of 41/41
KUALITI KEPIMPINAN DALAM KALANGAN PENYELARAS HOMESTAY: PERSPEKTIF PENGUSAHA HOMESTAY NIK ZULKARNAIN BIN NIK SOH @ NIK OTHMAN Laporan projek sarjana ini dikemukakan sebagai memenuhi sebahagian daripada syarat penganugerahan ijazah Sarjana Pendidikan Teknik dan Vokasional Fakulti Pendidikan Teknikal dan Vokasional Universiti Tun Hussein Onn Malaysia

NIK ZULKARNAIN BIN NIK SOH @ NIK OTHMAN Laporan projek

  • View
    308

  • Download
    14

Embed Size (px)

Text of NIK ZULKARNAIN BIN NIK SOH @ NIK OTHMAN Laporan projek

  • KUALITI KEPIMPINAN DALAM KALANGAN PENYELARAS HOMESTAY:

    PERSPEKTIF PENGUSAHA HOMESTAY

    NIK ZULKARNAIN BIN NIK SOH @ NIK OTHMAN

    Laporan projek sarjana ini dikemukakan sebagai memenuhi

    sebahagian daripada syarat penganugerahan ijazah Sarjana

    Pendidikan Teknik dan Vokasional

    Fakulti Pendidikan Teknikal dan Vokasional

    Universiti Tun Hussein Onn Malaysia

  • vi

    ABSTRAK

    Homestay atau lebih dikenali dengan nama inap desa adalah merupakan satu produk

    pelancongan yang semakin mendapat tempat di Malaysia. Program homestay begitu

    dikenali dan ia merujuk kepada penginapan pelancong tinggal bersama keluarga angkat,

    menjamu selera dan terlibat dalam aktiviti tradisional dan aktiviti bersama komuniti

    tempatan walaubagaimanapun, program homestay ini secara toerinya mempu berperanan

    sebagai pemangkin pembangunan ekonomi komuniti setempat, namun di Malaysia tidak

    banyak homestay yang berdaya saing atau lestari sifatnya. Kualiti kepimpinan

    merupakan salah satu faktor yang kritikal dalam kejayaan sesebuah homestay.

    Sehubungan dengan itu, kajian ini dijalankan adalah untuk melihat kualiti kepimpinan

    dalam kalangan penyelaras homestay iaitu dari segi perspektif pengusaha homestay.

    Untuk tujuan tersebut pendekatan kuantitatif telah digunakan dalam kajian ini dengan

    memilih empat buah homestay di tiga daerah yang berbeza di Johor. Homestay yang

    terlibat ialah homestay Tanjung Piai, homestay Parit Bugis, homestay Felda Semanchu

    dan homestay Parit Tengah yang mana berada di daerah Pontian, Muar dan Batu Pahat

    dan Kulai dengan sampel kajian seramai 98 orang. Data untuk kajian ini telah dianalisis

    secara deskriptif menggunakan Statistical Package for The Social Science (SPSS V21 for

    Windows). Kajian ini dilakukan adalah untuk mengetahui kualiti kepimpimpinan yang

    wujud dalam kalangan penyelaras homestay dari aspek perancangan, menyelesaikan

    masalah, keusahawanan, pengetahuan, kemahiran dan kupayaan dalam membina

    rangkaian luar. Selain itu kajian ini juga dijalankan untuk mengenalpasti ciri kualiti

    kepimpinan yang paling dominan dalam kepimpinan penyelaras homestay dan untuk

    mengenalpasti perbezaan elemen kualiti kepimpinan yang paling dominan antara empat

    buah homestay yang terlibat. Dapatan kajian menunjukkan bahawa memiliki kemahiran

    adalah amat penting dalam kalangan penyelaras homestay untuk mengendalikan

    program homestay. Selain daripada itu, dapatan kajian menujukkan terdapat perbezaan

    yang signifikan antara kualiti kepimpinan dalam kalangan penyelaras homestay.

  • vii

    ABSTRACT

    Homestay or better known as the homestay is a tourism product that has gained a

    place in Malaysia. Homestay program is known and it refers to travelers staying with

    a host family, meals and engages in traditional activities and activities with local

    communities, however, this theories homestay program thus acts as a catalyst for the

    economic development of local communities, but not many in Malaysia homestay

    competitive or sustainable in nature. The quality of leadership is one critical factor in

    the success of a homestay. Therefore, this study was to determine the quality of

    leadership among the homestay coordinator in terms of perspective homestay

    operators. For this purpose the quantitative approach was used in this study to select

    four homestay in three different districts in Johor. Homestay involved were homestay

    Tanjung Piai, Parit Bugis homestay, homestay homestay Felda Semanchu and Parit

    Tengah which are in Pontian, Muar and Batu Pahat and Kulai with a sample of 98

    people. Data for this study were analyzed using the Statistical Package for the Social

    Science (SPSS V21 for Windows). This study was conducted to determine the

    quality inherent in administering the homestay coordinator of planning, problem

    solving, entrepreneurship, knowledge, skills and disability in developing external

    networks. In addition, this study also conducted to identify its dominant leadership

    qualities in a homestay coordinator leadership and to identify the different elements

    of leadership qualities among the four most dominant homestay involved. The results

    show that skills are very important in controlling the homestay coordinator homestay

    program. In addition, the study showed significant differences between the quality of

    leadership among the homestay coordinator.

