of 257 /257
OBRAZOVNI PROGRAM MUZIČKI SARADNIK

MUZIČKI SARADNIK CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni programi u...razlike vizantijske i gregorijanske melodike, objašnjava principe modalnosti u osmoglasniku, liturgiji i misi, opelu

  • Author
    others

  • View
    4

  • Download
    1

Embed Size (px)

Text of MUZIČKI SARADNIK CSOa/Obrazovni programi/Obrazovni programi u...razlike vizantijske i gregorijanske...

  • OBRAZOVNI PROGRAM

    MUZIČKI SARADNIK

  • 2

    SADRŽAJ OPŠTI DIO .................................................................................................. 3 1. NAZIV PROGRAMA: MUZIČKI SARADNIK ........................................................... 3 2. NASTAVNI PLAN ....................................................................................... 3 POSEBNI DIO ............................................................................................... 5 1. PREDMETNI PROGRAMI ............................................................................... 5 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI ..................................................................... 5 1.2. STRUČNO - TEORIJSKI PREDMETI ................................................................ 6 1.2.1. ISTORIJA MUZIKE SA UPOZNAVANJEM MUZIČKE LITERATURE ........................... 6 1.2.2. SOLFEĐO ......................................................................................... 32 1.2.3. KLAVIR ........................................................................................... 44 1.2.4. HORSKO PJEVANJE ............................................................................ 54 1.2.5. TEORIJA MUZIKE SA OSNOVAMA HARMONIJE ............................................. 58 1.2.6. HARMONIJA ..................................................................................... 67 1.2.7. MUZIČKI OBLICI ................................................................................. 77 1.2.8. AUDIO TEHNIKA ................................................................................ 89 1.2.9. POLIFONIJA ..................................................................................... 96 1.2.10. SVIRANJE PARTITURA ..................................................................... 106 1.2.11. POZNAVANJE MUZIČKIH INSTRUMENATA .............................................. 111 1.2.12. DIRIGOVANJE ................................................................................ 120 1.2.13. ETNOMUZIKOLOGIJA ....................................................................... 128 1.2.14. OSNOVI KOMPONOVANJA SA ARANŽIRANJEM ......................................... 133 1.2.15. MUZIČKA ANIMACIJA ....................................................................... 138 1.3. IZBORNI PREDMETI ............................................................................. 144 1.3.1. DJEČIJI ORKESTAR ........................................................................... 144 1.3.2. ISTORIJA UMJETNOSTI ...................................................................... 150 1.3.3. KOMPJUTERSKI AUDIO I GRAFIČKI PROGRAMI .......................................... 162 1.3.4. STRANI JEZIK II - ITALIJANSKI ............................................................. 169 1.3.5. TEORIJA DŽEZA ............................................................................... 204 1.3.6. DŽEZ KLAVIR .................................................................................. 215 1.3.7. TRADICIONALNO SVIRANJE ................................................................. 221 1.3.8. TRADICIONALNO PJEVANJE ................................................................ 229 1.3.9 POZNAVANJE HARMONSKIH STILOVA ..................................................... 236 1.3.10. PSIHOLOGIJA ................................................................................ 240 2. ISPITNI KATALOZI ................................................................................. 240 2.1. ISPITNI KATALOZI ZA STRUČNO-TEORIJSKE PREDMETE ................................. 241 2.1. 1. ISTORIJA MUZIKE SA UPOZNAVANJEM MUZIČKE LITERATURE ...................... 241 2.1.2. POLIFONIJA ................................................................................... 243 2.1.3. HARMONIJA ................................................................................... 246 2.1.4. MUZIČKI OBLICI ............................................................................... 249 2.2. ISPITNI KATALOG ZA STRUČNI RAD ......................................................... 251 3. OBAVEZNI NAČINI PROVJERAVANJA ZNANJA ................................................ 252 4. USLOVI ZA NAPREDOVANJE I ZAVRŠETAK OBRAZOVNOG PROGRAMA ................... 252 5. NAČIN PRILAGOĐAVANJA UČENICIMA SA POSEBNIM POTREBAMA ....................... 253 6. NAČIN PRILAGOĐAVANJA PROGRAMA OBRAZOVANJU ODRASLIH ........................ 253 7. PROFIL STRUČNE SPREME NASTAVNIKA I STRUČNIH SARADNIKA ........................ 253 8. OBLIK ORGANIZACIJE IZVOĐENJA OBRAZOVNOG PROGRAMA ............................ 255 8.1. BROJ ČASOVA PO GODINAMA OBRAZOVANJA I VRSTAMA NASTAVE .................. 255 9. SLOBODNE AKTIVNOSTI .......................................................................... 257

  • 3

    OPŠTI DIO 1. Naziv programa: MUZIČKI SARADNIK 2. Nastavni plan

    Redni broj

    Nastavni predmeti - grupe predmeta

    I II III IV Ukupno sed. god. sed. god. sed. god. sed. god. A Opšteobrazovni predmeti 1. Maternji jezik i književnost 3 108 3 108 3 108 3 99 423 2. Strani jezik 2 72 2 72 2 72 2 66 282 3. Informatika 2 72 72 4. Fizičko vaspitanje 2 72 2 72 2 72 2 66 282 Društvena grupa predmeta

    1. Istorija 2 72 72 2. Geografija 2 72 72 3. Filozofija 3 108 108 Prirodna grupa predmeta

    1. Fizika 2 72 72 UKUPNO A 15 540 10 360 7 252 7 231 1.383

    B Stručno - teorijski predmeti sa praktičnom nastavom

    1. Istorija muzike sa poznavanjem muzičke literature

    2 72 2 72 3 108 3 99 351

    2. Solfeđo 3 108 3 108 3 108 3 99 423 3. Klavir 2 72 2 72 2 72 2 66 282 4. Horsko pjevanje 2 72 2 72 2 72 2 66 282

    5. Teorija muzike sa osnovama harmonije 3 108 108

    6. Harmonija 3 108 2 72 2 66 246 7. Muzički oblici 2 72 2 72 2 66 210 8. Audio-tehnika 2 72 72 9. Polifonija 2 72 2 72 144 10. Sviranje partitura 1 36 1 36 72

    11. Poznavanje muzičkih instrumenata 2 72 72

    12. Dirigovanje 2 72 2 66 138 13. Etnomuzikologija 2 66 66

    14. Osnovi komponovanja s aranžiranjem 2 66 66

    15. Muzička animacija 2 66 66 UKUPNO B 12 432 19 684 21 756 22 726 2598

    C Slobodne aktivnosti 1 36 1 36 1 36 1 33 141 D Izborna nastava 2 72 2 72 2 72 2 66 282 1. Dječiji orkestar 2 72 2 72 2 72 2 66 282 2. Istorija umjetnosti 2 72 2 72 2 72 2 66 282

    3. Kompjuterski audio i grafički programi 2 72 2 72 2 72 2 66 282

    4. Italijanski jezik 2 72 2 72 2 72 2 66 282 5. Teorija džeza 1 36 1 36 1 33 105 6. Džez klavir 1 36 1 36 1 33 105 7. Tradicionalno sviranje 2 72 2 72 2 66 210 8. Tradicionalno pjevanje 2 72 2 66 138

