The NGO Handbook - .v¥n ‘» c³ t»« xa x°a hn. M»™t s»‘ h»c gi£ xc ‘»‹nh t»• ch»©c phi ch­nh ph»§ qu»‘c

  • View
    216

  • Download
    3

Embed Size (px)

Text of The NGO Handbook - .v¥n ‘» c³ t»« xa x°a hn. M»™t...

  • - 1 -

    S tay T CHC PHI CHNH PH

    The NGO Handbook

    n phm ca Chng trnh Thng tin Quc t

    B Ngoi giao Hoa K, nm 2012

  • - 2 -

    Ton vn n phm ny c trn Internet ti a ch: http://iipdigital.usembassy.gov/st/english/publication/2012/09/20120907135600.html (ting Anh) http://photos.state.gov/libraries/vietnam/8621/translations/doc-ngo-handbook.pdf (ting Vit)

    S tay T CHC PHI CHNH PH i nt v tc gi

    Hilary Binder-Aviles, chuyn gia t vn cao cp ca Mosaica l ch bin cun s tay ny. Mosaica l Trung tm Pht trin Phi li nhun v a nguyn, l mt t chc xy dng nng lc, phi li nhun v a vn ha, cung cp cc cng c cho cc t chc phi chnh ph nhm xy dng cc cng ng v x hi cng bng, ha nhp v thnh vng. Trong 20 nm qua, Mosaica thc hin o to v h tr trong cc lnh vc nh thnh lp t chc phi chnh ph, qun l v lp k hoch chng trnh/t chc, nh gi, qun tr, quyn gp, tuyn truyn vn ng v t chc cng ng. Mosaica c cam kt c bit vi cc nhm h tr v i din cho i tng dn chng khng c ting ni mnh m khi lp chnh sch v phn b ngun lc.

    Ba Binder-Aviles c nhiu kinh nghim lam vic vi cc t chc phi chnh ph c tr s ti M do nhng ngi t nn va ngi nhp c t chu Phi, ng Nam , M Latinh va th gii Rp thanh lp. Ba thuc y cng tc lp k hoch va xy dng lin minh cho cc t chc phi chnh ph ca Iraq, Yemen va Ai Cp. Binder-Aviles c bng c nhn v khoa hc chnh tr ti trng Wellesley va bng thc s chuyn nganh chnh sch cng ca trng Quan ly Nha nc John F. Kennedy ti i hc Harvard. Trong cun s tay nay cn c s ng gp ca Emily Gantz McKay sng lp vin ca Mosaica va Ph Ch tch Hila Berl. H a ra nhng y kin phan hi, nhng nhn thc ca ngi trong cuc, va cc v d da trn nhiu thp k kinh nghim lam vic vi cc t chc phi chnh ph ti M va nhng ni c xung t, bao gm Trung ng, Nam T c, Pakistan va Afghanistan.

    (nh do tc gi cung cp)

  • - 3 -

    NI DUNG Bn bao gi nhn thy mt vn v mun lm mt iu g gii

    quyt n? Cu tr li hn l c. Cc trng hc, s cnh st, cc c quan phc li ca chnh ph, nh th v gia nh khng gii quyt vn . Trong khi li c nhng ngi khc c cng mi quan tm ging bn v mun lm mt iu g . l l do ti sao bn mun thnh lp mt t chc phi chnh ph, hay cn gi l NGO. Cun s tay ny s hng dn bn cc bc thnh

    lp v iu hnh mt t chc phi chnh ph.

    Mt cch thc mnh m mang li thay i

    Thnh lp v duy tr t chc phi chnh ph

    Cc gi tr, tm nhn v s mnh

    Lp k hoch, nh gi v qun l

    [4] [8] [16] [24]

    Hi ng qun tr Cng ng tham gia v c trao quyn hnh ng

    Quan h vi cc NGO khc v vi chnh ph

    Cc nh ti tr: Qu ti tr, doanh nghip v c nhn

    [36] [48] [56] [64]

    Cc ti liu tham kho

    [74]

    Gii thiu 1 2 3

    4 5 6 7

  • - 4 -

    Gii thiu: MT CCH THC MNH M MANG LI S THAY I

    Cc t chc phi chnh ph tuyn truyn vn ng v nhiu vn v c th l mt cch thc mnh m on kt mi ngi v mang li s thay i. ( 2000-2012 PhotoSpin, Inc.)

  • - 5 -

    Cc t chc phi chnh ph (NGOs) vn ng ng h nhn quyn va bao v mi trng, pht trin lnh o thanh nin, hot ng nhm chm dt bo lc i vi ph n va tr em, h tr ngi ngho va nhiu hn th na. Thanh lp t chc phi chnh ph c th la mt cch thc mnh m mang li s thay i.

