Click here to load reader

Paleta europejskiej sztuki

  • View
    47

  • Download
    0

Embed Size (px)

DESCRIPTION

Paleta europejskiej sztuki. Lekcja poświęcona sztuce: malarstwu, rzeźbie i stylom architektonicznym. Czym jest sztuka?. - PowerPoint PPT Presentation

Text of Paleta europejskiej sztuki

  • Paleta europejskiej sztukiLekcja powicona sztuce: malarstwu, rzebie i stylom architektonicznym.

  • Czym jest sztuka?Sztuka to podstawowy skadnik kultury, jeden z zasadniczych sposobw uzewntrzniania zdolnoci twrczych czowieka - zesp wiadomych dziaa ludzkich, w wyniku ktrych powstaje przedmiot estetyczny (np. obraz, rzeba, budowla, film, utwr sceniczny bd muzyczny), okrelany mianem dziea lub dziea sztuki.

  • STYLE I ZABYTKI EUROPEJSKIEJ ARCHITEKTURY

  • Architektura staroytnej Grecji (ramy czasowe - od VII w. p.n.e. do II w. p.n.e.)Trzy okresy:okres archaiczny - w architekturze wyksztaci si typ wityni otoczonej kolumnad,okres klasyczny - w tym okresie stworzono kanony, ktre przez setki lat suyy artystom a w gwnej mierze architektom,okres hellenistyczny - architektura zdominowana zostaa przez monumentalne budowle wieckie i sakralne, na du skal zaczto stosowa form arkady.

  • Trzy style architektoniczne w sztuce greckiej dorycki - gwne jego cechy to surowo i prostota; kolumny bez bazy z gboko obkowanym trzonem, prosta, skadajca si jedynie z poduszki i pyty gowica, joski - kolumna z baz o tpym obkowaniu ma gowice w ksztacie limacznic zwojw (wolut), fryz jest cigy, koryncki - cechuje go bogactwo ornamentw; gowica kolumny uformowana jest na ksztat stylizowanych lici akantu.

  • Te trzy style oparte s na tych samych zasadach symetrii i harmonii. Obowizuj w nich te same reguy konstrukcji, dlatego struktura bry jest dosy podobna. Takie jednolite systemy konstrukcyjno-kompozycyjne nazywamy porzdkami architektonicznymi.

  • Architektura staroytnego Rzymu (ramy czasowe od II w. p.n.e. do IV w. n.e.)architektura rzymska w duym stopniu bya wzorowana na dokonaniach Grekw,Rzymianie dc do monumentalizmu,kadli zarazem nacisk na osigniecie wraenia rnorodnoci, bogactwa i reprezentacyjnoci,majc do dyspozycji cegy i cement, coraz bardziej komplikowali bryy budowli i same formy architektoniczne,Rzymianie byli take twrcami pomnika konnego,w Rzymie wyksztaciy si dwa nowe porzdki architektoniczne: kompozytowy i toskaski.

  • Architektura romaska (ramy czasowe od X do XIII wieku)W tym okresie architektura miaa prymat nad innymi dziedzinami sztuki,najwysz rang osigna architektura sakralna,gwne cechy architektury tego okresu to:masywno,przejrzysty ukad bry, pkoliste wykroje okien i arkad, sklepienie krzyowe (z zaznaczonymi przektnymi kwadratu),Wntrza budynkw tony w mroku, poniewa wiato wpadao do rodka przez mae okienka.

  • Architektura gotycka (ramy czasowe od XII wieku do XIV wieku)Narodzia si we Francji w poowie XII wieku,bardzo szybko swym zasigiem obja ca Europ,cech charakterystyczn budowli w tym stylu jest ich niezwyka strzelisto,zastosowanie systemu szkieletowego, ktry opiera si na sklepieniu krzyowo-ebrowym,punktem centralnym miast zakadanych w XII wieku by rynek, a ulice przecinay si w nich pod ktem prostym,od poowy XII wieku najwspanialsz budowl sta si koci, katedra.

  • Sztuka renesansu i manieryzmu (ramy czasowe od koca XV wieku do XVII wieku)Architektura renesansu zrodzia si na terenie Toskanii we Florencji,podstawow form konstrukcyjn sta si uk pkolisty,wrcio sklepienie kolebkowe i kopua,na bazie pkolistego uku stosowano ulubion form renesansu czyli arkad,w budowlach wieckich zaczto stosowa drewniane stropy z profilowanymi i malowanymi belkami.