    9. Poznavanje harmonskih stilova 2 66 66

    10. Psihologija 2 66 66 E Sedmični broj časova 30 32 31 32 F Broj radnih sedmica 36 36 36 33

    Ukupno (A + B + C + D) = 4404

  • 4

    3. Ciljevi i zadaci obrazovnog programa - Osposobljavanje za analitičko sagledavanje muzičkog djela sa aspekta stila,

    forme i harmonije. - Izgrađivanje kritičkog odnosa prema muzičkom stvaralaštvu i izvođenju. - Upoznavanje muzičke literature. - Upoznavanje karakteristika muzičkih stilova kroz njihov istorijski razvoj. - Upoznavanje strukture i oblika muzičkih djela. - Osposobljavanje za upravljanje manjim ansamblima: vokalnim i instrumentalnim. - Osposobljavanje za rad u ansamblima: vokalnim, instrumentalnim i vokalno-

    instrumentalnim. - Osposobljavanje za rad u medijima na poslovima muzičkog saradnika. 4. Uslovi za upis, odnosno uključivanje u program za obrazovanje odraslih - Na konkurs za upis u prvi razred mogu se prijaviti kandidati koji su završili

    osnovnu školu. - Uslov za upis stiču kandidati koji polože prijemni ispit. - Prijemni ispit obuhvata provjeru znanja iz sljedećih elemenata: Note i ključevi: - čitanje nota u violinskom ključu od g – c3 (melodijski i harmonski) - čitanje nota u bas ključu od C – e1 (melodijski i harmonski) Ritam (čitanje ritma i ritmički diktat): - mjere 2/4, 3/4, 4/4 - ritmičke vrijednosti i figure: sve osnovne vrijednosti nota do šesnaestine i

    vrijednosti pauza do osmine: punktirana četvrtina, punktirana polovina, sinkopa - podjele metričke jedinice: dvodjelna i četvorodjelna sa ritmizacijama Melodika (pjevanje i melodijski diktat): - pjevanje jedne melodijske vježbe u C – duru ili a – molu bez alteracija i

    modulacija - diktat: jednoglasni melodjski diktat u C – duru ili a – molu bez alteracija i

    modulacija Prepoznavanje akorada: - Prepoznavanje durskog i molskog kvintakorda. 5. Trajanje obrazovanja - Obrazovanje traje četiri godine. 6. Prohodnost - U redovnom obrazovanju učenici napreduju u viši razred ako su iz svih predmeta

    tekuće školske godine postigli prelaznu ocjenu i položili godišnje ispite iz predmeta: Solfeđo, Klavir, Muzički oblici, Dirigovanje.

    7. Obrazovanje koje se stiče - Srednje stručno obrazovanje u trajanju od četiri godine: MUZIČKI SARADNIK.

  • 5

    POSEBNI DIO 1. PREDMETNI PROGRAMI 1.1. OPŠTEOBRAZOVNI PREDMETI 1.1.1. MATERNJI JEZIK I KNJIŽEVNOST 1.1.2. STRANI JEZIK 1.1.3. INFORMATIKA 1.1.4. FIZIČKO VASPITANJE 1.1.5. ISTORIJA 1.1.6. GEOGRAFIJA 1.1.7. FILOZOFIJA 1.1.8. FIZIKA Napomena: Katalozi opšteobrazovnih programa su u nadležnosti Zavoda za školstvo.

  • 6

    1.2. STRUČNO - TEORIJSKI PREDMETI 1.2.1. ISTORIJA MUZIKE SA UPOZNAVANJEM MUZIČKE LITERATURE 1. Naziv predmeta: ISTORIJA MUZIKE SA UPOZNAVANJEM MUZIČKE LITERATURE 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

    Razred Vrste nastave

    Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava I 36 36 72 II 36 36 72 III 36 72 108 IV 33 66 99

    Ukupno 141 210 351 Vježbe: Odjeljenje se dijeli na grupe od 6 do 10 učenika. 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje nastanka i razvoja stilova kroz vjekove do današnjih dana. - Upoznavanje društveno-istorijskih prilika u kojima muzička djela nastaju i

    korelacije sa drugim umjetnostima i religijom. - Upoznavanje tehnike komponovanja kroz različite konstruktivne principe. - Upoznavanje tekovina muzičkog nasljeđa na tlu Crne Gore. - Upoznavanje tekovina muzičkog nasljeđa na južnoslovenskom području.

  • 7

    4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Muzika u prvobitnoj društvenoj zajednici - Prepoznaje i

    razumije: izvore za izučavanje, teorije o postanku muzike, formiranje praoblika melodije, ritma, prvih oblika višeglasja, načina izvođenja, sinkretizma, muzičkih instrumenata

    Muzika starih vanevropskih civilizacija - Egipat, Kina, Indija,

    Japan, Mesopotamija, Palestina

    Muzika antičke Grčke - Navodi izvore za

    izučavanje, periodizaciju, načine izvođenja, izvođačke forme tragedija, filozofsko tumačenje muzike, muzičke teorije, muzičke instrumente

    - Obrazlaže teorije o

    postanku muzike i istovremeno drugih umjetnosti kroz poznate elemente komparativne etnologije – kroz primjer magijskog rituala, navođenje svih oblika izvođačke prakse

    - Sluša djelo Igora Stravinskog „Posvećenje proljeća“ – primjer kako je prastari kultni obred starih Slovena oživljen u savremenoj muzici

    - Analizira tipove melodija, evoluciju preko ambitusa, oblika

    - Analizira oblike višeglasja

    - Pronalazi sličnosti i razlike u muzičkoj kulturi starih civilizacija

    - Izvodi zaključke o novim i zajedničkim elementima i osobinama muzike novog perioda

    - Analizira epske forme i način izvođenja

    - Upoređuje sa jevrejskom psalmodijom i našim epskim pjesmama

    - Uočava novi krug sinkretizma i otkriva prenošenje kulturnih ciklusa

    - Upoređuje poznate forme horske lirike

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost, odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, pozitivna orjentacija prema zanimanju

    - Prikazivanje video

    snimaka jednog primitivnog magijskog obreda

    - Korišćenje audio snimaka vokalne, instrumentalne, horske heterofonije današnjih plemena sa različitih meridijana

    - Na osnovu raspoložive literature, učenik samostalno formira tzv. hronološke tabele na osnovu kojih ima vremenski i sadržajni pregled događanja i pojava u okviru jedne civilizacije, a na osnovu skupa tabela dolazi do jasnog pregleda na generalnom planu i na taj način je aktiviran da samostalno analizira, donosi zaključke, a stečeno znanje se urezuje kao trajno

    - Hronološke tabele

    evolucije muzičke kulture po periodima antičke Grčke i Rima

  • 8

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Muzika antičkog Rima

    sa srodnim formama narodne umjetnosti

    - Obrazlaže: - Kako iz jedne forme

    horske lirike nastaje tragedija

    - Kako horska lirika u cjelini utiče na sadržaj tragedije

    - Ko komponuje horske numere za tragediju, kolika je uloga hora, ko priprema hor

    - Upoređuje i pronalazi sličnosti i razlike između rimske i grčke muzičke kulture na osnovu poznatih elemenata kulture i posebno muzičke kulture Grčke

    Muzička kultura u Crnoj Gori od praistorije do pojave hrišćanstva - Izvori za izučavanje,

    izvođačke forme, muzički instrumenti

    Muzička kultura srednjeg vijeka - Društveno-istorijske

    prilike, opšte stilske karakteristike u umjetnosti i književnosti, likovna umjetnost, muzika

    - Podjela na tri razvojne faze

    Muzika u periodu ranog hrišćanstva - Pojava hrišćanstva,

    uticaji, vrste obrednog pjevanja, melodijski oblici, načini izvođenja,

    - Upoređuje

    crnogorsku muzičku kulturu sa muzičkom kulturom starih civilizacija na osnovu poznatih elemenata

    - Analizira društveno-

    istorijske prilike i religije, na osnovu poznatih elemenata iz religije prosuđuje o uticaju na muzički elemenat crkvenog obreda

    - Kada? Kako? Odakle?

    - Razvija motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost u razvoju ličnosti, razumije uzročno - posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, pozitivna orjentacija prema zanimanju

    - Izrada hronoloških

    tabela poslije svakog stilskog razdoblja

    - Izrada hronoloških

    tabela za svaki period muzike srednjeg vijeka

  • 9

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik forme

    Muzika Vizantije - Upoznaje

    predstavnike vizantijske muzike, izvođačkih oblika: osmoglasnika, liturgije

    Gregorijanski koral - Razumije uticaje,

    uloge pape Grgura I, vrste melodija, način izvođenja, oblika gregorijanskog korala, preuzetih muzičkih oblika kao sastavnih djelova mise

    - Deformacija gregorijanskog korala

    - Prepoznaje i razumije sekvence, trope, liturgijske drame

    Razvoj notacije i teorije - Navodi faze,

    imenuje značajne teoretičare, razumije probleme: starocrkveni modusi, oblici i tehnike

    - Upoređuje sličnosti i

    razlike vizantijske i gregorijanske melodike, objašnjava principe modalnosti u osmoglasniku, liturgiji i misi, opelu i rekvijemu

    - Sluša i analizira

    primjere gregorijanskog korala

    - Analizira više

    primjera sekvenci, tropa

    - Uočava sličnosti i razlike

    - Analizira modalni

    ritam koji proističe iz metrike teksta, zasnovanog na šest modusa uzetih iz starogrčke poezije

