Click here to load reader

Çocukluk çağında hemogram ve periferik kan Çocukluk çağında hemogram ve periferik kan yayması yorumlanması Dr. Tiraje Celkan Pediatrik Hematoloji-Onkoloji Cerrahpaşa Tıp

  • View
    9

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Çocukluk çağında hemogram ve periferik kan Çocukluk çağında hemogram...

  • Çocukluk çağında hemogram ve periferik kan yayması

    yorumlanması Dr. Tiraje Celkan

    Pediatrik Hematoloji-Onkoloji

    Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Aralık 2015

  • CBC= hemogram

    Lab tetkiklerinin kralı En sık WBC bakılıyor Bakteriyel enf göstermede >15 X109 %38-86 duyarlık ve %53-85 özgüllük NPV %89-98 PPV %6-46

  • Hangi tetkikleri istiyoruz

  • CBC

    Direkt ölçülenler : hb  MCV  RBC Hesaplananlar: hct= MCV XRBC  MCH: hb/ RBC  MCHC: Hb/hct RDW:

  • B. Bain

    Daha az py yapılıyor Daha çok trephin biopsi Daha çok WBC ….lösemi-lenfoma Daha az eritrosit bakılıyor

  • Py ve eritrosit parametre

  • Tanıda eritrosit

  • Cihaz Çalışma Prensipleri

     Elektriksel İmpedans,  Işık saçma teknolojisi 

    (optical scatter), saçılan  ışığın miktarının ve tipinin  (difraksiyon, refraksiyon  ve refleksiyon) analizi ile  hücrelerin sayısı ve  boyutunun saptanması,  granülasyonu 

     İkisi bir arada,  Peroksidaz ve floresans 

    boyama tekniği 9

  • Cihazla sayım

     Uyarılar (Flag???)  Cihaz problemleri  Analitik etkileşim  Normalde olmayan hücrelerin varlığı

  • Elektronik Sayıcıların Güvenirliliği 

    Coefficient variation (CV)

    Hücre tipi Manuel yöntem (%)

    Elektronik sayıcı (%)

    Eritrosit ±11 ±1

    Hb ±2

  • Tam Kan Sayımı İçin Hata Kaynakları

     Aç karnına alınmasına gerek yok.  Uzun süreli turnike uygulanması 

    (hemokonsantrasyon),  Kapiller veya venöz kan,  Antikoagülan kaynaklı hatalar, 

    yanlış tüp  Yetersiz veya fazla antikoagülan,  Yetersiz karıştırma,   Laboratuvara geç ulaştırma veya 

    geç çalışma,  Diürnal değişim, postür,

    12

  • Yetersiz karıştırma

     En az 2 dak. mekanik  karıştırıcıda

     Elle 8‐10 kez (kan alınır  alınmaz),

     Hemen çalışılmayacaksa  mekanik karıştırıcıda  bekletme,

     +4 ˚C’de saklanmışsa önce  oda ısısına getirilip sonra  karıştırılması gerekir,

     Özellikle trombosit sayısını  etkiler (kolay agregat  oluşturma özelliği)

    Dacie and Lewis, Pract Haematol 200213

  • Ne Kadar Sürede Analiz?‐I Laboratuvar ortamında (oda ısısında) veya +4 ◦C’de 24  saat süre bekletildiğinde özellikle sayısal değerlerde belirgin bir değişim olmadığı,

    Diğer parametreler oda ısısında 6 saat, +4 ◦C’de 24  saat stabil kalmakta, 

    En az stabil olan parametre MPV, 2‐6 saat içinde  Retikülositler oda sıcaklığında 1‐2 gün, +4 ◦C’de 3‐5  gün,