  • viii

    SENARAI KANDUNGAN

    BAB TAJUK MUKA SURAT

    BORANG PENGESAHAN STATUS

    JUDUL

    BORANG PENGAKUAN ii

    BORANG KELULUSAN PENYELIA iii

    DEDIKASI iv

    PENGHARGAAN v

    ABSTRAK vi

    ABSTACT vii

    SENARAI KANDUNGAN viii

    SENARAI JADUAL xiii

    SENARAI RAJAH xv

    SENARAI SINGKATAN xvi

    SENARAI LAMPIRAN xvii

    BAB 1 PENGENALAN KAJIAN 1

    1.1 Pengenalan 1

    1.2 Latar Belakang 2

    1.3 Pernyataan Masalah 7

    1.4 Objektif Kajian 9

    1.5 Persoalan Kajian 10

    1.6 Hipotesis Kajian 11

  • ix

    1.7 Kepentingan Kajian 11

    1.8 Skop Kajian 12

    1.9 Kerangka Konseptual 13

    1.10 Definisi Istilah 14

    1.10.1 Kualiti 14

    1.10.2 Kepimpinan 15

    1.10.3 Penyelaras Homestay 15

    1.11 Rumusan 15

    BAB 2 KAJIAN LITERATUR 17

    2.1 Pengenalan 17

    2.2 Definisi Homestay 18

    2.3 Sejarah Perkembangan Homestay 19

    2.4 Definisi Pelancongan 21

    2.5 Definisi Komitmen 23

    2.6 Definisi Kepimpinan 25

    2.7 Kepimpinan Dari Aspek Perancangan 26

    2.8 Keusahawanan 27

    2.8.1 Ciri-ciri Keusahawanan 28

    2.8.2 Sifat-sifat Pribadi Usahawan 29

    2.8.2.1 Komitmen dan Nekad 30

    2.8.2.2 Berinisiatif / Sentiasa Mencari Peluang 30

    2.8.2.2 Beroreantasikan Matlamat dan Wawasan 31

    2.8.2.4 Berfikiran Kreatif 31

    2.8.2.5 Keinginan Kepada Maklum Balas Segera 32

    2.9 Konsep Komunikasi 32

    2.10 Kepimpinan Transformasional 33

    2.11 Pengetahuan 36

    2.12 Kemahiran 37

    2.12.1 Kemahiran Komunikasi 38

    2.12.2 Kemahiran Menyelesaikan Masalah 38

  • x

    2.12.3 Kemahiran Kerja Berpasukan 40

    2.12.4 Kemahiran Keusahawanan 40

    2.13

    Pemimpin Yang Berkeupayaan Dalam Membina Rangkaian

    Luar 41

    2.14 Toeri-toeri Lain Yang Berkaitan Kepimpinan 42

    2.14.1 Teori Sifat (Trait Theory) 42

    2.14.2 Teori Pendekatan Trait 43

    2.14.2 Teori Jalan Kecil-Tujuan (Path Goal Theory) 44

    2.15 Rumusan 45

    BAB 4 ANALISIS DATA 62

    4.1 Pengenalan 62

    4.2 Analisis Data 63

    4.3.1 Analisa Diskriptif 63

    4.3 Analisis Faktor Demografi 64

    4.3.1 Jantina 64

    BAB 3 METODOLOGI 46

    3.1 Pengenalan 46

    3.2 Reka Bentuk Kajian 47

    3.3 Kerangka Operasi 48

    3.4 Lokasi Kajian 51

    3.5 Populasi dan Sampel 52

    3.6 Instrumen Kajian 53

    3.7 Prosedur Kajian 55

    3.8 Kajian Rintis 56

    3.9 Analisis Kajian Rintis 57

    3.10 Kaedah Analisis Data 58

    3.11 Rumusan 61

  • xi

    4.3.2 Umur 65

    4.3.3 Pendapatan 67

    4.3.4 Penglibatan 69

    4.3.5 Taraf Pendidikan 70

    4.3.6 Jawatan 71

    4.3.7 Peranan 73

    4.4

    Analisis item pengukuran elemen kualiti kepimpinan 75

    4.4.1 Perancangan 75

    4.4.2 Keusahawanan 77

    4.4.3 Menyelesaikan Masalah 79

    4.4.4 Pengetahuan 81

    4.4.5 Kemahiran 83

    4.4.6 Keupayaan Dalam Membina Rangkaian Luar 85

    4.5

    Analisis Elemen Kualiti Kepimpinan Yang Paling Dominan 87

    4.6 Analisis Perbezaan Elemen Kualiti Kepimpinan 89

    4.7 Rumusan 92

    BAB 5 PERBINCANGAN, KESIMPULAN DAN CADANGAN 93

    5.1

    Pengenalan 93

    5.2

    Kesimpulan 94

    5.3 Perbincangan

    94

    5.3.1 Elemen Kualiti Kepimpinan Dalam Kalangan

    Penyelaras Homestay. 95

    5.3.1.1 Perancangan

    95

    5.3.1.2 Keusahawanan

    97

    5.3.1.3 Menyelesaikan Masalah 98

    5.3.1.4 Pengetahuan 100

    5.3.1.5 Kemahiran 102

    5.3.1.6 Keupayaan Dalam Membina Rangkaian Luar

    104

  • xii

    5.3.2 Elemen Kualiti Kepimpinan Yang Paling Dominan

    Wujud Dalam Kalangan Penyelaras Homestay 105

    5.3.3 Perbezaan Elemen Kualiti Kepimpinan Yang Paling

    Dominan Antara Empat Buah Homestay Yang Terlibat

    107

    5.3 Cadangan

    108

    5.3.1 Cadangan Kerangka Kualiti Kepimpinan Penyelaras

    Homestay 109

    5.4 Rumusan

    111

  • xiii

    SENARAI JADUAL

    NO.

    JADUAL TAJUK MUKA

    SURAT

    1.1

    Statistik Bilangan Homestay Sehingga 31 Julai

    2014 5

    1.2

    Statistik Kedatangan Pelancong Mengikut

    Negeri sehingga Julai 2014 6

    2.1

    Elemen kemahiran keusahawanan mengikut

    tahap aplikasi. 41

    3.1 Kerangka Operasi dalam Perlaksanaan Kajian 50

    3.2 Peta kawasan tempat kajian 51

    3.3 Bilangan Ahli Jawatankuasa Homestay 53

    3.4

    Skala Likert Lima Mata yang digunakan dalam

    Pembangunan Instrumen 54

    3.5 Prosedur Kajian 55

    3.6 Keputusan kebolehpercayaan soalan kajian 57

    3.7

    Pekali Bacaan Alpha untuk menentukan Kajian

    Rintis 58

    3.8

    Ringkasan Analisis Data yang akan

    dilaksanakan 59

    3.9 Nilai Tafsiran Skor Min 60

    4.1 Pengkelasan Tahap Markah Skor Min 63

    4.2 Kekerapan dan peratusan bagi jantina 64

    4.3 Kekerapan dan peratusan bagi Umur 65

    4.4 Kekerapan dan peratusan bagi Pendapatan 67

    4.5 Kekerapan dan peratusan bagi Penglibatan 69

    4.6 Kekerapan dan peratusan bagi Taraf Pendidikan 70

  • xiv

    4.7 Kekerapan dan peratusan bagi Jawatan 71

    4.8 Kekerapan dan peratusan bagi Peranan 73

    4.9 Item kajian bagi elemen perancangan 75

    4.10 Item kajian bagi elemen keusahawanan 77

    4.11 Item kajian bagi elemen menyelesaikan masalah 79

    4.12 Item kajian bagi elemen pengetahuan 81

    4.13 Item kajian bagi elemen kemahiran 83

    4.14

    Item kajian bagi elemen keupayaan membina

    rangkaian luar. 85

    4.15

    Pengkelasan elemen kualiti kepimpinan

    mengikut skor min 87

    4.16

    Perbezaan antara empat buah homestay yang

    terlibat berkenaan dengan elemen kualiti

    kepimpinan dari aspek kemahiran. 89

    4.17 Post Hock LSD 91

  • xv

    SENARAI RAJAH

    NO.

    RAJAH TAJUK MUKA SURAT

    1.1 Kerangka Konseptual Kajian. 13

    3.1 Peta kawasan tempat kajian 51

    4.1 Carta Pai bagi jantina 64

    4.2 Carta Pai bagi umur 66

    4.3 Carta Pai bagi Pendapatan 67

    4.4 Carta Pai bagi Penglibatan 69

    4.5 Carta Pai bagi Pendidikan 70

    4.6 Carta Pai bagi Jawatan 72

    4.7 Carta Pai bagi Peranan 73

    4.8 Carta Bar Bagi Elemen Perancangan 76

    4.9 Carta Bar Bagi Elemen Keusahawanan 78

    4.10 Carta Bar Bagi Elemen Menyelesaikan Masalah 80

    4.11 Carta Bar Bagi Elemen Pengetahuan 82

    4.12 Carta Bar Bagi Elemen Kemahiran 84

    4.13

    Carta Bar bagi elemen keupayaan membina rangkaian

    luar 86

    4.14 Carta Bar Item Kajian 87

    5.1 Cadangan Kerangka Pemantapan Kualiti Kepimpinan 110

  • SENARAI SINGKATAN

    KPM - Kementerian Pelancongan Malaysia

    UNWTO - United Nation World Tourism Organisation

    PBB - Pertubuhan Bangsa - Bangsa Bersatu

    PNK - Pendapatan Negara Kasar

    KKLW - Kementerian Pembangunan Luar Bandar dan Wilayah

    LKIM - Lembaga Perikanan Malaysia

    MPTN - Majlis Tindakan Pelancongan Negeri Kelantan

    MOCAT - Ministry of Culture, Arts and Tourism

    NGO - Non Government Organisation

    NKEA - National Key Economic Area

    RMK9 - Rancangan Malaysia kesembilan

    RMK10 - Rancangan Malaysia kesepuluh

    UNDP - United Nations Development Programme

    SPSS - Statistical Package for The Social Sciences

    xvi

  • 1

    BAB 1

    PENDAHULUAN

    1.1 Pengenalan

    Di Malaysia, industri pelancongan merupakan sektor yang kedua menyumbang kepada

    pendapatan negara selepas sektor pembuatan (Kementerian Pelancongan Malaysia,

    2010). Sektor pelancongan ini terus berkembang pesat dengan penglibatan aktif oleh

    semua pihak termasuk kementerian pelancongan dan lain-lain agensi yang berkaitan

    sejak enam dekad yang lalu (Tourisme Malaysia, 2011).

    Berdasarkan statistik yang dikeluarkan oleh Pertubuhan Pelancongan Dunia

    Bangsa-bangsa Bersatu (UNWTO) yang diambil dari artikel Mikroekonomi menyatakan

    bahawa kedatangan pelancong asing ke negara Malaysia sejak tahun 1990 sehingga

    tahun 2013 telah meningkat dari 7.4 juta pelancong kepada 38.6 juta pelancong. Hasil

    daripada kedatangan pelancong ini telah menyumbang kepada peningkatan kutipan hasil

    pelancongan iaitu sebanyak RM 58.3 billion. Pada tahun 2015, melalui RMK 10 negara

    Malaysia mensasarkan kedudukan sepuluh teratas dalam industri pelancongan. Sasaran

    ini diharapkan dapat menyumbang kepada pendapatan negara sebanyak RM 115 Billion

  • 2

    serta ia juga dapat menyumbang kepada peluang pekerjaan yang banyak iaitu sebanyak

    dua juta jawatan kosong yang ditawarkan dalam bidang pelancongan. Di dalam Bidang

    Ekonomi Utama Negara (NKEA) sektor pelancongan boleh mendatangkan keuntungan

    terhadap Malaysia dan ia juga akan membawa negara Malaysia untuk mencapai sasaran

    pada tahun 2020 dengan menerima 36 juta ketibaan pelancong dengan penerimaan

    sebanyak Rm168 Billion. Ini bermaksud bahawa industri pelancongan akan berkembang

    sebanyak tiga kali ganda dan pelancongan akan menyumbang penerimaan berjumlah

    RM3 bilion setiap minggu kepada negara pada tahun 2020. Hasrat yang strategik ini

    bakal dicapai menerusi 12 inisiatif yang dicadangkan di bawah Bidang Ekonomi Utama

    Negara (NKEA) Pelancongan.