    - Poznaje srednjevjekovne tonalne obrasce – moduse, upoređuje sa istoimenim elementima antičke grčke teorije - sličnosti, razlike

    - Analizira srednjevjekovne tonalne obrasce

  • 10

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik (moduse), upoređuje sa istoimenim obrascima antičke grčke teorije - sličnost, razlika

    Muzička kultura u Crnoj Gori u ranom srednjem vijeku – od pojave hrišćanstva do XII vijeka Rani višeglasni oblici - Organum, diskant,

    gimel, foburdon, klauzula

    Ars Antiqua - Upoznaje

    karakteristične predstavnike i forme

    Ars Nova - Upoznaje stil

    Francuske, Italije, karakteristične forme, predstavnike

    - Upoznaje se sa: primjerima neumatske notacije, radom u skriptorijima, tragovima muzičke kulture analizirajući spomenike materijalne kulture i književna djela

    - Upoređuje muzičku kulturu na tlu Crne Gore sa kulturom drugih naroda

    - Analizira kretanje

    organuma, diskanta, gimela, foburdona, klauzula – uočavanje sličnosti i razlika

    - Uočava i obrazlaže

    pomake od organuma preko klauzule do moteta

    - Analizira politekstualni motet i upoređuje sa konduktusom, rondelusom

    - Zna da objasni šta je hoketus – forma ili tehnika komponovanja koja inicira imitaciju

    - Analizira izoritmički motet, pojavu prve komponovane mise

    - Uočava sličnosti i sazlike muzičkih formi duhovne i svjetovne muzike u Francuskoj i u Italiji (madrigal, balada)

    - Motivisanost,

    sticanje samopouzdanja, usmjerenost na razvoj ličnosti, razumijenje uzročno- posljedičnih odnosa društva, umjetnosti i muzike

    - Zalaganje i efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, pozitivna orjentacija prema zanimanju

  • 11

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Svjetovna jednoglasna muzika u srednjem vijeku - Upoznaje faze

    razvoja: izvođačke forme, putujuće grupe izvođača (mimi, špilmani, žongleri), viteške umjetnosti, stvaraoce - izvođače (truveri, trubaduri, minezengeri, majsterzingeri)

    Franko-flamanska škola - Razumije faze

    razvoja, upoznaje predstavnike i karakteristične forme

    - Uočava pojavu tonskog slikanja kroz oblik kaće ili šasa

    - Sluša i analizira baladu, rondo, virlu, pastorele, estampide, šansone

    - Uočava korišćenje jonskog modusa (modus lascivus) koji ima vođicu (tonus diabolus) zabranjenu u crkvenoj muzici

    - Uočava simetriju forme, modalnu ritmiku, instrumentalnu pratnju

    - Analizira formu moteta rane faze, srednje–Okegemove faze

    - Uočava složenost kontrapunktsko - matematičke kombinatorike, do zrele de Preove faze sinteze, uravnoteženosti i pojave emocionalnosti i najave renesanse

    - Nova „viđenja“ mise, kao jednog od centralnih oblika ovog doba

    - Elementi tonskog slikanja u svjetovnim formama – šansoni

    - Izrađivanje

    hronoloških tabela za sve tri faze franko-flamanskog stila

    Renesansa - Upoznaje opšte

    karakteristike renesanse, bitnih elemenata koji se odnose na društveno-istorijske prilike, slikarstvo,

    - Iznosi mišljenje o

    problemu kašnjenja renesanse u muzici u odnosu na druge umjetnosti, navodi razlozge. (Kad se pojavljuju prvi

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno- -posljedične odnose

    - Izrada skupne

    hronološke tabele za sve tri faze renesanse

  • 12

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik književnost, muziku – problem periodizacije muzike

    Venecijanska škola - Upoznaje

    predstavnike Rimska škola - Palestrina, Lasso,

    Gallus Razvoj madrigala - Tri faze razvoja do

    Marencija, Venoze i Monteverdija

    Pojava instrumentalne muzike - instrumentalne dionice u vokalnim formama od XIII vijeka - Razumije

    prenošenje vokalnih oblika na instrumentalne forme: Italija, Njemačka, Španija, Engleska

    - Upoznaje glavne predstavnike

    elementi renesanse, da li u XVI v. ili ranije)

    - Analizira

    karakteristična djela Andrea i Đovanija Gabrijelija, većeg obima umetanja instrumentalnih dionica, tehnike kori specati i madrigala

    - Analizira djela Palestrine, Lasa i Galusa, moteta i madrigala

    - Uočava sličnosti i razlike stila Rimske i Venecijanske škole

    - Sluša, prati i analizira partiture

    - Analizira horski madrigal „a capella“, horski madrigal uz pratnju instrumenta, madrigalske komedije ili dramatski madrigal kao uvod u operu

    - Analizira harmonski jezik

    - Sluša, prati i analizira partiture

    - Uočava lagani razvoj instrumentalne muzike, najprije u ulozi zamjene vokalne dionice, zatim, više vokalnih dionica do preuzimanja svih dionica jedne vokalne forme

    - Uočava dominantnost vokalne muzike sve do sredine XVII

    društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju

  • 13

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik vijeka

    - Sluša, prati i analizira partiture

  • 14

    Razred: DRUGI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Barok - Prepoznje stilske

    karakteristike u umjetnosti, periodizacija (rani, srednji, zreli barok), pojava monodije, razvoj harmonskog mišljenja, general-bas; žanrovi (vokalno-instrumentalni, instrumentalni), upoznavanje predstavnika

    Rani barok - Prepoznaje oblike

    koji su prethodili pojavi opere (pastorale, dramatski madrigal), razumije pojavu opere, upoznaje djelatnosti Firentinske kamerate, karakteristike monodijske opere

    - Deklamacija koja treba da podsjeti na grčku tragediju, Klaudio Monteverdi

    - Formiranje operske arhitektonike (libreto, ariozo - arija, rečitativ, ansambli, formiranje orkestra)

    Razvoj opere u Italiji, Francuskoj, Njemačkoj i Engleskoj - Razumije opere s

    numerama, opere serije (ozbiljna opera), komične opere (buffo, comique)

    - Sluša karakteristična

    djela iz sve tri faze i promišlja o razvoju stila kroz obogaćenje bitnih konstruktivnih elemenata (orkestarski zvuk, prelazak sa modalne na tonalnu harmoniju, virtuozitet operske arije koji prelazi na instrument itd.)

    - Analizira, sluša i

    prati partituru opere „Orfej“ Monteverdija – libreto, ariozo, pojava arije, rečitativ, ansambli, formiranje orkestra

    - Analizira, sluša i

    prati partiture, opere, serije i komične opere po elementima

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno- posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, pozitivna orjentacija prema zanimanju

    - Prikazivanje video-

    snimaka svuda gdje je riječ o muzičko-scenskim djelima i operi

    - Izrada hronoloških

    tabela za cijeli period baroka, pretklasike i klasike

    - Izrada hronoloških

    tabela za razvoj operske forme od početka do XX vijeka

    - Izrada hronoloških

    tabela za razvoj orkestarske i simfonijske muzike

  • 15

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Opera u Italiji

    (Rim, Venecija, Napulj)

    - Poznaje italijansku uvertiru, dekadenciju opere po elementima

    Opera u Francuskoj - Lili i Ramo - Upoznaje baletsku

    predstavu kao preteču opere, francusku uvertiru, ariju, rečitativ, odnos prema libretu kod Lilija i kod Ramoa

    - Analizira, sluša

    italijansku uvertiru i operu po elementima

    - Sluša i analizira

    Lilijeve opere - Uočava razlike

    između italijanske i francuske uvertire

    - Analizira i sluša stil Ramoa

    Pojava opere u Engleskoj - Henri Persl, muzika

    za drame sa baletskim, horskim i instrumentalnim numerama, ballad opera, poluopera (semiopera)

    Glukova reforma opere - Informiše se o

    bitnim elementima Glukove reforme

    Vokalno instrumentalna muzika XVII vijeka - Upoznaje

    oratorijum, kantatu, pasiju i najznačajnije predstavnike

    Srednji barok - rađanje instrumentalnog stila - Kamerna muzika,

    crkvena sonata, kamerna sonata, trio sonata i najznačajniji

    - Analizira i sluša prve engleske opere „Didona i Enej“ Henrija Persla – upoređuje ih sa Monteverdijevim „Orfejom“

