Click here to load reader

ORIJENTACIJA I TOPOGRAFIJA - os-mgubec- · PDF filePri odabiru i obradi pojedinih tema iz orijentacije i topografije, cilj je uþenike osnovnih škola upoznati sa osnovama orijentacije

  • View
    8

  • Download
    4

Embed Size (px)

Text of ORIJENTACIJA I TOPOGRAFIJA - os-mgubec- · PDF filePri odabiru i obradi pojedinih tema iz...

  • ORIJENTACIJA I TOPOGRAFIJA

    PRIRU NIK (RADNA VERZIJA)

    ZA PRIPREMU NATJECANJA MLADIH TEHNI ARA

    Pripremili:

    uka Pelcl

    Davor Markovi

    Mislav Bonjak

    Izdava :

    HRVATSKA ZAJEDNICA TEHNI KE KULTURE

    Zagreb, 2013.

  • Potovani,

    ovaj Priru nik koncipiran je na na in da se u to jednostavnijem obliku predstave osnove orijentacije i topografije, ne ulaze i u irinu cjelokupne materije o kojoj su do sada napisane brojne knjige i znanstveni radovi...

    Pri odabiru i obradi pojedinih tema iz orijentacije i topografije, cilj je u enike osnovnih kola upoznati sa osnovama orijentacije i topografije, osobito kroz primjenu ste enih znanja u prakti nom radu.

    Naglasak predavanja i rada sa u enicima osnovnih kola je prvenstveno na temama s kojima e se oni susretati na natjecanjima, ali i na elji da se dio njih zainteresira za ovu zanimljivu i korisnu temu.

    Koliko smo, u svom nastojanju da pripremimo ovaj Priru nik i da svoja znanja prenesemo u enicima, i uspjeli pokazat e vrijeme.

    Smatrat emo osobitim postignu em ako smo i bar mali broj tih u enika uspjeli zainteresirati i nau iti osnovama orijentacije i topografije te ih potaknuli da nastave istraivati ovu temu i korisno se njome slue u svom ivotu.

    Autori

  • SADRAJ

    1. OP ENITO O PRIRODNOM MAGNETNOM POLJU ZEMLJE ......................................................... 1

    2. ORIJENTACIJA .......................................................................................................................... 3

    2.1. ZEMLJOPISNA ili GEOGRAFSKA ORIJENTACIJA ........................................................................ 3

    2.1.1. Orijentacija pomo u Sunca i sata .................................................................................... 3

    2.1.2. Orijentacija pomo u zvijezda .......................................................................................... 4

    2.1.3. Orijentacija pomo u mjeseca .......................................................................................... 5

    2.1.4. Ostali na ini zemljopisne orijentacije .............................................................................. 5

    2.2. TOPOGRAFSKA ORIJENTACIJA ................................................................................................. 6

    2.3. SPORTSKA ORIJENTACIJA ili ORIJENTACIJSKI SPORT ............................................................... 6

    2.4. TAKTI KA ORIJENTACIJA .......................................................................................................... 6

    2.5. GPS ...................................................................................................................... .................... 6

    3. TEREN ...................................................................................................................................... 8

    3.1. Pojam terena ............................................................................................................. .............. 8

    3.2. Vrste terena ............................................................................................................. ................ 8

    4. ZEMLJOVIDI (KARTE) .............................................................................................................. 11

    4.1. Pojam zemljovida ......................................................................................................... ......... 11

    4.2. Podjela zemljovida ....................................................................................................... .......... 11

    4.3. Sadraj zemljovida ....................................................................................................... .......... 11

    4.3.1. Prikaz reljefa ......................................................................................................... ......... 12

    4.3.2. Prikaz vodne mree ..................................................................................................... .. 13

    4.3.3. Prikaz raslinja i geolokog sastava podru ja .................................................................. 13

    4.3.4. Prikaz drutveno-zemljopisnih elemenata .................................................................... 13

    4.3.5. Ostale oznake .......................................................................................................... ...... 14

    4.4. Mjerilo .................................................................................................................. ................. 14

    4.5. Projekcije ............................................................................................................... ................ 15

    4.6. Vrste projekcija ......................................................................................................... ............. 16

    4.7. PODJELA ZEMLJOVIDA NA LISTOVE ....................................................................................... 17

    5. KOMPAS ................................................................................................................................ 18

    5.1. Vrste kompasa ............................................................................................................ ........... 19

    5.1.1. Kompas M-53 ................................................................................................................ 19

    5.1.2. Japanski kompas ........................................................................................................ .... 19

    5.1.3. Kompas F-73 ............................................................................................................ ...... 20

    5.1.4. Kompas port 4 (i sli ni modeli) .................................................................................... 20

    5.1.5. vicarski kompas "Recta" .............................................................................................. 20

    5.1.6. Finski kompas Suunto ................................................................................................... . 21

    5.2. OSNOVNI PRAVCI SJEVERA ................................................................................................... . 21

  • 6. AZIMUT ................................................................................................................................. 22

    6.1. Mjerenje i odre ivanje azimuta na terenu............................................................................ 23

    6.1.1. Mjerenje azimuta na terenu .......................................................................................... 23

    6.1.2. Odre ivanje azimuta na terenu .................................................................................... 23

    6.2. MJERENJE I ODRE IVANJE AZIMUTA NA ZEMLJOVIDU ........................................................ 24

    6.2.1. Odre ivanje azimuta na zemljovidu kompasom ........................................................... 24

    6.2.2. Mjerenje azimuta na zemljovidu kompasom ................................................................ 24

    6.2.3. Odre ivanje azimuta na karti kutomjerom ................................................................... 25

    6.2.4. Mjerenje azimuta na karti kutomjerom ........................................................................ 25

    6.3. Odre ivanje to aka na zemljovidu pomo u azimuta i udaljenosti ....................................... 25

    7. KRETANJE S KOMPASOM I ZEMLJOVIDOM ............................................................................. 26

    7.1. IZBOR I UPORABA ORIJENTIRA .............................................................................................. 26

    7.2. Orijentacija zemljovida .................................................................................................. ........ 26

    7.2.1. Orijentacija zemljovida po prirodnim znakovima .......................................................... 26

    7.2.2. Orijentacija zemljovida pomo u kompasa .................................................................... 27

    7.2.3. Orijentacija prema raznim linijama na zemljovidu ........................................................ 27

    7.2.4. Orijentacija prema pravcima objekata na zemljovidu ................................................... 27

    7.3. Odre ivanje stojne to ke ...................................................................................................... 28

    7.3.1. Odre ivanje stojne to ke procjenom odoka ................................................................. 28

    7.3.2. Odre ivanje stojne to ke metodom presijecanja pravaca (obrnutih azimuta) ............ 28

    7.4. Kretanje po terenu ....................................................................................................... ......... 29

    7.4.1. Kretanje pomo u azimuta ............................................................................................. 29

    7.4.2. Odabiranje najpogodnijeg puta ..................................................................................... 29

    8. MJERENJE I PROCJENJIVANJE UDALJENOSTI NA ZEMLJITU .................................................... 31

    8.1. Odre ivanje udaljenosti od oka ............................................................................................ 31

    8.1.1. Odre ivanje udaljenosti uspore ivanjem s nekom poznatom duinom ...................... 31

    8.1.2. Odre ivanje udaljenosti prema stupnju vidljivosti promatranog objekta .................... 31

    8.2. Odre ivanje udaljenosti sluhom ................................................................