of 8 /8
Skarby Stanisława Augusta Zygmunt I Stary (1506–1548) Monety kolekcjonerskie

Skarby Stanisława Augusta - nbp.pl · PDF fileSkarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria złotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominałach 500 zł i 50 zł – „Skarby

Embed Size (px)

Text of Skarby Stanisława Augusta - nbp.pl · PDF fileSkarby Stanisława Augusta Wyjątkowa seria...

  • SkarbyStanisawa Augusta

    Zygmunt I Stary (15061548)

    Monety kolekcjonerskie

  • Skarby Stanisawa Augusta

    Wyjtkowa seria zotych i srebrnych monet kolekcjonerskich o nominaach 500 z i 50 z Skarby Stanisawa Augusta odwzorowuje synn osiemnastowieczn seri medaliersk z wizerunkami krlw Polski wykonan na zlecenie Stanisawa Augusta Poniatowskiego.

    Krlewskie medale powstaway w mennicy warszawskiej w latach 17911797/1798. Ich twrcami byli dwaj wybitni medalierzy Jan Filip Holzhaeusser i Jan Jakub Reichel. Medale byy wzorowane na portretach namalowanych w latach 17681771 przez Marcella Bacciarellego do Pokoju Marmurowego w Zamku Krlewskim w Warszawie. Monety emitowane przez Narodowy Bank Polski s wiernymi replikami medali, zachowuj rednic i wysoko reliefu oryginaw. Dotyczy to portretw krlewskich prezentowanych na rewersach monet. Odwrotne strony medali z yciorysami krlw, umieszczone na awersach monet, zostay pomniejszone, poniewa towarzyszy im otok z nazw pastwa, godem Rzeczypospolitej, nominaem oraz rokiem emisji. yciorysy monarchw, jak rwnie napisy na awersach medali towarzyszce portretom wadcw, zredagowane s po acinie. Ostatecznej redakcji tych tekstw dokona zapewne sam krl Stanisaw August. Imiona monarchw w jzyku polskim umieszczone zostay na boku monet; tame znajduje si nazwa serii Skarby Stanisawa Augusta.

    Poczet krlw polskich wykonany na zlecenie Stanisawa Augusta Poniatowskiego skada si z wizerunkw 23 monarchw. By tu o jeden portret krlewski wicej ni na obrazach Bacciarellego, ktrego cykl obejmuje 22 obrazy. Dodatkowy portret Stanisawa Leszczyskiego, umieszczony na medalu, powsta najprawdopodobniej na podstawie obrazu Jana Bogumia Plerscha. Obie serie, malarska i medalierska, zaczynaj si od Bolesawa Chrobrego, a kocz wizerunkiem Augusta III Sasa. W Pokoju Marmurowym od XVIII wieku naczelne miejsce zajmuje jednak kilkakrotnie wikszy od pozostaych krlewskich portretw wizerunek Stanisawa Augusta w penej postaci, w stroju koronacyjnym. Zapewne wic i seri medaliersk zamyka mia medal z wizerunkiem aktualnie panujcego monarchy. Abdykacja, emigracja i rycha mier krla w pocztku 1798 r. uniemoliwiy realizacj tego zamierzenia.

    Seria monet Skarby Stanisawa Augusta obejmuje 24 wizerunki monarchw 23 z oryginalnej serii krlewskiej oraz portret Stanisawa Augusta, odtworzony wedug medali z epoki. Tak jak w XVIII wieku medale, monety bd bite w zocie i w srebrze.

    Tomasz Bylickistarszy kustosz

    Muzeum Historyczne m. st. Warszawy

  • Przedostatni syn Kazimierza, odznaczajcy si roztropnoci, zwycistwami i majtkiem, wspczesny Karolowi V cesarzowi i Franciszkowi I krlowi francuskiemu, i im rwny.

    Umar Roku Paskiego 1548, majc lat 81, w 42. roku panowania, dnia 1 kwietnia.

  • Zygmunt I Stary (15061548)

    Dwunasta moneta serii przedstawia Zygmunta I, pitego syna Kazimierza Jagielloczyka i Elbiety Rakuszanki, wielkiego ksicia litewskiego i krla polskiego od 1506 r., po koronacji syna w 1529 r. nazwanego Starym. By zwolennikiem pokojowego rozwizywania sporw politycznych, cieszc si szacunkiem wrd poddanych i wrd wadcw zagranicznych. Jego panowanie zapocztkowao polski zoty wiek okres gospodarczego i kulturalnego rozkwitu kraju.

    Na rewersie monety widnieje przeniesione z medalu popiersie krla (wedug obrazu Marcella Bacciarellego) zwrcone w prawo, w koronie na gowie, z krtk brod nad rurkowan krez. Krl nosi zbroj, nakryt bogato haftowanym paszczem, spitym ozdobn klamr, z klejnotem Orderu Zotego Runa na acuchu. Jest to pierwszy w serii medal wykonany przez Jana Jakuba Reichla, nowego nadwornego medaliera Stanisawa Augusta (Jan Filip Holzhaeusser zmar w 1792 r.).

    Na awersie monety czytamy nieznacznie skrcony tekst z rewersu medalu (w tumaczeniu): Przedostatni syn Kazimierza, odznaczajcy si roztropnoci, zwycistwami i majtkiem, wspczesny Karolowi V cesarzowi i Franciszkowi I krlowi francuskiemu, i im rwny. Umar Roku Paskiego 1548, majc lat 81, w 42. roku panowania, dnia 1 kwietnia.