    - Analizira i sluša

    Glukovu operu „Orfej“

    - Sluša i analizira karakteristična djela i upoređuje ih

    - Uočava razlike i sličnosti

    - Sluša i analizira

    karakteristična djela italijanske, francuske i njemačke muzike tog stila i svih

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno-posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, pozitivna orjentacija prema zanimanju

    - Prikazivanje video-

    snimaka svuda gdje je riječ o muzičko-scenskim djelima i operi

    - Izrada hronoloških

    tabela za cijeli period baroka

    - Izrada hronoloških

    tabela za razvoj operske forme od početka do XX vijeka

    - Izrada hronoloških

    tabela za razvoj orkestarske i simfonijske muzike

  • 16

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik predstavnici

    - Orkestarska muzika, končerto groso, solistički koncert, stari instrumenti koji ulaze u sastav orkestra

    - Muzika za orgulje i čembalo

    Zreli barok - J.S.Bah - Vokalno-

    instrumentalna muzika, instrumentalna muzika

    navedenih žanrova - Sluša i upoređuje

    sve karakteristične forme - uočava postojanje general-basa (karakterističan za stil baroka) svuda u orkestarskoj partituri od početka do kraja

    - Povezuje, promišlja i prati evoluciju konstruktivnih elemenata od rane do zrele faze

    - Definiše karakteristike stila

    - Sluša i analizira jednu pasiju, jednu kantatu, misu u h-molu (uočava svjetovne elemente prenesenih iz kantate), končerta grosa, koncerata, muzike za čembalo (klavir) i orgulje

    G.F.Hendl - Vokalno-

    instrumetalna opera - Instrumentalna

    muzika Pretklasicizam u muzici (rokoko) - Upoznaje stilske

    karakteristike, škole, forme, predstavnike

    - Formiranje orkestra Opšte karakteristike klasicizma - Prepoznaje opšte

    karakteristike stila u književnosti, slikarstvu, muzici

    - Sluša i analizira

    jedan od oratorijuma, po mogućnosti opere, orkestarske svite

    - Iznosi mišljenje o sličnostima i razlikama u muzici Baha, Hendla i Vivaldija

    - Sluša i analizira rane oblike simfonije – manhajmske škole

    - Analizira i sluša

    karakteristična djela Hajdna, Mocarta i

    - Razvija

    motivisanost, sticanje samopouzdanja, usmjerenost na razvoj ličnosti, razumijenje uzročno- posljedičnih odnosa društva, umjetnosti i muzike

    - Zalaganje i efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, pozitivna

    - Prikazivanje video

    snimaka svuda gdje je riječ o muzičko-scenskim djelima i operi

    - Izrada hronoloških

    tabela za period pretklasike i klasike

  • 17

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik - Prepoznaje

    karakteristike svih konstruktivnih elemenata (melodija, ritam, harmonija, faktura, dinamika, orkestracija)

    - Pojava sonatnog oblika, (dominantne forme)

    Jozef Hajdn - tvorac klasičnog stila - Periodizacija (tri

    faze razvoja) - Instrumentalna

    muzika: simfonije, sonate, kamerna muzika (gudački kvarteti)

    - Vokalno-instrumentalna muzika (oratorijumi)

    - Prožimanje homofonije i polifonije - staro i novo na primjeru oba oratorijuma

    Betovena i shvata evoluciju stila kroz više faza

    - Sluša i analizira simfonije iz sve tri faze i obrazlaže pojave novih elemenata u konstruktivnim elementima

    - Sluša i analizira

    oratorijum „Stvaranje svijeta“

    - Uočava elemente novog i elemente starog

    orjentacija prema zanimanju

    V.A.Mocart - Upoznaje

    periodizaciju: - A - vokalno-

    instrumentalna djela - opere, Requiem; opere u tri faze razvoja:

    - Uticaj italijanske rane opere do Figarove ženidbe

    - Uticaj Glukove reforme i njemačkog siengspiela – „Idomeneo“, „Otmica iz Saraja“

    - Proboj u novo - libreto, muzička karakterizacija likova, prožimanje

    - Sluša i analizira

    opere iz sve tri faze

    - Izvodi zaključke o stvarnoj i velikoj reformi opere na osnovu uvida u partiture i slušanja i poređenja sa Glukom i dr.

    - Sluša i analizira

    rekvijem i iznosi mišljenje o novom u formalnom i sadržajnom smislu u odnosu na Bahovu misu u h-molu

    - Motivisanost,

    sticanje samopouzdanja, usmjerenost na razvoj ličnosti, razumijenje uzročno- posljedičnih odnosa društva, umjetnosti i muzike

    - Zalaganje i efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, pozitivna

    - Svuda gdje je riječ o

    muzičko-scenskim djelima i operi potrebno je prikazati i video snimke

    - Za period klasike

    učenici prave hronološke tabele

  • 18

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik komičnog i ozbiljnog, odnos vokalnog i instru-mentalnog, harmonski jezik - Don Đovani, „Čarobna frula“

    - B - instrumentalna muzika – sonate, koncerti, kamerna muzika, simfonije i orkestarska djela

    L.van Betoven - Razumije

    karakteristike njegovog stila kroz tri stvaralačke faze, osobenosti stila

    - Razvoj sonatnog ciklusa kroz simfoniju, sonatu, gudački kvartet

    - Evolucija sonatnog oblika kroz sve stvaralačke faze

    - Simfonije - prikaz po problemima sa posebnim osvrtom na IX simfoniju

    - Sonate za klavir, sonate za violinu, kamerna muzika, koncerti (klavirski i violinski), vokalno- instrumentalna muzika (opera, Misa Solemnis), ostala orkestarska djela

    - Analizira i poredi posljednje simfonije i simfonije iz ranog perioda

    - Sluša značajna djela iz sve tri faze razvoja i iznosi mišljenje o evoluciji stila

    - Analizira

    karakteristična djela iz svake faze

    - Sluša sve simfonije i posebno analizira IX simfoniju - iskorak u novo

    - Analizira Misu Solemnis i iznosi mišljenje o novom u odnosu na Mocarta i Hajdna

    - Sluša i uočava nove elemente orkestracije, sonatnog oblika, motivskog rada itd.

    orjentacija prema zanimanju

  • 19

    Razred: TREĆI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Opšte karakteristike romantizma - Razumije društveno-

    istorijske prilike, bitne karakteristike književnosti, likovne umjetnosti

    - Romantizam u užem i širem smislu

    - Karakteristike stila muzike, faze u razvoju romantizma posmatrane kroz karakteristične oblike i konstruktivne elemente

    - Nacionalne škole - Programska muzika - Pojam simfonizacija

    tkiva - Poznaje

    predstavnike po fazama razvoja

    Rani romantizam - Opšte karakteristike

    stila - Razvoj simfonije

    (Šubert, Šuman, Mendelson)

    - Razvoj orkestarske muzike (karakteristična djela)

    - Razvoj i upotreba instrumenata u orkestru sa karakterističnim elementima orkestracije (novine u odnosu na klasiku)

    - Razvoj klavirske minijature

    - Razvoj sonate i sonatnog oblika

    - Razvoj solo pjesme (Šubert, Šuman)

    - Razvoj kamerne muzike

    - Sluša primjere

    romantičarskih kompozicija, analizira tematiku i izražajna sredstva i poredi sa Betovenovim djelima

    - Sluša, analizira i

    upoređuje simfonije i orkestarska djela Šuberta, Mendelsona i Šumana

    - Sluša i upoređuje: klavirske minijature, sonate i sonatni ciklus, koncerate i kamernu muziku Šuberta, Šumana, Šopena i Mendelsona

    - Sluša i analizira najznačajnija djela iz opusa svih navedenih autora

    - Sluša i analizira solo pjesme Šuberta i Šumana - uočava sličnosti i razlike, formalne obrasce i sl.

