of 15/15
CRNA GORA ZAVOD ZA ŠKOLSTVO Predmetni program LIKOVNA UMJETNOST I ili II razred opšte gimazije Podgorica 2010.

Podgorica 2010. - GOV.me

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Podgorica 2010. - GOV.me

Podgorica 2010.
LIKOVNA UMJETNOST Predmetni program
Izdava: Zavod za školstvo
Urednik: dr Dragan Bogojevi
Tira: 100
Podgorica, 2010. Na osnovu javno-vaeeg opšteg dijela obrazovnog programa za opštu gimnaziju koji je utvren Rješenjem Ministarstva prosvjete i nauke od 24. marta 2004. godine (br. 01- 1584/2), Savjet za opšte obrazovanje na 9. sjednici, odranoj 9. jula 2010. godine, utvrdio predmetni program LIKOVNA UMJETNOST za opštu gimnaziju.
2
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST S A D R A J:
1. Naziv nastavnog predmeta i predmetnog programa .....................................................................................................................................5
2. Odreenje predmetnog programa .................................................................................................................................................................5
3. Opšti ciljevi predmetnog programa................................................................................................................................................................6
5. Didaktike preporuke...................................................................................................................................................................................11
10. Profil i struna sprema nastavnika/ca i strunih saradnika/ca...................................................................................................................14
3
4
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST 1. NAZIV NASTAVNOG PREDMETA LIKOVNA UMJETNOST
NAZIV PREDMETNOG PROGRAMA LIKOVNA UMJETNOST
2. ODREENJE PREDMETNOG PROGRAMA a) Poloaj, priroda i namjena predmetnog programa Likovna umjetnost je obavezan gimnazijski predmet koji ueniku/ci omoguava upoznavanje univerzalnosti likovnog jezika kao civilizacijske tekovine. Nadograuje teoretska znanja o likovnom izraavanju steena osnovnim školskim obrazovanjem. Tako se uenik/ca upuuje boljem razumijevanju pojmova teorije likovne umjetnosti. Upoznaju se razliite likovne oblasti kroz vrijeme i prostor.
Program likovne umjetnosti obrauje osnovne pojmove likovne umjetnosti i pristup likovnom djelu. To je širi uvod ka razumijevanju sadraja istorije umjetnosti. Tako usvojeno znanje e pomoi uvodu u istoriju umjetnosti kao moguem izbornom predmetu. Likovna umjetnost kao nastavni predmet omoguava da uenik/ca svijet likovnih misli, osjeanja i spoznaja povee sa drugim vrstama umjetnikog izraavanja. Predmet eli predstaviti najvanija umjetnika djela, koja oblikuju uenikov/cin pogled na estetske vrhunce, što utie na njihov razvoj. Nastava likovne umjetnosti ispreplie osnovna teoretska saznanja (hronologija stilova, osnovna terminologija). U vremenu vizuelnih komunikacija i razliitih informacijskih tehnologija, savladavanje likovnog jezika je potreban i neophodan proces. Uenici/e se tako osposobljavaju da prate i uestvuju u kulturnom i umjetnikom ivotu svoje sredine. Glavni cilj likovnog obrazovanja je likovno opismenjavanje (razumijevanje i izraavanje, vrednovanje i projektni rad), što omoguava
5
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST ueniku/ci individualnost u oblikovanju linih kriterijuma i pogleda u istoriji umjetnosti ili ga/je podstie na dijalog i tolerantnu kritinost. Predmet Likovna umjetnost mora pomoi uenicima/ama da postanu istanani gledaoci, izvoai, ljubitelji likovne umjetnosti, kojima e to biti sastavni dio ivota. Mora doprinijeti, kao vaan faktor dobrog mentalnog zdravlja, njihovom estetskom i humanom razvoju i podizanju nivoa likovne i opšte kulture. b) Broj asova po godinama obrazovanja U I ili II razredu zastupljena je nastava likovne umjetnosti sa 1 asom nedjeljno.
