Click here to load reader

nazewnictwo geograficzne świata - azja południowa

  • View
    327

  • Download
    12

Embed Size (px)

Text of nazewnictwo geograficzne świata - azja południowa

KOMISJA STANDARYZACJI NAZW GEOGRAFICZNYCH POZA GRANICAMI POLSKI przy Gwnym Geodecie Kraju

NAZEWNICTWO GEOGRAFICZNE WIATA

Zeszyt 4 Azja Poudniowa

GWNYURZDGEODEZJIIKARTOGRAFIIWarszawa2005

KOMISJA STANDARYZACJI NAZW GEOGRAFICZNYCH POZA GRANICAMI POLSKI przy Gwnym Geodecie Kraju

Maksymilian Skotnicki (przewodniczcy), Ewa Wolnicz-Pawowska (zastpca przewodniczcego), Izabella Krauze-Tomczyk (sekretarz); czonkowie: Stanisaw Alexandrowicz, Andrzej Czerny,Janusz Danecki, Janusz Goaski, Romuald Huszcza, Marian Jurkowski, Sabina Kacieszczenko,Dariusz Kalisiewicz, Artur Karp, Ryszard Krl, Marek Makowski, Andrzej Markowski,Jerzy Ostrowski, Andrzej Pisowicz, Mariusz Woniak,Bogusaw R. Zagrski, Maciej Zych Opracowanie ArturKarp(Bangladesz,Bhutan,Indie,Nepal,Pakistan),JoannaKusio(SriLanka),MaciejZych(Malediwy),

Recenzent MaciejZych

Redaktor prowadzcy ArturKarp

Komitet Redakcyjny AndrzejCzerny,SabinaKacieszczenko,DariuszKalisiewicz,IzabellaKrauze-Tomczyk,JerzyOstrowski,MaksymilianSkotnicki,MaciejZych

Projekt okadki AgnieszkaKijowska

CopyrightbyGwnyGeodetaKraju

ISBN83-239-9018-2

SkadkomputerowyidrukInstytutGeodezjiiKartografii,Warszawa

Spis treci

OdWydawcy.......................................................................................................................5Przedmowa..........................................................................................................................7Wprowadzenie.....................................................................................................................11

AZJAPOUDNIOWA.Krainy,wielkieregiony.Oceany................................................ 15BANGLADESZ.................................................................................................................. 15BHUTAN............................................................................................................................ 26INDIE..................................................................................................................................29MALEDIWY......................................................................................................................78NEPAL................................................................................................................................82PAKISTAN.......................................................................................................................101SRILANKA........................................................................................................................125

Od Wydawcy

Opracowywanieipublikowaniewykazwnazwgeograficznych,majcychna celuzapewnieniejednoznacznociwposugiwaniusipoprawnymnazewnictwem geograficznym, naley do istotnych zada suby geodezyjnej i kartograficznej. Publikowanietegotypuoficjalnychwykazwnazwgeograficznychwynika rwniezrealizacjirezolucjiOrganizacjiNarodwZjednoczonych,majcychna celu ujednolicenie nazewnictwa geograficznego w obiegu midzynarodowym. Niniejszapublikacjapt.AzjaPoudniowastanowizeszytczwarty NAZEWNICTWAGEOGRAFICZNEGOWIATA,ktrezostaoopracowaneprzez Komisj Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Polski przy Gwnym Geodecie Kraju. Gwny Geodeta Kraju