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno- posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada,

    - Razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju

    - Izrada hronoloških

    tabela za simfonijsku, orkerstarsku, vokalno- instrumentalnu, opersku i klavirsku muziku po fazama razvoja stila

  • 20

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik - Razvoj koncerta - Predstavnici Razvoj opere - Tipovi opera - Opera prve polovine

    XIX vijeka - Pojava prvih

    nacionalnih opera (Njemačka - Veber, Rusija - Glinka, Dargomižski)

    - Velika francuska opera

    - Razvoj italijanske opere (Belini, Doniceti, Rosini)

    Zreli romantizam - Opšte karakteristike - Razvoj

    karakterističnih formi – sa svim konstruktivnim elementima evolucija od rane do zrele faze

    Programska muzika (Berlioz, List) - Pojam

    programnosti: - Berlioz - idee fixe

    (prikaz „Fantastične simfonije“)

    - List – monotematizam (sonata h-mol, Faust simfonija, simfonijske poeme)

    - Hektor Berlioz/Franc List

    Eduard Hanslik i

    - Sluša i analizira

    formalna rješenja opera svih navedenih tipova

    - Uočava razlike u tretmanu teksta -libreta, i u kojoj mjeri utiru put budućim stremljenjima (Glinka i Dargomižski)

    - Upoređuje italijanski belkanto arije sa onima iz velike, nacionalne i verističke opere

    - Uočava razlike u tretmanu materijala i teksta u verističkoj operi

    - Sluša karakteristične fragmente svih navedenih tipova opera

    - Sluša i analizira

    bitne forme karakterističnih za ovu fazu, poredeći elemente novog sa onima iz prethodne faze (upoređuje složenost harmonskog jezika, formalna rješenja, razvoj orkestarskog zvuka od orkestra a2 do hipertrofiranog a3 ansambla)

    - Sluša i analizira

    „Fantastičnu simfoniju“ Uočava pojavu i transformaciju lajt

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno-posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, pozitivna orjentacija prema zanimanju

    - Izrada hronoloških tabela najznačajnijih operskih djela ranog romantizma

    - Izrada hronoških

    tabela za simfonijska djela Šuberta, Mendelsona, Šumana, Berlioza i Lista

  • 21

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik muzika druge polovine XIX vijeka - Poznavanje djela „O

    muzički lijepom“ - Simptom povratka

    na klasični model - Prikaz kroz

    stvaralaštvo Bramsa, Franka, Bruknera, Regera

    Put ka muzici XX vijeka - Stvaralaštvo Malera i

    Štrausa

    teme, novih boja u orkestraciji

    - Sluša i analizira Listovu sonatu u h-molu, Faust simfoniju i simfonijske poeme

    - Sluša Listove klavirske komade i cikluse

    - Uočava divergencije u Listovom klavirskom stilu

    - Analizira i sluša

    najznačajnija djela simfonijske muzike

    - Prati evoluciju i složenost forme, tretmana orkestra itd.

    - Analizira i sluša karakteristična simfonijska djela Malera i Štrausa

    - Prati razvoj forme, harmonskog jezika, orkestracije

    Solo pjesma druge polovine XIX vijeka - Brams, List, Volf,

    Maler, Štraus Ruska muzika druge polovine XIX vijeka - Opere, simfonijska

    muzika, baleti - Predstavnici

    Petorice i Čajkovski

    - Sluša, analizira i

    poredi formalna rješenja, odnos muzike i teksta, fakturu, harmonski jezik, ulogu klavirske dionice

    - Iznosi mišljenje o Malerovim ciklusima za glas i orkestar

    - Sluša i razlikuje

    operska stremljenja Musorgskog, Borodina, Rimskog Korsakova i Čajkovskog

    - Povezuje sve bitne elemente sa stvaralaštvom

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno - posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju

  • 22

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Norveška i Finska muzika - Grig i Sibelius Češka muzika - Smetana i Dvoržak Muzička kultura na južnoslovenskom prostoru do I svjetskog rata - Nastojanja u

    Sloveniji, Hrvatskoj i Srbiji; najznačajnije pojave, stremljenja

    Muzička kultura u Crnoj Gori u XIX vijeku do 1918. godine - Upoznaje razvoj

    muzičkog života u prijestonici, muzičko obrazovanje kao dio sistema školstva, izvođački oblici, kompozitori, organizatori muzičkog života

    Muzička drama - Verdi – Vagner,

    različitost pristupa ostvarivanju koncepta muzičke drame

    - Verdijev opus po fazama razvoja

    - Vagnerova ideja reforme i stvaralaštvo

    - Štraus – put ka operi

    Glinke i Dargomižskog

    - Sluša i poredi simfonijska djela, razvoj orkestracije, sonatnog ciklusa, svih elemenata koji čine nacionalno

    - Sluša i analizira formu baleta kao cjelovitog muzičko-scenskog djela

    - Prethodno uočava da baletske numere u operama nijesu samo dekor, već su u službi same radnje

    - Upoznaje Grigov

    klavirski koncert i svitu „Per Gint“

    - Sibelijusov violinski koncert

    - Sluša najznačajnija

    djela Smetane i Dvoržaka

    - Uočava sličnosti i

    razlike, horska muzika, instrumentalna muzika i pojava opere

    - Sluša i analizira karakteristična djela

    - Prve forme

    organizovanog muzičkog života, njihova evolucija, muzičko obrazovanje, kompozitori, muzička reprodukcija

    - Upoređuje sa ostvarenjima na istom planu na

  • 23

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik XX vijeka

    - Veristička opera - uticaj naturalizma (Italija, Francuska)

    južnoslovenskom području

    - Sluša i analizira djela crnogorskih kompozitora: Petro-vića, Ognjenovića, Dionizija de Sarna, Ivaniševića

    - Sluša i analizira

    značajna ostvarenja oba kompozitora, uočava kako se dolazi do istog cilja - koncepta muzičke drame koristeći različita izražajna sredstva (jednostavna, Verdi) i (složena, Vagner)

    - Prati sve konstruktivne elemente kompozicionog postupka jednog i drugog kompozitora

    - Objašnjava pojam „beskrajna melodija“ i „harmonija napetosti“

  • 24

    Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Stilske karakteristike impresionizma: - Slikarstvo,

    književnost, muzika – melodija, ritam, harmonija (poseban osvrt), oblici (klavirska minijatura, orkestarske kompozicije, opera), orkestracija

    Klod Debisi - Upoznaje klavirsku

    muziku, solo pjesme, opere i simfonijska djela

    Moris Ravel - Ravel između

    impresionizma i neoklasicizma

    Aleksandar Skrjabin - „Slovenski

    impresionizam“ - razumije ideje gesamdtkunstwerk i poredi je sa Vagnerovom idejom sveobuhvatnog muzičkog djela

    Stilske karakteristike ekspresionizma - Društveno-istorijske

    prilike, slikarstvo, književnost, muzika–melodija, ritam, harmonija, oblici, orkestracija, odnos prema tekstu (libreto)

    - Sluša i analizira

    najznačajnija djela ovog perioda

    - Uočava sličnosti i razlike u stilu kompozitora

    - Sluša i analizira

    Debisijeva klavirska djela– cikluse

    - Uočava novi pristup operi, orkestarskim komadima

    - Uočava nova harmonska sredstva koja imaju kolorističku ulogu

    - Sluša i analizira

    značajna djela iz svih stvaralačkih faza – obraća posebnu pažnju na orkestarske boje i konstrukciju oblika

    - Sluša i analizira

    sonate i druga djela klavirske literature kao i orkestarska djela

    - Uočava stremljenja

    ka novim tonalnim obrascima i novim konceptom sonatnog oblika

    - Sluša i analizira

    djela iz različitih faza ekspresionizma,

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno- posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju

    - Izrada hronoloških

    tabela za sva dešavanja u muzici XX vijeka:

    - tabela do Prvog svjetskog rata

    - tabela između dva rata

    - tabela poslije Drugog svjetskog rata

    - 4. Skupna tabela

  • 25

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik različitih žanrova

    - Prepoznaje različitosti pristupa u tretmanu svih konstruktivnih elemenata – negacije svih „pravila“ prethodnih stilova

    Druga bečka škola - Informiše se o djelu

    i nastojanjima Šenberga i njegovih učenika Berga i Veberna

    - Razumije konstruktivistički ekspresionizam, princip dodekafonije, punktualizma

    - Razumije ulogu Veberna pod čijim će uticajem poslije nekoliko decenija nastati novi pravac - integralni serijalizam

