STATISTIKE Paraqitjet grafike

  • View
    396

  • Download
    4

Embed Size (px)

Text of STATISTIKE Paraqitjet grafike

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    1/24

    1

    1-1

    Paraqitjet grafikeQllimet:Pas ksaj ore t ligjeratave ju duhet t jeni n gjendje q t :

    Dini rolin dhe rndsin e paraqitjeve grafike

    Dini disa nga llojet e paraqitjeve grafike

    Konstruktoni diagramet vijore dhe diagramin polar.

    Konstruktoni diagramet siprfaqsore prmes shtyllave, tkatrorit dhe rrethit.

    Kuptoni disa nga parimet e konstruktimit t paraqitjeve tndryshme grafike

    2

    Qllimi i paraqitjes grafikeGrafikt rrefejn nj tregim..

    Shum njerz tregojn pak interesim osenuk kan koh q t analizojn shifratdhe faktet e ndryshme t dhna ngazetat ditore. Mirpo nse kto t dhna

    jan t prezantuara grafikisht, ato bhenm t lehta pr tu kuptuar dhe mbesin prnj koh m t gjat n kujtes.

    Prezantimi grafik i t dhnave e bjnleximin e tyre m interesant, m tshpejt dhe m leht t kuptueshme.

    E met e prezantimit grafik t t dhnavesht mungesa e detaleve dhe saktsiam e vogl.

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    2/24

    3

    Qllimi i paraqitjes grafike

    Paraqitja grafike prbn nj nga mjetet mefikase si prprshkrimin n form vizualet rezultateve t vrojtimit t shumta t nj apodisa karakteristikave t nj popullimistatistikor, ashtu edhe pr zbulimin eraporteve dhe ndrlidhjeve midis ktyrekarakteristikave ose midis ndryshimeve nkoh dhe hapsir t fenomeneve.

    Paraqitja grafike lehtson kuptimin shum mshpejt sesa paraqitja e nj morie t madheshifrash, duke i kryer nj shrbim t madhshkencs dhe prbn nj mjet ndihmsshum t vlefshm pr studimet statistikore.

    N ekonomi, nj figur e vrtet sht m e vlefshme se njmijfjal

    4

    Format e paraqitjes grafike

    FORMAT E PARAQITJES GRAFIKE

    Ideogramet/piktogramet

    KartogrametDiagramet

    -Piksore(stigmograme)-Vijore-Siprfaqsore-Hapsinore

    -Kartodiagrame-Harta statistikore

    Grafik me figuranatyrale

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    3/24

    5

    Diagramet

    Stigmograme (diagrame piksore)

    Diagrame vijore (prmes vijave)

    Diagrame siprfaqsore (histograme)

    Stereograme (hapsinore)

    6

    Diagrami vijor

    Bazohet n pasqyrimin grafik prmes vijave tdrejta , t shtrembra dhe t thyera.

    N konstruktimin e tyre , kryesisht,shfrytzohen sistemet koordinative:

    -sistemi i koordinatave kndrejta dhe- sistemi polar

    Prmes diagrameve vijore mund tpasqyrojm me sukses grafikisht nj ose tkrahasojm dy e m tepr seri kohore, pornse vlerat e tyre nuk dallohen shum dhense jan t shprehura n njsi t njeta tmatjes.

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    4/24

    7

    Diagrami vijor

    Diagramet vijorejan t prshtashme pr tprezantuar ecurit e biznesit sepse prmestyre mund t shihen ndryshimet gjat trkohs. Variabla, si numri i njsive t shituraprezantohet n boshtin vertikal (ordinat)derisa koha prezantohet n boshtinhorizontal(abshis)

    Prmes diagramit vijor me sukses mund tkrahasojm ecurit e eksportit, importit,t oferts , krkess, natalitetit dhemortalitetite kshtu me radh.

