of 97 /97
Solunum Yetersizliği ve Resüsitasyon Tolga Köroğlu Dokuz Eylül Üniversitesi

Solunum Yetersizliği ve Resüsitasyonfile.toraks.org.tr/TORAKSFD23NJKL4NJ4H3BG3JH/mse11... · Teknik “İki parmak” veya “iki başparmak” Tek veya iki el Nabız Brakial Karotid

Embed Size (px)

Text of Solunum Yetersizliği ve Resüsitasyonfile.toraks.org.tr/TORAKSFD23NJKL4NJ4H3BG3JH/mse11... ·...

Solunum Yetersizliive Ressitasyon

Tolga KroluDokuz Eyll niversitesi

Pediatrik kardiopulmoner arest Pediatrik kardiopulmoner arest nedenlerinedenleri

1 Solunumsal

ok

1 Kardiak

1 Solunumsal

ok

1 Kardiak

10% 10%

80%80%

Kalp ve solunum durmasKalp ve solunum durmas mekanizmasmekanizmas

Hiperkarbi, asidoz

Kan akmnda azalmaKas tonusunda/gcnde azalmahipoventilasyon

Solunum durmas

Bradikardi

Kalp durmas

Hipoksi

Kontraktilitede azalma

okSolunum yetmezlii

lm

Kardiopulmonerarrest

Bir ok neden

Nrolojik defisit yokNrolojik defisit var

yileme

PediatrikPediatrik hastada hastada kardiopulmonerkardiopulmoner arestarest

geligeliimiimi

UYGUN GRM

> %85-95

%70

Konular Konular

ocuklarda solunum sisteminin zellikleriSolunum yetersizliinin trleriSolunum sknts ve yetersizliinin tannmasYetersiz oksijenasyon ve ventilasyonun deerlendirilmesi/monitrizasyonAcil nlemler-ressitasyon

ocuklarda ocuklarda solunum sistemisolunum sistemi

AnatomAnatomi: i: ocuklar farklocuklar farklddrr

BurunBurun

Tm ya gruplarnda havayolu direncinin % 50sine neden olur.

Stocuklarnda burnun tkanmas=solunum sknts

DilDil

Byk Uyku, sedasyon, SSS ilev bozukluu

tonus kaybna neden olur st solunum yolunda tkanma nedeni

EpiglottisEpiglottis

ocuklarda nisbeten bykOmega eklindeGevek yapda

Larinksin yerleLarinksin yerleimiimi

LarLarinksinks

En dar nokta =ocuklarda krikoid kkrdak seviyesi

(Subglottik alan)

Komplians (C)Komplians (C)volmbasnC=

50ml

150ml

Akcier Volm

Basn

NORMAL

ARDS

Hava akHava akmm direnci: direnci: dem etkisidem etkisi

4 mm

8 mm

Poiseuille Poiseuille kanunu: kanunu: ap ap azalazalrsarsa direndiren 1616 kat artarkat artar

2 mm

6 mm

dem: 1 mm

NSPRASYON EKSPRASYON

Metabolizma Metabolizma

Oksijen tketimi ocuklarda 6-8 ml/kg/dk.Erikinlerde 3-4 ml/kg/dk.

Solunum Solunum yetersizliyetersizliii

Solunum Solunum YetersizliYetersizliii

Pediatrik acil olgularn % 10< 2 ya olgularn % 20Hastaneye yatrlan olgularn % 20siYoun bakma alnan olgularn % 30unuPediatrik arrestlerin %80 nedeni

Solunum yetmezliSolunum yetmezliii

Tip 1: Hipoksemik

Tip 2: Hiperkapneik

Miks

Doku hipoksisi bulgularDoku hipoksisi bulgularTakipne (erken)Taikardi (erken)SoluklukBurun kanad solunumuRetraksiyonlarAjitasyon, anksiyeteYorgunlukMental durum deiikliiSiyanoz (ge)Apne (ge)Bradikardi (ge)

