Click here to load reader

STRATEGIJA ZA UNAPREĐENJE ZDRAVLJA ZAPOSLENIH I

  • View
    215

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of STRATEGIJA ZA UNAPREĐENJE ZDRAVLJA ZAPOSLENIH I

  • STRATEGIJA ZA UNAPREENJE ZDRAVLJA ZAPOSLENIH I ZATITE NA RADU U CRNOJ GORI

    2010 - 2014 sa

    Akcionim planom implementacije

  • S t r a n a | 2 www.gov .me

    I Uvod

    Zdravlje i zatita na radu su osnovna ljudska prava.

    Zaposleni predstavljaju polovinu ukupne populacije na globalnom nivou. Samo zdrav radnik na zdravom radnom

    mjestu obezbjedjuje glavni doprinos ukupnom ekonomskom i socijalnom razvoju savremenog globalnog drutva, kroz

    unaprijedjenje produktivnosti, kvaliteta proizvoda i usluga, radnu motivaciju i zadovoljstvo radom.

    Zaposlenost i uslovi rada znaajno utiu na zdravlje i ostvarivanje principa jednakosti. Samo dobri, kvalitetni uslovi

    rada su pretpostavka finansijske sigurnosti, adekvatnog socijalnog statusa, linog razvoja, stabilnih drutvenih odnosa i

    samopotovanja, i zatite od fizikih i psihosocijalnih rizika. Stoga, zdravlje zaposlenih predstavlja jednu od kljunih oblasti

    sektorske politike koja povezuje zdravlje, ljudska prava, socijalnu koheziju i napredak drutva.

    Proces globalizacije znaajno mijenja ekonomske strukture i uslove rada na gotovo svakom radnom mjestu, te

    stoga potreba za kvalitetnim i efikasnim uslugama medicine rada biva sve vie naglaena. Potrebe za uslugama medicine

    rada se mijenjaju u kvalitativnom smislu i postaju raznovrsne, ciljne grupe postaju dinamine i mobilne, dok su radna mjesta

    nesigurna i privremena. Sve je tee organizovati kvalitetne usluge medicine rada.

    Unaprijedjenje zdravlja i zatite na radu su u funkciji poboljanja konkurentnosti i produktivnosti privrednih

    subjekata i doprinose odrivosti sistema socijalne zatite budui da rezultiraju smanjenjem trokova koji su posljedica

    profesionalnih oboljenja i povreda na radu. Profesionalna oboljenja i povrede na radu predstavljaju enormno finansijsko

    optereenjepo sistem socijalne zatite, pa stoga iziskuju integrisani, koordinirani i strateki odgovor, kao i saradnju izmedju

    glavnih aktera ukljuenih u procesu razvijanja politike unaprijedjenja zdravlja zaposlenih i zatite na radu.

    Unaprijedjenje zdravlja zaposlenih ima znaajne implikacije u smislu ostvarivanja Milenijumskih razvojnih ciljeva.

    Tokom zasijedanja este Skuptine SZO 2007. god., usvojen je Globalni akcioni plan o zdravlju radnika 2008-17

    (Rezolucija WHA 60.26) kao nadopuna Globalne strategije SZO o zdravlju svih zaposlenih (Rezolucija WHO 49.12).

    Globalni akcioni plan o zdravlju radnika 2008-17 predstavlja okvir za udruivanje napora svih zdravstvenih i drugih subjekata

    u cilju zatite i unapredjenja zatite zaposlenih, to predstavlja politiki impuls za primarnu prevenciju bolesti u vezi sa

    radom i pretpostavku za obezbjedjivanje koherentnosti u pogledu planiranja, pruanja i evaluacije zdravstvenih interevencija

    na radnom mjestu.

