Udruإ¾enje skleroze multipleks Crne Gore - Podgoricaudruzenjemult oboljenje centralnog nervnog sistema

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Udruإ¾enje skleroze multipleks Crne Gore - Podgoricaudruzenjemult oboljenje centralnog nervnog...

  • Udruženje skleroze multipleks Crne Gore - Podgorica

    ZBORNIK RADOVA UDRUŽENJA SKLEROZE MULTIPLEKS MULTIPLA SKLEROZA I PSIHOLOŠKO-FIZIČKI SPEKTI

    Mijenjamo Sve

    Zbornik radova 27.maj, Svjetski dan borbe protiv skleroze multipleks

    1

  • Udruženje skleroze multipleks Crne Gore - Podgorica

    UDRUŽENJE SKLEROZE MULTIPLEKS – PODGORICA

    e-mail : friendlyhand@t-com.me

    ZBORNIK SU FINANSIRALI Bayer Schering Pharma

    ul.4.jula 60 81000 Podgorica

    Tel/Fax. +382 20 622 071

    ALKALOID dsd PODGORICA

    Tel/fax: 020-246-207

    GLAVNA I ODGOVORNA UREDNICA Mr Andrijana Nikolić

    GRAFIČKI DIZAJN I PRIPREMA Mr Andrijana Nikolić

    ŠTAMPA

    AP PRINT Podgorica

    IZDANJE

    300 primjeraka

    Zbornik radova

    27.maj, Svjetski dan borbe protiv skleroze multipleks 2

  • Udruženje skleroze multipleks Crne Gore - Podgorica

    RIJEČ UREDNICE

    Poštovani, Obilježavajući 27. maj, Svjetski dan borbe protiv skleroze multipleks , u prilici smo

    da sumiramo rezultate prošle godine. Naše Udruženje multiple skleroze Crne Gore od septembra prošle godine godine

    realizuje projekat „Pomoć u kući“ u dvije opštine-Podgorica i Bijelo Polje. Projekat je namijenjen osobama sa multiplom sklerozom koje su polupokretne ili nepokretne, starije životne dobi i uglavnom su same. Zahvaljujući ovom projektu, njihovi korisnici imaju besplatan tretman lične higijene do završavanja kućanskih poslova i nabavke namirnica od strane osobe koja u ime Udruženja obavlja ovaj humani posao. Tokom protekle i dijelom ove godine, mnogi su bili u prilici da posjete naše seminare u Podgorici, Beranama, Budvi i Kotoru, na temu stresa i osnaživanja ličnosti. Ove seminare ćemo održati i u opštinama Nikšić, Bar i Bijelo Polje. Takođe, s ponosom ističem da smo u Beranama osnovali Opštinsko udruženje skleroze multipleks,koje će uspješno, kao i bjelopoljsko, voditi gospođa Lidija Guberinić.

    Ovim putem zahvaljujem lokalnoj samoupravi opštine Bijelo Polje i opštine Berane na trudu i zalaganju da zajedno sa nama prepoznaju potrebe osoba sa sklerozom multipleks i pomognu u podizanju društvene svijesti i podršci nama-kao Udruženju, koje je za nepune dvije godine svoga rada postalo servis potreba oboljelih od skleroze multipleks.

    Iako ste čekali na subvencije u željezničkom i autobuskom prevozu, koje smo uspjeli ostvariti još prošle godine, njihova realizacija je kasnila zbog jedinstvenog modela njihovog priznanja od strane peronskih službenika. Sad, na vašoj članskoj karti postoje tri pečata:pečat Udruženja, pečat Željezničkog prevoza i pečat Udruženja drumskih prevoznika. Skrećem vam pažnju da na šalterima Željeznice pokažete poleđinu članske karte, jer su vaše subvencije u iznosu od 75 % utvrđene na osnovu Putničke tarife(obavezna na svakom šalteru) od tačke 28.02. do tačke 28.08. Poznavajući ove tačke iz knjižice Putničke tarife olakšaćete službeniku na šalteru izdavanje subvencionirane karte.

    Što se tiče drumskog prevoza, vaša subvencija je 100%. Uz ovaj Zbornik radova dobićete i spisak autobuskih prevoznika koji vam uz pečat na poleđini članske karte obezbjeđuju povlasticu, kao što ćete dobiti i opštine u kojima vam slijedi oslobođenje od plaćanja peronske karte.

    Uz sve navedeno, nadam se da će vam ovaj Zbornik donijeti nova saznanja i savjete, kao i proširiti znanja o sklerozi multipleks, koja će zahvaljujući naporima stručnjaka iz čitavog svijeta, uskoro, oslabiti na svom intezitetu.

    Srdačan pozdrav

    mr Andrijana Nikolić, izvršni direktor Udruženja skleroze multipleks Crne Gore

    Zbornik radova 27.maj, Svjetski dan borbe protiv skleroze multipleks

    3

  • Udruženje skleroze multipleks Crne Gore - Podgorica

    DIJAGNOZA MULTIPLE SKLEROZE Multipla skleroza (MS) je autoimuno, inflamatorno, demijelinizaciono, hronično

    oboljenje centralnog nervnog sistema (CNS–a) sa degenerativnim diseminiranim promjenama bijele mase mozga i kičmene moždine.

