Ochrona powietrza - kp.org.pl .2. Zapylenie i zadymienie powietrza 1. Zapylenie powietrza powstaje

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Ochrona powietrza - kp.org.pl .2. Zapylenie i zadymienie powietrza 1. Zapylenie powietrza powstaje

E

Ochrona powietrza

Powietrze uchodzi za dobro niewyczer-palne i w peni odnawialne. Koniecznoochrony powietrza na obszarach wiejskich,jest znacznie mniej zauwaalna w porwna-niu z potrzeb ochrony wd. Powszechnieuwaa si, e na wsi mamy czyste powie-trze. W rzeczywistoci powietrze, zarwnow dolnych, jak i grnych warstwach atmos-fery, jest czsto zanieczyszczone pyami,mikroorganizmami i pykami rolin, a takelotnymi substancjami o charakterze nieorga-nicznym i organicznym. Gwnymi substan-cjami zanieczyszczajcymi powietrze, mo-gcymi pochodzi z rolnictwa, s pyy(czstki gleby) i dymy oraz rne zwizkigazowe, w tym zwizki o przykrym zapa-chu, zwane w skrcie substancjami odoro-wymi.

Wikszo wytwarzanych w rolnictwiegazw zaliczana jest do tzw. gazw cieplar-nianych (dwutlenek wgla, metan i tlenkiazotu) powodujcych ocieplanie klimatu.Najwikszym producentem metanu, ktryjest wydzielany w procesie trawienia szwierzta przeuwajce. Metan i tlenki azo-tu wydzielane s w czasie spalania resztekponiwnych, jak rwnie z miejsc skado-wania odchodw zwierzcych. Emisja tlen-kw azotu ma rwnie miejsce z gleby,w czasie stosowania nawozw organicznychi mineralnych, jak rwnie podczas biolo-gicznego wizania azotu. W oglnej puliemitowanych gazw cieplarnianych w Pol-sce okoo 25% metanu i 60% tlenkw azotupochodzi z rolnictwa. Udzia rolnictwaw oglnej iloci emitowanego dwutlenku

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej

E 1. Wstp

67

Ochrona powietrza

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej

E

68

wgla podczas spalania olejw napdowych jest bardzo niewielki i wynosi poniej 0,5%.Polska jest zobowizana porozumieniami midzynarodowymi do zmniejszenia emisji gazwcieplarnianych z terenu naszego kraju. Wobec wysokiego udziau rolnictwa w emisji metanui tlenku azotu rolnicy powinni podejmowa dziaania ograniczajce ilo tych gazw, po-wstajcych na terenie gospodarstwa (patrz rysunek). Poza aspektem ochrony atmosfery po-zwala to na obnienie kosztw produkcji rolnej.

rda gazw cieplarnianych z rolnictwa

Dw

utle

nek

wg

la,M

etan

Dw

utle

nek

wg

la

Tle

nkia

zotu

Dwutlenek wgla, Tlenkiazotu, M etan

Roliny Zwierzta

Nawozy naturalne

Paliwarolnicze

Nawozy mineralne

Atmosfera

Gleba

Dwutlenek wgla jest nie tylko wydzielany, ale przede wszystkim pobierany przez roli-ny w procesie fotosyntezy (gruba strzaka na rysunku).

2. Zapylenie i zadymieniepowietrza

1. Zapylenie powietrza powstaje w wynikuerozji wietrznej, ruchu maszyn i narz-dzi rolniczych po powierzchni suchejgleby, transportu i stosowania niekt-rych nawozw, szczeglnie wapna na-wozowego i superfosfatu pylistego, orazprac niwnych. Dugotrwae zapyleniei zadymienie powietrza jest uciliwedla otoczenia, a w skrajnych przypad-kach stwarza zagroenie dla zdrowia lu-dzi i zwierzt.

