of 13 /13
Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania AUTORZY: Hanna Gulińska, Janina Smolińska 1 © Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 18 Przedmiotowy system oceniania Dział 6. Wodorotlenki a zasady Wymagania na ocenę dopuszczającą dostateczną dobrą bardzo dobrą Uczeń: definiuje wskaźnik; wyjaśnia pojęcie: wodorotlenek; wskazuje metale aktywne i mniej aktywne; wymienia dwie metody otrzymywania wodorotlenków; stosuje zasady bezpiecznego obchodzenia się ze stężonymi zasadami (ługami); wymienia przykłady zastosowania wodorotlenków sodu, potasu, magnezu i wapnia; definiuje zasadę na podstawie dysocjacji elektrolitycznej. Uczeń: wymienia rodzaje wskaźników; podaje przykłady tlenków metali reagujących z wodą; pisze ogólny wzór wodorotlenku oraz wzory wodorotlenków wybranych metali; nazywa wodorotlenki na podstawie wzoru; pisze równania reakcji tlenków metali z wodą; pisze równania reakcji metali z wodą; podaje zasady bezpiecznego obchodzenia się z aktywnymi metalami i zachowuje ostrożność w pracy z nimi; opisuje właściwości wodorotlenków sodu, potasu, wapnia; tłumaczy dysocjację elektrolityczną zasad; definiuje elektrolity i nieelektrolity; tłumaczy, czym różni się wodorotlenek od zasady. Uczeń: sprawdza doświadczalnie działanie wody na tlenki metali; zna zabarwienie wskaźników w wodzie i zasadach; sprawdza doświadczalnie działanie wody na metale; bada właściwości wybranych wodorotlenków; interpretuje przewodzenie prądu elektrycznego przez zasady; pisze równania dysocjacji elektrolitycznej przykładowych zasad; pisze ogólne równanie dysocjacji elektrolitycznej zasad; na podstawie tabeli rozpuszczalności wodorotlenków wskazuje wodorotlenki dobrze rozpuszczalne, słabo rozpuszczalne i trudno rozpuszczalne w wodzie. Uczeń: przedstawia za pomocą modeli przebieg reakcji tlenków metali z wodą; potrafi zidentyfikować produkty reakcji aktywnych metali z wodą; tłumaczy, w jakich postaciach można spotkać wodorotlenek wapnia i jakie ma on zastosowanie; przedstawia za pomocą modeli przebieg dysocjacji elektrolitycznej przykładowych zasad. Przykłady wymagań nadobowiązkowych Uczeń: zna kilka wskaźników służących do identyfikacji wodorotlenków; wie, jak zmienia się charakter chemiczny tlenków metali wraz ze wzrostem liczby atomowej metalu; zna pojęcie alkaliów;

Przedmiotowy system oceniania - zsnr1.szkola.plzsnr1.szkola.pl/wp-content/uploads/2018/10/Przedmiotowy-system... · Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

Embed Size (px)

Text of Przedmiotowy system oceniania -...

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    1 1 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Przedmiotowy system oceniania

    Dzia 6. Wodorotlenki a zasady

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    Ucze:

    definiuje wskanik;

    wyjania pojcie:

    wodorotlenek;

    wskazuje metale aktywne

    i mniej aktywne;

    wymienia dwie metody

    otrzymywania wodorotlenkw;

    stosuje zasady bezpiecznego

    obchodzenia si ze stonymi

    zasadami (ugami);

    wymienia przykady

    zastosowania wodorotlenkw

    sodu, potasu, magnezu

    i wapnia;

    definiuje zasad na podstawie

    dysocjacji elektrolitycznej.