    Sve zemlje lanice SZO, ukljuujui i Crnu Goru aktivno su doprinijele razvoju i usvajanju Globalnog akcionog

    plana, iji su osnovni ciljevi:

    1. Razvoj i implementacija nacionalne sektorske politike u oblasti zatite zdravlja radnika;

    2. Zatita i promocija zdravlja na radnom mjestu;

    3. Unapredjenje dostupnosti usluga medicine rada;

    4. Obezbjeenje dokaza na kojima se zasnivaju intervencije i mjere za unapredjenje zdravlja i zatite na

    radu,

    5. Multisektorski pristup unapredjivanju zdravlja i zatite na radu

  • S t r a n a | 3 www.gov .me

    Pristupanjem Talinskoj povelji u junu 2008. godine Crna Gora se obavezala da e raditi na unapredjivanju medicine

    rada kao jednog od svojih prioriteta.

    Medjunarodna organizacija rada u svojoj Konvenciji br. 161 propisuje uspostavljanje usluga medicine rada koje e

    u znaajnoj mjeri doprinijeti implementaciji politike zatite i zdravlja na radu.

    U procesu pridruivanja Evropskoj Uniji, to predstavlja strateko opredjeljenje Crne Gore, neophodno je

    ispotovati zahtjeve definisane okvirnom Direktivom 89/391 o uvodjenju mjera za podsticanje zatite i zdravlja na radu, kao

    i zahtjeve za uspostavljanje novog sistema zatite i zdravlja na radu u savremenim uslovima. U tom smislu potrebno je

    uvodjenje elemenata koji utiu na stvaranje bezbjednih i zdravih radnih uslova, kao to su uvodjenje prevencije u

    spreavanju nastajanja povreda na radu i profesionalnih oboljenja; aktivno ukljuivanje slube medicine rada; uvodjenje

    principa odgovornosti organizatora radova za primjenu mjera iz oblasti zatite i zdravlja na radu; izbor predstavnika

    zaposlenih za zatitu i zdravlje na radu; uvodjenje obaveznog osiguranja od povreda na radu i profesionalnih bolesti, radi

    obezbjedjivanja naknade tete.

    Sva ova dokumenta obezbjedjuju sveobuhvatan pristup medicni rada koji podrazumijeva primarnu, sekundarnu i

    tercijernu prevenciju i konzistentan je sa optim principima primarne zdravstvene zatite kao to su jednakost, dostupnost i

    priutivost.Takodje, ovim dokumentima definisana je obaveza specijalista medicine rada da budu katalizatori interakcije

    izmedju razliitih disciplina u cilju promovisanja saradnje medju partnerima u sprovodjenju preventivnih aktivnosti. Ovi

    instrumenti takodje predstavljaju organizacioni okvir u kojem specijalisti medicine rada mogu efikasno pruati kvalitetne

    usluge u cilju obezbjedjivanja zatite zdravlja zaposlenih i promocije zdravlja doprinosei optoj dobrobiti.

    II Vizija razvoja medicine rada u Crnoj Gori

    Razvijanje i praktikovanje kulture medicine rada u Crnoj Gori u ijem je sreditu zdrav radnik na zdravom radnom mjestu uz optimalnu prevenciju rizika, ogledala bi se u sljedeem:

    1. Adekvatna dostupnost svih zaposlenih visoko kvalitetnim uslugama medicine rada predstavlja neophodnu pretpostavku za ostvarivanje jednakosti i dobrobiti svih zaposlenih.

    2. Eksternalizacija trokova nastalih kao posljedica profesionalnih bolesti i povreda na radu je neprihvatljivo optereenje za drutvo i treba je eliminisati. Nacionalni propisi, sistem osiguranja i zapoljavanja ne smiju podsticati ostvarivanje kratkoronog profita privrednih subjekata na raun zdravlja zaposlenih.

    3. Nadleni organi su duni preduzeti adekvatne mjere u cilju osmiljavanja i implementacije sistema upravljanja kvalitetom.

    4. Neophodno je preduzeti aktivnosti u cilju zakljuivanja ugovora izmedju poslodavaca i pruaoca usluga medicine rada kako bi se zaposlenima omoguila dostupnost kvalitetnim i efikasnim uslugama.