    Folklorni ekspresionizam - Razumije osobenosti

    stila i karakteristika u djelima Stravinskog, Janačeka, Bartoka

    Neoklasicizam - Razumije osobenosti

    stila u osnovnim karakteristikama djela Paula Hindemita, Šostakoviča, Prokofjeva,

    - Sluša i analizira

    Šenbergova djela iz ekspresionističke faze (III period stvaralaštva) - ciklusa pjesama „Pjero mjesečar“ i djela iz sljedeće faze - dodekafonske: Pet klavirskih komada

    - Sluša i poredi sa dotadašnjim ostvarenjima u oblasti opere, Bergovu operu „Vocek“ – nova forma, nov odnos prema sadržaju

    - Sluša i analizira Vebernova orkestarska djela - uočava potpuno nov tretman orkestra, izrazitu ekonomičnost u tretmanu konstruktivnih elemenata - sažetost forme, uočava posebnu ulogu pauza što postaje osnova za punktualizam

    - Sluša karakteristična

    djela baleta („Petruška“, „Posvećenje proljeća“),

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno- posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju

    - Izrada hronoloških

    tabela za sva dešavanja u muzici XX vijeka:

    - tabela do Prvog svjetskog rata

    - tabela između dva rata

    - tabela poslije Drugog svjetskog rata

    - skupna tabela

  • 26

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Stravinskog, Bartoka, Britna

    - Uočava različite stvaralačke faze kod svih kompozitora

    - Informiše se o različitim stvaralačkim fazama kompozitora

    koreografsku kantatu („Svadbica“), operu („Jenufa“), klavirska djela („Alegro barbaro“) Stravinskog, Janačeka i Bartoka

    - Sluša i analizira

    simfonije, balete, koncerte

    - Sluša karakteristična djela Hindemita, Šostakoviča, Prokofjeva, Stravinskog, Bartoka, Britna

    - Uočava različite faze muzičkog izraza u stvaralačkom vijeku kompozitora

    - Nakon izrade hronološke tabele uočava da Stravinski prvi čini iznenadne zaokrete

    Muzika u Rusiji - Sovjetskom Savezu u XX vijeku - Stravinski,

    Prokofjev, Šostakovič, Hačaturjan, Skrjabin, Rahmanjinov (stilski anahronizam svog vremena)

    - Objašnjava pojam socrealizma

    - Poznaje istorijat ruskog baleta u izvođačkom smislu - proslavljene svjetske trupe Đagiljeva

    - Poznaje najbitnija stilska usmjerenja i predstavnike

    - Sluša, analizira i

    upoređuje najbitnija ostvarenja navedenih kompozitora

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje, razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno - posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, razvija pozitivnu orjentaciju prema

    - Izrada hronoloških

    tabela za sva dešavanja u muzici XX vijeka:

    - tabela do Prvog svjetskog rata

    - tabela između dva rata

    - tabela poslije Drugog svjetskog rata

    - skupna tabela

  • 27

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik perioda poslije Drugog svjetskog rata

    Muzika na južnoslovenskom području u XX vijeku - Najznačajnija

    stremljenja i najznačajniji predstavnici Srbije, Slovenije, Hrvatske

    Muzička kultura u Crnoj Gori između dva svjetska rata i poslije 1945. - Uočava stremljenja,

    puteva reprodukcije Muzika u Francuskoj, Italiji i Njema čkoj prije i poslije II svjetskog rata - Informiše se o djelu

    i nastojanjima Erika Satija i grupi Francuske šestorke, Žolivea, Buleza

    - Informiše se o nastojanjima Respigija, Picetija, Malipjerija i Kazele da restauriraju stare forme italijanske muzike, a potom Dalapikole, Petrasija, Menotija i Luiđi Nona, Hindemita, Kšeneka, Orfa, Štokhauzena, Ligetija, Kagela

    - Sluša, analizira,

    upoređuje i svrstava najznačajnija djela u odnosu na savremena evropska stremljenja

    - Upoređuje razvojne

    etape i tumači procese razvoja na osnovu poznatih činjenica

    - Sluša i analizira djela crnogorskih kompozitora

    - Sluša i analizira

    karakteristična djela navedenih kompozitora

    zanimanju

    Češka moderna - Informiše se o

    karakteristikama stila Novaka, Suka,

    - Sluša i analizira

    karakteristična djela navedenih

    - Razvija

    motivisanost, stiče samopouzdanje,

    - Izrada hronoloških

    tabela za sva dešavanja u muzici

  • 28

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Leoša Janačeka, Martinua, Habe - tvorca četvrttonske muzike

    Integralni serijalizam i Mesijan - Informiše se o

    karakteristikama pravca i djelatnosti Mesijana

    Aleatorika - (Bulez – Štokhauzen) - Informiše se o

    karakteristikama pravca, uočava novu notaciju

    Poljska škola - (Lutoslavsk-

    Penderecki) Elektronska muzika - Upoznaje vrijeme i

    mjesta pojavljivanja glavnih predstavnika (Pariz - P. Šefer, Keln - H. Ajmert)

    - Predstavnici: Lutoslavski, Penderecki, Ligeti

    Tendencija razvoja muzike u drugoj polovini XX vijeka u Evropi i Americi - Informiše se o

    stremljenjima u muzici

    - Pravi repetitorijum

    kompozitora - Sluša i analizira

    karakteristična djela - Sluša i analizira

    karakteristična djela - Sluša, analizira i

    upoređuje simfonijska i vokalno-instrumentalna djela, ova dva kompozitora sa drugim savremenicima

    - Uočava kvalitet,

    stilska stremljenja, zaoštrenost i jednostavnost izraza

    - Sluša i analizira karakterištična djela Lutoslavskog, Pendereckija, Ligetija

    - Sluša i upoređuje sa

    drugim savremenim stremljenjima

    - Sluša i upoređuje

    razvija usmjerenost na razvoj ličnosti, razumije uzročno- posljedične odnose društva, umjetnosti i muzike

    - Razvija efikasnost, marljivost, preciznost, analitičnost, kritičnost

    - Razvija odnos prema suštini kao kvalitetu mišljenja i rada, razvija pozitivnu orjentaciju prema zanimanju

    XX vijeka: - Tabela do Prvog

    svjetskog rata - Tabela između dva

    rata - Tabela poslije

    Drugog svjetskog rata

    - skupna tabela

  • 29

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik po pravcima, a ne po sredinama odakle potiču

    - Upoznaje stremljenja Amerikanaca: Geršvina i upotrebe elemenata džeza u klasičnoj muzici- u tom smislu prisjeća se na predstavnike francuske šestorice: Mijoa, Stravinskog i drugih, Džona Kejdža i Čarlsa Ajvsa

    - Minimalizam i tzv. „nova jednostavnost“

    Džez muzika - Upoznaje istorijski

    razvoj i glavne predstavnike, stvaraoce i izvođače

    najznačajnija djela različitih pravaca

    - Sluša, analizira i

    prati evoluciju formalno- harmonskih rješenja, podstilova i pravaca

    5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - S.Marinković, Istorija muzike za II i III razred srednje muzičke škole, Zavod za

    izdavanje udžbenika i nastavnih sredstava, Beograd, 2003. - S.Marinković, Istorija muzike za III i IV razred srednje muzičke škole, Zavod za

    izdavanje udžbenika i nastavnih sredstava, Beograd, 2003. - J.Andreis, Povijest glazbe 1, 2, 3, 4, Mladost, Zagreb, 1976. - D.Despić, Muzički stilovi, Zavod za izadavanje udžbenika i nastavnih sredstava,

    Srpsko Sarajevo, 2004. - Dž.Abraham, Oksfordska istorija muzike 1, Clio, Beograd, 2001. - Dž.Abraham, Oksfordska istorija muzike 2, Clio, Beograd, 2002. - Dž.Abraham, Oksfordska istorija muzike 3, Clio, Beograd, 2004. - Norton Antology of Western Music (svi karakteristični notni primjeri od najranijeg

    doba do XX vijeka) - A.Schering, Geschighte der Musik in Beispielen (karakteristini primjeri od

    najranijeg perioda) - M.Radulović-Vulić, Drevne muzičke kulture Crne Gore 1, 2, Muzička akademija,

    Cetinje, 2002. - S.Marinković, Istorija srpske muzike, Zavod za izdavanje udžbenika i nastavnih

    sredstava, Beograd, 2000. - R.Kamien, Music an appreciation, McGaw-Hill Companiies, 1998. - A.Hauzer, Socijalna istorija književnosti i umjetnosti - M.Đurić, Istorija Helenske književosti (važno za grčku muziku), Zavod za

    izdavanje udžbenika i nastavnih sredstava, Beograd, 1988. - M.Višić, Plutarh o muzici, Prosvjeta, Niš, Sfajros, Beograd 1997.

