TEORIA ZACHOWANIA KONSUMENTA Aneta Żurawińska

  • View
    45

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

TEORIA ZACHOWANIA KONSUMENTA Aneta Żurawińska. Na podstawie książki M. Blauga „Metodologia” (rozdział VI). Ocena teorii ekonomicznej. Określenie „sytuacji problemowej”, co do której przypuszcza się, że teoria ma być jej rozwiązaniem Ustalenie, co prognozuje teoria - PowerPoint PPT Presentation

Text of TEORIA ZACHOWANIA KONSUMENTA Aneta Żurawińska

  • TEORIA ZACHOWANIA KONSUMENTAAneta urawiskaNa podstawie ksiki M. Blauga Metodologia (rozdzia VI)

  • Ocena teorii ekonomicznejOkrelenie sytuacji problemowej, co do ktrej przypuszcza si, e teoria ma by jej rozwizaniemUstalenie, co prognozuje teoriaPrba oszacowania wiarygodnoci prognoz teorii

  • Ocena teorii ekonomicznejTeorie naukowe mog by poprawnie ocenione jedynie w kategoriach konkurencyjnych hipotez.

    Metodologia:nie dostarcza adnych absolutnych standardw, do ktrych powinny si dostosowywa wszystkie teorieoferuje jedynie kryteria, dziki ktrym teorie mog zosta uznane za mniej lub bardziej obiecujce

    Ktra spord wszystkich konkurencyjnych teorii ma najwiksze szanse przeycia?

  • Prawo popytuIlo dowolnego dobra, na jak zgasza popyt konsument, zmienia si odwrotnie ni jego cena wyraona w pienidzu.

    Uwaga: Krzywe popytu nie s moliwe do bezporedniego zaobserwowania; to, co daje si zarejestrowa, to jedynie pojedynczy punkt na krzywej popytu rynkowego na pewne dobro.

  • Prawo popytuCzy prawo popytu jest prawem?Prawo dobrze potwierdzone uniwersalne zwizki pomidzy zdarzeniami lub klasami zdarze wywnioskowanymi ze sprawdzonych niezalenie warunkw pocztkowychJakiego typu jest to prawo:prawo deterministyczneprawo statyczneprawo przyczynowe

  • Charakterystyka prawa popytuprawo deterministyczne uchwytna empirycznie regularno, nie dopuszczajca adnych wyjtkwprawo statystyczne opisuje zachowania na rynku i zachodzi z prawdopodobiestwem bliskim, lecz w adnym wypadku nie rwnym, jednociprawo przyczynowe prawo, ktre wyjania dziaania ludzkie w kategoriach powodw, pragnie i przekona racjonalnych jednostek ludzkich, tworzcych mechanizm przyczynowy wicy ze sob spadek ceny i wzrost iloci dobra, na ktr zgaszany jest popyt

  • Efekt Giffena i VeblenaDwa przypadki szczeglne: tzw. efekt Giffena oraz efekt Veblena. Efekt Giffena - dotyczy niektrych dbr niszego rzdu. W przypadku tych dbr wzrost ceny powoduje wzrost popytu na nie - konsument nie moe sobie ju pozwoli na zakup adnego innego dobra, std kupuje wycznie dobro Giffena.Efekt Veblena (efekt snoba) - dotyczy produktw luksusowych. Wzrost ceny tych dbr powoduje wzrost popytu - s chtniej nabywane przez okrelon grup osb, chcc si w ten sposb wyrni spord innych.

  • Krzywa popytu (efekt Giffena/Veblena)W przypadku efektu Giffena i efektu Veblena krzywa popytu ma odwrotne nachylenie ni w przypadku dbr zwyczajnych.

  • Zaoenie o staoci dochodu realnegoCeny wszystkich dbr cile zwizanych z dobrem bdcym przedmiotem analizy zmieniaj si odwrotnie do ceny tego dobra tak, aby zrekompensowa konsumentowi kad zamian jego realnego dochodu spowodowan t zmian ceny.Krzywa popytu powinna mie nachylenie ujemne.Krzywa taka nie zostaa nigdy zaobserwowana (jestemy jedynie w stanie zaobserwowa punkty na krzywej popytu ale przy zaoeniu staoci dochodu nominalnego)

    Wada: unikanie problemu efekt dochodowy zmiany ceny stanowi tak samo integraln cz zachowania konsumenta jak efekt substytucyjnyUwaga: Dopki interesujemy si wielkoci cakowitej zmiany popytu, bdc wynikiem danej zmiany ceny, musimy mierzy zarwno efekt dochodowy, jak i efekt substytucyjny.

  • Efekt dochodowy i efekt substytucyjnyEFEKT DOCHODOWY - W przypadku, gdy cena dobra spada oczekujemy, e konsument zakupi wiksz jego ilo (bdzie mg pozwoli sobie na zakup wikszej iloci dobra).EFEKT SUBSTYTUCYJNY - Gdy cena dobra spada, moe doj do "przesunicia" zakupw z obecnie relatywnie droszych substytutw na towar, ktrego cena zostaa obniona.

    Teoria ta stanowi obecnie przykad, w jaki sposb otrzyma minimum wynikw z minimum zaoe

  • Teoria obojtnociKoncepcja obojtnoci zakada porwnywanie parami koszykw dbr rnicych si od siebie w nieskoczenie maym stopniu.W rzeczywistoci aparat krzywych obojtnoci nie pomaga nam wcale przewidzie, ktre krzywe popytu maj raczej ujemne, a nie dodatnie nachylenie.Nie jestemy w stanie bezporednio zaobserwowa ani efektu substytucyjnego, ani efektu dochodowego, nie potrafimy ich take zmierzy i miary jednego doda do miary drugiego, aby przewidzie cakowit zmian wielkoci popytu.