    Ucze:

    wymienia rodzaje wskanikw;

    podaje przykady tlenkw metali reagujcych

    z wod;

    pisze oglny wzr wodorotlenku oraz wzory

    wodorotlenkw wybranych metali;

    nazywa wodorotlenki na podstawie wzoru;

    pisze rwnania reakcji tlenkw metali z wod;

    pisze rwnania reakcji metali z wod;

    podaje zasady bezpiecznego obchodzenia

    si z aktywnymi metalami i zachowuje

    ostrono w pracy z nimi;

    opisuje waciwoci wodorotlenkw sodu,

    potasu, wapnia;

    tumaczy dysocjacj elektrolityczn zasad;

    definiuje elektrolity i nieelektrolity;

    tumaczy, czym rni si wodorotlenek od

    zasady.

    Ucze:

    sprawdza dowiadczalnie dziaanie wody na

    tlenki metali;

    zna zabarwienie wskanikw w wodzie

    i zasadach;

    sprawdza dowiadczalnie dziaanie wody na

    metale;

    bada waciwoci wybranych wodorotlenkw;

    interpretuje przewodzenie prdu elektrycznego

    przez zasady;

    pisze rwnania dysocjacji elektrolitycznej

    przykadowych zasad;

    pisze oglne rwnanie dysocjacji

    elektrolitycznej zasad;

    na podstawie tabeli rozpuszczalnoci

    wodorotlenkw wskazuje wodorotlenki dobrze

    rozpuszczalne, sabo rozpuszczalne i trudno

    rozpuszczalne w wodzie.

    Ucze:

    przedstawia za pomoc

    modeli przebieg reakcji

    tlenkw metali z wod;

    potrafi zidentyfikowa

    produkty reakcji

    aktywnych metali

    z wod;

    tumaczy, w jakich

    postaciach mona

    spotka wodorotlenek

    wapnia i jakie ma on

    zastosowanie;

    przedstawia za pomoc

    modeli przebieg

    dysocjacji

    elektrolitycznej

    przykadowych zasad.

    Przykady wymaga nadobowizkowych

    Ucze:

    zna kilka wskanikw sucych do identyfikacji wodorotlenkw;

    wie, jak zmienia si charakter chemiczny tlenkw metali wraz ze wzrostem liczby atomowej metalu;

    zna pojcie alkaliw;

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    2 2 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    rozwizuje zadania problemowe zwizane z tematyk wodorotlenkw i zasad.

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    3 3 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Dzia 7. Kwasy

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    Ucze:

    podaje przykady tlenkw

    niemetali reagujcych z wod;

    zna wzory sumaryczne trzech

    poznanych kwasw;

    podaje definicje kwasw jako

    zwizkw chemicznych

    zbudowanych z atomu (atomw)

    wodoru i reszty kwasowej;

    podaje przykady kwasw

    beztlenowych: chlorowodorowego

    i siarkowodorowego;

    zapisuje wzory sumaryczne

    poznanych kwasw beztlenowych;

    zna nazw zwyczajow kwasu

    chlorowodorowego;

    zna zagroenia wynikajce

    z waciwoci niektrych kwasw;

    wymienia waciwoci wybranych

    kwasw;

    podaje przykady zastosowa

    wybranych kwasw;

    wie, co to jest skala pH;

    rozumie pojcie: kwane opady;

    wymienia skutki kwanych

    opadw.

    Ucze:

    definiuje kwasy jako produkty

    reakcji tlenkw kwasowych

    z wod;

    nazywa kwasy tlenowe na

    podstawie ich wzoru;

    zapisuje rwnania reakcji

    otrzymywania dowolnych kwasw

    tlenowych w reakcji odpowiednich

    tlenkw kwasowych z wod;

    wskazuje we wzorze kwasu reszt

    kwasow oraz ustala jej

    wartociowo;

    zapisuje wzory strukturalne

    poznanych kwasw;

    zapisuje wzory sumaryczne

    i strukturalne kwasw

    beztlenowych oraz podaje nazwy

    tych kwasw;

    zapisuje rwnania otrzymywania

    kwasw beztlenowych;

    wymienia waciwoci wybranych

    kwasw;

    wyjania zasady bezpiecznej

    pracy z kwasami, zwaszcza

    stonymi;

    zachowuje ostrono w pracy

    Ucze:

    zapisuje rwnania reakcji otrzymywania

    kwasw (siarkowego(IV), siarkowego(VI),

    fosforowego(V), azotowego(V)

    i wglowego) w reakcji odpowiednich

    tlenkw kwasowych z wod;

    podaje, jakie barwy przyjmuj wskaniki

    w roztworach kwasw;

    rysuje modele czsteczek poznanych

    kwasw (lub wykonuje ich modele

    przestrzenne);

    ustala wzory kwasw (sumaryczne

    i strukturalne) na podstawie ich modeli;

    zna trujce waciwoci chlorowodoru,

    siarkowodoru i otrzymanych (w wyniku ich

    rozpuszczenia w wodzie) kwasw;

    sprawdza dowiadczalnie zachowanie si

    wskanikw w rozcieczonym roztworze

    kwasu solnego;

    zna i stosuje zasady bezpiecznej pracy

    z kwasami: solnym i siarkowodorowym;

    bada pod kontrol nauczyciela niektre

    waciwoci wybranego kwasu;

    bada dziaanie kwasu solnego na elazo,

    cynk i magnez;

    bada przewodzenie prdu elektrycznego

    przez roztwory wybranych kwasw;

    Ucze:

    przeprowadza pod kontrol

    nauczyciela reakcje wody z tlenkami

    kwasowymi: tlenkiem siarki(IV),

    tlenkiem fosforu(V), tlenkiem

    wgla(IV);

    oblicza na podstawie wzoru

    sumarycznego kwasu wartociowo

    niemetalu, od ktrego kwas bierze

    nazw;

    tworzy modele kwasw

    beztlenowych;

    wyjania metody otrzymywania

    kwasw beztlenowych;

    ukada wzory kwasw z podanych

    jonw;

    przedstawia za pomoc modeli

    przebieg dysocjacji elektrolitycznej

    wybranego kwasu;

    opisuje wsplne waciwoci

    poznanych kwasw;

    rozumie podzia kwasw na kwasy

    nieorganiczne (mineralne) i kwasy

    organiczne;

    wyjania, co oznacza pojcie: odczyn

    roztworu;

    tumaczy sens i zastosowanie skali

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    4 4 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    z kwasami;

    zapisuje rwnania dysocjacji

    elektroli-tycznej poznanych

    kwasw;

    definiuje kwas na podstawie

    dysocjacji elektrolitycznej;

    wskazuje kwasy obecne

    w produktach spoywczych

    i rodkach czystoci w swoim

    domu;

    wie, jakie wartoci pH oznaczaj,

    e rozwr ma odczyn kwasowy,

    obojtny lub zasadowy;

    wyjania pochodzenie kwanych

    opadw;

    wie, w jaki sposb mona

    zapobiega kwanym opadom;

    bada odczyn opadw w swojej

    okolicy.

    wymienia nazwy zwyczajowe kilku

    kwasw organicznych, ktre mona

    znale w kuchni i w domowej apteczce;

    bada zachowanie si wskanikw

    w roztworach kwasw ze swojego

    otoczenia;

    bada odczyn (lub okrela pH) rnych

    substancji stosowanych w yciu

    codziennym;

    omawia, czym rni si od siebie formy

    kwanych opadw: sucha i mokra;

    bada oddziaywanie kwanych opadw na

    roliny.

    pH;

    przygotowuje raport z bada odczynu

    opadw w swojej okolicy;

    proponuje dziaania zmierzajce do

    ograniczenia kwanych opadw.

    Przykady wymaga nadobowizkowych

    Ucze:

    zna kilka wskanikw sucych do identyfikacji kwasw;

    zna wzory i nazwy innych kwasw tlenowych i beztlenowych ni poznanych na lekcjach;

    wie, jakie s waciwoci tych kwasw;

    zna zastosowanie wikszoci kwasw mineralnych;

    przedstawia metody przemysowe otrzymywania poznanych kwasw;

    proponuje dowiadczenie majce na celu opracowanie wasnej skali odczynu roztworu;

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    5 5 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    stosuje zdobyte wiadomoci w sytuacjach problemowych.