  • 30

    - Đ.Piskel, Opšta istorija umjetnosti 1, 2, 3, Vuk Karadžić, Beograd, 1974. - Muzička enciklopedija 1, 2, 3, Jugoslovenski leksikografski zavod, 1971. - Leksikon jugoslovenske muzike 1, 2, Jugoslovenski leksikografski zavod, 1984. 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - CD player sa Hi-Fi pojačalom i zvučnicima - DVD player - Video snimci i odgovarajuća aparatura - Partiture 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Izrada svih predviđenih hronoloških tabela uz usmeno obrazloženje svih

    elemenata u njoj – potrebno je da učenik povezuje, upoređuje, uočava i zaključuje.

    - Najmanje jedna usmena provjera u toku klasifikacionog perioda. - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u

    klasifikacionom periodu. - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena

    dobijenih u klasifikacionim periodima. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine koja je izvedena iz ocjena sa usmenih

    provjera dobijenih tokom klasifikacionih perioda. - Izrada svih hronoloških tabela. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani muzikolog - Diplomirani kompozitor - Diplomirani dirigent - Diplomirani etnomuzikolog - Diplomirani muzičar 10. Način prilagođavanja predmeta učenicima sa posebnim potrebama - Program za izuzetno nadarene učenike. - Individualna nastava. - Nivo povećanih zahtjeva od 30% do 100% u zavisnosti od procjene nastavnika. - Škola je u obavezi da obezbijedi posebne materijalno-tehničke uslove za rad sa

    ovakvim učenicima. 11. Povezanost predmeta

    Znanja Povezanost sa drugim predmetima

    Predmet Znanja - Istorijski razvoj muzičkih

    oblika kroz epohe - Muzički oblici - Poznavanje istorijata

    muzičkih oblika - Istorijski razvoj polifone

    tehnike i formi - Polifonija - Prepoznavanje, razlikovanje,

    analiziranje manjih polifonih formi

    - Istorijski razvoj muzičkih instrumenata

    - Poznavanje muzičkih instrumenata

    - Istorijski razvoj muzičkih - instrumenata

    - Razvoj muzičke kulture u Crnoj Gori

    - Etnomuzikologija - Uticaj i razvoj muzičkog folklora na umjetničku muziku u Crnoj Gori

  • 31

    Znanja Povezanost sa drugim predmetima

    Predmet Znanja - Poznavanje, definisanje,

    analiziranje karakteristika različitih muzičkih stilova

    - Instrument - klavir - Sviranje muzičkih djela različitih stilova

    - Poznavanje, definisanje, analiziranje karakteristika različitih muzičkih stilova

    - Kamerna muzika - Sviranje muzičkih djela različitih stilova

    - Poznavanje, definisanje, analiziranje karakteristika različitih muzičkih stilova

    - Horsko pjevanje - Pjevanje muzičkih djela različitih stilova

  • 32

    1.2.2. SOLFEĐO 1. Naziv predmeta: SOLFEĐO 2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

    Razred Vrste nastave

    Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava I 72 72 II 72 72 III 72 72 IV 66 66

    Ukupno 282 282 Vježbe: Odjeljenje se dijeli na grupe od 6 do 10 učenika. 3. Opšti ciljevi nastave - Osposobljavanje učenika za čitanje muzičkih tekstova u svim ključevima,

    različitim ritmičkim i metričkim vrstama uz taktiranje. - Osposobljavanje učenika za pjevanje melodija u jednoglasnom i višeglasnom

    stavu u okviru tonalne, modalne i atonalne melodike. - Osposobljavanje učenika za zapisivanje melodijskih i harmonskih kretanja u

    homofonom i polifonom muzičkom stavu. - Praktično korišćenje stečenih znanja iz solfeđa u drugim muzičkim disciplinama.

  • 33

    4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Note i ključevi - Upoznaje položaj

    nota u linijskom sistemu, violinskom, bas i C ključevima

    Ritam - Definiše ritmičke

    vrste uz zvučnu ilustraciju (dvodjelni, trodjelni, mješoviti ritam)

    - Definiše metričke vrste u odnosu na ritmičke vrste

    - Definiše načine taktiranja u odnosu na metričku vrstu i u uslovima umjerenog tempa

    - Definiše ritmičke figure u odnosu na ritmičku, odnosno metričku vrstu

    - Demonstrira način izvođenja pravilnih i nepravilnih ritmičkih podjela jedinice brojanja (dvodjelne i trodjelne) i ritmičkih figura

    - Definiše jedinicu

    brojanja i način taktiranja u uslovima promjene mjere

    - Ravnomjerno čita

    note u violinskom, bas ključu (pojedinačno i naizmjenično) i C ključevima (pojedinačno)

    - Čita, prepoznaje i zapisuje muzičke primjere u različitim metričkim i ritmičkim vrstama uz taktiranje

    - Čita i zapisuje pravilne i nepravilne dvodjelne, trodjelne, četvorodjelne i šestodjelne podjele jedinice brojanja (duola, triola, kvartola, sekstola) sa ritmizacijama

    - Uočava sličnosti i razlike u izvođenju i bilježenju istih podjela u različitim i jednakim ritmičkim vrstama, odnosno, različitim metričkim vrstama

    - Poštuje oznake za tempo, artikulaciju, dinamiku i fraziranje u čitanju notnog teksta

    - Čita notni tekst sa promjenom mjere i ritmičke vrste: izjednačavanje dvodjelne i trodjelne jedinice brojanja

    - Razvija analitičko

    razmišljanje i slušanje, tačnost, preciznost i marljivost

    - Razvija sposobnost snalaženja u složenijim situacijama

    - Rad u manjim

    grupama i individualno (kombinovano)

  • 34

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Melodika - Tonalna melodika - Dijatonske

    polustepenske skretnice (gornje i donje) i hromatske prolaznice

    - Mutacija (promjena tonskog sloga bez promjene tonalnog centra)

    - Modulacija (promjena tonalnog centra) u paralelni i dominantni tonalitet

    - Analizira muzički primjer i priprema se za njegovo izvođenje

    - Definiše tonalnu osnovu notnog teksta, uočava tonove koji izazivaju mutaciju, odnosno modulaciju

    Intervali i akordi - Prosti intervali - Trozvuci

    dijatonskog tipa Akordski oblici

    Kvintakord Sekstakord Kvartsekstakord Četvorozvuk Mali durski septakor

    Harmonske veze - Harmonski obrti

    ljestvičinih trozvuka i D7

    - Pjeva i zapisuje

    muzičke primjere u tonalitetima dura i mola

    - Pjeva i zapisuje muzičke primjere sa primjenom alteracija u formi dijatonkih skretnica i hromatskih prolaznica

    - Pjeva i zapisuje muzičke primjere sa primjenom mutacije

    - Pjeva i zapisuje muzičke primjere sa primjenom modulacije u paralelni i dominantni tonalitet

    - Analizira muzički primjer koji se pjeva, odnosno zapisuje

    - Poštuje oznake za tempo, artikulaciju, dinamiku i fraziranje pri pjevanju (u jednoglasnom, odnosno dvoglasnom stavu)

    - Zapisuje jednoglasni i dvoglasni diktat

    - Identifikuje problem i rješava ga

    - Prepoznaje po zvuku, razlikuje, intonira i zapisuje intervale i trozvuke

    - Prepoznaje po zvuku, intonira i zapisuje harmonske obrte

    - Razvija analitičko

    razmišljanje - Razvija sposobnost

    snalaženja u složenim situacijama

  • 35

    Razred: DRUGI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Note i ključevi - Upoznaje položaj

    nota u linijskom sistemu u violinskom, bas i C ključevima

    Ritam - Analizira ritmičku

    liniju muzičkog teksta

    - Definiše jedinicu brojanja u odnosu na metričku vrstu i zadati tempo izvođenja

    - Definiše način taktiranja u odnosu na metričku vrstu i tempo izvođenja

    - Demonstrira način

    izvođenja ritmičkih podjela djelova dvodjelnih, odnosno trodjelnih jedinica brojanja (trodjelnih i četvorodjelnih sa ritmizacijama)