    Zygmunt urodzi si w 1467 r., onaty z Barbar Zapolya (1512) i Bon Sforza dAragona (1518). W latach 14991506 ksi gogowski. Obrany krlem Polski w grudniu 1506 r., koronowany w Krakowie w styczniu 1507 r. Uporzdkowa i wzmocni skarbowo, ca i upy solne. W 1515 r. zawar sojusz z Habsburgami. W 1526 r. wczy do Korony lenno mazowieckie. Przeprowadzi elekcj vivente rege syna, Zygmunta Augusta w 1529 r., niedugo potem ustanowi w Polsce elekcj viritim (woln elekcj). W wyniku wojen 15071508 i 15121522 (mimo zwycistwa pod Orsz w 1514 r.) Litwa utracia na rzecz Moskwy Smolesk. Po wojnie z Krzyakami (15191520) przyj w 1525 r. hod lenny Albrechta Hohenzollerna, ksicia Prus (uprzednio wielkiego mistrza zakonu krzyackiego). Zmodernizowa system monetarny i zunifikowa z nim pienidz pruski (1526). Hojny mecenas sztuki renesansowej, przebudowa Wawel. Zmar w 1548 r., pochowany w Krakowie na Wawelu.

    Marta Mclewska

  • Nomina 50 zmetal: Ag 999/1000

    stempel: zwykyrednica: 45 mm

    masa: 62,2 gnapis na obrzeu: SKARBY STANISAWA

    AUGUSTA * ZYGMUNT I STARY *nakad: do 6000 szt.

    Projektant rewersu Anna Wtrbska-Wdowiarska

    Projektant awersu oraz napisw na rewersie Robert Kotowicz

    Na zlecenie NBP monet wyprodukowaa Mennica Polska S.A.

    Emisja: 12 lipca 2017 r.

    Nomina 500 zmetal: Au 999,9/1000

    stempel: zwykyrednica: 45 mm

    masa: 62,2 gnapis na obrzeu: SKARBY STANISAWA

    AUGUSTA * ZYGMUNT I STARY *nakad: do 600 szt.

    Projektant rewersu Anna Wtrbska-Wdowiarska

    Projektant awersu oraz napisw na rewersie Robert Kotowicz

    Na zlecenie NBP monet wyprodukowaa Mennica Polska S.A.

    Emisja: 12 lipca 2017 r.

    Monety kolekcjonerskie Zygmunt I Stary

  • Bolesaw Chrobry (992-1025)Emisja: 12 III 2013 r.

    Wadysaw Jagieo(1386-1434)Emisja: 3 III 2015 r.

    Wadysaw okietek (1320-1333)Emisja: 13 IX 2013 r.

    Kazimierz Wielki (1333-1370)Emisja: 3 III 2014 r.

    Kazimierz Jagielloczyk(1447-1492)Emisja: 3 XII 2015 r.

    Ludwik Wgierski(1370-1382)Emisja: 10 IX 2014 r.

    Aleksander Jagielloczyk(1501-1506)Emisja: 7 XII 2016 r.

    Jan Olbracht(1492-1501)Emisja: 14 VI 2016 r.

    Jadwiga Andegaweska (1384-1399) Emisja: 4 XII 2014 r.

    Zygmunt I Stary(1506-1548) Emisja: 12 VII 2017 r.

    Wacaw II Czeski (1291-1305)Emisja: 22 V 2013 r.

    Wadysaw Warneczyk(1434-1444)Emisja: 15 IX 2015 r.

  • Zygmunt August(1548-1572)

    Micha Korybut Winiowiecki(1669-1673)

    Stefan Batory(1576-1586)

    Zygmunt III Waza(1587-1632)

    August II Mocny(1697-1706, 1709-1733)

    Wadysaw IV Waza(1632-1648)

    August III Sas(1733-1763)

    Stanisaw Leszczyski(1705-1709, 1733-1736)

    Jan Kazimierz Waza(1648-1668)

    Stanisaw August Poniatowski(17641795)

    Henryk Walezy(1573-1575)

    Jan III Sobieski(1674-1696)

    Projekt monety w przygotowaniu

    Seria monet obejmuje 24 wizerunki monarchw 23 z oryginalnej serii krlewskiej oraz portret Stanisawa Augusta, odtworzony wedug medali z epoki.

    NBP NBP

  • Emisja wartoci kolekcjonerskich stanowi okazj do upamitnienia wanych historycznych rocznic i postaci, jak i do rozwijania zainteresowa polsk kultur, nauk i tradycj.

    Zapraszamy do zapoznania si z planem emisji na stronie internetowej: www.nbp.pl/monety. Sprzeda monet kolekcjonerskich emitowanych przez NBP jest prowadzona w oddziaach okrgowych NBP oraz przez sklep internetowy NBP.

    Na Pastwa dodatkowe pytania odpowiedz nasi konsultanci pod numerami: 22 185 45 96 oraz 22 185 13 03.

    Nastpna moneta z serii Skarby Stanisawa Augusta Zygmunt August ukae si w grudniu 2017 r.

    Narodowy Bank Polski jest centralnym bankiem pastwa odpowiadajcym za polityk pienin i stabilno cen. Jego funkcje okrela Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej i Ustawa o NBP. NBP ma wyczne prawo emisji pienidza. Jako bank centralny nie prowadzi rachunkw bankowych oby-wateli, nie przyjmuje od nich lokat, ani nie udziela kredytw. Prowadzi natomiast obsug budetu pastwa, a take podmiotw sektora finan-sw publicznych. Gromadzi rezerwy wa lu towe pastwa i zarzdza nimi. Peni funkcj banku bankw, tworzc warunki dla dziaania systemu bankowego. Jest rwnie jednym z najwaniejszych orodkw naukowo- -analitycznych w dziedzinie ekonomii i rynkw finansowych.Wicej o NBP: www.nbp.pl

    Narodowy Bank Polski