    Yıldız İ, Anemiler 200114

  • Ne Kadar Sürede Analiz?‐II

    Örnekler oda ısısında ortalama 3‐7 gün  arasında bekletilmiş,

    Her gün bir kez sayım yapılmış, Hb, eritrosit ve MCH 7 gün,  Lökosit sayısı 3 gün,  Trombosit sayısı 4 gün boyunca stabil, MCV, MPV, Hct ve RDW’nin arttığı, MCHC’nin iki gün sonunda azaldığı, Gulati GL, Arch Pathol Lab Med 2002

    15

  • Diürnal‐Postural Değişim

    Hb ve eritrositlerde değişim ~%3,  retikülositlerde %20, Total lökosit ~%14, nötrofil ~%10, Lenfositler ~%14, eozinofil ~%20 Trombositlerde ~%5 Postural değişim‐plazma volüm ilişkisi, Sabah ve istirahatta minimum sayılar,

    Dacie and Lewis, Pract Haematol 200216

  • Otomasyonda güvenli sınırlar

    WBC 0.1- 99 (x 109/l) RBC 0.4 – 8.0 x 1012/l Hb 2 –25 g /dl Plt 10 –999 x 10 9/l

  • Çevresel Kan Yayması Ne Zaman İncelenmeli? Parametre Sonuç

    MCV 100 fl (yeni doğanlar hariç) RDW >%16 Lökosit 11.000/mm3

    Trombosit 700.000/mm3

    Eozinofil >%10 Bazofil >%3.5 Uyarı varlığı: blast, eritroblast, trombosit kümesi, immatür granülosit, atipik lenfosit,

    Lökosit formülü rapor edilmediğinde Trombosit sayısının kontrolünde, eritrosit inklüzyon cisimciklerinin araştırılmasında, malarya, filarya veya tripanozom gibi infestasyonlarda

  • Kan Sayımı aletini etkileyen durumlar

     Soğuk aglütininler (RBC ,HCT ,MCV )  Lipemi ve ikter (Hb ,MCH ,MCHC )  Hemoliz (RBC ,HCT ,MCHC )  Anormal Hb (WBC , Hb ) Mikrosit (RBC )  Eritroblast (WBC )  Trombosit kümesi (PLT ,WBC ) WBC>50 000 (Hb , RBC , HCT an.)  Bekletilmiş kan (MCV ,Plt ,MPV )

  • 20

    Normal TKS Raporu

    Histogram

    Sayısal değerler

    Saçılım  grafisi

    Sitogram

    Trombosit 

    Eritrosit 

    Lökosit 

  •  Ortalama eritrosit hacmi (OEH) kırmızı kürelerin ortalama büyüklüğünü

    gösterir; Hematokrit/KK sayısı (litrede) (x10) formülü ile hesaplanır femtolitre

     Ortalama eritrosit hemoglobini (OEHb); her bir eritrositteki hemoglobinin

    ortalama ağırlığını gösterir; pratikte Hb(g/dl)/KK sayısı (x10) formülü ile

    hesaplanır ve pikogramla (pg)

     Ortalama eritrosit hemoglobin konsantrasyonu (OEHK) eritrosit içindeki

    ortalama hemoglobin konsantrasyonunu ifade eder. Hemoglobin değerinin (g/dl),

    hematokrite bölünmesi (x100)

     Kırmızı küre dağılım aralığı (red cell distribution width- RDW) ise

    eritrositlerin büyüklüklerinin birbirinden farklı oluşu ile ilgili elektronik

    sayıcılardan elde edilen bir rakam olup, eritrosit anizositozunu gösterir

  • Hb Siyanmethemoglobin yöntemi ile

    fotometrik olarak okunur. -2SD

    ortalama  YD 13.5 16.5  1-3 ay 9-10 11.5-14  3-6 ay 9.5 11.5  0.5-2 yaş 10.5 12  2-6 yaş 11.5 12.5  6-12 11.5 13.5

  • MCV (OEH) mean corpuscular volume

    Normal erişkin 80-90 fl (3) -2SD ortalama

    Yenidoğan 95 105 0.5-2 yaş 70 78 2-6 yaş 75 81 6-12 yaş 77 86

  • Kurallar

    3ler kuralı ESX3= Hb HbX3=Hct 5ler kuralı İlk 5 gün PNL>lenfo  5gün-5 yaş lenfo>PNL