2. Aby unika zapylenia powietrza naley:

wszystkie zabiegi agrotechniczne,a szczeglnie uprawowe, wykonywaprzy optymalnej wilgotnoci gleby,

nawozy stae, przewoone luzem, za-bezpiecza przed rozsypaniem orazpyleniem,

nawozy produkowane w formie pyli-stej rozsiewa w okresach bezwietrz-nej pogody i stosunkowo duej wil-gotnoci wzgldnej powietrza, najle-piej w godzinach wieczornych,

utrzymywa powierzchni gleby podokryw rolinn przez maksymalniedugi okres w cigu roku.

3. Mimo przestrzegania tych zalece nieda si zupenie wyeliminowa zapylaniapowietrza w procesie produkcji rolnej,np. w okresie prac niwnych czy we-wntrznego transportu.

69

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej

E

Ochrona powietrza

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej

E

70

4. Zadymienie stanowi znacznie wikszuciliwo dla otoczenia ni zapyleniepowietrza. Problem ten narasta ze wzgl-du na coraz wiksz ilo odpadw po-wstajcych w gospodarstwach rolnych,ktre likwiduje si poprzez spalanie.W czasie spalania wydzielaj si czstosubstancje toksyczne oraz zawieszonew powietrzu niedopalone czci sub-stancji organicznych w postaci ciemne-go dymu.

5. W celu ograniczenia zadymienia naley:

spala tylko t cz odpadw, ktrychnie mona zagospodarowa w aden in-ny sposb, a w czasie spalania nie b-dzie powstawa dym zawierajcy tok-syczne substancje,

proces spalania powinien odbywa sipod staym, odpowiedzialnym nadzo-rem,

mieci i odpady, ktre mog bypoddane kompostowaniu, powinnyby wprowadzane do wtrnego obie-gu substancji na miejscu w kadymgospodarstwie,

nabywa artykuy w opakowaniachoraz folie, ktre ulegaj procesowibiodegradacji w sposb bezpiecznydla rodowiska (np. folie do sianoki-szonek),

wyroby z tworzyw sztucznych, ktrenie podlegaj ponownemu wykorzy-staniu powinny by dostarczane doodpowiednich skadowisk lub spa-larni.

6. Jeli spalanie na otwartej przestrzeni jestjedynym sposobem pozbycia si mate-riaw i przedmiotw zbdnych, naley

postpowa w taki sposb, aby ograni-czy emisj dymu i uciliwo dla oto-czenia oraz przestrzega zasad bezpie-czestwa przeciwpoarowego:

nie spala wyrobw plastikowych, gu-mowych, opon oraz innych materia-w wydzielajcych toksyczny dym,

materiay spalane powinny by suche.Nie naley spala zielonych czci ro-lin oraz materiaw nie podlegaj-cych penemu spaleniu lub spalaj-cych si bardzo powoli,

ognisko rozpala w bezpiecznej od-legoci od budynkw, drzew, pryzmsomy, dojrzaych anw zb, cier-niska itp.,

ogniska nie mona rozpala w pobli-u drg publicznych, aby zadymie-nie nie powodowao zagroenia dlaich uytkownikw,

nie naley rozpala ogniska w czasieprzeduajcej si suszy i wietrznejpogody,

spalanie na otwartej przestrzeni musiodbywa si pod nadzorem odpowie-dzialnej osoby, a do momentu cako-witego zlikwidowania zarzewia ognia.

7. Odpady niebezpieczne (np. opony i innegumowe produkty) powinny by spala-ne wycznie w miejscu do tego wyzna-czonym, w odpowiednich urzdzeniachtechnicznych w skadowiskach odpadw.

8. Opakowania, ktre nie mog by po-wtrnie wykorzystywane, np. po rod-kach ochrony rolin, powinny by od-bierane przez producenta lub dystrybu-tora.

Ochrona powietrza

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej

E

71

Skadowisko zuytych opon

9. Zabronione jest wypalanie rolinnocina kach i pastwiskach, nieuytkachoraz rowach i na pasach przydronych,jak rwnie wypalanie cierni i somyoraz tw ziemniaczanych.

10. W niektrych gospodarstwach somamoe by wykorzystana jako tanie r-do energii do ogrzewania pomieszczedomowych i gospodarskich. Aby unik-n nadmiernego zadymiania, do spala-nia somy wymagane s odpowiedniejkonstrukcji piece instalowane w profe-sjonalny sposb.