    Di Malaysia, sektor pelancongan adalah salah satu sektor yang berkeupayaan

    untuk meningkatkan ekonomi negara pada paras yang maksimum. Pada tahun 2009,

    kira-kira 23.65 juta pelancong dicatatkan dan menyumbang sebanyak RM53.4 Billion

    ke dalam pendapatan negara dan ia adalah termasuk sumbangan daripada program

    homestay yang disertai oleh pelancong dalam dan luar negara (Yusof,2012).

    Perkembangan diatas mempunyai kaitan dengan perkembangan program homestay di

    Malaysia, dimana program homestay pada masa kini merupakan aktiviti yang giat

    dijalanakan kerana ia juga merupakan salah satu produk pelancongan di Malaysia.

    1.2 Latarbelakang Masalah

    Pelancongan luar bandar merupakan salah satu konsep yang baru dalam industri

    pelancongan dalam negara ini. Penekanan terhadap pelancongan seperti ini adalah

    bermula apabila kerajaan menyedari bahawa luar bandar mempunyai banyak potensi

    untuk dijadikan sebagai tempat pelancongan dan komuniti diluar bandar boleh

    dibangunkan dengan mewujudkan program pelancongan seperti Homestay (Aminudin &

    A. Jamal, 2006). Menurut Abd Rasid (2014) menyatakan bahawa homestay adalah salah

  • 3

    satu bentuk pelancongan yang mampu membangunkan komuniti luar bandar dan mampu

    untuk menyediakan pelbagai pekerjaan kepada komuniti setempat.

    Di Malaysia, program homestay diperkenalkan secara rasmi pada tahun 1995

    menerusi pelancaran program homestay Kampung Desa Murni Pahang. Kementerian

    Pelancongan secara rasminya telah menjadikan homestay sebagai salah satu produk

    pelancongan Malaysia dan ianya giat dipromosikan ke seluruh dunia. Walaupun sejarah

    homestay ini lebih awal bermula di Malaysia iaitu pada tahun 1988 menerusi progarm

    pertukuaran belia Jepun dengan Malaysia di Kampung Desa Murni Temerloh Pahang,

    namun ianya mula berkembang pada tahun 1995. Oleh yang demikian, produk homestay

    tidak digolongkan sebagai kemudahan penginapan semata-mata, namun lebih

    memfokuskan kepada gaya hidup dan pengalaman termasuk juga budaya dan kegiatan

    ekonomi (Kementerian Pelancongan,2010).

    Homestay merupakan salah satu program yang dilancarkan dalam membangunkan

    aktiviti pelancongan dalam negara kita. Kerajaan memainkan peranan yang penting

    dalam memastikan program homestay ini turut akan menyumbangkan kepada

    perkembangan ekonomi komuniti setempat. Kerajaan juga mengambil langkah yang

    pro-aktif dalam membangunkan program homestay ini. Kawasan luar bandar juga

    mempunyai keunikan yang tersendiri dimana ia mempunyai sumber alam semulajadi

    yang amat bernilai untuk dijadikan sebagai tempat tarikan yang memberi nilai tambah

    kepada pembangunan pelancongan dalam negara Malaysia.

    Program homestay sekaligus dapat menarik lebih ramai pelancong asing untuk

    memperkenalkan produk pelancongan dalam negara kita. Dengan pembangunan

    program homestay ini ia akan melibatkan komuniti setempat dan secara tidak langsung

    akan membangunkan ekonomi rakyat tempatan. Program homestay ini juga akan

    membantu pihak kerajaan dalam meningkatkan ekonomi negara dengan menarik pelabur

    asing untuk melabur dalam negara kita melalui sektor pelancongan. Hasilnya, secara

    tidak langsung pelancongan desa telah dapat menjana ekonomi masyarakat setempat dan

    sekaligus membantu kerajaan dalam usaha membasmi kadar kemiskinan dan

    pengangguran. Justeru dalam konteks ini, homestay boleh memainkan peranan bagi

    membantu pihak kerajaan mencapai aspirasi dan hasrat yang berkenaan. Namun begitu

  • 4

    dalam melancarkan program yang disampaikan, ia perlulah diketuai oleh seseorang yang

    boleh mengendalikan program yang telah diaturkan.

    Kerajaan telah menyedari akan potensi pembangunan pelancongan ini, mereka

    telah memberi fokus yang sangat mendalam kepada dasar-dasar pembangunan luar

    bandar termasuklah dalam Rancangan Malaysia Kesembila (RMK-9) sehingga ke

    Rancangan Malaysia Kesepuluh (RMK-10) dengan memberi bajet terhadap

    perkembangan dalam sektor pelacongan ini. Menurut Chin (2009), penambahan

    sebanyak RM 10 juta telah di berikan bertujuan untuk pembangunan fizikal menerusi

    Pakej Kedua Rangsangan Ekonomi.Jadual 1.1 menunjukkan statistik bilangan homestay

    sehingga 31 Julai 2014.

  • 5

    Jadual 1.1: Statistik Bilangan Homestay Sehingga 31 Julai 2014

    (Laporan Kementerian Pelancongan Malaysia, 2014)

    BIL. NEGERI JUM.

    HOMESTAY

    JUM.

    KAMPUNG

    JUM.

    PENGUSAHA

    JUM.

    BILIK

    1 Perlis 3 3 56 64

    2 Kedah 15 20 334 431

    3 Pulau Pinang 9 26 209 232

    4 Perak 10 39 292 396

    5 Selangor 15 34 443 709

    6 Melaka 7 7 115 173

    7 Negeri Sembilan 12 32 275 409

    8 Johor 18 38 384 504

    9 Kelantan 8 9 152 182

    10 Terengganu 8 8 153 155

    11 Pahang 16 21 323 450

    12 Sarawak 31 35 462 611

    13 Sabah 17 33 242 454

    14 Labuan 3 3 79 97

    Jumlah

    Keseluruhan 172 308 3,519 4,867

    Berdasarkan jadual 1.1 menunjukkan bahawa statistik homestay sehingga Julai 2014,

    terdapat 172 buah homestay di Malaysia yang telah berdaftar dengan Kementerian

    Pelancongan. Kesemua negeri dalam Malaysia mempunyai homestay masing-masing

    walaupun dalam jumlah yang kecil. Namun begitu, Sarawak mempunyai jumlah

    homestay paling tinggi iaitu 31 buah, manakala Labuan dan Perlis mempunyai jumlah

    yang kecil iaitu sebanyak 3 buah walaupun keluasan negeri hanyalah kecil. Secara

    keseluruhan, terdapat 308 buah kampung yang meliputi semua negeri terlibat dalam

    program ini dan seramai 3519 orang telah berdaftar sebagai pengusaha homestay.

  • 6

    Jadual 1.2: Statistik Kedatangan Pelancong Mengikut Negeri sehingga Julai 2014

    (Laporan Kementerian Pelancongan Malaysia, 2014)

    NEGERI DOMESTIK ASING

    Pahang 76,092 1,275

    Sarawak 10,079 4,542

    Selangor 25,520 4,890

    Sabah 9,541 2,073

    Johor 13,921 22,304

    Melaka 9,377 6,624

    Kedah 8,090 524

    N. Sembilan 2,590 682

    Pulau Pinang 4,947 362

    Labuan 1,663 129

    Perak 3,361 252

    Perlis 6,528 38

    Kelantan 2,742 98

    Terengganu 1,411 189

    JUMLAH 175,862 43,982

    Berdasarkan jadual 1.2 diatas, menunjukkan bahawa negeri Pahang merupakan

    yang paling tinggi menerima kedatangan pelancong dimana menujukkan seramai 76,092

    orang untuk pelancong domestik dan 1,275 orang untuk pelancong asing. Manakal yang

    paling rendah pula adalah negeri Terengganu dengan menujukkan jumlah seramai 1,411

    untuk pelancong domestik dan 189 orang untuk pelancong asing. Dalam kajian ini,

    pengkaji menumpukkan kajian terhadap negeri Johor dimana mempunyai kedatangan

    pelancong asing yang paling ramai iaitu sebanyak 22,304 orang.

    Berdasarkan perkembangan yang ditunjukkan, kejayaan atau kelestarian

    pembangunan homestay ini adalah bergantung kepada keupayaan penyelaras atau ketua

    dalam menarik ramai pelancong di samping mempunyai produk homestay yang banyak

    dan ia adalah berkaitan dengan aspek kepimpinan penyelaras homestay dalam menarik

    pelancong untuk datang ke program homestay mereka terutama menarik pelacong asing

    untuk mengenali Malaysia dengan lebih dekat lagi.