    8

    Shembull 1. Diagrami vijor

    Shitjet e telefonave celular (n 000 cop) nnj shtet gjat periudhs 2000-2004 jan sin tabeln vijuese: Paraqitni t dhnat prmesdijagramit vijor.

    Vitet Shitjet n000 cop

    2000 2802001 300

    2002 570

    2003 900

    2004 1200

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    5/24

    9

    Prezantimi i t dhnave prmes dijagramitvijor

    Telefona te shitur

    0

    200

    400

    600

    800

    1000

    1200

    1400

    2000 2001 2002 2003 2004

    Vitet

    Nr.itelefonave

    te

    shitur

    10

    Diagrami polar

    Diagrami polar shfrytzohet pr pasqyrimin edukurive t karkaterit sezonal, prkatsishtpr hulumtimin e variacioneve sezonale dhepasqyrohet n diagramin polar.

    Variacione sezonale kan kto dukuri: numridhe bujtjet e turistve, qarkullimi hotelier,konstruktimi ndrtimor, konsumi i energjiselektrike, krkesa pr mallra sezonale etj.

    Diagrami polar na mundson q n mnyrmjaft figurative t vrejm varaiacionet edukuris s vshtruar prmes muajve dhe tshikojm ndikimin e sezons n to.

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    6/24

    11

    Paraqitja prmes diagramit polarShembull 2 Kurorzimet n Kosov n vitin 2004 sipas

    muajve jan si n tabeln vijuese

    Burimi:ESK: Analiza e statistikaveVitale t Kosovs pr periudhn

    m t re, shukrt, 2008

    12

    Diagrami polar

    Sa m tepr q vija i afrohet mesit trrethit (polit), do t thot se sezonindikon ashtu q dukuria zvoglohet.

    Sa m tepr q vija largohet nga

    mesi i rrethit

    sezoni ndikon nrritjen e dukuris.

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    7/24

    13

    Diagramet siprfaqsore(histograme)

    Diagramet siprfaqsore jan grafik tcilt prmessiprfaqeve t figurave

    gjeometrike pasqyrojn t dhnatstatistikore. M t prdorshmit jan:

    Shtyllat (bar diagramet)

    Katrori

    Rrethi

    14

    Diagramet me shtylla (Bar diagramet )

    Diagramet me shtylla (bar diagramet ),prdoren shum n prezantimin e tdhnave. Ata mund t jen:

    Shtylla t thjeshta,

    Shtylla t dyfishta dhe tshumfishta

    Shtyllat simetrike Shtylla t ndara ose strukturale

    2-17

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    8/24

    15

    Shtyllat e thjeshta

    Shtyllat e thjeshta shfrytzohen prparaqitjen e madhsis ose tnivelit t dukuris sipasmodaliteteve apo vlerave t njveorie ose sipas veoris kohore osehapsinore.

    Me shtylla t thjeshta mund tprezantohen gati t gjitha llojet eserive.

    16

    Shembull 3 Shtyllat e thjeshta

    Shitjet e telefonave celular (n 000 cop) n nj shtet gjatperiudhs 2000-2004 jan si n tabeln vijuese: Paraqitni tdhnat prmes shtyllave t thjeshta

    Vitet Shitjetn 000cop

    2000 2802001 300

    2002 570

    2003 900

    2004 1200

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    9/24

    17

    Shembull 3- vazhdim Shtyllat e thjeshta/ t njfishta

    0

    200

    400

    600

    800

    1000

    1200

    Shitjet(n000

    cop)

    2000 2001 2002 2003 2004

    Vitet

    Shitja e telefonave celular

    18

    Shembull 4. Shtyllat e thjeshta/ t njfishta

    Levizja e numrit t popullsis s Kosovs pr periudhn 123 vjeare

    Burimi: ESK: Analiza e Statstikave Vitale t Kosovs pr periudhn m t re, Shkurt 2008.

