intercostales

    - splot lędźwiowy – plexus lumbalis

    - splot krzyżowy – plexus sacralis

  • SPLOT SZYJNY – PLEXUS CERVICALIS

    Powstaje z gałęzi brzusznych nerwów rdzeniowych (C1-C4).

    Leży w okolicy bocznej szyi na mięśniach głębokich, pod mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym

    Unerwia mięśnie i skórę szyi

  • NERW PRZEPONOWY- Nervus phrenicus

    Najdłuższym nerwem jest nerw przeponowy –ruchowo unerwia przeponę

  • SPLOT RAMIENNY –PLEXUS BRACHIALIS

    Powstaje z gałęzi brzusznych nerwów rdzeniowych (C5-Th1)

    Dzieli się na:- część nadobojczykową- część podobojczykową

    Część nadobojczykowa leży w trójkącie bocznym szyi

    Nerwy tej części unerwiają mięśnie obręczy kończyny górnej oraz powierzchowne mięsnie grzbietu i klatki piersiowej

  • SPLOT RAMIENNY

    Część podobojczykowa leży w jamie pachowej; tworzy pęczki:

    Pęczek boczny- nerw mięśniowo-skórny- korzeń boczny nerwu pośrodkowego

    Pęczek przyśrodkowy- korzeń przyśrodkowy nerwu pośrodkowego

    - nerw łokciowy

    Pęczek tylny- nerw pachowy- nerw promieniowy

  • NERWY MIĘDZYŻEBROWE – NERVI INTERCOSTALES

    Gałęzie brzuszne nerwów rdzeniowych (Th1-Th12) nie tworzą splotów i nazywane są nerwamimiędzyżebrowymi

    Leżąc w przestrzeniach międzyżebrowych razem z naczyniami tworzą triadę międzyżebrową.

    Unerwiają mięśnie międzyżebrowe i mięśnie brzucha

  • SPLOT LĘDŹWIOWY – PLEXUS LUMBALIS

    Powstaje z gałęzi brzusznych nerwów rdzeniowych (L1-L4). Leży wewnątrz mięśnia lędźwiowego większego

    Unerwia mięśnie obręczy i kończyny dolnej oraz mięśnie brzucha (gałęzie krótkie)

    Największymi nerwami są:

    - nerw udowy- unerwia mięśnie przedniej grupy uda

    - n. zasłonowy– unerwia mięśnie grupy przyśrodkowej uda

  • SPLOT KRZYŻOWY – PLEXUS SACRALIS

    Powstaje z gałęzi brzusznych nerwów rdzeniowych (L5-Co1)

    Leży w miednicy mniejszej na powierzchni miednicznej kości krzyżowej

    Unerwia mięśnie obręczy kończyny dolnej, tylną grupę mięsni uda oraz mięsnie podudzia i stopy

    Największym nerwem tego splotu jest nerw kulszowy

  • NERW KULSZOWY –NERVUS ISCHIADICUS

    nerw piszczelowy nerw strzałkowy wspólny

    Nerw piszczelowy unerwia grupę tylną mięśni uda, podudzia i mięśnie stopy

    Nerw strzałkowy wspólny dzieli się na:

    - nerw strzałkowy powierzchowny – unerwia grupę boczną mięśni podudzia

    - nerw strzałkowy głęboki –unerwia grupę przednią mięśni podudzia

  • I- Nervus olfactorius- węchowy

    II- Nervus Opticus - wzrokowy

    III- Nervus Oculomotorius - okoruchowy

    IV- Nervus Trochlearis - bloczkowy

    V1- Nervus Ophthalmicus- oczny

    V2- Nervus Maxillaris- szczękowy

    V3- Nervus Mandibularis- żuchwowy

    VI- Nervus Abducens- odwodzący

    VII- Nervus Facialis- twarzowy

    VIII- Nervus Vestibulocochlearis- przedsionkowo-ślimakowy

    IX- Nervus Glossopharyngeus- językowo-gardłowy

    X- Nervus Vagus- błędny

    XI- Nervus Accessorius- dodatkowy

    XII- Nervus Hypoglossus- podjęzykowy

    NERWY CZASZKOWE

  • UKŁAD AUTONOMICZNY

    Reguluje pracę narządów wewnętrznych; działa niezależnie od naszej woli

    Kieruje czynnościami związanymi z trawieniem, oddychaniem, przemianą materii itp.