  • 7

    1.3 Penyataan Masalah.

    Isu yang telah dibangkitkan pengkaji bahawa program homestay ini tidak mampu untuk

    bertahan dalam tempoh masa yang lama dan kebanyakkannya ada yang perlu bergantung

    kepada bantuan pihak luar secara berpanjangan. Ini dibuktikan oleh penyelidikan yang

    dilakukan oleh Kalsom Kayat (2006) yang menyatakan bahawa sesetengah kes

    menunjukkan homestay ini tidak mampu bertahan lama dan tidak mampu beroperasi

    disebabkan oleh keupayaan kepimpinan penyelaras homestay yang tidak dinamik.

    Kualiti kepimpinan yang ada dalam setiap pemimpin masih lagi rendah dan ia perlu

    ditingkatkan dengan pelbagai cara termasuk menghadiri kursus kepimpinan dan ia juga

    akan menyebabkan sesebuah organisasi akan jatuh sekiranya mempunyai pemimpin

    yang tidak berkualiti. Dalam peringkat komuniti, keupayaan memimpin merupakan

    salah satu aspek sokongan dalam membangunkan projek pelancongan kerana secara

    lazimnya pemimpin merupakan individu yang disegani serta dihormati (Aref et al,

    2009). Kajian yang dijalankan oleh Lavarack dan Thangphet (2007) jelas menunjukkan

    bahawa peranan pemimpin di peringkat komuniti bukan sahaja untuk tujuan

    pembangunan pelancongan secara spesifik tetapi juga dalam mengurangkan

    kemungkinan wujudnya konflik di antara komuniti dengan pihak luar (Chaskin, 2001).

    Pemimpin merupakan penggerak yang utama dalam sesebuah masyarakat dalam

    memastikan pembangunan dapat dilaksanakan secara berkesan dalam masa tempoh yang

    telah ditetapkan.

    Mengikut Raja Roslan (2003), pemimpin perlu ada kualiti dalam kemahiran

    komunikasi dan ia juga adalah salah satu pendekatan yang amat penting bagi seorang

    pemimpin dalam melaksanakan tugas mereka dalam memimpin. Mengikutnya lagi,

    kebanyakkan pemimpin tidak mempunyai kemahiran komunikasi dengan baik dan

    iainya adalah memberi kesan kepada kualiti kepimpinan khususnya untuk berhubung

    dengan pihak luar. Bagi tujuan pelaksanaan program homestay, seseorang penyelaras

    perlu mempunyai kemahiran komunikasi yang baik dengan ahli-ahli supaya ia dapat

    memupuk semangat kerjasama dalam kalangan komuniti. Pemimpin yang bijak adalah

  • 8

    yang boleh menyelesaikan masalah dan meningkatkan motivasi dalam menangani

    masalah dalaman yang wujud di peringkat komuniti.

    Hasil kajian Kalsom Kayat (2006) menyatakan program homestay di Malaysia

    memerlukan penglibatan aktif penyelaras homestay supaya semua program yang

    dijalankan boleh berjalan lancar dan lebih teratur. Mengikut beliau lagi, kebanyakkan

    penyelaras homestay tidak mempunyai kualiti dalam aspek perancangan dan gagal

    dalam mengendalikan program sekaligus memberi kesan kepada pertumbuhan ekonomi

    dan kedatangan pelancong dalam homestay tersebut.

    Sifat kepimpinan perlu diterapkan dalam kalangan pemimpin kerana ia

    merupakan nadi yang utama dalam menjadikan sesebuah organisasi boleh terus bergerak

    maju kehadapan (Amran dan Zainab, 2009). Menurut mereka lagi, pemimpin pada masa

    sekarang kurang diterapkan kemahiran keusahawanan kerana kebanyakkan pemimpin

    hanya pandai mengarahkan orang bawahan untuk mencari punca pendapatan bagi

    menanggung sesebuah organisasi. Selain daripada itu, beliau juga turut menyatakan

    bahawa pemimpin mempunyai masalah dalam komunikasi, pengetahuan dalam bidang

    pengurusan homestay, kemahiran dalam menguruskan pelancong dan sikap

    keusahawanan yang kurang dalam mempromosikan pelancongan dipersada

    antarabangsa.

    Manyara dan Jones (2007) seterusnya menyatakan terdapat beberapa kualiti

    kepimpinan yang perlu dititikberatkan dalam memastikan kejayaan projek pelancongan

    komuniti seperti semangat kemasyarakatan, berwawasan, diplomasi dan kualiti dalam

    penyelesaian masalah. Mereka berdua menekankan bahawa kebanyakkan pemimpin

    termasuk mereka yang terlibat dalam program komuniti seperti homestay gagal dalam

    menyelesaikan sesuatu isu atau masalah yang wujud dalam sesebuah komuniti. Di

    samping itu mereka juga turut menyatakan bahawa pemimpin di peringkat komuniti

    kurang kemahiran dalam membina rangkaian luar terutama dalam mempromosikan

    produk homestay terutamanya di peringkat antarabangsa. Masalah ini memberi kesan

    kepada daya saing sesebuah homestay. Salah satu faktor kritikal kejayaan program

    homstay ini adalah merupakan komitmen kepimpinan dan penglibatan komuniti

    setempat (Amran & Zainab, 2009; Yahaya & Abdul Rasid, 2010). Sokongan yang

  • 9

    berterusan dari masyarakat setempat adalah menerusi pemimpin yang berpengaruh dan

    dihormati oleh masyarakat sekeliling (Amran & Zainab, 2009). Daripada permasalahan

    ini, penyelidik merasakan bahawa kajian ini merupakan sesuatu yang mustahak bagi

    memastikan pembangunan program homestay di Malaysia lestari sifatnya dan sekaligus

    merealitikan aspirasi negara untuk membangunkan ekonomi komuniti luar bandar.

    Tambahan pula, kajian berkaitan kualiti kepimpinan dalam kalangan penyelaras

    homestay masih kurang dijalankan. Oleh itu, kajian ini menumpukan kepada kualiti

    kepimpinan yang dimiliki oleh penyelaras homestay iaitu dari segi perancangan,

    keusahawanan, menyelesaikan masalah, pengetahuan, kemahiran dan keupayaan dalam

    membina rangkaian luar.

    1.4 Objektif Kajian

    Objektif kajian merupakan perkara yang penting dalam sesuatu kajian. Hal ini kerana

    objektiflah yang menentukan hala tuju semasa kajian. Kajian tanpa objektif adalah

    kajian yang tidak terarah kerana kerana tidak mempunyai matlamat serta tujuan sesuatu

    kajian itu dijalankan. Dalam kajian ini, pengkaji telah memastikan beberapa objektif

    yang perlu dilengkapkan dalam memastikan kajian ini tidak keluar dari skop kajian yang

    sebenar. Antara objektifnya adalah:

    a) Mengenalpasti kualiti kepimpinan di peringkat komuniti dalam melaksanakan

    program homestay dari aspek:

    i. Kualiti kepimpinan dari aspek perancangan.

    ii. Keusahawanan.

    iii. Menyelesaikan masalah.

    iv. Pengetahuan

    v. Kemahiran

  • 10

    vi. Keupayaan dalam membina rangkaian luar.

    b) Mengenalpasti ciri kualiti kepimpinan yang paling dominan dalam kepimpinan

    penyelaras homestay.

    c) Mengenalpasti perbezaan elemen kualiti kepimpinan yang paling dominan antara

    empat buah homestay yang terlibat.

    Berdasarkan objektif yang telah dikenalpasti, pengkaji mengkaji dan mencapai semua

    objektif yang diperolehi untuk memantapkan lagi kajian ini mengenai kepimpinanan

    dalam program homestay.

    1.5 Persoalan kajian.

    Berdasarkan objektif kajian diatas, beberapa persoalan kajian telah dibangunkan.

    Antaranya ialah:

    a) Apakah kualiti kepimpinan penyelaras di peringkat komuniti dalam

    melaksanakan program homestay dari aspek:

    i. Kualiti kepimpinan dari aspek perancangan?

    ii. Keusahawanan?

    iii. Menyelesaikan masalah?

    iv. Pengetahuan?

    v. Kemahiran?

    vi. Keupayaan dalam membina rangkaian luar?

    b) Apakah kualiti kepimpinan yang paling dominan yang perlu wujud dalam

    kalangan penyelaras homestay?

  • 11

    c) Apakah perbezaan elemen kualiti kepimpinan yang paling dominan antara empat

    buah homestay yang terlibat.

    1.6 Hipotesis Kajian

    Ho: Tidak terdapat perbezaan elemen kualiti kepimpinan yang paling dominan antara

    keempat-empat buah homestay yang terlibat.

    Ha: Terdapat perbezaan elemen kualiti kepimpinan yang paling dominan antara

    keempat-empat buah homestay yang terlibat.