  • Architektura baroku i rokoka (ramy czasowe od XVII do poowy XVIII wieku)Barok pojawi si pod koniec XVI wieku we Woszech,architektura reprezentujca ten okres jest monumentalna i jednoczenie pena dynamizmu, paszczyzna muru jest silnie rozczonkowana, podzielona gzymsami, wielokrotnymi pilastrami i kolumnami,od fasad budynkw bogatsze stay si wntrza.

  • Rokoko (ramy czasowe lata 1720-1770)Rokoko to styl, ktry niekiedy uznawany by za ostatni faz baroku,narodzi si we Francji,fasady budynkw pozostay klasyczne, charakteryzoway si jednak wiksz swobod, lekkoci oraz dekoracyjnoci,motywem dekoracyjnym by rocaille, we wntrzach du rol odgryway lustra, zocenia, sztukaterie.

  • Architektura klasycystyczna (ramy czasowe od drugiej poowy XVIII wieku do pierwszej poowy XIX wieku)Klasycyzm zainteresowa si wzorcami staroytnymi,by on reakcj na wybujae formy baroku i rokoka,formy klasyczne stosowano we wszystkich rodzajach budynkw.

  • Architektura historyzmu i secesji (ramy czasowe koniec wieku XIX i pocztki XX wieku)Historyzm przejawia si gwnie w tendencjach do korzystania ze stylw minionych epok (neorenesans, neobarok) lub poszczeglnych elementw tych stylw (eklektyzm),charakteryzowa si pynnoci linii i bogactwem ornamentw,dekoracja bya najczciej niesymetryczna.

  • Architektura XX wiekuBauhaus - jedna z najwaniejszych szk artystycznych XX wieku,jej przedstawiciele propagowali proste, kubiczne bryy pozbawione jakichkolwiek motyww dekoracyjnych,architekci tworzyli budynki o doskonale przemylanym planie, z elewacjami posiadajcymi harmonijne proporcje,wykorzystywali moliwoci elbetonowej konstrukcji, czego przykadem byo cakowite przeszklenie cian.

  • PREKURSORZY I KANONY EUROPEJSKIEGO MALARSTWA

  • Pocztki malarstwaZa czas powstania malarstwa uwaa si okres midzy 25 000 lat p.n.e. a 10 000 lat p.n.e.,malarstwo pierwotne byo malarstwem jaskiniowym,najczstszym motywem, ktry archaiczni twrcy umieszczali na swoich obrazach, byy postacie zwierzt,czowiek na ciennych malowidach widnieje bardzo rzadko,rysunki ryto na skale, a nastpnie kontur wypeniano farb,podstawowym barwnikiem bya ochra, ktra jest barwnikiem pochodzenia naturalnego.

  • Pocztki malarstwajako podoe malowida wykorzystywano naturaln biel skay wapiennej,wrd rodkw artystycznych uywanych przez prehistorycznych artystw najwczeniej pojawia si kreska i linia,znaczcym rodkiem wyrazu bya take tzw. plama barwna,duego znaczenia nabra tzw. walor, czyli stopie jasnoci danej barwy.

  • Pocztki malarstwazmianie ulega sposb przedstawiania postaci, od schematycznych uproszcze do coraz wikszego realizmu,w okresie prehistorycznym uwaga ciennych malarzy skupiaa si gwnie na oddaniu waciwego charakteru i ruchu zwierzcia,wizerunki opracowywane byy coraz dokadniej, proporcje byy zgodne z natur, wystpowaa take dua liczba szczegw.

  • Malarstwo greckieGrecy wykonywali malowida cienne i stosowali technik enkaustyki,technika ta polegaa na pokrywaniu farbami, zczonych na gorco z woskiem pszczelim, powierzchni marmuru, drewna lub koci,malarstwo greckie znane jest jedynie z opisw, jednake wiadomo, i byo ono realistyczne, wiernie przedstawiajce natur.

  • Malarstwo rzymskieArtyci dyli do ukazania zudzenia trjwymiarowej przestrzeni na paskiej powierzchni ciany,chcieli take wprowadzi do obrazu zjawisko wiata padajcego z jednej strony na przedmiot,Rzymianie rozwinli i udoskonalili zaczerpnite od Grekw tematy i metody w dziedzinie malarstwa

  • Malarstwo romaskieGwnym jego przejawem bya sztuka zdobienia ksig, czyli iluminatorstwo,rkopisy na pergaminie zdobione byy caostronicowymi ilustracjami oraz ornamentem wok tekstu,romaskie malarstwo cienne zachowao si w postaci freskw suchych, ktrymi zdobione byy ciany kociow,malarstwo sztalugowe stosowano w malowaniu otarzy.