Razred Oblici nastave T
I ili II Ukupno
29(T+V) + 6
T – teorijski i drugi oblici nastave, za sve uenike/ce u odjeljenju, a prema interesovanju uenika/ca kreirati praktinu nastavu kroz vjebe (V). 3. OPŠTI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA Prema ovom programu predmet likovna umjetnost ima za cilj da ueniku/ci:
- prui pregled razvoja, izvora i rasprostranjenosti umjetnikih stilova; - predstavi doprinose najvanijih stvaralaca i ideja koje izraavaju njihova djela; - prui uvod u samostalno vrednovanje likovnih ostvarenja; - izoštri osjetljivost za tekovine, a time i vrednovanje, uvanje i zaštitu; - omogui pripremu za novo u umjetnosti i traenje "poruka" u likovnim djelima; - predstavi posebno nacionalnu umjetnost sa naglaskom na spomenike i djela iz ueg okruenja; - pomae u razumijevanju vlastite umjetnosti i kulture i njenom vrednovanju u kulturnoj baštini Evrope; - omogui kultivisanje znanja o govoru likovnog jezika; - razvije svijest o ulozi estetskih vrijednosti i vizuelnih komunikacija u uem i širem okruenju;
6
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST - prui navoenje na analitiko i sistematsko vrednovanje likovnih informacija i pojava; - prilikom doivljavanja i uporeivanja umjetnikih djela prui spoznaju opštih i pojedinih istorijskih razdoblja; - omogui izraavanje individualnosti, kultivisanje i emancipaciju; - na osnovu istorijskih vrijednosti u umjetnosti i savremene likovne prakse izgradi kulturu dijaloga i tolerantnu kritinost kao i da
ueniku/ci prui podsticaj za to; - omogui da prati likovni ivot i da organizovano ili samostalno posjeuje likovne dogaaje; - razvije naviku za likovnu umjetnost i kulturu, kao sastavni dio ivota. 4. SADRAJI I OPERATIVNI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA
I razred - obavezni sadraji Tema: UVOD U ISTORIJU UMJETNOSTI – UMJETNOST
Operativni ciljevi Aktivnosti Pojmovi/Sadraj Korelacije Uenik/ca treba da: - usvoji opšte znaenje umjetnosti kao
društvene pojave, posebno prirode umjetnosti kao oblika društvene svijesti,
- usvoji hronološki pregled istorije umjetnosti,
- pojasni pojmove likovna umjetnost, umjetniko djelo, stil, pravac i kritika.
Uenici/e: - posmatraju, - umjetnika djela kroz istoriju
umjetnosti, - analiziraju pojmove likovne
umjetnosti i istorije umjetnosti.
7
stvaralaštva, - se upozna sa razliitim medijima
savremene vizuelne komunikacije.
Tema: LIKOVNO DJELO
vazdušna i inverzna).
sposobnostima primjenjuju vrste perspektiva.
Maternji jezik i knjievnost, psihologija, matematika (geometrija).
Tema: CRTANJE
i mokre).
pristupaju individualnom izvoenju razliitih crtakih tehnika.
Linija, skica, kroki, studija (viziranje), suve i mokre crtake tehnike.
Matematika (geometrija), psihologija.
Operativni ciljevi Aktivnosti Pojmovi/Sadraj Korelacije Uenik/ca treba da: - upozna razliite slikarske tehnike, - razlikuje boje u bojenom krugu, - upozna bojeni ton kao osobinu boje
(valerski klju - tonska analiza boje), - razvija senzibilitet za bojene kvalitete.
Uenici/e: - prema sklonostima i interesovanju
pristupaju individualnom izvoenju likovnih zadataka (vjebi).
Akvarel; gvaš; tempera; ulje; freska; ikona mozaik; vitra; kola, akrilik… Likovni elemenat; boja; slika; bojeni krug; miješanje boja; tonska vrijednost boje; svjetlost - voler.