    1.7 Kepentingan Kajian.

    Kajian ini dilakukan adalah untuk membina kefahaman kepimpinan yang perlu ada pada

    setiap ketua terutamanya boleh dijadikan rujukan bagi ketua untuk meningkatkan

    kepimpinan mereka pada masa akan datang terutama terhadap penyelaras dalam

    program homestay. Kajian ini juga mempunyai kepentingan yang tersendiri dimana ia

    dapat membantu seseorang pemimpin untuk meningkatkan kemahiran kualiti

    kepimpinan serta memantapkan kemahiran yang ada. Selain daripada itu juga, ahli-ahli

    jawatankuasa homestay boleh menggunakan kajian ini sebagai pemudah cara untuk

    memahami sikap dan potensi untuk menjadi pemimpin yang lebih sempurna dari segi

    pemikiran, kelebihan kepimpinan, cara mengendalikan sesebuah organisasi dan

    sebagainya.

    Selain daripada itu, hasil kajian ini juga boleh digunakan sebagai rujukan untuk

    Kementerian Pelancongan, Kementerian Kemajuan Luar Bandar dan Wilayah, Institut

    Kemajuan Desa dan agensi-agnesi yang terlibat. Kementerian tersebut boleh

    menggunakan kajian ini untuk meningkatkan kemajuan kepada penyelaras atau

  • 12

    pemimpin yang mengusahakan program homestay ini supaya program ini mempunyai

    pemimpin yang hebat dan boleh menguruskan industri ini kearah yang lebih baik lagi.

    Disamping itu, mereka juga boleh meningkatkan pengetahuan asas berkenaan dalam

    melantik pemimpin bagi menguruskan program homestay serta boleh mengelakkan

    kerugian dalam pembangunan homestay.

    Cadangan kerangka kajian ini juga boleh dijadikan sebagai rujukan untuk pihak

    yang ingin menjadi pemimpin yang berkualiti dan pihak yang ingin menambahkan ilmu

    dalam bidang kepimpinan secara amnya. Walaupun kajian ini hanya tertumpu pada

    elemen kepimpinan, tetapi pihak lain boleh mengaplikasikan kerangka ini pada elemen

    yang berkaitan dengan kepimpinan walaupun skop kajian yang dibuat adalah berlainan

    dan mengikut ubahsuai yang bersesuaian.

    1.8 Skop Kajian

    Skop kajian ini adalah untuk menumpukan elemen kualiti kepimpinan yang perlu ada

    pada seorang penyelaras bagi menjayakan program homestay dan melestarikan program

    homestay bagi menarik minat pelancong-pelancong asing untuk datang ke Malaysia.

    Kajian ini memfokuskan empat buah homestay iaitu homestay Parit Bugis, Homestay

    Felda Semachu, Homestay Parit Tengah dan Homestay Tanjung Piai di Pontian. Peserta-

    peserta kajian adalah meliputi ahli jawatankuasa homestay itu sendiri yang menilai

    penyelaras program homestay mereka

  • 13

    1.9 Kerangka Konseptual.

    Kerangka konsep yang terdapat dalam rajah 1.0 ini adalah salah satu rangka yang akan

    digunakan oleh pengkaji untuk menerangkan secara menyeluruh berkenaan dengan tajuk

    kajian yang akan bakal dijalankan. Melalui kerangka konsep ini juga, pembaca akan

    lebih mudah memahami tentang elemen kepimpinan yang ada pada seorang ketua dan

    ianya amat jelas untuk dilihat. Pengkaji mengadaptasikan model ini daripada penulis

    yang bernama Ford dan Weissbein (1997) dimana mereka menulis berkenaan dengan

    Transfer of Trainning yang telah diadaptasikan menjadi satu kerangka konseptual dalam

    menjalankan kajian ini.

    Rajah 1.1 Kerangka Konseptual Kajian.

    Adaptasi dari (Ford dan Weissbein, 1997)

    Penyelaras Homestay

    Perancangan

    Keusahawanan

    Menyelesaikan masalah

    Kelestarian

    kemajuan program

    homestay Pengetahuan

    Keupayaan membina

    rangkaian luar

    Kualiiti kepimpinan Homestay

    Kemahiran

  • 14

    Berdasarkan rajah diatas, ia merupakan salah satu kerangka kajian untuk memudahkan

    pengkaji melihat serta memahami proses-proses sebelum, semasa dan selepas kajian

    dilakukan. Berdasarkan kepada rajah 1.0 perkara utama yang dilihat oleh pengkaji ialah

    kualiti kepimpinan utama yang perlu ada pada seorang ketua atau penyelaras dalam

    membangunkan sesebuah homestay. Antara pembolehubah yang terlibat ialah dari segi

    perancangan, keusahawanan, menyelesaikan masalah, pengetahuan, kemahiran dan

    rangkaian luar. Pembolehubah ini akan menjadi petunjuk kepada persoalan yang dikaji

    oleh pengkaji. Hasil daripada kajian ini akan menghasilkan elemen kepimpinan yang

    perlu ada dalam diri setiap penyelaras homestay dalam kelestarian pembangunan

    homestay di Malaysia.

    1.10 Definisi Istilah

    Bahagian ini menerangkan beberapa definisi istilah yang terdapat dalam kajian ini iaitu

    dari segi kualiti, kepimpinan dan penyelaras homestay,

    1.10.1 Kualiti

    Mengikut kamus dewan dan bahasa edisi yang keempat, kualiti bermaksud darjah

    kecemerlangan yang tinngi dan bermutu. Dalam kajian ini, kualiti bermaksud sifat-sifat

    penyelaras yang berupaya mempengaruhi pentadbiran dan menjadi peransang kepada

    komuniti setempat dan beranggapan penyelaras mempunyai kelebihan, keunggulan,

    berwibawa, berkarisma dalam pentadbirannya.

  • 15

    1.10.2 Kepimpinan

    Menurut Richard L. Daft (2001), menyatakan bahawa kepimpinan merupakan salah satu

    perkara yang mudah diamalkan tetapi merupakan salah satu perkara yang paling sukar

    difahami. Selain daripada itu, kepimpinan ini juga adalah sesuatu yang sangat sukar

    kerana ciri kepimpinan adalah sangat kompleks.

    Dalam kajian ini, kepimpinan merujuk kepada cara dan usaha sesorang penyelaras

    membawa program homestay kearah yang lebih baik dan berusaha untuk mengendalikan

    program homestay dengan kelebihan yang ada dalam diri penyelaras.

    1.10.3 Penyelaras Homestay.

    Menurut Desimone et al (2002), penyelaras bermaksud ketua, orang atasan dan

    pembimbing kepada sesuatu oragnisasi terutamanya organisasi yang mengamalkan

    hereaki dalam sistem pentadbiran.

    Dalam kajian ini, maksud penyelaras adalah ketua kepada program homestay

    dimana beliau merupakan ketua dalam perlaksanaan program homestay.

    1.11 Rumusan

    Secara keseluruhannya, isu tentang kepimpinan ini telah lama menjadi salah satu topik

    hangat yang dibincangkan dimana-mana intitusi kerana untuk menjadi seorang ketua

    yang berjaya, mereka haruslah mempunyai elemen-elemen kualiti kepimpinan yang

    tinggi. Elemen-elemen ini akan membawa mereka untuk lebih maju dalam pentadbiran

    mereka dan seterusnya menjadikan mereka sebagai salah seorang yang disegani oleh

  • 16

    pekerja. Sehubungan dengan itu, bagi memastikan untuk melahirkan ketua yang berjaya,

    penerokaan dan penyelidikan dalam bidang kepimpinan haruslah digiatkan lagi supaya

    ia boleh membantu masyarakat luar untuk lebih memahami tugas, elemen-elemen yang

    ada pada seorang ketua dan sebagainya.

  • 17

    BAB 2

    KAJIAN LITERATUR

    2.1 Pengenalan

    Dalam bab 2 ini, pengkaji akan menyatakan kajian yang dikaji dengan lebih jelas dan

    terperinci. Setiap kandungan yang terdapat didalam bab 1 dan bab 3 akan dihuraikan

    dalam bab 2. Kajian yang akan dilaksanakan ini merupakan adaptasi daripada sorotan

    kajian lepas yang mengkaji isu yang sama. Tetapi pengkaji telah mengubah skop kajian,

    obejktif kajian, persoalan kajian dan instrumen kajian untuk disesuaikan dengan sampel

    baru yang telah dipilih berdasarkan lokasi kajian yang berbeza.

    Sepintas lalu, kepimpinan adalah salah satu keperluan dalam membina kekuatan

    sesebuah organisasi terutama dalam menuju dan mencapai matmalat yang ingin dicapai

    bersama ahli (Alimuddin, 2006). Selain itu, kepimpinan ini juga terdapat banyak maksud

    dan pengertian yang perlu ditakrifkan menjadi satu maksud iaitu boleh dilihat dari segi

    matlamat, pengaruh kerja berpasukan, proses dan penentuan objektif dalam sesebuah

    organisasi. Dalam konteks ini, kepimpinan adalah amat penting dalam pengurusan

    sesebuah program homestay dimana ia adalah membuktikan sesebuah homestay tersebut

    maju ataupun tidak.

