Sveuilite u Zagrebu Prirodoslovno-matematiki fakultet Geoloki

  • View
    224

  • Download
    4

Embed Size (px)

Text of Sveuilite u Zagrebu Prirodoslovno-matematiki fakultet Geoloki

  • I

    Sveuilite u Zagrebu Prirodoslovno-matematiki fakultet

    Geoloki odsjek

    NIKOLINA KUHARID

    DINAMIKA RASTA KRISTALA KALCITA U SIGOVINAMA

    Diplomski rad predloen Geolokom odsjeku

    Prirodoslovno-matematikog fakulteta Sveuilita u Zagrebu

    radi stjecanja akademskog stupnja magistra struke znanosti o okoliu

    Zagreb, 2015.

  • II

    Ovaj je diplomski rad izraen na Geoloko-paleontolokom zavodu, pod vodstvom izv. prof. Tihomira

    Marjanca, u sklopu Diplomskog studija biolokih znanosti na Prirodoslovno-matematikom fakultetu

    Sveuilita u Zagrebu.

  • III

    ZAHVALE

    eljela bih se zahvaliti svojoj obitelji, prijateljima i kolegama sa studija na pruenoj podrci tijekom

    studiranja.

    Zahvaljujem eljku Ituku na tehnikoj pomodi oko obrade uzorka.

    Zahvaljujem Dr. sc. Ljeki Marjanac na sakupljenom materijalu koji je koriten u izradi mog diplomskog

    rada.

    Veliko hvala BIUS-u i BIUS-ovcima, bez vas moje studiranje ne bi bilo isto.

    Na kraju elim uputiti posebnu zahvalu svojem mentoru izv. prof. dr. sc. Tihomiru Marjancu na

    usmjeravanju tijekom rada, svom strpljenju, savjetima i podrci.

  • IV

    SADRAJ

    1. UVOD ............................................................................................................................................... 1

    1.1. SIGOVINE I NJIHOVA OSNOVNA SVOJSTVA ............................................................................. 2

    1.1.1. DEFINICIJA I VRSTE SIGOVINA ......................................................................................... 2

    1.1.2. MEHANIZAM NASTAJANJA SIGOVINA ............................................................................. 3

    1.1.3. GRAA SIGOVINA ............................................................................................................ 4

    1.1.4. FAZE RASTA STALAKTITA ................................................................................................. 5

    1.1.5. PREKIDI RASTA ................................................................................................................. 5

    1.1.6. ODREIVANJE STAROSTI SIGOVINA ................................................................................ 6

    1.2. GRAA TERENA ....................................................................................................................... 8

    2. MATERIJAL I METODE ISTRAIVANJA .............................................................................................. 9

    2.1. SIGA ......................................................................................................................................... 9

    2.2. IZRADA ACETATNOG PREPARATA ........................................................................................... 9

    2.3. BOJANJE KARBONATA ........................................................................................................... 10

    2.4. MIKROSKOPIRANJE PREPARATA ............................................................................................ 11

    2.5. DIGITALIZACIJA I FOTOGRAFIRANJE PREPARATA .................................................................. 12

    2.6. IZRADA FOTO-MOZAIKA ........................................................................................................ 12

    2.7. MJERENJE .............................................................................................................................. 12

    3. REZULTATI...................................................................................................................................... 14

    3.1. MORFOLOGIJA STALAKTITA ................................................................................................... 14

    3.2. GRAA STALAKTITA ............................................................................................................... 14

    3.2.1. POPRENI PRESJEK ........................................................................................................ 14

    3.2.1.1. MIKROSTRUKTURA POPRENOG PRESJEKA .......................................................... 16

    3.2.1.2. IZMJERE POPRENOG PRESJEKA ........................................................................... 19

    3.2.2. UZDUNI PRESJEK .......................................................................................................... 22

    3.2.2.1. IKROSTRUKTURA UZDUNOG PRESJEKA ............................................................... 22

    3.2.2.2. IZMJERE UZDUNOG PRESJEKA ............................................................................. 26

    4. RASPRAVA...................................................................................................................................... 30

    4.1. MORFOLOGIJA SIGE ............................................................................................................... 30

    4.2. POPRENI PRESJEK ................................................................................................................ 31

    4.3. UZDUNI PRESJEK .................................................................................................................. 32