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    6 6 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Dzia 8. Sole

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    Ucze:

    definiuje sl;

    podaje budow soli;

    wie, jak tworzy si nazwy soli;

    wie, co to jest reakcja zobojtniania;

    wie, e produktem reakcji kwasu

    z zasad jest sl;

    podaje definicj dysocjacji

    elektrolitycznej;

    wie, e istniej sole dobrze, sabo

    i trudno rozpuszczalne w wodzie;

    podaje przykady soli obecnych

    i przydatnych w codziennym yciu

    (w kuchni i azience);

    wie, w jakim celu stosuje si sole

    jako nawozy mineralne;

    zna gwny skadnik ska

    wapiennych.

    Ucze:

    przeprowadza pod nadzorem

    nauczyciela reakcj zobojtniania

    kwasu z zasad w obecnoci

    wskanika;

    pisze rwnania reakcji otrzymywania

    soli w reakcji kwasw z zasadami;

    podaje nazw soli, znajc jej wzr;

    pisze rwnania reakcji kwasu

    z metalem;

    pisze rwnania reakcji metalu

    z niemetalem;

    wie, jak przebiega dysocjacja

    elektrolityczna soli;

    podaje nazwy jonw powstaych w

    wyniku dysocjacji elektrolitycznej soli;

    pisze w formie czsteczkowej

    rwnania reakcji otrzymywania soli

    wybranymi metodami;

    sprawdza dowiadczalnie, czy sole

    s rozpuszczalne w wodzie;

    korzysta z tabeli rozpuszczalnoci

    soli i wskazuje sole dobrze, sabo

    i trudno rozpuszczalne w wodzie;

    pisze w formie czsteczkowej

    rwnania reakcji soli z kwasami oraz

    Ucze:

    pisze rwnania reakcji tlenkw

    zasadowych z kwasami;

    pisze rwnania reakcji tlenkw

    kwasowych z zasadami;

    pisze rwnania reakcji tlenkw

    kwasowych z tlenkami zasadowymi;

    ustala wzr soli na podstawie nazwy

    i odwrotnie;

    przeprowadza w obecnoci

    nauczyciela reakcje tlenkw

    zasadowych z kwasami, tlenkw

    kwasowych z zasadami oraz tlenkw

    kwasowych z tlenkami zasadowymi;

    przeprowadza w obecnoci

    nauczyciela reakcje metali

    z kwasami;

    bada, czy wodne roztwory soli

    przewodz prd elektryczny;

    pisze rwnania dysocjacji

    elektrolitycznej soli;

    pisze w sposb jonowy i jonowy

    skrcony oraz odczytuje rwnania

    reakcji otrzymywania soli wybranymi

    metodami;

    ustala na podstawie tabeli

    Ucze:

    planuje dowiadczalne otrzymywanie

    soli z wybranych substratw;

    przewiduje wynik dowiadczenia;

    zapisuje oglny wzr soli;

    przewiduje wyniki dowiadcze

    (reakcje tlenku zasadowego

    z kwasem, tlenku kwasowego

    z zasad, tlenku kwasowego

    z tlenkiem zasadowym);

    weryfikuje zaoone hipotezy

    otrzymania soli wybran metod;

    interpretuje rwnania dysocjacji

    elektrolitycznej soli;

    interpretuje rwnania reakcji

    otrzymywania soli wybranymi

    metodami zapisane w formie

    czsteczkowej, jonowej i jonowej

    w sposb skrcony;

    omawia przebieg reakcji strcania;

    dowiadczalnie strca sl z roztworu

    wodnego, dobierajc odpowiednie

    substraty;

    wyjania, w jakich warunkach

    zachodzi reakcja soli z zasadami

    i soli z kwasami;

