NL 2001...  ... ter bevordering van innovatie, ... duurzame economische groei en sociale ... af op

  • View
    212

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of NL 2001...  ... ter bevordering van innovatie, ... duurzame economische groei en sociale ... af...

NL

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

Brussel, 21.02.01COM(2001) 94 definitief

2001/0053(COD)2001/0054(CNS)

Voorstel voor een

BESLUIT VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

BETREFFENDE HET MEERJARENKADERPROGRAMMA 2002-2006 VAN DEEUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ACTIVITEITEN OP HET GEBIED VAN

ONDERZOEK, TECHNOLOGISCHE ONTWIKKELING EN DEMONSTRATIE TERBEVORDERING VAN DE TOTSTANDBRENGING VAN DE EUROPESE

ONDERZOEKRUIMTE

Voorstel voor een

BESLUIT VAN DE RAAD

BETREFFENDE HET MEERJARENKADERPROGRAMMA 2002-2006 VAN DEEUROPESE GEMEENSCHAP VOOR ATOOMENERGIE (EURATOM) VOORACTIVITEITEN OP HET GEBIED VAN ONDERZOEK EN OPLEIDING TER

BEVORDERING VAN DE TOTSTANDBRENGING VAN DE EUROPESEONDERZOEKRUIMTE

(Door de Commissie ingediend)

2

TOELICHTING

1. DE EUROPESE ONDERZOEKRUIMTE: EEN WERKELIJKHEID IN WORDING

In iets meer dan een jaar tijd is de Europese onderzoekruimte het referentiekader gewordenvoor vraagstukken op het gebied van het onderzoekbeleid in Europa.

Dit project, dat in januari 2000 door de Commissie werd voorgesteld, is door de EuropeseRaad van Lissabon in maart 2000 aangenomen als centraal onderdeel van hetontwikkelingsproces dat in de Unie moet leiden tot een op kennis gebaseerde economie enmaatschappij, ter bevordering van innovatie, concurrentievermogen, werkgelegenheid,duurzame economische groei en sociale samenhang.

In de conclusies van de Europese Raad van Feira van juni 2000 wordt naar de Europeseonderzoekruimte verwezen, evenals in de conclusies van de Europese Raad van Nice vannovember 2000, waarin verzocht wordt om een verslag over de voortgang van dit proces voorde Europese Raad van Stockholm, die in het voorjaar zal worden gehouden.

De totstandbrenging van de Europese onderzoekruimte is op dit moment noodzakelijker enurgenter dan ooit:

De inspanningen van de grote concurrenten van de Unie op technologiegebiedverslappen niet. Integendeel, ze worden verder opgevoerd. In de Verenigde Statenzullen de overheidsuitgaven aan onderzoek in 2001 met meer dan 9 % stijgen, en dattegen de achtergrond van de voortdurend toenemende industrile inspanningen vanhet afgelopen decennium;

Na de doorbraken van de afgelopen jaren tekenen zich veelbelovende mogelijkhedenaf op het gebied van biowetenschap en -technologie. Aan het begin van de 21e eeuwstaat de wetenschap voor de grote uitdaging om de vooruitgang die geboekt is bij deanalyse van het menselijk genoom en dat van andere levende organismen in concreteresultaten te vertalen: zo zullen de eerste stappen worden gezet in het "post-genoomtijdperk", met zijn verwachte spin-off voor de volksgezondheid en depositieve effecten op de concurrentiepositie van bedrijven in de biotechnologie;

Wetenschap en informatie- en communicatietechnologie spelen een steedsprominentere rol in de versterking van het concurrentievermogen van de geheleEuropese economie, de verbetering van de leefomstandigheden in Europa en hetbehoud van het Europese sociale model;

Zoals duidelijk gebleken is bij de BSE-crisis en andere recente ontwikkelingen ophet gebied van de voedselveiligheid, wordt de Unie momenteel geconfronteerd - enzal zij in de toekomst naar verwachting steeds vaker worden geconfronteerd - metproblemen die ingrijpende gevolgen hebben voor de economie, de samenleving en deburgers, en waarvan de oplossing voor een belangrijk deel moet worden verwachtvan wetenschappelijk onderzoek;

Duurzame ontwikkeling in haar verschillende dimensies is een belangrijkebeleidsdoelstelling op de agenda van de Unie geworden. De totstandbrenging vanduurzame ontwikkeling brengt voortdurend nieuwe en steeds grotere behoeften aan

3

specifiek onderzoek met zich mee op tal van gebieden en thema's, waarbij in veelgevallen interdisciplinaire benaderingen moeten worden gevolgd.

Dergelijke problemen en de uitdagingen die meer in het algemeen verband houden met deperspectieven van de technologien van de toekomst, vereisen een integratie van de Europeseonderzoekinspanningen en -capaciteiten die veel verder gaat dan vandaag de dag het geval is.De kandidaat-lidstaten moeten volledig bij dit proces worden betrokken, en zij moetenworden gestimuleerd en aangemoedigd om hun inspanningen te integreren in de Europeseonderzoekinspanningen, zodat het onderzoek zijn eigen rol kan spelen in de dynamiek van deuitbreiding van de Unie.