    Dalam bab ini, topik-topik yang disentuh termasuklah definisi program

    homestay, sejatah perkembangan homestay, definisi pelancongan, definisi komitmen,

  • 18

    definisi kepimpinan, kepimpinan dari aspek perancangan, keusahawanan, konsep

    komunikasi, gaya kepimpinan transformasional, dan toeri-toeri yang berkaitan dengan

    kepimpinan. Semua topik yang dibincangkan ini adalah berkaitan dengan kualiti

    kepimpinan penyelaras homestay mengikut sampel yang telah dikaji. Selain itu juga ia

    adalah untuk membuktikan bahawa kepimpinan ini adalah sangat penting dalam

    memastikan program homestay yang dijalankan mendapat sambutan dan pulangan yang

    lumayan serta ia akan menyumbang kepada perkembangan ekonomi penduduk setempat.

    2.2 Definisi Homestay.

    Homestay adalah merupakan salah satu bentuk untuk mencipta pengalaman dimana

    pelancong akan tinggal bersama keluarga tuan rumah iaitu pengusaha homestay.

    Pengusaha homestay ini adalah yang berdaftar dengan Kementerian Pelancongan.

    Melalui program ini juga, pelancong berpeluang untuk berinteraksi, memahami, dan

    mengalami gaya hidup seharian bersama rakyat kampung serte menyelami kebudayaan

    dan adat resam kampung tersebut. Konsep utama yang ditekankan dalam program

    homestay ini ialah salah satu program pelancongan secara lifestyle yang berunsurkan

    pengalaman.

    Program homestay ini adalah salah satu stratregi pelancongan luar bandar dimana

    ia melibatkan pelacongan penginapan, menjamu selera dan menghiburkan. Cara

    penyampaian adalah secara tradisional dan pelbagai aktiviti bersama penduduk kampung

    terlibat. Melalui program yang dilaksanakan ini dapat memberi pelancong untuk

    berinteraksi bersama-sama penduduk dan keluarga yang menjadi tuan rumah (Norliza

    Aminudin & Salmiah A.Jamal, 2006).

    Selain daripada itu, program homestay ini juga dapat didefinisikan sebagai salah

    satu pengalaman dimana pelancong akan tinggal bersama keluarga yang dipilih,

    berinteraksi serta menimba sebanyak mungkin pengalaman hidup dalam keluarga

    tersebut. Pelancong juga diajar untuk mempelajari budaya masyarakat luar bandar di

  • 19

    Malaysia. Produk homestay ini sebenarnya tidak digolongkan sebagai kemudahan

    penginapan tetapi ia lebih fokus kepada gaya hidup dan pengalaman termasuk budaya

    dan kegiatan ekonomi (Kementerian Pelancongan Malaysia, 2010).

    Program homestay ialah suatu bentuk produk pelancongan yang lebih

    menekankan kepada pelancongan berasaskan komuniti dan tarikan eko-pelancongan

    (Hathaichanok Phonwiset, 2008). Menurut Wipada Unlumlert (2007), program homestay

    didefinisikan sebagai as one type of lodging that the tourists share with home owner

    with intention to learn culture and lifestyles from the home owner who is willing to

    transmit and sharing culture. The homeowner is the onewho prepared lodging and foods

    for the tourists with reasonable pay.

    Di Malaysia, program homestay begitu dikenali dan ia merujuk kepada

    penginapan pelancong tinggal bersama pengusaha, menjamu selera dan terlibat dalam

    aktiviti tradisional dan aktiviti bersama komuniti tempatan. Program homestay bukan

    sahaja melibatkan pengusaha dan penduduk dalam program tersebut tetapi berkait

    dengan budaya, cara hidup masyarakat setempat dan mempromosikan kawasan tarikan

    yang berdekatan homestay tersebut. Justeru, pelancong yang berkunjung dapat

    menyaksikan kepelbagaian adat dan budaya hidup masyarakat yang pastinya mempunyai

    keunikan dan keistimewaan mereka yang tersendiri. Konsep homestay yang

    diperkenalkan oleh Kementerian Pelancongan Malaysia adalah tidak sama dengan

    konsep homestay di luar negara. Di Malaysia, program homestay dikenali sebagai

    penginapan tinggal bersama keluarga angkat dan menjalani aktiviti bersama keluarga

    angkat sambil terlibat dalam aktiviti tradisional dan aktiviti bersama penduduk

    kampung.

    2.3 Sejarah Perkembangan Homestay

    Program homestay merupakan salah satu bentuk pembangunan berasaskan komuniti

    yang semakin popular dalam negara kita. Program ini adalah berpotensi dalam menjadi

  • 20

    pemangkin kepada pembangunan dari segi sosioekonomi komuniti setempat

    terutamanya kepada komuniti luar bandar. Pada dasarnya, program ini mengambarkan

    konsep percutian melibatkan peserta atau pelancong tinggal dalam rumah pengusaha

    homestay, dimana mereka berinteraksi dengan pengusaha untuk menimba pengalaman

    terutamanya dari aspek kebudayaan dan cara hidup (Amran Hamzah, 2010).

    Selain daripada itu, terdapat pelbagai istilah yang kita dapat gunakan dalam

    mengetahui konsep homestay yang sebenar dan ia juga dikenali di peringkat global.

    Sebagai contohnya di Indonesia adalah ialah budget accommodation, konsep farmstay

    pula digunakan di Jerman dan New Zealand (Oppermann, 1997), manakala di Kanada

    pula menggunakan konsep vocation farm.

    Hal ini adalah berbeza di Malaysia kerana ia agak berlainan konsep homestay

    iaitu homestay di negara-negara yang dinyatakan di atas kerana menurut Kementerian

    Kebudayaan dan Pelancongan Malaysia (MOCAT, 1995), program homestay ini adalah

    salah satu produk pelancongan komuniti yang agak berkembang dalam negara Malaysia

    dimana konsepnya adalah pelancong tinggal bersama keluarga yang dipilih, berinteraksi

    dan menimba pengalaman kehidupan bersama keluarga host family di samping

    mempelajari budaya masyarakat di kawasan luar bandar. Selain daripada itu, menerusi

    program ini juga, pelancong bukan sahaja berpeluang untuk tinggal dan menikmati

    kelebihan yang ada dalam kampung tersebut, malah mereka menimba pengalaman baru

    tentang kehidupan dan kebudayaan komuniti setempat. Komuniti setempat pula

    berpeluang mendapat faedah sosioekonomi termasuklah pendapatan sampingan kepada

    suri rumah, menjana peluang pekerjaan dan perniagaan, pengekalan budaya,peluang

    pembelajaran dan sebagainya. Ia adalah sangat menguntungkan kedua-dua pihak kerana

    dalam program ini berlakunya transformasi pencetusan minda yang hebat antara

    pelancong dan pengusaha homestay.

    Di Malaysia, sejarah hosmestay sebenarnya telah lama bermula dimana pada

    tahun 1970-an iaitu di Kampung Cherating Lama, Pahang apabila seorang penduduk

    kampung yang dikenali sebagai `Mak Long menyediakan penginapan dan makanan

    kepada kumpulan `drifter atau `hippies di rumah mereka dalam keadaan `ala kadar

    sahaja (Amran Hamzah, 2008). Bermula dari situ, semua aktiviti yang dilakukan telah

  • 21

    berkembang dan pada ketika itu pada tahun 1988 satu program pertukaran belia Jepun

    diadakan di Malaysia iaitu di Kampung Desa Murni, Temerloh Pahang menggunakan

    konsep keluarga angkat. Menyedari potensi program homestay dalam membangunkan

    komuniti luar bandar, kerajaan menerusi MOCAT pada tahun 1995 secara rasminya

    menjadikan program homestay sebagai salah satu produk pelancongan menerusi

    pelancaran Homestay Kampung Desa Murni Temerloh Pahang. Pihak kerajaan telah

    membuat pelbagai komitmen dan pelbagai sokongan telah diberikan sehingga homestay

    berkembang sehingga kini kini terdapat 139 buah homestay yang berdaftar dengan

    Kementerian Pelancongan (Kementerian Pelancongan, 2009).

    2.4 Definisi pelancongan

    Pelancongan mempunyai pelbagai definisi dimana ia membawa banyak maksud namun

    mempunyai tujuan dan objektif yang sama iaitu berada di sesuatu tempat yang

    melibatkan pergerakan atau perjalanan ke sesuatu tempat tersebut. Ia tujuan melihat

    alam semula jadi, berekreasi, berehat, bercuti, urusan pekerjaan atau tujuan yang lain .