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    7 7 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    soli z zasadami;

    podaje nazwy soli obecnych w

    organizmie czowieka;

    podaje wzory i nazwy soli obecnych

    i przydatnych w yciu codziennym;

    rozumie pojcia: gips i gips palony.

    rozpuszczalnoci wzory i nazwy soli

    dobrze, sabo i trudno

    rozpuszczalnych w wodzie;

    przeprowadza reakcj strcania;

    pisze rwnania reakcji strcania

    w formie czstkowej i jonowej;

    podaje wzory i waciwoci wapna

    palonego i gaszonego;

    podaje wzr i waciwoci gipsu

    i gipsu palonego;

    dowiadczalnie wykrywa wglany

    w produktach pochodzenia

    zwierzcego (muszlach i kociach);

    omawia rol soli w organizmach;

    podaje przykady zastosowania soli

    do wytwarzania produktw

    codziennego uytku.

    tumaczy, na czym polega reakcja

    kwasw z wglanami i identyfikuje

    produkt tej reakcji;

    tumaczy rol mikro-

    i makroelementw;

    wyjania rol nawozw mineralnych;

    wyjania rnic w procesie

    twardnienia zaprawy wapiennej

    i gipsowej;

    podaje skutki naduywania nawozw

    mineralnych.

    Przykady wymaga nadobowizkowych

    Ucze:

    korzysta z rnych rde informacji dotyczcych soli, nie tylko tych wskazanych przez nauczyciela;

    stosuje zdobyte wiadomoci w sytuacjach problemowych.

    formuuje problemy i dokonuje analizy/syntezy nowych zjawisk dotyczcych soli;

    zna nazwy potoczne kilku soli;

    podaje waciwoci poznanych soli;

    zna pojcia: katoda i anoda; wie, na czym polega elektroliza oraz reakcje elektrodowe;

    rozumie, na czym polega powlekanie galwaniczne.

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    8 8 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Dzia 9. Wglowodory

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    Ucze:

    rozumie pojcia: chemia

    nieorganiczna, chemia organiczna;

    wie, w jakich postaciach wystpuje

    wgiel w przyrodzie;

    pisze wzory sumaryczne, zna

    nazwy czterech pocztkowych

    wglowodorw nasyconych;

    zna pojcie: szereg homologiczny;

    zna oglny wzr alkanw;

    wie, jakie niebezpieczestwo

    stwarza brak wystarczajcej iloci

    powietrza podczas spalania

    wglowodorw nasyconych;

    wskazuje rdo wystpowania

    etenu w przyrodzie;

    pisze wzr sumaryczny etenu;

    zna zastosowanie etenu;

    pisze oglny wzr alkenw i zna

    zasady ich nazewnictwa;

    podaje przykady przedmiotw

    wykonanych z polietylenu;

    pisze oglny wzr alkinw i zna

    zasady ich nazewnictwa;

    pisze wzr sumaryczny etynu

    (acetylenu);

    Ucze:

    wymienia odmiany pierwiastkowe

    wgla;

    wyjania, ktre zwizki chemiczne

    nazywa si zwizkami organicznymi;

    pisze wzory strukturalne

    i pstrukturalne dziesiciu

    pocztkowych wglowodorw

    nasyconych;

    wyjania pojcie: szereg

    homologiczny;

    tumaczy, jakie niebezpieczestwo

    stwarza brak wystarczajcej iloci

    powietrza podczas spalania

    wglowodorw nasyconych;

    opisuje waciwoci fizyczne etenu;

    podaje przykady przedmiotw

    wykonanych z tworzyw sztucznych;

    bada waciwoci chemiczne etenu;

    opisuje waciwoci fizyczne

    acetylenu;

    zna pochodzenie ropy naftowej

    i gazu ziemnego;

    wyjania zasady obchodzenia si

    z cieczami atwopalnymi;

    zna waciwoci i zastosowanie

    Ucze:

    podaje przykad dowiadczenia

    wykazujcego obecno wgla

    w zwizkach organicznych;

    pisze rwnania reakcji spalania

    wglowodorw nasyconych przy

    penym i ograniczonym dostpie

    tlenu;