7 Przedmowa

W 1954 roku wczesna Komisja Ustalania Nazw Geograficznych podjaszeroko zakrojone prace majce na celu ujednolicenie stosowania nazwgeograficznychwPolsceorazprzygotowaniewykazunazwuznanychzapoprawneizalecanych do stosowania. O tym, jak mudne okazao si to zadanie, wiadczyfakt, e dopiero w 1959 roku, a wic po piciu latach, opublikowano Polskie nazewnictwogeograficznewiata, przygotowane pod redakcj L. Ratajskiego,J.SzewczykiP.Zwoliskiego,wydanewPastwowymWydawnictwieNaukowymw Warszawie. Okazao si ono trudnym do przecenienia instrumentem w rnej,przede wszystkim wydawniczej dziaalnoci geograficznej i kartograficznej.Pniejsze, rwnie cenne wykazy, dotyczyy ju tylko nazw spolszczonych, czyliegzonimw. Byy to Polskienazwygeograficznewiata, wydane staraniemGwnegoGeodetyKrajuwkolejnychczterechtomachwlatach1994-1996.W p wieku po rozpoczciu prac nad tak wanym dla naszego rodowiskadzieem, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami PolskirozpoczawydawanieNazewnictwa geograficznego wiata,opracowywanegoprzezliczne grono specjalistw: geografw, historykw, jzykoznawcw, kartografw.Czas wydaje si by najwyszy, tak wiele wydarzyo si bowiem w latach, jakiedzielnasodukazaniasipierwowzoru.Obliskojedntrzecizwikszyasiliczbapastw i tych terytoriw zalenych, ktre wymagaj oddzielnego opracowania.Odpowiedniozwikszyasiliczbajzykwurzdowych,ktreoczywiciezawszemusz by uwzgldniane. wiat sta si znacznie bliszy: dochodz do naswiadomociznajodleglejszych,czasemnieznanychzaktkw,doktrychteczstosami docieramy. Warto wic, abymy je nazywali poprawnie. Choby z tychpowodw przygotowywany obecnie wykaz jest znacznie obszerniejszy, obejmiebowiemponad30000nazw.Starano si uwzgldnia przede wszystkim nazwy pochodzce z obszarw,gdzie stosowane s nieaciskie systemy pisma, ktre zatem wymagajtranskrypcji/transliteracji i do ktrych dotarcie jest bardzo trudne. Takich wanieterenw, dalekich obszarw zamorskich o bogatej przeszoci kolonialnej, ktramiaa wpyw na nazewnictwo geograficzne, dotyczy czwarty kolejny zeszytNazewnictwa, powicony Azji Poudniowej, obejmujcej umownie przedewszystkim subkontynent indyjski. Chodzi o Bangladesz, Bhutan, Indie, Malediwy,Nepal,PakistaniSriLank.Wznakomitejwikszocitychpastwuywasipisma

8sylabicznego, co w przypadku spolszczania nazw stanowi dodatkow trudno.Oficjalnie stosowane nazewnictwo odbiega przy tym oczywicie coraz czciej odnazewnictwaokresukolonialnego.PowodujetokoniecznorewizjistosowanychwPolsce egzonimw, tym bardziej, e zmieniy si pogldy na temat poprawnociszerokiegoichstosowaniaicorazczciejzalecasiwtymwzgldzieostrono.Problem jest jednak bardzo zoony, budzi kontrowersje i zrozumiae spory.Oczywicie, nie powinno si usuwa tych nazw, ktre w polskim jzyku sutrwaloneiktre,wiadczcczstookontaktachczcychnaszodlegymiczstokrajami, stanowi cz naszego dziedzictwa kulturowego; nie mona go zubaa.Jednoczenie uywanie nazw oryginalnych uatwia kontakty i umoliwiakorzystanie ze rde zagranicznych, przede wszystkim z internetu. Chodzi wic zjednej strony o to, aby chroni te polskie nazwy, ktre na ochron zasuguj, a zdrugiejstronypozbywasitych,ktrewprowadzonopochopnielubktrewyszyzuycia. Opinie, a zatem i podejmowane w tych sprawach decyzje, mog by,iistotniebyy,bardzodyskusyjne.Rozwizania przyjte przez Komisj wynikay wic czsto z gorcychdyskusjiiniespozbawionesubiektywizmu.Kryteriaustalanianazwniemogbybowiem jednoznaczne tym bardziej, e jzyk jest ywy i zmienne s naszedowiadczenia.Rwnie dyskusyjny jest z pewnoci dobr nazw obiektw geograficznychujtychwposzczeglnychwykazach.Staranosizawsze,abyzawierayoneobiektynajwiksze, najbardziej znaczce i charakterystyczne, najlepiej znane, najczciejodwiedzane lub pojawiajce si w literaturze. Zostay one ujte w kategorie,podobniejakwpoprzednichwykazach.Bdziemy zobowizani za wszelkie uwagi, przede wszystkim za uwagikrytyczne. Przedstawiany zeszyt stanowi wersj skrcon (brak w niej np.skorowidzw); w wersji ostatecznej, caociowej, wszelkie uzasadnione zmianymogbywprowadzone.Chodzi o dobr obiektw geograficznych, ktry jest dyskusyjny mimo, e oodpowiedni jego jednorodno zabiegali czonkowie Komitetu Redakcyjnego(A.Czerny, S. Kacieszczenko, D. Kalisiewicz, I. Krauze Tomczyk, J. Ostrowski,M.Skotnicki, M. Zych) oraz przede wszystkim autor zestaww, Artur Karp,wspomoony przez Joann Kusio w odniesieniu do Sri Lanki, Macieja JdrusikaiMacieja Zycha w odniesieniu do Malediww oraz Stanisawa Godziskiego wodniesieniu do Bhutanu. W ustalaniu brzmienia nazw gr i przeczy NepalunadzwyczajcennaokazaasipomocotrzymanaodzespounepalskichgeografwzHimalayan MapHouse w Katmandu. Konsultacja Bogusawa R. Zagrskiegoumoliwia ujednolicenie pisowni arabsko-perskiej terminologii geograficznej