  • Malarstwo gotyckieWszystkie typowe cechy tego stylu znalazy odzwierciedlenie w malarstwie miniaturowym, ktre okres szczytowy swego rozwoju przeywao w XIII i XIV wieku,kompozycja strony stworzonej w stylu gotyckim bya zdyscyplinowana pod wzgldem rytmiki pionw i zrnicowana pod wzgldem niespokojnej, obfitej dekoracji o motywach rolinnych,kolorystyka najznamienitszych obrazw tego okresu bya zawsze bogata i utrzymana w radosnym nastroju.

  • Malarstwo gotyckie cd.Tematyk malarstwa gotyckiego byo ycie Marii, bd innych witych, a przede wszystkim sceny mki i mierci Chrystusa, XVwieczne malarstwo cechowao si midzynarodowym charakterem, co byo wynikiem dziaalnoci szk artystw, w ktrych odbywa si nieprzerwany ruch oraz wymiana midzy tradycj wosko-bizantyjsk a tradycj Europy Zachodniej i Pnocnej.

  • Malarstwo renesansoweSkupio si w gwnej mierze na scenach z realnego, ziemskiego ycia,do typowych w okresie renesansu tematw naleay: Zwiastowanie, Madonna z dziecitkiem, w. Sebastian, Pokon Trzech Krli, Ukrzyowanie, Zoenie do grobu itp.,jedn z najliczniejszych grup obrazw tego okresu stanowiy portrety,artyci renesansowi jako pierwsi zwrcili uwag na rce, jako atrybut wiele mwicy o cechach portretowanej osoby.

  • Malarstwo renesansowe cd.sceny rodzajowe nie cieszyy si wielk popularnoci wrd renesansowych malarzy,malowano take alegorie, ktre znane ju byy w staroytnoci,w zainteresowaniach artystw na pierwszy plan wysuwa si czowiek, a dokadnie pikno jego ciaa, wartoci intelektualne, warto i godno osobista, moralno, wady i zalety itp., take zagadnienia iluzyjne przestrzeni w obrazie i wietle.

  • Malarstwo barokoweKontynuowao typowe i powszechne tematy: religijne, mitologiczne, alegoryczne, portret,styl barokowy to cakowite nowatorstwo, wyraajce si wprowadzeniem sceny rodzajowej, pejzau i martwej natury,do podstawowych zagadnie tego stylu naleay: wiato i ruch, kolorystyka barokowych obrazw jest bardzo zrnicowana, rozciga si ona od penej gamy czystych barw (jak u Rubensa czy Velazqueza) do gamy silnie zawonej, zoonej z kilku zaledwie pokrewnych tonw.

  • RokokoPojawio si w sztuce malarskiej wraz z pnym barokiem czyli od pocztku wieku XVIII i trwao prawie do koca stulecia,zamiast form dynamicznych, wystpuj ksztaty lekkie, nieregularne, subtelne, wytworne, pene delikatnoci i elegancji,nowa tendencja przeciwstawia si barokowi poprzez intymno formy, delikatno, asymetrie ukadw czy rozjanienie i oczyszczenie gamy barw.

  • Styl klasycystycznydziea ksztatowano wedug zasad przyjtych z grydotyczyy one intelektualnych regu klasycznej, kompozycji, wyszoci rysunku nad barwn plam, barw zaczto traktowa lokalnie, wyzbyto si przyzwyczajenia do silnych kontrastw, w klasycystycznym malarstwie przewaay tematy zaczerpnite z historii staroytnej, niekiedy z mitologii oraz portrety,malarstwo klasycystyczne jednoczenie obiektywizowao i upikszao rzeczywisto.

  • RomantyzmCechowaa go wolno tworzenia oraz brak uprzedze,w procesie twrczym decydowa czynnik wyobrani, fantazji, podwiadomoci,styl romantyczny wielbi to co nietypowe i nieuchwytne,

    romantyczne malowida byy pene ruchu i niepokoju,podstawowym budulcem paszczyzny w tym stylu nie by ksztat i linia, ale wanie plama na og silnie nasyconej barwy.

  • Czasy impresjonizmuImpresjonizm to wraenie widoku, osoby, przedmiotu, a nie studiowanie szczegw modela,sensem impresjonizmu byo uchwycenie momentu, przelotnego odczucia,impresjonici zwrcili uwag na wiato, na jego si przenikania koloru i ksztatu z nim zwizanego,podjli sceny z ycia ulicy, portrety piknych kobiet, tancerek, krajobrazw.

