STUDI KEANEKARAGAMAN MOLUSKA DI KAWASAN HUTAN MANGROVE Keanekaragaman Moluska Dikawasan Hutan Mangrove

Embed Size (px)

Text of STUDI KEANEKARAGAMAN MOLUSKA DI KAWASAN HUTAN MANGROVE Keanekaragaman Moluska Dikawasan Hutan...

  • STUDI KEANEKARAGAMAN MOLUSKA DI KAWASAN

    HUTAN MANGROVE PANTAI CENGKRONG KABUPATEN

    TRENGGALEK DIKEMBANGKAN SEBAGAI SUMBER

    BELAJAR BIOLOGI

    SKRIPSI

    Oleh :

    VETI RIZKY TOSIYANA

    NIM: 201510070311009

    PROGRAM STUDI PENDIDIKAN BIOLOGI

    FAKULTAS KEGURUAN DAN ILMU PENDIDIKAN

  • ii

    UNIVERSITAS MUHAMMADIYAH MALANG

    2019

  • iii

  • iv

  • v

    KATA PENGANTAR

    Assalamu’alaikum Warahmatullahi Wabarakatuh

    Puji syukur kehadirat Allah SWT atas segala rahmat, taufiq, hidayah serta

    inayah-Nya sehingga penulis dapat menyelesaikan skripsi yang berjudul “Studi

    Keanekaragaman Moluska Dikawasan Hutan Mangrove Pantai Cengkrong

    Kabupaten Trenggalek Dikembangkan Sebagai Sumber Belajar Biologi”.

    Sholawat serta salam semoga tercurahkan kepada Nabi Muhammad SAW sang

    pelopor Ilmu Pengetahuan untuk membaca tanda-tanda kekuasaan-Nya.

    Selama proses penyusunan hingga selesainya proposal ini penulis telah

    banyak mendapat bantuan, bimbingan, pengarahan dan motivasi dari bebagai pihak.

    Oleh karena itu penulis menyampaikan terima kasih yang sebesar-besarnya kepada:

    1. Dr. Poncojari Wahyono, M.Kes., selaku Dekan Fakultas Keguruan dan Ilmu

    Pendidikan Universitas Muhammadiyah Malang

    2. Dr. Iin Hindun., selaku Ketua Program Studi Pendidikan Biologi FKIP UMM.

    3. Bapak Husamah, S.Pd., M.Pd., selaku Sekretaris Program Studi Pendidikan

    Biologi FKIP UMM dan pembembing II yang selalu memberikan dorongan

    serta motivasi dalam penyusunan proposal ini.

    4. Dr. Abdulkadir Rahardjanto, M.Si., selaku pembimbing I yang telah

    memberikan bimbingan dan motivasi dalam penyusunan proposal ini.

    5. Bapak/Ibu Dosen Pendidikan Biologi FKIP UMM yang telah memberikan

    bekal ilmu dan pengetahuan selama kuliah.

  • vi

  • vii

    DAFTAR ISI

    LEMBAR PERSETUJUAN……………..……....…..……………..……....…….……...ii

    SURAT PENGESAHAN ................................................................................................. iii

    LEMBAR PERNYATAAN ............................................................................................. iv

    MOTTO DAN PERSEMBAHAN.................................................................................... v

    KATA PENGANTAR ...................................................................................................... vi

    ABSTRAK ...................................................................................................................... viii

    ABSTRACT ...................................................................................................................... ix

    DAFTAR ISI...................................................................................................................... x

    DAFTAR TABEL .......................................................................................................... xiv

    DAFTAR GAMBAR ....................................................................................................... xv

    DAFTAR LAMPIRAN ................................................................................................. xvii