Hipoksemik solunumHipoksemik solunum yetersizliyetersizlii i mekanizmalarmekanizmalar: V/P uygunsuzlu: V/P uygunsuzluuu

Faktr Mekanizma NedenV/P uygunsuzluu

V/P uygunsuzluu nedeniyle oksijenlenmemi kan, PaO2, PaCO2

PnmoniARDSAstmBroniolitAspirasyonpnmonisi

Difzyon defekti Membrandan gaz geiinde sorunPaO2, PaCO2

Alveolarproteinosisntertisyelpnmoni

Hipoksemik solunumHipoksemik solunum yetersizliyetersizlii i mekanizmalarmekanizmalar: Dif: Difzyon defektizyon defekti

Hipoventilasyon PaO2, PaCO2 SSS sorunuKafa travmasla entok.

Hipoksemik solunumHipoksemik solunum yetersizliyetersizlii i mekanizmalarmekanizmalar: hipoventilasyon: hipoventilasyon

Faktr Mekanizma Nedenant Ventile olmayan

alanlarn perfzyonuPaO2, PaCO2

Siyanotik KKHntra-pulmonerantV/P bzk. nedenleri

Hipoksemik solunumHipoksemik solunum yetersizliyetersizlii i mekanizmalarmekanizmalar: : antant

HiperkapneikHiperkapneik Solunum Solunum YetmezliYetmezliii

Yetersiz alveolar ventilasyonSolunumsal pompa yetersizlii

Gs duvar patolojileri (evantrasyon, kifoskolyoz)Solunum kas patolojileri (DMD, GBS, SMA, Miyasteni)Solunum santral kontrolnde yetersizlik

Hava yollarnda obstrksiyonV/P dengesizlii Artm CO2 retimi

Solunum sSolunum skkntntss ve ve yetersizliyetersizliinin inin tantannmasnmas

Fizyolojik durumun Fizyolojik durumun tantanmm

Solunum sknts: Solunum iinin artmas

Solunum yetmezlii: Dokularn ihtiyalarn karlamak iin yetersiz oksijenizasyon ve ventilasyon

SSolunum solunum skkntntss bulgularbulgular

TakipneTaikardinlemeStridorBa sallamaBurun kanadsolunumuOturma ihtiyacAjitasyon

RetraRetraksiyonlarksiyonlarlave kas kullanlave kas kullanmmHHltltTerleme Terleme UzamUzam ekspiryumekspiryum

Solunum Solunum YetersizliYetersizlii: Kliniki: Klinik

Belirgin takipne (erken)Bradipne, apne (ge)Solunum seslerinin azalmas veya duyulamamasTaikardi (erken)Bradikardi (ge)Stridor, hlt, hrltSiyanozKoma

Hipoksemik ve hiperkapnik solunum Hipoksemik ve hiperkapnik solunum yetersizliyetersizliinin ayinin ayrt edilmesirt edilmesi

Hipoksemik solunum yetersizlii nabz oksimetri ile tannabilir

SpO2 < % 94Hiperkapnik solunum yetersizlii tans iin genellikle kan gaz gerekir

SSS sorunu olan hastada distres olmayabilirCO2 arttka nce ajitasyon sonra SSS basklanmas grlr!

Solunum yetersizliSolunum yetersizlii: Lab.i: Lab.

LaboratuvarPaO2 < 50-60, PaCO2 >50 mmHg % 60 O2 ile; PaO2 < 60 mmHg, PaCO2 > 60 mmHg ve artmaspH < 7.30

OksijenizasyonunOksijenizasyonun ve ve ventilasyonunventilasyonundedeerlendirilmesierlendirilmesiArteryel kan gaz, Pulseoksimetre (nabz oksimetre), Kapnografi