    buduje model czsteczki i pisze wzr

    sumaryczny i strukturalny etenu;

    pisze rwnania reakcji spalania

    alkenw oraz reakcji przyczania

    wodoru i bromu;

    wyjania, na czym polega reakcja

    polimeryzacji;

    uzasadnia potrzeb

    zagospodarowania odpadw tworzyw

    sztucznych;

    buduje model czsteczki oraz pisze

    wzr sumaryczny i strukturalny etynu;

    opisuje metod otrzymywania

    acetylenu z karbidu;

    pisze rwnania reakcji spalania

    alkinw oraz reakcji przyczania

    wodoru i bromu;

    zna waciwoci gazu ziemnego

    Ucze:

    tumaczy, dlaczego wgiel tworzy

    duo zwizkw chemicznych;

    wyjania, w jaki sposb waciwoci

    fizyczne alkanw zale od liczby

    atomw wgla w ich czsteczkach;

    bada waciwoci chemiczne

    alkanw;

    uzasadnia nazw: wglowodory

    nasycone;

    podaje przykad dowiadczenia,

    w ktrym mona w warunkach

    laboratoryjnych otrzyma etylen;

    wykazuje rnice we waciwociach

    wglowodorw nasyconych

    i nienasyconych;

    zapisuje przebieg reakcji

    polimeryzacji na przykadzie

    tworzenia si polietylenu;

    omawia znaczenie tworzyw

    sztucznych dla gospodarki czowieka;

    bada waciwoci chemiczne etynu;

    wskazuje podobiestwa we

    waciwociach alkenw i alkinw;

    wyjania rol ropy naftowej i gazu

    ziemnego we wspczesnym wiecie;

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    9 9 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    zna zastosowanie acetylenu;

    wskazuje rda wystpowania

    wglowodorw w przyrodzie.

    przynajmniej trzech produktw

    przerobu ropy naftowej.

    i ropy naftowej;

    wyjania, na czym polega destylacja

    frakcjonowana ropy naftowej;

    opisuje waciwoci i zastosowanie

    produktw przerobu ropy naftowej.

    wyjania, na czym polega proces

    krakingu i uzasadnia jego celowo.

    Przykady wymaga nadobowizkowych

    Ucze:

    wie, co to oznacza, e atom wgla jest tetraedryczny;

    wie, co to s cykloalkany i wglowodory aromatyczne;

    rozumie i wyjania pojcie izomerii;

    zna inne polimery, np. polipropylen;

    zna wzory sumaryczne i nazwy alkanw o liczbie atomw wgla 1115;

    stosuje zdobyte wiadomoci w sytuacjach problemowych.

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    10 10 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Dzia 10. Pochodne wglowodorw

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    Ucze:

    definiuje alkohol i podaje oglny

    wzr alkoholi monohydroksylowych;

    wymienia waciwoci alkoholu

    metylowego i alkoholu etylowego;

    zapisuje wzr grupy karboksylowej;

    wymienia waciwoci kwasw

    tuszczowych;

    wie, e sole kwasw tuszczowych

    to myda;

    definiuje ester jako produkt reakcji

    kwasu z alkoholem;

    zna wzr grupy aminowej;

    wie, co to s aminy i aminokwasy.

    Ucze:

    pisze wzory sumaryczne

    i strukturalne alkoholi o krtkich

    acuchach;

    wyjania pojcia: grupa

    karboksylowa i kwas karboksylowy;

    pisze wzory, omawia waciwoci

    kwasu octowego i kwasu

    mrwkowego;

    podaje przykady nasyconych

    i nienasyconych kwasw

    tuszczowych oraz pisze ich wzory;

    prawidowo nazywa sole kwasw

    karboksylowych;

    wie, co to jest twardo wody;

    wie, jak grup funkcyjn maj estry;

    zna budow czsteczki aminy (na

    przykadzie metyloaminy);

    opisuje budow czsteczki

    aminokwasu.