  • CBC Örnek Türü: TAM KAN Test Sonuç Birim Referans Aralığı

    LÖKOSİT 4.5 x10^3/uL 4.1 - 11.2 ERİTROSİT 4.51 x106/uL 3.83 - 5.08 HEMOGLOBİN 12.9 gr/dL 11.7 - 15.5 HEMATOKRİT 36.7 % 34.5 - 46.3 MCV 81.4 fL 80.4 - 95.9 MCH 28.6 pgr 27.2 - 33.5 MCHC 35.1 gr/dL 32.5 - 35.2 RDW 13.9 % 11.7 - 14.6 TROMBOSİT 169 x10^3/uL 159 - 388 MPV 6.5 fL 6.5 - 11.6 NÖTROFİL 73.3 % 39.9 - 73.0 LENFOSİT 25.0 % 18.8 - 50.8 MONOSİT 0.5 % 4.1 - 12.2 EOZİNOFİL 0.9 % 0.8 - 6.0 BAZOFİL 0.3 % 0.3 - 1.8

  • Eritrosit Parametreleri Hemoglobin Modifiye siyanhemoglobin metodu, Doğru ve direkt ölçüm, Hiperlipidemi, ikterik örnekte Hb ↑,

    Hematokrit Mikrosantrifüj yöntemi daha yüksek değer İndirekt (matematiksel) ölçüm, Eritrosit (milyon) x MCV÷10

    Lewis SM, Clin Lab Haematol 199127

  • Eritrosit Parametreleri‐II

    Eritrosit sayısı (RBC) Doğru ve güvenilir sayım Hemolizli kan, soğuk aglütinin varlığında → RBC ↓ WBC >50 bin/µL →  Eritrosit ↑, Hb↑ Hb invivo hemolizde, hiperlipidemi,  hiperbilirubinemi ↑

    28

  • 29

  • Eritrosit Histogramları

    50 80 150 Volüm (flt)

    R B C

    S a y ı s ı

    %

    Parçalanmış  eritrositler

    Eritrosit  aggregatları‐ soğuk  aglütininler

    R B C

    S a y ı s ı

    % 50 80 150

    Volüm (flt)

    İki farklı eritrosit populasyonu,

    Kan transfüzyonu sonrası,  mikrositoz‐makrositoz tedavisine  yanıt sonrası, miyelodisplazide  görülür.

    30

    Sideroblasti k anem

  • Mean Corpuscular (Cell) Volume Ortalama Eritrosit Hacmi

    Direkt olarak ölçülen  parametre,

    Anemilerin morfolojik  sınıflamasında önemli,

    Yüksek lenfosit sayısı, Hiperglisemi MCV ↑

    R B C

    S a y ı s ı

    50 90 150 Volüm (flt)

    MİKROSİTOZ < MAKROSİTOZ  >

    31

  • Mentzer indeksi:

    MCV/RBC 13 demir eksikliği anemisi

  • RDW‐Eritrosit dağılım genişliği

    Eritrosit histogramından elde edilen bir  istatistiksel parametre, 

    Eritrositlerin büyüklüklerine göre dağılım  genişliğini göstermekte, anizositoz,

    RDW‐CV (RDW‐coefficient variation) bir standart  deviasyondaki (eritrositlerin %68,26’sının)  histogram genişliği,

    RDW‐SD (RDW‐standart deviation), eritrositlerin  %20’sinin bulunduğu bölgedeki genişliği  göstermektedir. 

    Dacie and Lewis, Pract Haematol 200233

  • RDW

     RDW‐CV: %14,   RDW‐SD: 45 flt Mikrositozla seyreden 

    anemilerin ayırıcı tanıda,  DEA RDW artmış  β‐talasemi taşıyıcılığında 

    normal, 

Search related