Fizika: spektar boja. Psihologija: psihološko dejstvo boje.
Tema: VAJARSTVO
vajarskih oblika.
vajarska djela, - prepoznaju i uoavaju znaaj
razliitih vajarskih oblika.
Tema: GRAFIKA
grafiku, - upozna grafike tehnike.
Opšta istorija, hemija (hemijske reakcije, kisjeline, boje).
9
Operativni ciljevi Aktivnosti Pojmovi/Sadraj Korelacije Uenik/ca treba da: - upoznaje arhitekturu kao likovnu
djelatnost (funkcionalni i estetski znaaj),
- razlikuje spoljašnji i unutrašnji prostor.
Uenici/e: - uporeuju klasinu i modernu
arhitekturu.
Opšta istorija, matematika, geografija, psihologija (uticaj prostora na psihologiju ovjeka).
Tema: ISTORIJA UMJETNOSTI
predstavnike pojedinih perioda u istoriji likovne umjetnosti - Stari vijek, Srednji vijek, Novi vijek, moderna i savremena umjetnost sa osvrtom na crnogorsku umjetnost.
Uenici/e: - posmatraju, uporeuju i prepoznaju
primjere umjetnikih djela nacionalne i svjetske istorije umjetnosti.
Umjetnost: praistorije, Mesopotamije, Egipta, Grke, Rima, romanike i gotike, islamska, vizantijska, renesansa, barok, umjetnost XIX vijeka, moderna, savremena i crnogorska moderna i savremena umjetnost
Opšta istorija, muzika umjetnost.
5. DIDAKTIKE PREPORUKE U gimnaziji se nastava likovne umjetnosti izvodi sa 35 asova (29 +6) godišnje, odnosno sa 1 asom nedjeljno u 1. ili 2. razredu, a u višim razredima kroz izborne predmete. Nastava likovne umjetnosti moe se izvoditi po razliitim metodama. esto izbor zavisi od sadrine i broja raspoloivih sati. Osnovne
10
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST metode rada kompletiraju informacije (izlaganje, dijalog, pokazivanje, tako da predavanje prua slikovno gradivo preko (reprodukcija, dijapozitiva, digitalizovanih slika i dr.). Primjere nastavnik/ca abira sam/a, poštujui pri tome osnovne ciljeve nastave. Za savremenu nastavu likovne umjetnosti su vane ekskurzije, muzeji, galerije, ateljei, arheološke iskopine, restauratorske radionice itd. Tako se uenik/ca upoznaje sa kulturnom baštinom i razvija osjeaj ouvanja. Lokacije odreuje nastavnik/ca, s obzirom na mogunosti škole i uenika/ca, vodei rauna o okruenju. Preporuujemo najmanje jednu cjelodnevnu ekskurziju za obilazak znaajnih nacionalnih spomenik,a kao i obaveznu posjetu Narodnom muzeju Crne Gore. Uenici/e uestvuju na razliite naine u nastavi, pišu referate o umjetnicima koji su uzor za pojedino razdoblje, stil, itd. Tako se upuuju na korišenje literature i navode se na samostalan rad, kao i na traenje novih informacija. Likovna umjetnost koristi iskustva knjievnosti, filozofije, istorije, muzike, televizije, Interneta ..., na šta se ueniku/ci skree panja. Neophodno je povezivaznje teorijskog i praktinog rada i kombinovanje metoda. Na taj nain se ostvaruju bolji rezultati u procesu uenja. Ogranien broj asova od nastavnika/ca zahtijeva paljivo planiranje i doslednu realizaciju asova. Unutar pojedinih likovnih zadataka moe se povezati više cjelina. Sadraji predmeta se prilikom uenja prouavaju povezano. Posebnu panju treba posvetiti kritikom vrednovanju likovnog djela. Likovni pedagog usmjerava uenika/cu da gleda, uoava, razlikuje likovne izraze, razlikuje sredstva i razliite materijale. Likovni pedagog podstie nadarene i manje nadarene uenike/ce ka likovnom izraavanju. Nastava otvara mogunost za samostalno vrednovanje i kritiki osvrt. Samo tako e umjetnost teorijskih znanja razvijati likovne sposobnosti uenika/ca. Treba uenike/ce podsticati na samostalni stvaralaki rad uz pomo dostupne literature i savremenih audio-vizuelnih sredstava. Nastavnik/ca naizmjenino realizuje nastavne sadraje i svakom nastavnom sadraju namjenjuje priblino jednak broj asova. 6. KORELACIJE MEU PREDMETIMA Likovna umjetnost podstie na korišenje znanja i iskustva drugih predmeta, humanistikih i socijalnih nauka, maternjeg jezika i formalnog (matematikog) mišljenja u interesu umjetnikog stvaranja. Preciznija odreenja korelacija su data u operativnim ciljevima predmeta, kao i korelacijama predmeta.