  • KubizmZainicjowany zosta we Francji okoo 1906 roku przez Picassa i Brauque`a i by kierunkiem malarstwa nowoczesnego,zrywa z tradycyjnym malarstwem bdcym sztuk naladowania,u podstaw kubizmu ley zasada, e obiekt malarski zostaje rozbity na szereg osobnych paszczyzn, ogldanych w rnym owietleniu, ktre nastpnie s przedstawiane obok siebie na ptnie,kubizm rozwin si w trzech fazach:prekubistycznej (1906-1909),analitycznej (1909-1912),syntetycznej (od 1912/13).

  • Pop-artby jednym z najwaniejszych zjawisk artystycznych w dziesicioleciu 1960-1970,kierunek ten odraa i budzi gwatowne protestyzabiega o przeniesienie przedmiotw rzeczywistych w stylu informacji reklamowej przy zastosowaniu kodu kreskwki i plakatu,pokazywa tematy prosto, w zym smaku, wulgarno, brzydot, ostre kolory czyli rzeczywisto.

  • RZEBA NA KONTYNENCIE EUROPEJSKIM

  • Rzeba staroytnej GrecjiMateriaami rzebiarskimi stosowanymi w Grecji byy przede wszystkim drewno i wapie, a w pniejszych czasach brz i marmur,rozpowszechnion technik w greckiej rzebie bya tzw. technika chryzelefantyny, ktra charakteryzowaa si tym, e czono koci soniowe ze zot blach i szlachetnymi gatunkami drewna,w gwnej mierze rzebiono bogw, a poniewa wyobraano ich sobie w postaci ludzkiej, s to waciwie posgi idealnych, piknych ludzi.

  • Rzeba staroytnego RzymuCechy sztuki rzymskiej znalazy najpeniejsze odzwierciedlenie w rzebionym portrecie,najbardziej popularne byy popiersia portretowe, ktre powstaway gwnie na zamwienia prywatne,priorytetowym celem byo wyraziste i wierne odtworzenie rysw modela,najczciej stosowanym materiaem w portrecie rzebiarskim by biay marmur,Rzymianie, podobnie jak Grecy take zajmowali si rzeb reliefow.

  • Rzeba w stylu romaskimRzeba romaska zwizana cile bya z tematyk religijn,rzeby w tym stylu byy rodzajem ywej ksigi religijnej dla mas nie umiejcych czyta,rzeba miaa w tym okresie zastosowanie gwnie we wntrzach kociow.

  • Rzeba w stylu gotyckimRzeba gotycka odznaczaa si dekoracyjnoci i licznymi urozmaiceniami,powrcono do poprawnych proporcji ciaa, a ruch osb rzebionych by naturalny,celem artysty byo wyeksponowanie wewntrznych przey rzebionej postaci a nie pikna jej ciaa.

  • Rzeba w stylu renesansowymRzeb renesansow wykonywano w marmurze, kamieniu a take w brzie,spopularyzowano tzw. majolik, czyli wypalan glin z domieszk wapnia,do rzeby zwizanej z architektur naley zaliczy rzeb reliefow oraz pomniki,rzeba renesansowa cile nawizywaa do tematw religijnych.

  • Rzeba w stylu barokowymFundament pod zagadnienia rzeby barokowej pooy Micha Anio,artyci barokowi tworzyli rzeby grupowe o tematyce religijnej bd te mitologicznej,barok spopularyzowa take inn form portretu w rzebie a mianowicie popiersie.

  • Rzeba w stylu klasycystyczno-romantycznymRzeba klasycystyczna czsto otrzymuje miano chodnej, zimnej, sprawia wraenie, jakby artysta w procesie twrczym pozbywa si wszelkich emocji, najczciej uywanym materiaem rzebiarskim by biay karraryjski marmur, rzeba w emanowaa moc, si, dynamicznym ruchem,rzeba klasycystyczna jak i romantyczna przemawiaa w swej istocie jzykiem symboli i alegorii.

  • Rzeba przeomu XIX i XX wiekuOkres ten reprezentowany jest przez wybitego twrc Augusta Rodina,w swym kreatywnym widzeniu czowieka powrci do zaoe greckich rzebiarzy antycznych,myl artysty krya wok czowieka, pikna jego ciaa, siy jego uczu, wielkoci geniuszu, August Rodin rzebi gwnie w glinie a take w marmurze.