    Pelancong pula boleh dikategorikan dua jenis iaitu terdiri daripada pelancong tempatan

    atau domestik dan pelancong asing. Manakala, pelancong tempatan atau domestik boleh

    dibahagikan kepada dua iaitu pengunjung harian atau pelancong domestik yang menetap

    di sesuatu kawasan pelancongan melebihi 24 jam (Jabil Mapjabil, 2011).

    Namun begitu, terdapat pelbagai makna yang sama dengan isu pelancongan

    dimana ia memperkenalkan setiap makna yang diberi berdasarkan sesuati situasi

    (Goodwin, 2005). Kebiasaanya, UNWTO dijadikan sebagai rujukan dimana penyelidik

    atau orang awam akan membuat rujukan terhadap perbincangan berkenaan dengan

    pelancongan. UNWTO mengeluarkan definisi pelancongan adalah sebagai aktiviti

    pengembaraan seseorang individu ke sesuatu tempat keluar daripada persekitaran

    asalnya dan mereka akan menetap ditempat tersebut lebih 24 jam dan tidak melebihi

  • 22

    setahun bagi tujuan untuk beristirehat, pekerjaan, perniagaan dan sebagainya (Goeldner

    dan Ritche, 2009).

    Begitu juga dengan Mathieson dan Wall (1982) memberikan definisi

    pelancongan sebagai satu konsep iaitu pengerakan seseorang individu ke suatu tempat

    keluar daripada tempat tinggal mereka atau tempat mereka bekerja, melibatkan aktiviti-

    aktiviti semasa berada di destinasi yang dilawati serta kemudahan-kemudahan yang

    disediakan bagi memenuhi keperluan semasa lawatan tersebut. Sesuatu yang menarik

    dalam konsep pelancongan yang dikemukakan oleh Mathieson dan Wall ini ialah

    mereka meletakkan impak kepada komuniti setempat sama ada dari aspek sosial,

    ekonomi, ekologi dan budaya sebagai sebahagian daripada elemen dalam konsep

    pelancongan tersebut.

    Disamping itu, pelancongan juga boleh ditakrifkan berdasarkan perspektif

    industri iaitu merangkumi semua penyediaan dalam pelbagai bentuk seperti perniagaan

    dan perkhidmatan untuk memenuhi keperluan pelancongan (Krippendorf ,1987).

    Definisi lain juga didapati dalam penulisan Bhatia (1982), dimana beliau menyatakan

    bahawa pelancongan ini juga boleh melihat daripada perspektif ekonomi untuk melihat

    aktiviti pelancong yang bermula daripada pergerakan pelancongan dari negara asal iaitu

    semasa berada di destinasi yang dilawati sehingga mereka kembali semula ke negara

    mereka. Ia adalah satu pergerakkan yang melibatkan keluar masuk wang asing dalam

    negara dan ia boleh menyumbang kepada peningkatan ekonomi negara yang dilawati.

    Secara amnya, definisi pelancongan ini adalah sama dan ia adalah lebih relevan

    dengan pandangan-pandangan penulis sebelum ini. Menurut Hall (1991) menyatakan

    banyak definisi yang berbeza boleh didapati, namun dalam perbezaan tersebut ada juga

    persamaan yang telah dijumpai terutama dalam skop pergerakan, impak dan matlamat.

    Antaranya ialah:

    i. Dari segi pergerakan, ia adalah sama iaitu seseorang atau individu

    bergerak keluar dari destinasi asal yang telah diduduki.

    ii. Dari skop impak pula, ia melibatkan impak yang pelbagai dan bukan

    sahaja di destinasi yang dilawati tetapi ia melibatkan destinasi transit

    pelancongan dan juga kepada negara asal pelancongan.

  • 23

    iii. Dari segi matlamat juga adalah sama dimana matlamat pergerakan

    seseorang individu adalah untuk beristirehat, mengembara, berekreasi

    ataupun tujuan melakukan perniagaan.

    2.5 Definisi Komitmen

    Sebagai pemimpin yang berkomitmen tinggi, mereka memerlukan komitmen yang tinggi

    dalam menjalankan tugas dengan adil dan saksama. Ia juga salah satu pendorong utama

    dalam memajukan diri dalam bidang kepimpinan. Selain daripada itu, untuk mejadi

    seorang pemimpin yang disegani, mereka memerlukan komitmen yang tinggi dan ia

    mereka boleh menghadapi pelbagai masalah dengan keadaan yang tenang dan bersifat

    positif.

    Konsep komitmen di tempat kerja masih menjadi salah satu konsep yang paling

    mencabar dan menjadi tumpuan dalam bidang pengurusan, perilaku organisasi dan

    pengurusan sumber manusia (Cooper-Hakim & Viswesvaran, 2005). Ia juga adalah

    menunjukkan bahawa komitmen ini sukar untuk direalisasikan secara menyeluruh

    walaupun berada dalam organisasi yang besar. Selain daripada itu, komitmen ini juga

    merujuk kepada orientasi pekerja terhadap organisasi (Kuchinke, Kang & Oh, 2008).

    Konsep komitmen telah diperkenalkan oleh Howard Beckers pada tahun 1960 yang

    mengaitkan komitmen dengan teori side-bet di mana pekerja komited apabila mereka

    mempunyai pelaburan tersembunyi atau agak tersembunyi, yang menyebabkan mereka

    akan terus dalam sesebuah organisasi dan beliau telah mengklasifikasikan komitmen

    kepada tiga jenis iaitu berterusan, kepaduan dan komitmen kawalan (Kanter, 1968).

    Porter et al. (1974) pula telah mendefinisikan komitmen organisasi sebagai

    keterikatan terhadap organisasi melalui tiga komponen utama iaitu kepercayaan dan

    penerimaan terhadap matlamat organisasi, kesanggupan untuk berbakti dan berkhidmat

    untuk organisasi serta keinginan untuk menjadi sebahagian daripada organisasi.

    Berdasarkan kepada konsep komitmen yang telah diutarakan oleh pengkaji awal, pada

  • 24

    tahun 1991, Meyer dan Allen telah mengelaskan komitmen organisasi kepada tiga

    dimensi utama iaitu komitmen afektif, komitmen berterusan dan komitmen normatif

    (Meyer & Allen, 1991).

    Komitmen afektif merujuk kepada keinginan untuk terus kekal dalam sesebuah

    organisasi kerana kemahuan mereka sendiri. Pekerja yang mempunyai kesedaran

    terhadap kos yang terpaksa ditanggung sekiranya meninggalkan organisasi merujuk

    kepada komitmen berterusan. Komitmen normatif pula merujuk kepada perasaan

    bertanggungjawab untuk terus kekal dalam organisasi kerana ia merupakan satu

    tindakan yang bermoral. Komitmen organisasi dapat ditakrifkan sebagai kekuatan

    seseorang pekerja dalam penglibatan dan identifikasi terhadap organisasi tempat

    berkhidmat. Ciri-ciri komitmen terbahagi kepada tiga iaitu kepercayaan dan penerimaan

    terhadap matlamat dan nilai organisasi, kesanggupan untuk meningkatkan usaha yang

    cukup terhadap organisasi dan keinginan untuk kekal dalam organisasi (Finn & Goulet,

    2004).

    Individu yang mempunyai komitmen yang tinggi sanggup mengorbankan tenaga

    (Brewer, 1996) dan cenderung untuk kekal dengan organisasi dalam usaha untuk

    membantu merealisasikan objektif yang ditetapkan. Walau bagaimanapun, individu yang

    mempunyai komitmen yang tinggi terhadap organisasi tetapi tidak berpuas hati dengan

    bayaran yang diperolehi atau terhadap pemimpinnya, mereka tidak akan berpuas hati

    dengan keputusan untuk meneruskan penyertaan dalan aktiviti organisasi (Porter et al.,

    1974). Terdapat beberapa faktor yang membawa kepada komitmen yang rendah iaitu

    kekurangan faedah, kurang keyakinan diri, kesukaran mengamalkan budaya, kurangnya

    hubungan yang baik dan tiada pengiktirafan kepada kakitangan (Junaida, Mahadir & Siti

    Hajar, 2011).

  • Rujukan:

    Ab. Aziz Y. (2003). Komunikasi Untuk Pengurus. Utusan Publication & Distributor

    Sdn. Bhd. Kuala Lumpur

    Ahmad .H & Jusoh .H (2008). Langkawi Sebagai Pulau Bebas Cukai : Impak

    Sosioekonomi Komuniti Setempat. Yahaya Ibrahim, Sulong Mohamad &

    Habibah Ahmad (eds). Pelancongan Malaysia : Isu Pembangunan, Budaya,

    Komuniti dan Persetempatan. Sintok : Penerbit Universiti Utara Malaysia.