11
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST 7. STANDARDI ZNANJA Uenik/ca: - poznaje istoriju umjetnosti, opisuje likovno djelo kroz temu, motiv i likovne elemente, - prepoznaje i razlikuje pojedina podruja likovnog stvaralaštva kao što su: crtanje, slikanje, vajanje, grafika i arhitektura, - zna da prepozna razdoblja opšte i nacionalne istorije umjetnosti, - zna da koristi strunu literaturu i savremena audio i vizuelna sredstva za izradu referata, seminarskih i praktinih radova, - moe da primijeni u praksi znanja iz oblasti likovne umjetnosti, - praktino primjenjuje osnovne likovne elemente: linija, površina, oblik, boja, kompozicija, - zna opisati vlastito djelo, kao i djelo svog vršnjaka. 8. NAINI PROVJERAVANJA ZNANJA I OCJENJIVANJA Provjeravanje i ocjenjivanje se obavlja usmeno i pismeno (ocjenjivanje referata). Tako se provjeravanjem ocjenjuje razumijevanje, upotreba znanja, analiza, sinteza i sposobnost vrednovanja. Prilikom likovnih sadraja iz likovne umjetnosti provjeravaju se i ocjenjuju komentari, projektni i seminarski radovi, kao i drugi oblici saradnje i nastupa na asu. Ocjenjivanje je posebno vano za uenike/ce koji/e se budu odluili/e za izborni predmet likovna umjetnost. Ocjenjivanje ne treba da znai selektivnost nego usmjeravanje. Za kvalitetno ocjenjivanje i provjeravanje znanja profesor/profesorica mora primijeniti struna i didaktika znanja, razliite naine i individualan pristup uenicima/ama, dosljednost, objektivnost, plansko i javno ocjenjivanje. Zato što je provjera i ocjenjivanje vrlo vano, zahtjeva od profesora/profesorice veliko znanje ne samo iz struke, nego i iz didaktike i psihologije. Znanje ne smije biti vrednovano samo na nivou reprodukcija nego razumijevanja i upotrebe. Prilikom provjeravanja i ocjenjivanja postignutih rezultata treba voditi rauna o emocionalnom, moralnom, estetskom i psihomotornom podruju.