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    10/24

    19

    Shembull 4. vazhdim Shtyllat e thjeshta/ t njfishta

    20

    Shtylla t dyfishta dhe tshumfishta

    Shtyllat e dyfishta dhe t shumfishtashfrytzohen kur duam t krahasojmmadhsin, prkatsisht nivelin edy e m shum dukurive sipas tnjets veori, ndrsa t dhnat jant shprehura n njsi t njjta tmatjes.

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    11/24

    21

    Shembull 5. Shtyllat e dyfishta

    22

    Shembull 5. Shtyllat e dyfishta

    Popullsia ne Kosove sipas gjinise, 2002-2005)

    940

    960

    980

    1000

    1020

    1040

    1060

    1080

    2002 2003 2004 2005

    Viti

    Nr.ipopulls

    ise(nemije)

    Gra Burra

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    12/24

    23

    Shembull 5. Shtyllat e shumfishta

    0

    500

    1000

    1500

    2000

    2500

    2002 2003 2004 2005

    Nr.ipopullsise(nemije)

    Viti

    Popullsia totale e Kosoves sipas gjinise (2002-2005)

    Gra Burra Gjithsej popullsia

    24

    Sygjerimet pr konstruktimin e Diagrameve me shtylla

    Pr prgjigjet kategorike q jan kualitative, shtyllatduhet t konstruktohen horizontalisht kurse pr prgjigjenumerike shtyllat duhet t konstruktohen vertikalisht.

    Hapsira n mes t shtyllave duhet t jet sa gjysma egjersis s shtylls ose sa gjersia e shtylls.

    Shkallt dhe porosit jan mjet i rndsishm prleximin e grafve dhe duhet t prfshihen.

    Boshtet duhet t definohen qart.

    Titulli i grafit vendoset mbi grafik.

    Burime te t dhnave dhe spjegime t tjera duhet tprezantohen.

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    13/24

    25

    Shtyllat simetrike

    Shtyllat simetrike jan form specifike eshtyllave t dyfishta (ose binarve) t cilatjan t shtrira horizontalisht dhe pr ballnjri tjetrit.

    M s shpeshti zbatohen nstatistikndemografike me qllim t pasqyrimit ttstrukturs s popullsis sipasgjinisdhe moshs.

    Duke pasqyruar t dhnat e popullsissipas moshs dhe gjinis formojmPIRAMIDN E POPULLSIS

    26

    Shtyllat simetrike

    Shtyllat simetrike shfrytzohen edhe prpasqyrimin dhe krahasimin e madhsis dhestrukturs s dukurive t cilat jan t kundrtanjra me tjetrn, por reciprokisht t lidhura dhet kushtzuara. Si p.sh.

    T hyrat dhe t dalat

    Eksporti dhe importi

    T lindurit dhe t vdekurit

    T shprngulurit dhe t kthyerit n njregjion t caktuar

    Kurorzimet dhe shkurorzimet

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    14/24

    27

    Piramida e popullsis

    Piramida e popullsis ,e quajtur gjithashtu piramidamosh-gjini e popullsisose diagrami i strukturs smoshs, sht ilustrim grafik q prezantonshprnadarjen e moshave t ndrysheme t popullsissipas gjinis (zakonisht pr nj shtet ose regjion).

    Ajo prbhet nga dy bar diagrame t mbshteturashpin pr shpin ashtu q popullsia shnohet nboshtin X (abshis) kurse gjinia n boshtin Y,(ordinat),njra tregon gjinin femerore e tjetra gjininmashkullore, zakonisht n grupe moshore prej 5 vjet.

    Meshkujt prezantohen n ann e majtkurse femratn ann e djathtdhe ata mund t prezantohen nprqindje ose me numrin absolut t popullsis.

    28

    Piramida e popullsis/ilustrim

    Mosha

  • 8/9/2019 STATISTIKE Paraqitjet grafike

    15/24

    29

    Piramida e popullsis s Kosovs(ESK: Anketa