  • Teoria ujawnionej preferencji (TUP)oczyszczenie teorii wyboru konsumenta z resztek uytecznociograniczenie do opcjonalnych porwna sum wartociFundamentalne twierdzenie teorii konsumenta (uoglnione prawo popytu):Jeeli konsumenci wol wicej ni mniej dbr i w kadej sytuacji budetowej wybieraj jeden zbir cile okrelonych dbr, a take zachowuj si spjnie przy okazji nastpnych wyborw, kupi mniej dobra, ktrego cena wzrosa, jeliby tylko kupili wicej tego dobra w sytuacji, kiedy wzrosyby ich dochody.

  • Teoria ujawnionej preferencji (TUP)Zalety TUP:zawiera wszystkie moliwe do zaobserwowania wnioski z teorii obojtnociwyprowadza preferencje konsumentw z ich ujawnionego zachowania, a nie odwrotnieefekt dochodowy w TUP jest w zasadzie mierzalny, poniewa stanowi zmian dochodu o wysokoci umoliwiajcej ponowny zakup koszyka dbr nabywanego pocztkowo

  • Teoria ujawnionej preferencji (TUP)Wady TUP:nie jestemy w stanie z gry przewidzie, czy wielko popytu na dobro zmieni si odwrotnie do ceny o ile nie posiadamy wstpnej informacji o poziomie dochodowej elastycznoci popytu na towar (w oparciu o fundamentalne twierdzenie teorii konsumpcji) niewielka zdolno do prognozowania popytuteoria ta zajmuje si wyborami pojedynczego konsumenta, podczas gdy pomiary i testy hipotez dotyczcych popytu odnosz si zasadniczo do zachowa rynkowych

  • Teoria ujawnionej preferencji (TUP)Dalszy rozwj TUP daleko posunite zaksjomatyzowanie logiczne rozrnienie pomidzy zaoeniami a wnioskami znika w doskonale zaksjomatyzowanej teoriiOkrelenie wyboru jako racjonalny, oznacza w ramach TUP, e konsument woli wicej ni mniej, a jego wybory s spjne i przechodnieTUP i teoria uytecznoci s logicznie rwnowane

  • Empiryczna analiza popytuCzysto pragmatyczny charakter wikszoci prac Ignorowanie problemu agregowania popytu indywidualnego w zbiorowe zachowanie popytoweTeoria zachowania konsumenta nie dostarcza idealnego sposobu przeprowadzania eksperymentw sucych analizie popytu.Nacisk kadziony na szacowanie ni na testowanieSkupienie si gwnie na efektach substytucyjnych zmiany cen zamiast na dochodowych

  • Empiryczna analiza popytuW oparciu o wiadectwo faktw empirycznych, nie jest moliwe odrzucenie czystej teorii zachowania konsumenta Ujemne nachylenie krzywych popytu nie moe zosta uznane za powszechnie obowizujc bez dokonania empirycznego pomiaru elastycznoci dochodowychBrak odpowiedzi na pytanie, w jaki sposb zmiany podziau dochodw wpywaj na przecitne zachowanie pojedynczych konsumentw, uniemoliwia konstrukcj teorii popytu konsumenta nadajc si do zastosowania empirycznego

  • Teoria cech LancasteraKonsumenci nie ceni dbr ze wzgldu na nie same, lecz raczej ze wzgldu na ich usugi.Usugi te (cechy) s obiektywnie mierzalne i takie same dla wszystkich konsumentw. czc si w staych proporcjach tworz pojedyncze dobro. Dobra te s z kolei czone w koszyki dziaa konsumpcyjnych.Element osobisty wyboru konsumenta - wybr dokonywany pomidzy niezmiennymi wektorami cech przyjmujcymi posta rnicych si od siebie koszykw dbr.

  • Teoria cech LancasteraKonsumenci - podmioty maksymalizujce funkcje transformacji, ktra opisuje uyteczno czerpan dziki przeksztacaniu konkretnego zestawu cech w konkretny zestaw dbr.

    Gwny wniosek: Punkty rwnowagi konsumentw zwykle odpowiadaj rozwizaniom brzegowym dla wikszoci wymiarw, w ktrych dokonywany jest wybr.

  • Teoria cech LancasteraTeoria ta pomaga wyjani:substytucyjno i komplementarnodecyzje o wyborze zawodudecyzje o lokacie majtkurol reklamy jako narzdzia uatwiajcego wprowadzanie na rynek nowych dbr

  • Teoria cech LancasteraZaoenie o staoci proporcji przy produkcji cech - zbyt daleko idce uproszczenieJeli dobra maj rnice je cechy, to kade moe by dobrem Giffena przy dowolnym poziomie dochodu, jeeli posiada przewag danej cechy na ktr popyt zosta nasycony

  • PodsumowanieW przypadku teorii zachowania konsumenta sytuacj problemow jest pytanie o kierunek nachylenia rynkowej krzywej popytu na dobro. Istnieje wiele podej i teorii zachowania konsumenta, jednak adna z nich nie daje penej odpowiedzi na powysze pytanieMetodologia nie daje odpowiedzi, czy dana teoria odniesie sukces