    NGOs cc t chc phi chnh ph hot ng c lp vi chnh ph v khu vc doanh nghip. Nhim v ca cc t chc nay la thuc y li ch ca ngi dn ni chung va phc v cng ch ch khng phai to ra li nhun hoc v li ch ca mt nhm nh cc c nhn. Tnh c lp cho php cc t chc nay gim st hot ng ca chnh ph va tuyn truyn vn ng v s tin b. Cc t chc phi chnh ph nu c chnh ph va khu vc doanh nghip tn trng c th giup ha giai xung t hay tm kim cc giai php cho cc mi quan tm chung. Cui cng, s c lp vi chnh ph, cc ang phi chnh tr va cc t chc tn gio cho php cc t chc nay c mt tm nhn chung cho cng ng ca h. Cc t chc phi chnh ph huy ng cc tnh nguyn vin v cc ngun lc khc nhm t c tm nhn ca h.

    D bn ang c y nh thanh lp, thanh lp, hay dn dt mt t chc phi chnh ph trong nhiu nm, th bn u la mt phn trong phong trao toan cu ca nhng ngi dng n lc mnh m ca mnh to nn thay i. Trong vai thp k qua, cc t chc phi chnh ph i tin phong trong cc phong trao x hi ln nhm cai thin cuc sng ngi dn. S lng cc t chc phi chnh ph cc nn dn ch mi ni pht trin nhanh chng trong nhng thp k qua. nhng ni nh cc nc cng ha thuc Lin X c, cc t chc phi chnh ph ang giup xy dng cc th ch dn ch va cung cp mng li an sinh cho ngi ngho va nhng ngi d b tn thng.

    Thut ng t chc phi chnh ph c Lin Hp Quc s dng ln u tin sau Chin tranh Th gii Th hai ni v cc t chc t nhn giup han gn nhng vt thng chin tranh hang triu ngi khng ni nng ta, tr em m ci va t l tht nghip cao. Tuy nhin, khi nim v vic cng dn t chc hot ng cc vn c t xa xa hn. Mt s hc gia xc

    nh t chc phi chnh ph quc t u tin l T chc chng bun n l quc t c thanh lp vao nm 1839.

    Ngay nay, Lin Hp Quc ghi nhn c khoang 40.000 t chc phi chnh ph quc t, va hang triu t chc hot ng cc quc gia. C nhiu loi t chc phi chnh ph khc nhau. Mt s t chc ln, a quc gia, trong khi nhng t chc khc la nhng nhm nh hot ng ti cc lang x. Mt s t chc hng mc tiu vao cc vn va lnh vc c th nh ph n, thanh nin, mi trng, nhn quyn, gio dc hoc sc khe. Cc t chc khc tp trung vao nhiu vn va a lnh vc.

    Cho d lnh vc hoc phm vi hot ng ca h la g i chng na, th mi t chc phi chnh ph u tn ti nhm lm cho cuc sng ca ngi dn tt hn hoc giai quyt mt vn x hi. Hu ht cc t chc phi chnh ph c thanh lp bi nhng ngi c tm huyt vi cng ng hoc s nghip ca mnh. Tuy nhin, thnh lp v vn hnh mt t chc phi chnh ph th am m thi cha . Cn phai c kin thc, k nng, ngun lc va cc mi quan h. Cng cn phai c thi gian, lp k hoch, s kin nhn va linh hot.

    Cun s tay nay cung cp mt khun kh xy dng mt t chc phi chnh ph hiu qua va bn vng. T cc trang sch nay, bn s c c cc thng tin v cch xy dng cc thanh phn ct li ca mt t chc phi chnh ph cc gi tr, tm nhn, s mnh va cc chng trnh va nhng gi y v cch thc hin. Chung ti cng s nu ra cc mi quan h khc nhau ma bn cn vi cng ng ma bn phc v, vi cc i tc, cc nha tai tr ca bn, chnh ph va cc bn lin quan khc. Trong cun s tay nay, chung ti s trnh bay cc thng l tt nht v vic vn hanh mt t chc phi chnh ph va a ra t vn v cch ngn nga va giai quyt nhng thch thc chung ma t chc phi chnh ph ca bn c th gp phai.

    Sau cng, cun s tay nay s giup bn xy dng mt t chc phi chnh ph hp php, minh bch va c trch nhim, y la nhng phm cht cn thit cho t chc phi chnh ph ca bn hot ng hiu qu.