    U multiploj sklerozi, mijelin je greškom napadnut od strane vlastitih ćelija imunog sistema. Imuni sistem se normalno sastoji od ćelija koje uklanjaju debris i bore se protiv virusa ili drugih stranih materija. Ćelije imunog sistema počinju uništavati (demijelinizacija), kao da postoji strani uzročnik koji uzrokuje inflamaciju. Obzirom da je mijelin odgovoran za brzu transmisiju nervnih impulsa, sve dok je svaki nerv pokriven mijelinom, poruke koje se prenose putem nervnih impulsa, zahtijevaju malu količinu energije, putuju veoma brzo i stižu korektno na određenu destinaciju. Kada dođe do oštećenja mijelina, poruke se ne prenose efikasno.

    Transmisija može da potraje duže, te se pokreti javljaju usporeno ili su nekoordinisani ili dolazi do poremećaja senzibiliteta. U početku nervna vlakna mogu biti izliječena, te mogu imati prvobitnu funkciju. Međutim, što vrijeme više prolazi sve veći broj vlakana biva oštećen te može doći do njihovog potpunog prekida. Kada dođe jednom do prekida nervnog vlakna. Njegova funkcija je ireverzibilno izgubljena.

    Osnovna patoanatomska promjena u MS je ognjište demijelinizacije (plague). Karakteristike ovih lezija su multiplost i različita starost. Predilekciona mjesta gdje se plakovi najčešće javljaju su periventrikularno u i na periferiji cerebralnih girusa. U područjima mozga gdje se razvija inflamacija zahvaćeno je otprilike milion nervnih vlakana. Kada se inflamacija smiri, na datom mjestu se formira ožiljak, plak, tj. lezija. Po prisustvu mnogobrojnih ožiljaka MS je i dobila ime – multiple sclerosis, što znači „mnogobrojni ožiljci“.

    Kliničko tok Multiple skleroze dijeli se na nekoliko kategorija, prema neurološkim simptomima i vremenu njihovog razvitka. Klasifikacija u odnosu na tok iz 2000. dijeli bolest na četiri (4) kategorije: pogoršanje/poboljšanje, sekundarno progresivna MS, primarno progresivna i progresivna MS sa fazama pogoršanja.

    Najčešći simptomi i sindromi, koji se sreću kod pacijenata sa MS su: oštećenje vida (akutni optički neuritis), okulomotorni simptomi (nistagmus, intranuklearna oftalmoplegija, paraliza konjugovanog pogleda), spastička slabost (gubitak motorne kontrole, prisustvo patološki pojačanih mišićnih refleksa i ekstrenzornog plantarnog odgovora), cerebralni znaci (poremećaji održavanja ravnoteže, intencioni tremor, dismetrija, dysarthria), nestabilnost pokreta glave i trupa, smetnje senzibilitetas parastezije, bockanja, žickanja, peckanja, a rjeđe kao utrnulost. Parastezije mogu biti bolne i iritirajuće, neugodne senzacije, Lhermitteov fenomen.

    Javljaju se kongnitivni simptomi, slabost koncentracije, smanjena brzina mentalnog procesiranja i verbalnog učenja, emocionalna labilnost, depresija, umor, iscrpljenost bolovi, disfunkcija mokraćnog mjehura, poremećaji stolice, disfunkcije autonomnog nervnog sistema, seksualna disfunkcija, paraksizmalni sindromi distonični spazmi, tic douloureux, epizodične parastezije i epileptični napadi, afazija, homonimna hemlianopsija, apraksija, distonija, facijalne miokimije, mioklonusi tipova, te horeoatetoza.

    Dijagnoza multiple skleroze implicira pažljivo posmatranje pacijenta u toku više mjeseci ili čak i godina, prije nego što se odbace svi alternativni poremećaji i oboljenja i postigne dovoljno povjerenja u dijagnozu MS. Medicina danas ulazi u eru tzv. „sa agresivnog tretmana“, koji počinje svega nekoliko dana nakon pojave bolesti. Sa stanovišta pacijenta, rana dijagnoza je poželjna, pod uslovom da je tačna, i tada su terapijske opcije dozvoljene. Međutim, nakon postavljanja dijagnoze MS–a, ne smije prestati kritično razmišljanje o alternativnim dijagnozama.

    Zbornik radova 27.maj, Svjetski dan borbe protiv skleroze multipleks

    4

  • Udruženje skleroze multipleks Crne Gore - Podgorica

    Dijagnostički kriteriji oslanjaju se na kliničke simptome i laboratorijska testiranja. KLINIČKI SIMPTOMI Klinički simptomi su veoma varijabilni i kombinovani, a sastoje se od: motorne

    slabosti, parastezija, oštećenja vida, nistagmusa, dizartrije, intencionog tremora, ataksije, poremećaja dubokog senzibiliteta, disfunkcije mokraćnog mjehura, parapareze i psihičkih promjena u smislu alteracije emocionalnog odgovora. Dijagnostičku teškoću nerijetko predstavlja dugi period latencije (1 do 10 godina ili duže) između manjih inicijalnih simptoma i težih rekurentnih. U većini slučajeva inicijalne kliničke manifestacije se u potpunosti ili djelimično poprave, i nakon varijabilnog intervala, dolazi do pojave istih abnormalnosti ili novih, zavisno od zasićenosti dijela nervnog sistema. U današnje vrijeme terapija koje modificiraju MS, stavlja se povećani naglasak na preciznu dijagnozu koje se uspostavlja znatno ranije. Ne postoji jedinstven test koji je krucijalan, pa se dijagnoza opširno uspostavlja na predloženoj istoriji i neurološkom pregledu, dosljednim demografskim profilom i laboratorijskim podacima koji podržavaju sve to.

    Uprkos tome što sam klinički kriterij može biti sasvim dovoljan, većina pacijenata se podvrgavaju određenim parakliničkim testovima da bi isključili druge bolesti i p