  • V

    4.4. USPOREDBA TEHNIKE ACETATNIH PREPARATA I IZRAVNOG MJERENJA .............................. 35

    4.5. STAROST SIGE ........................................................................................................................ 35

    5. ZAKLJUAK ..................................................................................................................................... 37

    6. LITERATURA ................................................................................................................................... 39

    7. PRILOZI........................................................................................................................................... 41

    7.1. PRILOG 1 ................................................................................................................................ 41

    7.2. PRILOG 2. ............................................................................................................................... 44

    7.3. IVOTOPIS .............................................................................................................................. 69

  • VI

    TEMELJNA DOKUMENTACIJSKA KARTICA

    Sveuilite u Zagrebu

    Prirodoslovno-matematiki fakultet

    Geoloki odsjek

    Diplomski rad

    DINAMIKA RASTA KRISTALA KALCITA U SIGOVINAMA

    NIKOLINA KUHARID

    Rad je izraen: Geoloko-paleontoloki zavod, Horvatovac 102a, 10000 Zagreb

    Saetak: U istraivanju je odreivana dinamika rasta kalcita na stalaktitu. Stalaktit je s lokacije Dubci

    na Omikoj Dinari, Hrvatska, a starost mu je procijenjena na najmanje donji pleistocen. Prvi

    puta je za istraivanje sigovine koriteno bojanje po Friedmanu. Metoda se pokazala korisna

    u razlikovanju mineralnog sastava, ali je metoda izravnog vizualnog mjerenja dala bolji uvid

    u grau sige. Takoer, siga je detaljno morfoloki opisana i interpretirani su paleoklimatski

    uvjeti u kojima je siga rasla. Uoeno je 14 razliitih klimatskih ciklusa u rastu i tri perioda

    troenja. Prisutna je pravilnost u izmjeni svijetlih lamina nastalih u klimi povoljnijoj za rast

    kalcita i tamnih lamina nastalih u klimi manje povoljnoj za rast kalcita.

    Kljune rijei: Dubci, Hrvatska, lamine, paleoklima, sigovina, stalaktit

    Rad sadri: 70 stranica, 19 slika, 3 tablice, 23 literaturni navod

    Jezik izvornika: Hrvatski

    Rad je pohranjen u: Sredinjoj geolokoj knjinici, Horvatovac 102a, 10000 Zagreb

    Mentor: Dr. sc. Tihomir Marjanac, izv. prof.

    Ocjenjivai: Dr. sc. Tihomir Marjanac, izv. prof.

    Dr. sc. Neven Boid, doc.

    Dr. sc. Marko Milia, doc.

    Mr. sc. Draen Kurtanjek, v. pred.

    Rad prihvaden: 27.02.2015.

  • VII

    BASIC DOCUMENTATION CARD

    University of Zagreb

    Faculty of Science

    Department of Geology

    Master of Science Thesis

    DYNAMICS OF CALCITE CRYSTAL GROWTH IN SPELEOTHEMS

    NIKOLINA KUHARID

    Thesis completed in: Horvatovac 102a, 10000 Zagreb

    Abstract: In this reaserch dinamics of calcite growth in stalactite was determinated. Stalactite from

    Dubci location on Omika Dinara, Croatia was used. The stalactite is at least lower

    Pleistocene in age. For the first time Friedman staining tehnique was used for the

    speleotheme research. The tehnique was shown useful for determining mineral

    composition of the sample, but direct visual mesuring of calcite generations proved

    superior for the structure determination. The speleotheme was also morphologicly

    described and paleoclimatic conditions of its growth were interpretated. Alltogether 14

    different climatological cycles were determenated in stalactite growth and three layer-

    bounding erosion surfaces. There is regularity in distribution of white laminae characteristic

    for climate more suitable for calcite growth and dark laminate characteristic for climate less

    suitable for calcite growth.

    Keywords: Croatia, Dubci, laminae, paleoclimate, speleotheme, stalactite

    Thesis contains: 70 pages, 19 figures, 3 tables, 23 references

    Original in: Croatian

    Thesis deposited in: Central geological library, Horvatovac 102a, 10000 Zagreb

    Supervisor: Dr. Tihomir Marjanac, Assoc. Prof.

    Reviewers: Dr. sc. Tihomir Marjanac, Assoc. Prof.

    Dr. sc. Neven Boid, Assoc. Prof.

    Dr. sc. Marko Milia, Assoc. Prof.

Recommended

View more >