    5. Obzirom da rastu trokovi kao posljedica preventabilnih profesionalnih oboljenja i povreda na radu, kao i da je zabiljeen trend rasta trokova socijalnog osiguranja, neophodno je razvijati svijest o potrebi formulisanja startegije za ogranienjem ovog vida trokova.

    6. Preventivne strategije i promocija zdravlja na radnom mjestu predstavljaju prioritet u smanjivanju ekonomskog optereenja koje nastaje kao posljedica privremene ili trajne sprijeenosti za rad i prijevremenog penzionisanja.

    7. Neophodno je preduzeti aktivnosti na planu promovisanja i korienja smjernica za uvodjenje dobre prakse u oblast medicine rada i promocije zdravlja na radnom mjestu. Ove komplementarne aktivnosti doprinose unapredjenju zdravlja zaposlenih i kvalitetu njihovog ivota, dajui dodatni potencijal za razvoj vjetina zaposlenih i unapredjenje njihove produktivnosti.

  • S t r a n a | 4 www.gov .me

    8. Poseban akcenat treba staviti na promociju zdravlja na radnom mjestu i obezbijediti prevenciju zdravstvenih rizika koji nijesu direktno povezani sa radnim mjestom, a u cilju unapredjenja i trajnog odravanja radnog kapaciteta. Ova pitanja mogu da budu tretirana kroz sveobuhvatne strategije unapredjenja zdravlja zaposlenih. Ovo implicira odrivi razvoj znanja, vjetina i strunosti zaposlenih.

    9. Multidisciplinarnost u pruanju usluga medicine rada treba prepoznati kao sutinski elemenat zdravog, ekoloki odrivog, socijalnog razvoja radnog mjesta i privrednog subjekta sa pozitivnim uticajem na javno zdravlje drutva.

    10. Sistem upravljanja kvalitetom treba dizajnirati u cilju pruanja pune podrke kontinuiranom unapredjivanju radnih uslova, zdravlja, radne sposobnosti i kapaciteta i dobrobiti zaposlenih, kao i njihovih porodica. Ovaj sistem predstavlja pretpostavku jaanja konkurentnosti privrednih subjekata, a u skladu sa principima odrivog socijalnog i ekonomskog razvoja.

    III Situaciona analiza

    Optereenje profesionalnim bolestima i povredama na radu

    1. Na globalnom nivou

    Po procjeni Meunarodne organizacije rada (MOR) ukupna svjetska radna snaga broji 3,2 milijarde ljudi ili blizu 50% ukupnog stanovnitva, u razvijenim zemljama 800 miliona ili 65% stanovnitva, a u zemljama u razvoju 2,4 milijarde ili 45% stanovnitva. U poljoprivedi radi oko 40% svjetske radne snage ili 1,3 milijarde radnika. Od toga godinje smrtno strada, od povreda ili od bolesti, oko 0,17% odnosno 2,2 miliona. Taj broj mogao bi uskoro i da se povea zbog brze industrijalizacije u nekim zemljama u razvoju. Smatra se da povrede na radu godinje zadobije oko 10% ili 335 miliona ljudi zbog kojih povrijeeni izgube najmanje tri radna dana, a oko 5 % ili160 miliona oboli u vezi sa radom.

    Podaci SZO govore da Evropski region u svoje 53 zemlje lanice broji oko 400 miliona radnika ili 55% ukupnog

    stanovnitva Evrope, od kojih godinje 300 000 ili 0,08% ukupnog stanovnitva Evrope umre od bolesti vezanih za rad,

    27000 ili 0,01% pogine u nesreama na radu, a to je uzrok i finansijskom gubitku od 600 milijardi dolara ili 4% BDP.

    Pored uobiajenih, od ranije poznatih problema i rizika na poslu (buka, vibracije,jonizujue zraenje, fiziki napor,

    bioloki, hemijski i infektivni agensi, loi mikroklimatski i drugi uslovi na radu), rauna se da je 25-30% radne populacije

    izloeno i n

Search related