    Dzieli się na dwie części działające względem siebie antagonistycznie:- część współczulną- część przywspółczulną

    Unerwia mięśnie gładkie, mięsień sercowy i gruczoły

  • UKŁAD WSPÓŁCZULNY

    Komórki nerwowe- odcinek piersiowy rdzenia kręgowego-rogi boczne (C8-L2)- jądro pośrednio-boczne

    Wypustki tych komórek biegną z korzeniami brzusznymi razem z nerwami rdzeniowymi opuszczają kanał kręgowy; odłączają się i dochodzą do zwojów współczulnych leżących po obu stronach kręgosłupa, połączonych włóknami międzyzwojowymi; tworzą pień współczulny

  • UKŁAD PRZYWSPÓŁCZULNY

    Komórki nerwowe mieszczą się w:

    - mózgowiu – w jądrach nerwów czaszkowych

    - w odcinku krzyżowym rdzenia kręgowego (S2-S4) w istocie szarej pośredniej - jądro krzyżowe przywspółczulne

  • NARZĄDY ZMYSŁÓW

    Węchu

    Smaku

    Czucia

    Wzroku

    Słuchu

    Równowagi

  • Narząd wzroku

    Oko (oculus)- gałka oczna (bulbus oculi)- nerw wzrokowy (nervus opticus)

    Narządy dodatkowe (organa oculi accessoria)- mięśnie gałki ocznej- aparat ochronny:

    powieki spojówka narząd łzowy

  • Gałka oczna – bulbus oculi

    Ściana- błona zewnętrzna –włóknista- środkowa – naczyniowa- wewnętrzna – nerwowa

    Komory (wypełnione cieczą wodnistą):- przednia- tylna

    Soczewka

    Ciało szkliste

  • BŁONA WŁÓKNISTA

    Rogówka - przezroczysta, silnie załamujaca światło, o dużym promieniu krzywizny

    Twardówka - większa część błony włóknistej, przechodzi z tyłu w pochewkę nerwu wzrokowego

  • Błona naczyniowa –tunica vasculosa bulbi

    Naczyniówka – chorioideawyściela twardówkę od wewnątrz, odżywia siatkówkę

    Ciało rzęskowe – corpus ciliare

    Tęczówka - iris

  • Ciało rzęskowe

    Wyrostki rzęskowe (processus ciliares) tworzące wieniec rzęskowy (corona ciliaris)

    Włókna obwódkowe

    W bocznej części (przy rogówce) leży mięsień rzęskowy

  • Mięsień rzęskowy

    Skurcze m. rzęskowego powodują zmiany kształtu soczewki i adaptację oka do widzenia ostrego z bliska lub z daleka –akomodacja

    Skurcze m. rzęskowego wspomagają aktywne przemieszczanie cieczy wodnistej do zatoki żylnej twardówki

  • Tęczówka - iris

    Przednia część błony naczyniowej

    Zawiera centralny otwór – źrenica (pupilla)

    Zawiera dwa mięśnie regulujące dopływ światła do wnętrza oka (adaptacja)

  • Siatkówka - retina

    Część przednia – ślepa

    Część tylna –światłoczuła (wzrokowa)

  • Siatkówka – budowa

    Zawiera neurony drogi wzrokowej

    Komórki zmysłowe posiadają wypustki:- czopki- pręciki

  • Siatkówka – budowa

    Delikatna błona luźno przyciśnięta do naczyniówki

    Histologicznie wyróżnia się 10 warstw- warstwa światłoczuła przylega do naczyniówki,- warstwa włókien nerwowych od strony ciała szklistego

  • Siatkówka – część światłoczuła

    Barwa różowa

    Plamka ślepa – 1.5 mm do środka i do góry od bieguna tylnego gałki, barwy białej – tarcza nerwu wzrokowego

    Plamka żółta (macula lutea) z dołkiem środkowym (fovea centralis)

  • Soczewka - lens

    Twór przejrzysty, dwuwypukły, sprężysty

    Silnie załamuje światło

    Pomiędzy tęczówką a ciałem szklistym zawieszona na włóknach obwódkowych ciała rzęskowego

    Rola – skupianie promieni świetlnych i kierowanie ich na plamkę żółtą

  • Ciało szkliste – corpus vitreum

    Przezroczysta, bezbarwna masa

    Konsystencja galaretowata

    Położona do tyłu od soczewki

    Rola- utrzymywanie ciśnienia śródocznego- przyciska siatkówkę do naczyniówki- jest elementem układu optycznego

  • Powieki - palpebrae

    Budowa, warstwy:- skóra- cz. powiekowa m. okrężnego oka- tarczka i gruczoły tarczkowe- spojówka

    Mięśnie związane z powieką:- mięsień tarczkowy górny lub dolny (unerwienie współczulne)- m. dźwigacz powieki górnej (n.III)- m. okrężny oka (n.VII)