ArteryelArteryel kan gazkan gaz

Oksijenizasyon, ventilasyon ve asid-baz dengesinin monitorizasyonunda

Venz kan gazpCO2 daha yksek pH daha dk

Kapiller kan gazpH, pCO2 iin korelasyonu iyi pO2 iin kt

PulsePulse oksimetreoksimetreOksi-Hb yzdesini gsterir

Non-invaziv

Ucuz

Kullanm kolay

Hipoksemiyi gsterir

Beinci vital bulgu

SpOSpO22 monitmonitr tiplerir tipleri

PletismografszUcuz ancak deerlerin doruluu tartmal

PletismograflNabz trasesini gsterirDeerlerin doruluuhakknda yorum yaplabilir

leri hata dzeltme algoritmalKullanlan mikroilemci teknolojisi ile yanl alarm verme olaslok daha dk

Tek kullanmlk

Tekrar kullanlabilir

SensSensr/prob tipleri ve yeri..r/prob tipleri ve yeri..

PulsePulse oksimetreoksimetre

SaO2 ve PaO2 lineer iliki iinde deildir

Yksek oksijen basnlarnda saturasyon plato izer

SaO2 < %75 doruluk pay azalr

PulsePulse oksimetreoksimetrePaCO2 ve pH hakknda bilgi vermez

Abnormal Hbler (karboksi-Hb, met-Hb) yanl yksek SaO2 neden olur

Yetersiz perfzyon, azalm pulsasyon ve hareketten etkilenir

EtCOEtCO22 llmm

Doku CO2

Dokularnrettii O2

Alveoler CO2

CO2ventilasyonsrasnda

akcierlerden atlr

Kan CO2

CO2 kanda akcierlere tanr

End tidal CO2

Kapnogram

KapnografiKapnografiEkspirasyon sonu CO2 ler

PaCO2den ~ 5 mmHg daha dktr

Alveolar ventilasyon, CO2retimi, pulmoner perfzyondeiikliklerinden etkilenir

Entbasyondorulanmasnda altn standart

Pediatrik Pediatrik kardiopulmoner kardiopulmoner resressitasyonsitasyon

Tedavide Tedavide nceliklernceliklerSolunum sknts Muhtemel solunum

yetmezliiAnne yannda tut Anneden al

Rahat ettii pozisyon Havayolunun kontroln al

Tolere ettii ekilde O2 ver % 100 O2 ver, solunuma destek ol

Azdan yiyecek/iecek verme Azdan yiyecek/iecek verme

Oksimetri balat Oksimetri balat

Tolere ederse kardiak monitr Kardiak monitr

Damar yolu a

AA-- HavayoluHavayolu

Havayolu aHavayolu ama pozisyonu ma pozisyonu

BaBa yatyatrr--ene kaldene kaldr r headhead tilttilt--chinchin liftlift manevrasmanevras

eneyi yukareneyi yukarya itme ya itme JJawaw--thrustthrust manevrasmanevras

Havayolu Havayolu pozisyonupozisyonu> 2 ya> 2 ya: : Koklama pozisyonuKoklama pozisyonu

BaBan altn altna havluna havlu

Oral havayoluOral havayolu

DoDoru boyun belirlenmesiru boyun belirlenmesi

Oral havayoluOral havayolu

YanlYanl boy: fazla uzunboy: fazla uzun

Oral havayoluOral havayolu

YanlYanl boy: kboy: ksasa

Oral havayoluOral havayolu

DoDoru boyru boy

NasoNasofaringeal havayolufaringeal havayolu

KontraendikasyonlarKontraendikasyonlar::Bazal kemik fraktBazal kemik fraktrrBOS kaBOS kaaaKoagKoaglopatilopati

Burun-tragus

Nazofaringeal havayolu olarak Nazofaringeal havayolu olarak ETTETT

BB-- SolunumSolunum

OksijenOksijen

Her ressitasyonun ilk ve en nemliilacdr. Kime % 100 O2 verilmelidir?

Solunum sknts olan hastaok tablosundaki hastaMulti-Travmal ocuk

Kangaz iyi olsa bile doku veya hcrelere yeterli oksijen ulaamyor olabilir

Yant: HEPSNE!

MaskeMaske--balonbalon ile ile ventilasyonventilasyon

DoDoru maske boyu..ru maske boyu..