De eerste concrete stappen in deze richting zijn gezet met de eerste fasen van de uitvoeringvan het project voor de Europese onderzoekruimte. In het verlengde van de resoluties van deRaad Onderzoek van 15 juni en 16 november, zijn werkzaamheden van start gegaan op hetgebied van de benchmarking van het onderzoek- en innovatiebeleid, het in kaart brengen vande wetenschappelijke topkwaliteit en het identificeren van de belemmeringen voor demobiliteit van onderzoekers.

In het verslag over de voortgang bij de totstandbrenging van de Europese onderzoekruimtevoor de Europese Raad van Stockholm, wordt aangegeven wat er inmiddels is bereikt, wat ernog moet gebeuren en welke maatregelen er nog moeten worden genomen om verder concreetgestalte te geven aan dit concept.

De totstandbrenging van de Europese onderzoekruimte is per definitie het resultaat van eengezamenlijke krachtsinspanning van de Unie en de lidstaten, die in de uitvoering van ditproject een duidelijke verantwoordelijkheid dragen, en van andere Europese landen, met namede kandidaat-lidstaten.

De Unie dient hierbij evenwel een specifieke rol te spelen via de haar ter beschikking staandewetgevende instrumenten, zoals bijvoorbeeld het Gemeenschapsoctrooi, maar ook via hetfinancile instrument ter bevordering van het onderzoek en de Europese samenwerking op ditgebied: het kaderprogramma.

2. HERZIENE OPZET VAN HET KADERPROGRAMMA

Zoals de Commissie in haar mededeling "Naar een Europese onderzoekruimte"1 van januari2000 heeft opgemerkt, moet het kaderprogramma voor onderzoek en technologischeontwikkeling van de Unie een volledig nieuwe opzet krijgen die is afgestemd op dit project.

Over de wijze waarop dit zou moeten gebeuren zijn in de mededeling van de Commissie overde orintaties voor de activiteiten van de Unie op het gebied van onderzoek, van oktober20002, suggesties geformuleerd en ter bespreking gepresenteerd.

Die suggesties worden in dit voorstel verder uitgewerkt. In het verlengde van de genoemdeorintaties, is het voorstel gebaseerd op de eerste conclusies van de besprekingen in hetEuropees Parlement, de Raad en binnen de gezamenlijke instellingen, waarbij tevens rekeningis gehouden met de gezichtspunten van de lidstaten, de wetenschappelijke gemeenschap en de

1 COM(2000)6.2 COM(2000)612.

4

industrie in het kader van een breed overleg dat onder meer is gevoerd via een elektronischforum3.

Het kaderprogramma voor onderzoek van de Unie was tot nu toe een instrument terbevordering en ondersteuning van de samenwerking op onderzoekgebied.

Door het onderhavige voorstel moet het kaderprogramma een grotere bijdrage kunnen leverentot de ontwikkeling van wetenschappelijke en technische topkwaliteit in Europa, zowel in delanden van de Unie als in andere Europese landen, met name de kandidaat-lidstaten, en zowelin de academische wereld als in de industrie.

Voorts moet het voorstel ertoe leiden dat het kaderprogramma een sterker effect heeft op hetinnovatieproces in Europa en een grotere bijdrage levert tot de integratie van het Europeseonderzoek.

De raison d'tre van dit nieuwe kaderprogramma is een bijdrage te leveren aan detotstandbrenging van de Europese onderzoekruimte met het oog op de versterking van deinnovatie in Europa, parallel aan alle inspanningen die hiertoe op nationaal, regionaal enEuropees niveau worden geleverd.

De verhouding tussen de onderzoekinspanningen van de Unie en die op nationaal niveau isaan verandering onderhevig. De uitvoering van het kaderprogramma (2002-2006) impliceertde totstandbrenging van een volwaardig partnerschap tussen de Unie en de lidstaten maar ookmet andere organen die zich bezighouden met Europese wetenschappelijke samenwerking,een partnerschap bovendien dat gaandeweg de uitvoering verder zal worden ontwikkeld.

De belangrijkste uitgangspunten van het nieuwe kaderprogramma zijn:

Concentratie op een aantal geselecteerde prioritaire onderzoekgebieden, waarop deondersteuning door de Unie de grootste meerwaarde kunnen leveren;

De omschrijving van de verschillende activiteiten, waardoor deze een sterkerstructurerend effect kunnen hebben op de onderzoekactiviteiten in Europa, dankzijeen sterkere relatie met de nationale en regionale initiatieven en de andere Europeseinitiatieven;

Vereenvoudiging en versoepeling van de uitvoeringsvoorwaarden, door bepaaldevormen van ondersteuning en de overwogen gedecentraliseerde beheerprocedures.

In het kaderprogramma als geheel en meer in het bijzonder in het geval van deonderzoekactiviteiten die specifiek gericht zijn op de ondersteuning van de uitvoering van hetcommunautaire beleid, zal een extra inspanning worden geleverd om de resultaten in zeerbrede kring te verspreiden en zodanig te formuleren dat ze gemakkelijker kunnen wordenbegrepen door de beslissers, met het oog op de toepassing ervan bij de uitvoering van hetopenbaar beleid.

De volwaardige deelname van de kandidaat-lidstaten - als met de uitvoering van hetprogramma geassocieerde landen4 - aan alle activiteiten van het kaderprogramma, alsmede de

3 http://europa.eu.int/comm/research/area_fr.htm4 De met de uitvoering van het EU-kaderprogramma voor onderzoek geassocieerde landen zijn de landen

van de Europese Economische Ruimte, de