  • - 6 -

    Tnh hp php

    Khi mt t chc phi chnh ph c xem la hp php, cng chung s tin rng n giai quyt c nhu cu trong x hi va cc thanh vin ca t chc t nhu cu x hi ln trn li ch c nhn ca h. Trc khi hi ban thn Lam th nao duy tr t chc phi chnh ph ca chung ta?, bn cn phai tra li nhng cu hi Chung ta c hp php khng? va T chc phi chnh ph ca chung ta c xng ng tn ti khng?. Mt t chc phi chnh ph xng ng tn ti khi n c mt s mnh r rang va ph hp, tp trung vao vic p ng nhu cu thit yu ca cng ng hoc x hi. Tuy nhin, c s mnh tt la cha . hp php, mt t chc phi chnh ph cng phai c quan tr tt, vn hanh tt va c hiu qua.

    Mt t chc phi chnh ph do mt c nhn kim sot s khng c xem la hp php. Nu ngi iu hnh mt t chc m t khi tham kho kin ca nhng ngi khc th c nhn c th t li ch c nhn ca mnh ln trn li ch ca cng chung. Nu khng c s lnh o va quan ly tch cc ca mt s c nhn th s khng c s kim sot va i trng quyn lc ngn chn vic s dng sai hoc lm dng cc ngun lc ca t chc phi chnh ph. Mt t chc phi chnh ph cn c mt i ng lnh o a dng, y l nhng ngi ly kin ca cc

    bn lin quan am bao rng t chc ca h phc v li ch cho cng ng.

    Trch nhim gii trnh

    V t chc phi chnh ph hot ng cng ch nn cn phai c trch nhim giai trnh trc cng chung. C th la t chc phai tra li cho cc bn lin quan ca mnh: cc nha tai tr, cc thanh vin, i tc, nhng ngi bn phc v, cng ng ni bn hot ng v cc t chc phi chnh ph khc.

    Cc bn lin quan khc nhau c cc k vng khc nhau. Cc nha tai tr ca bn mong mun tin ca h s c s dng ung mc ch, c qun l tt v c dung p ng cc mc ch ca d n. Nhng ngi bn phc v mong i c c s giup cho cc nhu cu ca h va mong c i x mt cch tn trng. Cc i tc k vng bn s trung thc va thc hin nhng iu cam kt. y ch la mt vai v d. Cc t chc phi chnh ph cn phai tham gia va lng nghe cc bn lin quan khc nhau hiu c cc k vng ca h. T chc phi chnh ph ca bn t nht phai c trch nhim giai trnh v:

    S mnh: S mnh ca mt t chc phi chnh ph giai thch s tn ti ca n. chnh la li ha cng khai ca bn v nhng g bn lam va s khc bit ma bn to ra trn th gii. T chc phi chnh ph gi li ha ca mnh vi cng chung bng cch gi vng s mnh ca mnh.

    Cc kt qua: Ch thc hin cc d n va cc hot ng thi cha . Mt t chc phi chnh ph phai t c cc kt qua c th trong vic cai thin cuc sng ca nhng ngi ma n phc v.

    Quan tr tt: T chc phi chnh ph ca bn phai c hi ng quan tr tnh nguyn thc hin cng tc quan tr t chc mt cch c o c va c hiu qua. Quan tr la tp hp cc hot ng m qua hi ng qun tr a ra nh hng va gim st t chc va cc hot ng ca t chc.

    Trch nhim tai chnh: T chc phi chnh ph ca bn phai am bao rng nhng ng gp nhn c phai c dng thuc y s mnh

    GHI NH

    Khng ai s hu t chc phi chnh ph Trong cun s tay ny, chng ti cp n t t chc phi chnh ph ca bn. Vi t ny, chng ti mun ni rng l t chc phi chnh ph m bn l thnh vin. T chc phi chnh ph khng phi l ti sn ca mt ai . N phc v cng ch v phi gm mt nhm ngi phc v v long tin ca cng chng. y thng thng l hi ng qun tr. Cc t chc phi chnh ph do mt c nhn kim sot, khng phi gii trnh trc hi ng qun tr hoc cc bn lin quan khc s khng c xem l hp php v s khng nhn c nhng s h tr cn thit duy tr t chc.

  • - 7 -

    ch khng phai v li ch ca cc c nhn c th. Trong vai tr quan tr ca mnh, hi ng quan tr thc hin gim st tai chnh i vi t chc phi chnh ph. T chc phi chnh ph ca bn chu trch nhim giai trnh nh th nao? Thng th, cc t chc phi chnh ph ch c trch nhim giai trnh vi nhng ngi gy qu va cc nha tai tr ch khng phai cc cng ng ca h. Tt nhin cc nha tai tr yu cu bn phai bo co cho h, trong khi cng ng ca bn th khng. nhiu nc, cc b nganh ca chnh ph ph trch cng tc gim st cc t chc phi chnh ph yu cu phai c bo co thng nin. Nhng cc t chc phi chnh ph chu trch nhim vi cng ng m h phc v nh th no? H thc hin iu bng cch t chc cc cuc hp cng ng, thc hin kho st