Tek kiTek kii baloni balon--maske kullanmaske kullanmm

ki kiki kii baloni balon--maske kullanmaske kullanmm

Krikoid basKrikoid basss (Sellick (Sellick manevrasmanevras))

EndotrakealEndotrakeal ententbasyonbasyon

Tam ve garantili havayolu salar, gerekirse ressitasyon ilalar verilebilir. Deneyim ve srekli pratik gerektirirMaske-balon ile ventilasyonsalanabilirEntbasyonu deneyimi olan personel yapmaldr

EntEntbasyonbasyon:: endikasyonlarendikasyonlar

Kardiopulmoner arestOksijenasyon sorunuVentilasyon (CO2 atlm) sorunuSolunum iinde belirgin artKas gszlSSS sorunuHavayolu obstrksiyonuDolam yetersizlii

ResRessitasyonda solunum saysitasyonda solunum sayss

ENTBE DELTek kii: 30:2 (masaja ara vererek)ki kii: 15:2 (masaja ara vererek)

ENTBE8-10 nefes/dk (masaja ara vermeden)

ETT seETT seimiimi

Yenidoan hari tm ocuklarda balonlu/kuffltp kullanlabilir.

LaringoskopLaringoskop seseimiimi

Miller (dz) Macintosh (eimli)

DDz ve ez ve eri laringoskop ri laringoskop baballklarklarnnn kullann kullanmm

ETT yerleETT yerleiminin kontroliminin kontrol

1. Altn standart: kapnografi (EtCO2)2. SpO2 ykselmesi3. Bilateral aksiller blge ve karn oskltasyonu4. Ambulama ile gsn inip kalkmas5. Direkt laringoskopi6. Akcier grafisi (tercih edilecek pozisyon T2-3)

CC-- DolaDolamm

EksternalEksternal Kalp MasajKalp Masaj

Endikasyon:1. Asistoli2. Nabz

SERT ZEMN!!!

Tek kiTek kiii

(< 1 ya)

ki kiki kii (i (babaparmak yparmak yntemintemi))

(< 1 ya)

Kardiak masajKardiak masaj

> 1 ya: 1-2 elin ayasSklk: Her ya iin 100/dkEntbe olmayan hastada masaj/solunum oran:ki kii iin 15:2Tek kii iin 30:2

KAPB 5:1 oranda

KAPB 15:2 oranda

KKooronerroner Arter Arter PerfPerfzyonzyon BasBasncnc

Kalp masajKalp masajnnn n dedeerlendirilmesierlendirilmesi

Santral arterlerde nabz Etkin masajla hissedilebilir

Spontan dolam dn her 1 dk. kontrol edilmelidir. (masaja 5 sn. ara vererek)

DD-- DolaDolamama erieriim ve im ve ilailalarlar

DolaDolama erima eriimim

Varsa herhangi bir periferik damar yolu kullanlabilirEriim yoksa ncelikle intraosseus(kemik ilii) yol (IO) almal!

lalar

ETT var

Evet Hayr

AdrenalinAtropinLidokainNalokson

ETTden ver

Svlar

ntraosseus eriim sala!

Sonra..

ntraosseus erintraosseus eriim:im:

Hasta stabilize edilince normal

damaryolu, cut-down vs.

Sadece intraosseus yoksa!!!Sadece intraosseus yoksa!!!

16-18 G Spinal ine

Disposable IO inesi KIA inesi

Tecrbeli ellerde 30-60 saniyede taklabilirTm dnyada ressitasyonda standart eriimKan gazlar, elektrolit, glukoz, vs. baklabilirHer trl ila, sv ve kan rn verilebilir

ntrakardiakntrakardiak ilaila

Avantaj yok+

Riskli:Koroner arter yaralanmasKardiak tamponadPnmotoraks

VolVolmm genigenileticilerleticiler

Hipovolemik ok tm dnyada ocuklarda grlen okun en nde gelen nedenidir.Hastann ilk tedavisi iin hzl bir ekilde hacim genileticiler kullanlr

