Output file - maklumal dan institusi pengajian bah as a Melayu. Namun, bagi melaksanakan keseluruhan

  • View
    0

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Output file - maklumal dan institusi pengajian bah as a Melayu. Namun, bagi melaksanakan keseluruhan

  • PUSTAKA DIGITAL PERSURATAN MELAYU MENANGANI KEPERLUAN KOMUNITI SIBER

    BAHASA MELAYU: PELUANG DAN CABARAN*

    Olel!

    Kamariah bt Hj. Abu Samah**

    AHSTRACT

    Pl/staka Digital Persuralon Me/ayu is olle oJthe Dewan Baha.Wl dan Pustaka s initiative 10 develop a model ojdigira/librm)'. It will playa major role as a digital reposilOl)' alld one-slop in/ormalioll ce1l1erjor Malay Language in Malaysia. Allother role is fa support the research alld development (~r Malay Language and helps ill enculturale the lise aj'MaLay Language (lmong Malays ians. In the.fi,allre, it I\'ill be cOlJll1lercialised via e-commerce (llld will join/he Malay Language Network under MABBIM oj ASEAN. This digital library can be accessed electronically via Jllfronet and Internet. This paper also disclisses abDUl/he challenges and opportunities o/Malay language to compele illfhe ('yber world.

    K emajuan dalam teknologi maklul1lat dan lc lekol1lunikasi telah mcmbawa bersama pcrkembangan kuasa ekonomi ilmu yang menjadi anjakan paradigma yang mengalihkan tumpuan aktiv iti dari pembangunan sekLor pcrtanian dan ekonomi industri kcpada ckonomi-pengctahuan (knoB·ledge-economy). Ekonomi ilm u dan makJumat menekankan ide. maklumaL dan ilmu sebagai pembcntukan nilai. Jelas, pcmbangllnan dan kepesman ekonomi-pengctahuan semakin keLara dalam pcngambi lan pekerja ilmu (knOll'ledge worker) yang tinggi dan pcrkcmbangan pesat dalam bidang pcngkoll1puteran dan telekoll1l1nikasi. Pcwujudan salt! sistem yang optima dan inovasi dalalll perkhidmatan maklumat diperlukan bagi 11len g i ~i kepcrluall komuniti siber kala depan.

    PERPUSTAKAAN DIGITAL

    Pembangllnan dan kepesatan perpustakaan d igita l di negara-negara maju berlaku sejak awal tnhun 1990. Pelbagai takrifan telah diberikan kepada perpustakaan digital. Ist ilah sepert i digilaf library, eleclrollic library dan virl/.lallibrary seri ng digunakan silih berganti dan seakan mcngandun gi makna yang scrupa. Sunsite Manager (http://sunsite.berkcly.cdu/ARL/defi nition .html)

    memberi kesil11pulan tenlang beberapa elemen yang l11empunyai pcrsamaan dalam perpuswkaan digital iaitu:

    Pcrpustakaan digital bukan satu eutiti yang tersendiri

    Perpustakaan digitalmemcrl ukan teknologi untuk menghubungkan slI mber-s umber dcngan perkhidmatan yang lei LI S kepada pengguna

    Akses universal kepada perpustakaan digital dan perkhidmatanl11akllimaL menjadi Illatlamat ulama

    Koleksi yang tidak terhad kcpada dokllll1cn.juga ll1erangkul11i artifak digital yang tidak bolch diolah dan di edar dalam bcntuk celakan.

    Nal11un. anla ra Lakrifan te rbaik pcrnah dikell1ukakan adalah pada The Sanf(l Fe Workshop 011 Distributed K1Iowledge Work E1Iviromellt:

    "The concep, (4 a digital library is 1101 merely equivalem wilh ill/ormation I1Icmagement 1001. II is rarher W1 ellvironmenr 10 brillg logefher collecliolls, sen'ices. alld people in supporl oj' Ihe full lIfe cycle of crealioll. dissemination, lise, alld preservatioll of dow, il~formali()lI, and knowledge" .