9Pakistanu. Do wykazw doczono sowniczki najwaniejszych terminw geogra-ficznych,abyuatwizrozumieniewieluprzytaczanychnazw.Chodzi take o wszelkie uwagi dotyczce poprawnoci nazw zaleconych.Niekiedy mog one budzi wtpliwoci, bo cho ich ustalanie odbywao si zodpowiedni starannoci, to jednak napotykao czasem na trudne do pokonaniaprzeszkody. Wynika one mogy z brakw w materiaach rdowych, a nawet,bowiem i to si zdarzao, zrnych,sprzecznychwersjinazewnictwapodawanychwoficjalnychpublikacjachinstytucjirzdowychluborganwustawodawczych.

PrzewodniczcyKomisjiStandaryzacjiNazwGeograficznychpozaGranicamiPolski

Maksymilian Skotnicki

Wprowadzenie

ZeszytNazewnictwo geograficzne wiata. Azja Poudniowaobejmujesiedemkrajw:Bangladesz,Bhutan,Indie,Malediwy,Nepal,PakistaniSriLank.Wykazynazw wg pastw poprzedzono list zalecanych nazw wielkich jednostekgeograficznych lub regionalnych, przekraczajcych swojwielkocipowierzchniekilkukrajw,atakemrzioceanw.Dla kadego pastwa podano jego skrcon nazw polsk oraz informacj ouywanych jzykach urzdowych. Wszystkie kraje Azji Poudniowej posuguj sinieaciskimi systemami pisma. Nazwy dotyczce tych krajw podano wuproszczonejtranskrypcjipolskiej,oznaczonejskrtem(trb.),itransliteracji(trl.).Dla nazw zapisanych w indyjskim pimie devanagari oraz w pismach z nimspokrewnionych przyjto system transliteracji na alfabet aciski stosowanypowszechnie na wiecie w opracowaniach indologicznych. Zasady tego systemuustalono na X Kongresie Orientalistw w 1894 r. (J. Burgess, TheTransliteration of Oriental Alphabets,w:ActesduDiximeCongrsInternationaldesOrientalistes,session de Genve, 1894, second part; Leiden: E.J. Brill, 1897, s. 2542);zniewielkimi zmianami i uzupenieniami uwzgldniajcymi potrzeby jzykwhindi(Indie), bengalskiego (Bangladesz), nepalskiego (Nepal), tamilskiegoisyngaleskiego (Sri Lanka). System latynizacji dla jzykw posugujcych sipismem devanagari lub pokrewnymi zosta oznaczony certyfikatem ISO15919(2