SF 20 cc/kgRinger Laktat 20 cc/kg

AdrenalinAdrenalinEn nemli etki: alfa-adrenerjik vazokonstriksiyon

Diyastolde aort ii basnc ve bylece koroner perfzyon

basnc ykselir

Miyokarda oksijen sunumunu artrr

Kontraktilite artar

Ortalama arter basnc ykselir

Serebral perfzyon iyileir

AdrenalinAdrenalin--22

Tm fiili kardiak arest durumlarnda endikedir:AsistoliNabzsz elektriksel aktiviteVF/VT(Non-vagal) bradikardi

Asidoz ve hipoksi katekolaminlerin etkisini azaltabilecei iin ventilasyon, oksijenasyon ve dolama dikkat edilmelidir

Adrenalin dozajAdrenalin dozaj

IV/IO: 0.01 mg/kgTekrar 3 dakikada birHer ilatan sonra 5-10 cc SF

< 1 ya >1 ya

Teknik ki parmakveya iki baparmak

Tek veya iki el

Nabz Brakial Karotid

Pozisyon Sternum alt yars

Sternum alt yars

Sternum kompresyonu 2,5 cm 2,5-4 cm

Kompresyon says En az 100 100

Kompresyon:solunum (1 veya 2 uygulayc)

15:2 iki kii30:2 tek kii

Yabanc cisim 5 gs-5 srt darbesi Heimlich

YaYaa ga gre re resressitasyonsitasyonuygulamasuygulamas

Entbe iseoran yok (10 nefes/dk)

15:2 iki kii30:2 tek kii

HAVAYOLUNU ABa geri-ene yukar/

ene yukar it

Gvenli pozisyon verEvet

ki NEFES verEer gs kalkmyorsa: Havayoluna pozisyon ver 5 defa tekrar dene

KALP MASAJI30 kompresyon : 2 solunum

(2 kii ise 15:2)100 komp./dk

Hayr

Yok

NEFES ALIYOR MU?Bak, dinle, hisset

Dolam/Nabz kontrol(10 sn)

Uyarana yant?

Temel yaTemel yaam desteam destei aki ak diagramdiagram

KPR srasnda

ETT kontrol Damaryolu/Kemik ilii eriim

kontrol Elektrod yerleim kontrol Adrenalin 3 dk. bir ver Bikarbonat? Dzeltilebilir nedenleri ekarte

et:HipoksiHipovolemiHiper-/hipokalemiHipotermiPnmotoraksTamponatToksik nedenler

Ventilasyon/Oksijenasyon + Kalp

masaj

Monitorize et

Ritmi deerlendir

VF/VT Asistoli/NEA

KPR 3 dk.Defibrile et x1

KPR 1 dk.

leri yaleri yaam desteam destei aki ak diagramdiagram

Pediatrik kardiopulmoner arest nedenleriKalp ve solunum durmas mekanizmasPediatrik hastada kardiopulmoner arest geliimiKonular ocuklarda solunum sistemiAnatomi: ocuklar farkldrBurunDilEpiglottisLarinksin yerleimiLarinksKomplians (C)Hava akm direnci: dem etkisiMetabolizma Solunum yetersizliiSolunum YetersizliiSolunum yetmezliiDoku hipoksisi bulgularHipoksemik solunum yetersizlii mekanizmalar: V/P uygunsuzluuHipoksemik solunum yetersizlii mekanizmalar: antHiperkapneik Solunum YetmezliiSolunum sknts ve yetersizliinin tannmasFizyolojik durumun tanmSolunum sknts bulgularSolunum Yetersizlii: Klinik Hipoksemik ve hiperkapnik solunum yetersizliinin ayrt edilmesiSolunum yetersizlii: Lab.Oksijenizasyonun ve ventilasyonun deerlendirilmesiArteryel kan gazPulse oksimetreSpO2 monitr tipleriSensr/prob tipleri ve yeri..Pulse oksimetrePulse oksimetreEtCO2 lmKapnografiPediatrik kardiopulmoner ressitasyonTedavide nceliklerA- HavayoluHavayolu ama pozisyonu