    Ucze:

    wyjania pojcie: grupa funkcyjna;

    omawia waciwoci alkoholu

    metylowego i alkoholu etylowego;

    pisze rwnania reakcji spalania

    alkoholi;

    omawia dziaanie alkoholu

    metylowego i alkoholu etylowego;

    omawia waciwoci kwasu octowego

    i kwasu mrwkowego;

    pisze rwnania reakcji spalania

    i rwnania dysocjacji elektrolitycznej

    kwasw: mrwkowego i octowego;

    pisze rwnania reakcji spalania

    kwasw tuszczowych;

    wyjania, czym rni si tuszczowe

    kwasy nasycone od nienasyconych;

    pisze rwnania reakcji kwasu

    oleinowego z wodorem i z bromem;

    pisze rwnanie reakcji otrzymywania

    stearynianu sodu;

    omawia zastosowanie soli kwasw

    karboksylowych;

    wskazuje wystpowanie estrw;

    pisze wzory, rwnania reakcji

    otrzymywania i stosuje poprawne

    nazewnictwo estrw;

    Ucze:

    wyjania proces fermentacji

    alkoholowej;

    podaje przykady alkoholi

    polihydroksylowych glicerolu oraz

    glikolu etylenowego;

    pisze wzory sumaryczne

    i strukturalne alkoholi

    polihydroksylowych;

    omawia waciwoci fizyczne alkoholi

    polihydroksylowych i podaje

    przykady ich zastosowania;

    bada waciwoci rozcieczonego

    roztworu kwasu octowego;

    pisze w formie czsteczkowej

    rwnania reakcji kwasw

    karboksylowych (mrwkowego

    i octowego) z metalami, tlenkami

    metali i z zasadami;

    wyprowadza oglny wzr kwasw

    karboksylowych;

    bada waciwoci kwasw

    tuszczowych;

    omawia warunki reakcji kwasw

    tuszczowych z wodorotlenkami

    i pisze rwnania tych reakcji;

    omawia przyczyny i skutki twardoci

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    11 11 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    omawia waciwoci fizyczne estrw;

    wymienia przykady zastosowania

    estrw;

    opisuje waciwoci: metyloaminy

    i glicyny.

    wody;

    opisuje dowiadczenie otrzymywania

    estrw;

    pisze rwnania reakcji hydrolizy

    estrw;

    dowiadczalnie bada waciwoci

    glicyny;

    wyjania, w jaki sposb obecno

    grup funkcyjnych wpywa na

    waciwoci zwizkw;

    wyjania, na czym polega wizanie

    peptydowe.

    Przykady wymaga nadobowizkowych

    Ucze:

    zna wzory i nazwy wybranych fluorowcopochodnych;

    zna izomery alkoholi;

    zna wzory innych kwasw, np. wzr kwasu szczawiowego;

    pisze wzory i rwnania reakcji otrzymywania dowolnych estrw (w tym woskw i tuszczw);

    podaje przykady peptydw wystpujcych w przyrodzie;

    stosuje zdobyte wiadomoci w sytuacjach problemowych.

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    12 12 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Dzia 11. Substancje o znaczeniu biologicznym

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    Ucze:

    definiuje tuszcze;

    podaje przykady wystpowania

    tuszczw w przyrodzie;

    wie, e aminokwasy s

    podstawowymi jednostkami

    budulcowymi biaek;

    podaje skad pierwiastkowy biaek;

    wie, e biako mona wykry za

    pomoc reakcji

    charakterystycznych

    (rozpoznawczych);

    omawia pochodzenie wkien

    biakowych i ich zastosowanie;

    zna wzr glukozy;

    wyjania, z jakich surowcw

    rolinnych otrzymuje si sacharoz;

    zna wzr sumaryczny skrobi;

    zna wzr celulozy;

    wymienia waciwoci celulozy;

    wymienia roliny bdce rdem

    pozyskiwania wkien

    celulozowych;

    wskazuje zastosowania wkien

    celulozowych.