  • Spojówka – tunica conjunctiva

    Delikatna błona śluzowa wyściełająca wewnętrzną powierzchnię powiek oraz powierzchnię przednią gałki ocznej

    Przejście spojówki gałkowej w powiekową tworzy tzw. sklepienie spojówki

    Całość powierzchni tworzy tzw. worek spojówkowy

    Rola: chroni gałkę, zmniejsza tarcie, zawiera gruczoły

  • Narząd łzowy – apparatus lacrimalis

    Gruczoł łzowy (glandula lacrimalis)

    Drogi odprowadzające:- kanaliki łzowe- woreczek łzowy- przewód nosowo-łzowy

  • Mięśnie zewnętrzne gałki ocznej

    Mięsień prosty- przyśrodkowy – m. rectus medialis- boczny – m. rectus lateralis- górny – m. rectus superior- dolny – m. rectus inferior

    Mięsień skośny- górny – m. obliquus superior- dolny – m. obliquus inferior

    Mięsień dźwigacz powieki górnejm. levator palpebrae superioris

    Mięsień oczodołowy – m. orbitalis

  • NARZĄD PRZEDSIONKOWO-ŚLIMAKOWY

    Jest narządem zmysłowym położonym w kości skroniowej (części skalistej),służącym do odbioru dźwięków i informacji o położeniu ciała i zmianach położenia głowy

    Składa się z:

    - ucha zewnętrznego

    - ucha środkowego

    - ucha wewnętrznego- zawiera narząd słuchu i równowagi

    Ucho zewnętrzne i środkowe należą wyłącznie do narządu słuchu i służą do przewodzenia fal dźwiękowych

  • UCHO (AURIS) ZEWNĘTRZNE

    Składa się z:

    - małżowiny usznej –boczna powierzchnia małżowiny jest wklęsła i bogato wymodelowana

    - przewód słuchowy zewnętrzny służy do przewodzenia fal dźwiękowych; jego koniec zamknięty jest błoną bębenkową

  • UCHO ŚRODKOWE Składa się z:

    - jama bębenkowa leżąca w kości skroniowej, zawierająca kosteczki słuchowe (młoteczek, kowadełko, strzemiączko – służące do przewodzenia fali akustycznej)- błona bębenkowa- trąbka słuchowa-łącząca jamę bębenkową z gardłem- jama sutkowa i komórki sutkowe położone do tyłu od jamy bębenkowej

  • UCHO WEWNĘTRZNE

    Składa się z:

    - błędnika kostnego

    - błędnika błoniastego- znajdującego się w błędniku kostnym

    Pomiędzy błędnikiem kostnym, a błoniastym zawarta jest przestrzeń przychłonkowa wypełniona przychłonką (perilympha)

    Wewnątrz błędnika błoniastego znajduje się śródchłonka (endolympha)

  • BŁĘDNIK KOSTNY Składa się z:

    - przedsionka – tu znajdują się wejścia do kanałów półkolistych oraz do ślimaka.

    - ślimaka łączącego się od przodu z przedsionkiem i zawierający kanał spiralny ślimaka- trzech kanałów półkolistych, łączących się z przedsionkiem od tyłu; ustawionych w trzech prostopadłych płaszczyznach- przewód słuchowywewnętrzny

  • BŁĘDNIK KOSTNY

    Na bocznej ścianie przedsionka znajduje się- okienko owalne (przedsionka) zamknięte przez podstawę strzemiączka- okienko okrągłe (ślimaka) zamknięte błoną bębenkową wtórną

  • BŁĘDNIK BŁONIASTY

    woreczek i łagiewka -zawierają plamki pokryte nabłonkiem zmysłowym odpowiadającym za równowagę statyczną

    przewody półkoliste –z grzebieniami bańkowymi pokrytymi nabłonkiem zmysłowym odpowiadającym za równowagę kinetyczną

    przewód ślimakowy, w którym mieści się narząd spiralny odbierający drgania i przetwarzający je na impulsy nerwowe

  • Droga impulsu dzwiękowego

    Środowisko zewnętrzne (fala dźwiękowa) Otwór słuchowy zewnętrzny Przewód słuchowy zewnętrzny Błona bębenkowa (impuls mechaniczny) Młoteczek Kowadełko Strzemiączko – okienko przedsionka Przychłonka Błędnik błoniasty (przewód ślimakowy) Śródchłonka Narząd spiralny (impuls nerwowy) Nerw ślimakowy (część nerwu VIII) … ośrodek słuchu – płat skroniowy