    BAB 1 PENDAHULUAN ................................................................................................. 1

    1.1 Latar Belakang ......................................................................................... 1

    1.2 Rumusan Masalah .................................................................................... 5

    1.3 Tujuan Penelitian ..................................................................................... 5

    1.4 Manfaat Penelitian ................................................................................... 6

    1.5 Batasan Masalah ...................................................................................... 7

    1.6 Definisi Istilah ......................................................................................... 8

    BAB II TINJAUAN PUSTAKA....................................................................................... 9

    2.1 Keanekaragaman Hayati .......................................................................... 9

    2.2 Hutan Mangrove .................................................................................... 10

    2.3 Tinjauan Umum Moluska ...................................................................... 12

    2.3.1 Ciri-ciri Moluska ......................................................................... 12

    2.3.2 Morfologi Umum Moluska ......................................................... 13

    2.3.3 Klasifikasi Moluska .................................................................... 14

    2.4 Tinjauan Umum Kelas Gastropoda ....................................................... 14

    2.4.1 Klasifikasi Kelas Gastropoda ...................................................... 15

    2.4.2 Morfologi Kelas Gatropoda ........................................................ 18

  • viii

    2.5 Tinjauan Umum Kelas Bivalvia ............................................................ 18

    2.5.1 Klasifikasi Kelas Bivalvia ........................................................... 19

    2.5.2 Morfologi Kelas Bivalvia ............................................................ 21

    2.6 Faktor Lingkungan yang berpengaruh dalam Kehidupan Moluska ...... 23

    2.6.1 Faktor Fisika ................................................................................ 23

    2.6.2 Faktor Kimia ............................................................................... 24

    2.7 Sumber Belajar Biologi ......................................................................... 25

    2.7.1 Pengertian Sumber Belajar .......................................................... 25

    2.7.2 Fungsi Sumber Belajar ................................................................ 27

    2.7.3 Jenis Sumber Belajar ................................................................... 27

    2.8 Kerangka Konseptual ............................................................................. 28

    BAB III METODE PENELITIAN ................................................................................ 29

    3.1 Pendekatan dan Jenis Penelitian ............................................................ 29

    3.2 Tempat dan Waktu Penelitian ................................................................ 29

    3.3 Populasi dan Sampel ........................................................................................ 29

    3.3.1 Populasi ....................................................................................... 29

    3.3.2 Sampel ......................................................................................... 30

    3.3.3 Teknik Sampling ......................................................................... 30

    3.4Variabel Penelitian .................................................................................. 31

    3.5 Prosedur Penelitian ................................................................................ 31

    3.5.1 Tahap Persiapan .......................................................................... 31

    3.5.2 Langkah-Langkah Pelaksanaan Penelitian .................................. 34

    3.5.3 Prosedur Pengukuran Parameter Abiotik .................................... 35

    3.6 Tahap Pengumpulan Data ...................................................................... 36

    3.6.1 Tahap Identifikasi ........................................................................ 36

    3.7 Metode Analisis Data ............................................................................ 37

    3.7.1 Indeks Keanekaragaman (H’) ..................................................... 37

    3.7.2 Indeks Kemerataan ...................................................................... 38

    3.7.3 Indeks Nilai Penting .................................................................... 38

    3.8 Teknik Analisis Data ............................................................................ 39

  • ix

    3.8.1 Uji Asumsi Normalitas ................................................................ 39

    3.8.2 Analisis Regresi ........................................................................... 39

    BAB IV HASIL DAN PEMBAHASAN ........................................................................ 40

    4.1 Hasil Penelitian ...................................................................................... 40

    4.1.1 Kondisi Lingkungan melalui Parameter Fisika dan

    Kimia di Hutan Mangrove Pantai Cengkrong Kabupaten

    Trenggalek..................................................................................... 40

    4.1.2 Moluska yang ditemukan di Hutan Mangrove Pantai

    Cengkrong ..................................................................................... 42

    4.1.3 Indeks Keanekaragaman Moluska .............................................. 44

    4.1.4 Indeks Kemerataan Moluska ....................................................... 45

    4.1.5 Indeks Nilai Penting (INP) Moluska ..............