    Ucze:

    omawia pochodzenie tuszczw i ich

    waciwoci fizyczne;

    odrnia tuszcze rolinne od

    zwierzcych oraz stae od ciekych;

    wie, jak odrni tuszcz od oleju

    mineralnego;

    omawia rol biaek w budowaniu

    organizmw;

    omawia waciwoci fizyczne biaek;

    omawia reakcj ksantoproteinow

    i biuretow jako reakcje

    charakterystyczne dla biaek;

    omawia wady i zalety wkien

    biakowych;

    pisze rwnanie reakcji otrzymywania

    glukozy w procesie fotosyntezy;

    wyjania pojcia: cukier

    i wglowodany;

    pisze wzr sumaryczny sacharozy;

    omawia wystpowanie i rol skrobi

    w organizmach rolinnych;

    pisze wzr sumaryczny skrobi

    i celulozy;

    omawia rol celulozy w organizmach

    rolinnych;

    wyjania budow czsteczki celulozy;

    Ucze:

    pisze wzr czsteczki tuszczu

    i omawia jego budow;

    wyjania, na czym polega prba

    akroleinowa;

    tumaczy pojcie: reakcja

    charakterystyczna (rozpoznawcza);

    wyjania rol tuszczw w ywieniu;

    wyjania rol aminokwasw w

    budowaniu biaka;

    wyjania pojcia: koagulacja

    i denaturacja biaka;

    bada waciwoci glukozy;

    pisze rwnanie reakcji spalania

    glukozy i omawia znaczenie tego

    procesu w yciu organizmw;

    wyjania rnice midzy glukoz

    a fruktoz;

    bada waciwoci sacharozy;

    pisze rwnanie hydrolizy sacharozy

    i omawia znaczenie tej reakcji dla

    organizmw;

    omawia rol bonnika w odywianiu;

    wymienia zastosowania celulozy;

    tumaczy wady i zalety wkien na

    podstawie ich skadu chemicznego.

    Ucze:

    wykazuje dowiadczalnie

    nienasycony charakter oleju

    rolinnego;

    tumaczy proces utwardzania

    tuszczw;

    dowiadczalnie sprawdza skad

    pierwiastkowy biaek i wyjania

    przemiany, jakim ulega spoyte

    biako w organizmach;

    bada dziaanie temperatury i rnych

    substancji na biaka;

    wykrywa biako w produktach

    spoywczych, stosujc reakcje

    charakterystyczne;

    wykrywa glukoz w owocach

    i warzywach, stosujc reakcj

    charakterystyczn (rozpoznawcz)

    prb Trommera;

    bada waciwoci skrobi oraz

    przeprowadza reakcj

    charakterystyczn (rozpoznawcz)

    skrobi;

    proponuje dowiadczenie

    pozwalajce zbada waciwoci

    celulozy;

    porwnuje waciwoci skrobi

  • Chemia | Ciekawa chemia | Klasa 8 Przedmiotowy system oceniania

    AUTORZY: Hanna Guliska, Janina Smoliska

    13 13 Copyright by Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2018

    Wymagania na ocen

    dopuszczajc dostateczn dobr bardzo dobr

    omawia wady i zalety wkien

    celulozowych.

    i celulozy;

    identyfikuje wkna celulozowe

    i biakowe;

    wyjania potrzeb oszczdnego

    gospodarowania papierem.

    Przykady wymaga nadobowizkowych

    Ucze:

    zna inne reakcje charakterystyczne dla glukozy, np. prb Tollensa;

    potrafi wyjani, co to jest struktura pierwszorzdowa, drugorzdowa (trzeciorzdowa) biaek;

    zna przykady wkien sztucznych, wie, jak maj budow;

    wymienia sposoby konserwowania ywnoci i podaje przykady rodkw konserwujcych ywno;

    analizuje etykiety artykuw spoywczych i wskazuje zawarte w nich dodatki (np. barwniki, przeciwutleniacze, rodki, konserwujce i in.).