    .. Kel'f(lJ kelj(l illi Ie/ah dibemall!!.kal1t1i·SemillarBalla.saMelaYlldalaIllEmSil)er·Ullil.l! ... ~ilyMalaya.Kllafal.lIlIlpllr. 28-30 Seprember 1999.

    *'" Pwu(lktlll'all , Vllit Khidma/ AIIIOIlIfISi, PI/.I·m OO/.;llIIlelllasi MefaYI/. Dewall Bahasa dall PI/srokll.

    e=============================

    Hakcipta Terpelihara © 1999 - Perpustakaan Negara Malaysia

    Hakcipta Terpelihara © 1999 - Perpustakaan Negara Malaysia

  • Pcrpustakaan Digital Di Malaysia

    Dari pemerhalian s in gkat pcnulis, Malaysia ki ni mempunyai bebcrapa buah tapak Perpustakaan Digital seperti terscnarai:

    Instilusi

    BATe. UTM

    MlMOS (Midigi lib)

    Universiti Telekom

    Universiti Multimedia

    Bidang

    Perniagaan dan pcmbuatan

    Tcknologi Maklul11ut

    Multimedia dan Tcknologi Maklumal

    Multimedia dan Teknologi MaklllmaL

    Sclaill itll, lcrdapat usaha yang dilaksanakan oteh perpustakaan akademik dan khuslIs ke arah mcwujudkan perpustakaan digitaimcngikut pcngkhususan ins\ilUsi. Namull kebanyakan pembangunan perpustakaan digital masih dikuasai oleh bidang pcrdagangan, pcrniagaan dan sains dan tcknologi. Walau bagaimanapun , kcpcrluan pengguna dan penyclidik di bidang kcmanusiaan dan kemasyarakatan turut tidak di kesampingkan bagi membina jati diri budaya bangsa Malaysia.

    PUSTAKA DIGITAL PERSURATAN MELAYU, DEWAN BAHASA DAN PUSTAKA

    Usaha mewujudkan Pustaka Digital Persuratan Melayu adalah se bahagian daripada peningkaLan SisLem Berkomputer PusaL Dokllll1enLas i Melayu (PDM). Berasaskan konscp perpustakaan digital , peluasan skop

    pembinaan , pcmerosesan , penyebaran dan perkhidmalan maklumat tidak hanya dikhususkan kepada koleksi PDM malah sisrem ini terbuka sebagai wadah sumber koleksi digital bagi pcnyclidikan dan pengembangan bahasa Mclayu yang akan mengisi keperillan pengguna dan pengkaji persuratan Melayu masa kini di mana ia boleh dicapai mclalui InLcmet dan Intranet.

    Kekangan dari sistem Lerdahulu yang berasaskan enjin BRS/SEARCH diatasi bagi mcmbolehkan maklumaL serta pelbagai perkhidmatan maklumat dan kebahasaan diakses melalui Internet, 1a Jl1cmbcri pihhan kepada pelanggan bukan sahaja untuk mendapatkan sumber bibliografi dan kaLalog malah memesan makluruat sama ada dokumen mau bahan berbellluk multimedia.

    Peranan

    Illcmbina sebuah repositori digital tentang bahasa dan kesusasteraan Melayu yang melcngkapi koleksi bercetak

    menyedia khidmat penyebaran khazanah ilmu persuratan Melayu

    mcmasar prod uk berdaya sai ng dan bernilai komcrsial melalui e-dagang

    berperanan sebagai PusaL Sehcnti (one-slOp -center) bagi koleksi bahasa dan perSllratan Mclayu

    mewujudkan budaya s iber bagi pcnyimpanan. pcnggllnaan koleksi digital, pcnycbaran dan khiclmat secara elektronik kepada khaJayak pengguna bahasa Melayu khususnya persuraLan Mclayu.

    PUSTAKA DIGITAL PERSURATAN MELAYU

    PUSAT DOKUMENTASI MELAYU

    Matlamat

    I. Memperoleh dan memlilihara kepustakaan Mclayu selengkap mungkin dengan pengkbususan bidang bahasa, kesusasteraan dan kcbudayaan Melayu.