    Amran H. (2008). Perancangan Koridor Pelancongan Berasaskan Budaya dan Alam

    Semulajadi. Projek Lapangan di Kelantan Darul Naim.Universiti Teknologi

    Malaysia:Tesis Sarjana.

    Amran H. (2010). The Evolution Of The Homestay Programme In Malaysia :

    Performance, Sustainability And Challenges. Country Paper presented of the

    ASEAN Homestay Conferences.Organise by the Ministry of Tourism Malaysia,

    The Marriott Hotel, Putrajaya 28-30 September 2004.

    Aminudin N, A Jamal S. (2006) Homestay Selangor: Keunikan dan pengalaman

    pengusaha. Pusat Penerbit Universiti, Universiti Teknologi MARA, Shah Alam.

    Amran H. dan Zainab K. (2009). Handbook for community based tourism: how to

    develop and sustain CBT: Asia Pacific Economic Cooperation Tourism

    Working Group (APEC TWG)

    Anastasi A. & Urbina S. 1997. Psychological Testing. 7th ed. New Jersey: Prentice-Hall.

    Inc.

    Aref .F, Redzuan .M & Sarjit S Gill, (2010) . Community Capacity Building: A

    Review of its Implication in Tourism Development, Journal of American

    Science; 6(1)172

    Aref et.al. (2009). Dimensions of Community Capacity Building: A Review of its

    Implications in Tourism Development. Journal of American Science 5 (8):74-

    82.

    Burch, J.G. (1986), Entrepreneurship, John Wiley & Sons, New York, NY.

    Brewer, M. B. (1996). Who is this "we"? Levels of collectiveidentity and self-

    representations. Journal of Personality and Social Psychology, 71, 83-93.

  • Chaskin, R. J. (2001). Building community capacity: A definitional framework and case

    studies from a comprehensive community initiative. Urban Affairs Review, 36,

    291-323.

    Cooper-Hakim, A., & Viswesvaran, C. (2005). The construct of work commitment:

    Testing an integrative framework. Psychological Bulletin,131(2), 241-259.

    Chua Y.P. (2006). Kaedah dan Statistik Penyelidikan: Kaedah Pendidikan. Kuala

    Lumpur: McGraw Hill.

    Ford, J.K. and Weissbein, D.A. (1997), ``Transfer of training: an updated review and

    analysis,Performance Improvement Quarterly, Vol. 10 No. 2, pp. 22-41.

    Finn, D., & Goulet, L. (2004). Gender and job attitudes: A re-examination and

    extension. Women in Management Review, 19, 345355.

    Goodwin. (2005). Research in Psychology: Methods and Design. 4th Edition. New

    York: John Wiley & Sons, Inc. 414.

    Hall, C. M. (1991). Introduction to Tourism in Australia: Impacts, Planning and

    Development, Addison, Wesley and Longman, Melbourne, Australia.

    Hathaichanok Phonwiset (2008) Tourist satisfaction with homestay tourism: Baan Pang

    Dang, Chiang Mai Province. Naresuan University, Thailand. Harian Metro, 6

    Mei 2010.

    Hoy,Wayne J and Miskel, Cecil G. (2008). Educational Administration; theory, research

    and practice. (8th edition). New York: McGraw-Hill

    Ibrahim .J.A & Ahmad .M.Z,, (2009), Program Homestay Pemangkin Pertumbuhan

    Ekonomi Luar Bandar, Kajian Kes: Negeri-Negeri Utara Semenanjung

    Malaysia

    Ibrahim .Y & Abdul Razzaq .A.R (2010), Homestay Program and Rural Community

    Development in Malaysia

    Ismail, N.A. (2004). Firm Performance and AIS Alignment in Malaysian SMEs.

    Proceedings of the European Conference on Accounting Information Systems

    (ECAIS), 30-31 March, Prague, Czech Republic

    Jabil Mapjabil, S. A. (2011). Pembangunan program homestay di Wilayah Utara

    Semenanjung Malaysia: Profil, produk dan prospek. Malaysia Journal of

    Society and Space 7 , 45-54.

  • Kanter, R.M. (1968). "Commitment and social organization: A study of commitment

    mechanisms in utopian communities" American Sociological Review, (33:4),

    August 1968, pp. 499-517.

    Kayat .K (2006), Community Based Tourism in Developing Countries. Proceeding of

    International Seminar on Community Based Tourism, Michigan : Michigan

    State University

    Kayat .K, Abdul Razzaq (2014). The nature of cultural contribution of a community-

    based homestay programme. Tourismos: An International Multidisciplinary

    Journal of Tourism, 5(2), 145-159.

    Kementerian Pelancongan Malaysia (2010),. Role of ministry of rural and regional

    development in developing rural tourism. International Seminar on community

    based tourisme: Learning from Homestay Program in Malaysia.

    Kementerian Pelancongan Malaysia (2010). Statistik Homestay Sehingga Mei 2010.

    Retrieved 16 Mac 2015 16, from

    http://www.motour.gov.my/en/download/cat_view/48-homestay.html

    Krippendorf, J. (1987). The Holiday Makers. Understanding the Impact of Leisure and

    Travel. Oxford: Butterworth Heinemann

    Kuchinke, K.P., Kang, H.-S., & Oh, S.-Y. (2008). The influence of work values on job

    and career satisfaction, and organizational commitment among Korean

    professional level employees. Asia Pacific Education Review, 9, 552-564.

    Laverack, G., (2001).An identification and Interpretation of The Organizational Aspect

    of Community Empowerment, Community Development Journal, vol. 3 pp.

    4052

    Linacre, J. M. (2005). WINSTEPS: Multiple-choice, rating scale, and partial credit

    Rasch analysis [computer software]. Chicago: MESA.

    Mathieson, A. dan G. Wall. (1982).. Tourism: Economic, Physical and Social Impacts.

    London: Longman.

    M.B. Muda et al (2003), Pengajian Perniagaan 2, Fajar Bakti, Petaling Jaya.

    Mohamed A.H, et al. (2005). Pengajian Perniagaan . Petaling Jaya: Pearson

    Malaysia.Bahagian Pendidikan Teknik dan Vokasional (1986). Kurikulum

    Mohd Majid, K. (2000). Kaedah penyelidikan pendidikan. Dewan Bahasa

    dan Pustaka. Kuala Lumpur

  • Meyer, J. P., & Allen, N. J. (1991). A three-component conceptualization of

    organizational commitment. Human Resource Management Review, 1, 61-89.

    Oppermann, M. (1997) Convention participation decision-making process. Annals of

    Tourism Research, 24(1), 178191.

    Porter et.al (1974). Organizational commitment and managerial turnover: A

    longitudinal study. Organizational Behavior and Human Performance, 15, 87.

    Rasid Muhamad. (2007). Kepimpinan transformasional: Konsep dan aplikasinya dalam

    memantapkan pengajaran dan pembelajaran. Universiti Teknologi MARA

    Pahang.

    Roslan R. (2003) Komunikasi Kepemimpinan dalam Organisasi: Analisis Konsep dan

    Amalan dalam Tiga Organisasi Terpilih. PhD thesis, Universiti Putra Malaysia.

    Sekolah Menengah Vokasional Kursus Automotif. Kuala Lumpur: Kementerian

    Pendidikan Malaysia.

    Stanley & Sedlack (1992). Social Research: Theory and Methods. Canada: Allyn and Bacon.

    Tasir .A.B, (2003). Analisis Data Berkomputer SPSS 11.5 for Windows. Venton

    Publishing (M) sdn.Bhd Tourism Malaysia (2011). Tourim Today.

    Quarterly Issue. Kuala Lumpur. Tourism Malaysia and Ministry of Tourism

    Malaysia.

    Tosun, C. 2000. Limit to Community Participation in the Tourism Development Process

    in Developing Countries. Tourism Management. 21: 613-633

    Timothy, D., (2000).Participatory Planning : A View of Tourism in Indonesia. Annals of

    Tourism Research. 26(2): 371-379.

    Wipada Unlumlert (2007) Criteria creation for management evaluation of Thai

    homestay: A case study of Ubonratchathani Province, Thailand. Mahidol

    University, Bangkok.

    Wagner, W. (2009). Leadership for a better world: Understanding the social change

    model of leadership development (2nd Ed). San Francisco, CA: Jossey-Bass.

    Yahaya I ,Abdul Razzaq (2010). Homestay program and rural community development

    in malaysia. Journal of Ritsumeikan Social Sciences and Humanities, 2: 7-24.

    Yep Putih (1989). Keusahawanan. Kuala Lumpur : Dewan Bahasa dan Pustaka.

    Yukl. G, (2002). Leading organizational learning: Reflections on theory and research.

  • Yusof (2012) Kerja Sepasukan Dan Kepuasan Kerja Guru Di Sekolah rendah Di Daerah

    Johor Bahru. Masters thesis, Universiti Teknologi Malaysia.