12
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST 9. RESURSI ZA REALIZACIJU NASTAVE 9.1. Materijalni uslovi, standardi i normativi za nastavu likovne umjetnosti u gimnazijama
- Kabinet - Struna biblioteka - Reprodukcije, dijapozitivi, video materijal... - Dijaprojektor - Kompjuter - Audio i video oprema 9.2. Okvirni spisak literature i drugih izvora
1. Arnheim, Rudolf: Art and visual perception. A Psychologie of the Creative Eye, Berkley, University of California Press, 1965. 2. Bloom, B.: Taksonomija i klasifikacija obrazovnih i odgojnih ciljeva, knjiga 1, kognitivno podruje, Beograd, Republiki zavod za
unapreivanje vaspitanja i obrazovanja, 1981. 3. Butina, Milan: Elementi likovne prakse , Ljubljana, 1997. 4. H.W. Janson: Istorija umjetnosti, Narodna knjiga, Beograd, 1992, 5. Kandinsky, Wassily: Punkt und Linie zur Flache. Beitrag zur Analyse der malerischen Elemente, Bern, Berteli Verlag, 1973. 6. Karlavaris, Bogomil: Metodika likovnog odgoja 1, Rijeka, Hofbauer, 1991. 7. Ljiljana Zekovi, Nataša Nikevi, Dragan Radovanovi, Aleksandar ilikov, Maja Dedi: Leksikon crnogorskih umjetnika 1946-2001,
ULUCG, Podgorica, 2001. 8. Markovi, M.: Prostor – vrijeme – trajanje, Centar savremene umjetnosti, Galerija „Most“, Podgorica, 2000. 9. Mijovi, Pavle: Umjetniko blago Crne Gore, Centralna narodna biblioteka “ure Crnojevi”, Cetinje, 1991. 10. Monografija Petra Lubarde, Narodni muzej Crne Gore Cetinje i Muzej savremene umjetnosti Beograd, 2008. 11. Opšta istorija umjetnosti, Narodna knjiga − Zebra, Beograd, 1998. 12. Perovi, Olga: Ogledi, kritike, Centar savremene umjetnosti, Galerija „Most”, Podgorica, 1997. 13. Perovi, Olga: Likovna hronika, Monitor, Podgorica, 1998. 14. Piaget, Jean: Psihologija inteligencije, Beograd, Nolit, 1980. 15. Read, Herbert: The Origins of Form, London, Thames and Hudson, 1965. 16. Vasi, Pavle: Uvod u likovnu umjetnost, Narodna Knjiga, Beograd, 1977. 17. Vujii, Rajko: Studija crnogorske istorije umjetnosti, Centralna narodna biblioteka “ure Crnojevi”, Cetinje, 1990.
13
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST 10. PROFIL I STRUNA SPREMA NASTAVNIKA/CA I STRUNIH SARADNIKA/CA Obavezna visoka struna sprema (VSS) iz oblasti likovne umjetnosti, primijenjene umjetnosti i istorije umjetnosti. Unaprijeenu verziju predmetnog programa LIKOVNA UMJETNOST za I ili II razred opšte gimnazije uradila je Komisija u sastavu: Ljiljana Kolundi, lan Mirjana Vukovi, lan Dragan Berilai, lan
14
Zavod za školstvo LIKOVNA UMJETNOST
CIP – , e 373 . 5 . 016 : 73 / 76 (497 . 16) LIKOVNA umjetnost : I ili II razred opšte gimnazije : predmetni program / [ urednik Dragan Bogojevi ] . – Podgorica : Zavod za školstvo, 2010 (Cetinje : Obod). - 16 str : tabele ; 25 cm Tira 100. – Bibliografija: str. 13 . ISBN 978 -9940 -24- 009 -7 a) - O - – COBISS.CG – ID 16305168
15
I ili II
T – teorijski i drugi oblici nastave, za sve uenike/ce u odjeljenju, a prema interesovanju uenika/ca kreirati praktinu nastavu kroz vjebe (V).
3. OPŠTI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA
4. SADRAJI I OPERATIVNI CILJEVI PREDMETNOG PROGRAMA
Uenici/e:
Uenici/e:
Uenici/e:
Uenici/e:
Uenici/e:
Uenici/e:
Uenici/e:
Uenici/e:
Uenici/e:
9. RESURSI ZA REALIZACIJU NASTAVE
9.1. Materijalni uslovi, standardi i normativi za nastavu likovne umjetnosti u gimnazijama
9.2. Okvirni spisak literature i drugih izvora
10. PROFIL I STRUNA SPREMA NASTAVNIKA/CA I STRUNIH SARADNIKA/CA