72

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej

E 3. Substancje odorowe

11. Najbardziej uciliwe s substancje odo-rowe, pochodzce z budynkw inwen-tarskich, obornika i zbiornikw na gno-jowic. Uciliwo ta zaley od:

odlegoci od ssiadw i topografiiterenu,

liczby i rodzaju zwierzt (najbardziejuciliwe s chlewnie),

przewaajcego kierunku wiatru w sto-sunku do domw,

typu i wielkoci zbiornikw na gno-jowic i pyt obornikowych,

sposobu ywienia zwierzt.

12. Naley maksymalnie ogranicza ilouwalnianych, przykrych zapachw, kt-re s uciliwe dla otoczenia. Nie jestniestety moliwe cakowite wyelimino-wanie przykrych zapachw w trakcie pro-dukcji rolniczej, a w szczeglnoci z po-mieszcze dla zwierzt oraz miejsc prze-znaczonych na kiszonki.

13. Podstaw w ograniczaniu rozprzestrze-niania si przykrych zapachw jestutrzymywanie na wysokim poziomiehigieny w pomieszczeniach inwentar-skich i czystoci w ich otoczeniu. Ko-niecznym wyposaeniem tych pomiesz-cze s sprawne urzdzenia wentylacyj-ne, ktre bd utrzymyway temperatu-r i wilgotno powietrza oraz koncen-tracj gazw na poziomie zapewniaj-

Ochrona powietrza

Kodeks Dobrej Praktyki Rolniczej

E

73

cym dobre samopoczucie i zdrowie zwie-rzt.

14. W szczeglnoci naley przestrzega na-stpujcych praktyk:

jeli istnieje taka moliwo, wska-zane jest codzienne usuwanie gno-jowicy / obornika z budynkw in-wentarskich na miejsce ich skado-wania,

wszystkie utwardzone powierzchniewewntrz i na zewntrz budynkuutrzymywa w czystoci,

utrzymywa w stanie sprawnoci po-ida automatyczne,

w oborach cikowych stosowa do-stateczn ilo suchej somy, gdyzwierzta zabrudzone odchodami sdodatkowym rdem substancji odo-rowych,

budynki inwentarskie powinny byczyszczone i poddawane okresowejdezynfekcji,

szczeglnie dokadnie i czsto po-winny bymyte pomieszczenia, w kt-rych przechowywana jest aparaturado doju oraz mleko.

15. rdem nieprzyjemnych zapachww gospodarstwie mog by niewaci-wie przechowywane pasze, zarwnokoncentraty jak i kiszonki. Pasze p-pynne (wywar, melasa), wydzielajcesilny zapach, powinny by przechowy-wane w szczelnych pojemnikach lubsilosach.

16. Wycieki sokw kiszonkowych, ze wzgl-du na zapach, nie powinny by wywo-

one na pola ssiadujce z terenem zabu-dowanym ani na pola przylegajce dowd powierzchniowych ze wzgldu namoliwo ich zanieczyszczenia.

17. Nie wolno miesza sokw kiszonkowychz gnojowic, z uwagi na wydzielanie sitoksycznych gazw.

18. System wentylacyjny w budynkach in-wentarskich oraz miejsce wyprowadze-nia ich wylotu (im wyej tym lepiej) z bu-dynku wpywa na stopie rozproszenianieprzyjemnych zapachw wydostaj-cych si z pomieszcze inwentarskich.

19. Najwiksza emisja substancji odoro-wych nastpuje w chwili rozprowadza-nia odchodw zwierzcych (obornika /gnojowicy) na polu i zapach ten moeby wyczuwalny na du odlego,w zalenoci od rodzaju odchodw, wa-runkw pogody i uywanego sprztu.

20. Aby ograniczy wydzielanie substancjiodorowych w czasie mieszania gnojo-wicy w otwartych zbiornikach naziem-nych naley miesza j bezporednioprzed oprnianiem zbior