    2. Menjadi pusat rujukan kepustakaan Mclayu yang cemeriang yang mudah diakses melalui teknologi maklumat tcrkini.

    3. Menyumbang kepada pcmbentukan masyarakal Malaysia yang berilrnu dan kay a dengan m3kluI11at bahasa, kesusasteraan dan kebudayaan Melayu.

    PUSTAKA DIGITAL DBP

    Matlamat

    I. Mcmhina dan menyimpall Khazanah digital yang bcrdaya saing dan mcmpunyai nilai komersial 1I1ltlik dipasarkan melalui c-clagang.

    2. McwlIjudkan repositori bahasa dan persuratan Melayu yang memclluhi kcperluan dan permintaan pcngguna tempatan dan an larabangsa.

    3. Mernberi perkhidrnatan yang pantas kepada pengkaj i dan penyelidik persuratan Mclayu khasnya, dall khalayak pengguna bahasa Mclayu. amnya.

    Rajah 1. Peluasan Peranan antara Pusat Dokumentasi Mel"yu Dalam Era Scmasa dan Pustaka Digital Persuratan Mclayu Dalam Alaf Baru.

    ===============================.

    Hakcipta Terpelihara © 1999 - Perpustakaan Negara Malaysia

    Hakcipta Terpelihara © 1999 - Perpustakaan Negara Malaysia

  • Perubahan dinamik sebuah perpustakaan konvensional kepada organisasi yang memanipulasikan teknologi bagi menjana penyebaran maklumat dan ilmu merupakan asas penting yang menggerakkan akt iviti sesebuah organi sasi maklumat ke arab menangani perminlaan pengguna di alaf mendatang. Ini digambarkan di dalam carta peranan Pu sal Dokumentasi Mclayu di bawah.

    Komponen

    Bagi menarupung penyimpanan koleksi yang besar dan pemerosesan maklumat yang pantas, Pustaka Digital terbina dengan empat komponen Ulama iaitu Si stem Komputer Pusat Dokumcntasi Mclayu, Kiosk Maklumat. Pustaka Digital dan E-Dagang.

    SYSTEM OVERVEW

    u.P.s. u.P.s.

    Hj·Rt'S Microlec Hi·Res Microlec Scanner Scanner

    ASSt( Tagging Bar-cOOc Bar Code Scanner Sensor printer

    o Aplikali Pertlalan §edia ada {litb~ dita'lllCkao)

    Ptralalao }'ang dltaltarlan IGD HITEC CORPORATID~ ..... BlIlglP.It.lnel I

    T«DoIo:J P.t. ~)!II, )1(QIBohthbL 0 ""'~

    Ptralatan lanran tambahan (Stb3gai pilihanl

    JabltaR

    Web +a;ero .. , Home U.5tr

    N01e: Pengguna boleh mencapai OPEC melalui pelayaJ inlelmel

    Infokio,l

    Receipl printer BarCode U,P.S

    Scanner

    Rajah 2. Gambaran Konfigurasi Komponen Sistem Pengurusan Perpustakaan dan Pustaka Digital.'

    e==============================

    Hakcipta Terpelihara © 1999 - Perpustakaan Negara Malaysia

    Hakcipta Terpelihara © 1999 - Perpustakaan Negara Malaysia

  • PELUANG

    Perkhidmatan Elektronik

    Penataran sistem komputer bersepadu Pusal Dokumentasi Melayu memberi kesempatan kepada PDM untuk menyediakan perkhidmatan terkini kepada pelanggan berbantukan komunikasi canggih berasaskan piawaian Internet.

    (a) KatalogAwam Dalam Taliao Pusat Dokumentasi Melayu - KAWAT (OPAC)

    Capaian maklumat katalog awam berasaskan Web terbuka kepada pengguna Internet menyokong keperluan dan permintaan mcreka untuk merujuk katalog. bibliografi dan direktori khususnya dalam bidang bahasa, kesusasteraan dan kebudayaan Melayu. Penyalinan katalog dan indeks kepada media lain atau melalui e-mcl mempercepatkan proses penyediaan sumber rujukan yang boleh dimanraatkan oleh individu dan pusal maklumat. Kandungan maklumat digital ini mempunyai potensi bagi Pusat Dokumentasi -Melayu menghasilkan laman-iaman berasaskan subj