    - Definiše jedinicu brojanja i način taktiranja u uslovima promjene mjere

    - Ravnomjerno čita

    note u violinskom, bas ključu (pojedinačno i naizmjenično) i C ključevima (pojedinačno)

    - Čita muzičke primjere u odnosu na zadati tempo uz taktiranje

    - Određuje jedinicu brojanja u odnosu na metričku vrstu i zadati tempo i određuje način taktiranja (sažimanje dvije, odnosno tri ritmičke jedinice u jedno trajanje - jedan potez pri taktiranju u brzom tempu i dijeljenje dvodjelnih, odnosno trodjelnih jedinica u sporom tempu - taktiranje s pododjelama)

    - Uočava odnos između jedinice brojanja i metričke jedinice u odnosu na zadati tempo

    - Čita, prepoznaje i zapisuje ritmičke podjele djelova dvodjelnih, odnosno trodjelnih jedinica brojanja (trodjelne i četvorodjelne podjele sa ritmizacijama)

    - Čita notne tekstove sa promjenom mjere i ritmičke vrste gdje se izjednačavaju

    - Razvija analitičko

    razmišljanje - Razvijanja tačnost,

    preciznost i marljivost

    - Razvija sposobnost snalaženja u složenijim situacijama

    - Rad u manjim

    grupama i individualno (kombinovano)

    - Rad u manjim

    grupama i individualno (kombinovano)

  • 36

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik djelovi dvodjelne i trodjelne jedinice brojanja

    - Poštuje oznake za tempo, artikulaciju, dinamiku i fraziranje prilikom čitanja muzičkih tekstova uz taktiranje

    Melodika - Tonalna melodika Modulacija u tonalitete prve kvintne srodnosti Alteracije Tonalno stabilne alteracije: - Povišen IV stupanj - Snižen II stupanj - Analizira muzički

    primjer i priprema se za njegovo izvođenje: definiše tonalnu osnovu notnog teksta, odnosno tonaliteta, analizira melodijsko kretanje, uočava alterovane tonove, uočava promjene tonaliteta

    - Pjeva i zapisuje

    muzičke primjere u tonalitetima dura i mola

    - Pjeva i zapisuje muzičke primjere sa modulacijama u tonalitete prve kvintne srodnosti

    - Pjeva i zapisuje muzičke primjere sa alteracijama

    - Poštuje oznake za tempo, artikulaciju, dinamiku i fraziranje prilikom pjevanja (u jednoglasnom/dvo- glasnom stavu)

    - Zapisuje jednoglasni i dvoglasni diktat

    - Identifikuje probleme i rješava ih

    - Razvija sposobnost

    analitičnog razmišljanja

    - Razvija sposobnost snalaženja u složenijim situacijama

    Modalna melodika - Analizira muzički

    primjer i priprema se za njegovo izvođenje

    - Definiše modus, analizira melodijsko kretanje, uočava alteracije

    - Pjeva, prepoznaje

    i razlikuje moduse od istog i od različitih početnih tonova (finalis)

    - Pjeva, odnosno zapisuje jednu melodiju u različitim modusima, upoređuje ih i

    - Razvija sposobnost

    analitičnog razmišljanja i slušanja

    - Razvija sposobnost snalaženja u složenijim situacijama

    - Rad u manjim

    grupama i individualno (kombinovano)

  • 37

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik uočava međusobne sličnosti i razlike

    - Uočava sličnosti i razlike u odnosu na dur i mol

    - Razvrstava moduse po sličnostima

    - Pjeva i zapisuje modalne melodije u jednoglasnom i dvoglasnom stavu

    Intervali i akordi - Složeni intervali Trozvuci dijatonskog tipa Akordski oblici:

    Kvintakordi Sekstakordi Kvartsekstakordi

    - Prepoznaje složene

    intervale po zvuku - Upoređuje složene

    sa prostim intervalima

    - Prepoznje po zvuku sve vrste trozvuka u svim oblicima u uskom i širokom slogu

    - Pjeva, imenuje i zapisuje sve vrste trozvuka

    - Razvija sposobnost

    analitičnog razmišljanja i slušanja

    - Razvija sposobnost upoređivanja

    Četvorozvuci: - Mali durski

    Septakord i njegovi Obrtaji u uskom i Širokom slogu

    - Prepoznaje po

    zvuku, pjeva, Imenuje i zapisuje

    - Razvija sposobnost

    upoređivanja

    Ostali septakordi sa Malom septimom - Mali molski i

    Poluumanjeni

    - Prepoznaje po

    zvuku,pjeva, Imenuje i zapisuje

    - Razvija sposobnost

    upoređivanja

    Harmonske veze - Harmonski obrti

    Ljestvičinih trozvukaSa septakordima na V, VII i II stupnju u Duru i molu

    - Prepoznaje po

    zvuku pjeva, Imenuje i zapisuje

    - Razvija sposobnost

    upoređivanja

  • 38

    Razred: TREĆI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Note i ključevi - Upoznaje položaj

    Nota u linijskom sistemu u violinskom, bas i C ključevima

    Ritam - Demonstrira način

    izvođenja nepravilnih ritmičkih figura: kvintola, septola, novemola

    - Upoznaje,

    obrazlaže principe izvođenja poliritmije uz demonstriranje

    - Analizira ritmičku liniju muzičkog teksta u odnosu na metričku vrstu, tempo izvođenja, jedinice brojanja i načina taktiranja

    - Definiše jedinicu brojanja i način taktiranja u uslovima promjene mjere

    Melodika Tonalna melodika Alteracije: - Tonalno stabilne - (povišen II, snižen

    IV) - Tonalno labilne - Modulacija u

    udaljenije tonalitete

    - Analizira muzički primjer i priprema se za njegovo izvođenje

    - Prepoznaje tonalnu osnovu notnog teksta, odnosno tonaliteta

    - Analizira

    - Ravnomjerno čita

    note u violinskom, bas i C ključevima (pojedinačno i naizmjenično)

    - Čita veće

    nepravilne ritmičke podjele jedinice brojanja, odnosno ritmičke figure: kvintolu, septolu, novemolu

    - Izvodi poliritmiju - Čita notni tekst sa

    promjenom mjere i tempa sa ili bez promjene ritmičke vrste

    - Identifikuje i rješava probleme

    - Pjeva, odnosno

    zapisuje muzičke primjere u tonalitetima dura i mola

    - Pjeva i zapisuje muzičke primjere sa alteracijama

    - Pjeva i zapisuje muzičke primjere sa modulacijama

    - Poštuje oznake za tempo, artikulaciju, dinamiku i fraziranje prilikom pjevanja (u jednoglasnom, odnosno dvoglasnom stavu)

    - Zapisuje jednoglasni i dvoglasni diktat

    - Razvija

    analitičnost, preciznost i marljivost

    - Razvija sposobnost snalaženja u složenijim situacijama

    - Rad u manjim

    grupama i individualno (kombinovano)

  • 39

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik melodijsko kretanje, uočava alterovane tonove, uočava promjene tonaliteta

    - Identifikuje probleme i rješava ih

    Akordi - Septakordi sa

    velikom septimom (veliki durski, veliki molski, prekomjerni)

    - Prepoznaje po

    zvuku i intonira septakorde sa velikom septimom, upoređuje ih međusobno i upoređuje ih sa septakordima sa malom septimom

    - Uočava sličnosti i razlike

    - Razvija sposobnost

    upoređivanja

    Harmonske veze - Harmonski obrti

    ljestvičinih trozvuka i četvorozvuka u duru, molu i molduru, sa vantonalnim dominantama i eliptičnim razrješenjima

    - Prepoznaje po

    zvuku, intonira i zapisuje harmonske obrte

    - Razvija sposobnost

    upoređivanja

  • 40

    Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Note i ključevi - Upoznaje

    položaj nota u linijskom sistemu u violinskom, bas i C ključevima

    Ritam - Analizira ritmičku

    liniju muzičkog teksta u odnosu na metričku vrstu, tempo izvođenja, jedinicu brojanja i načina taktiranja

    - Definiše jedinicu brojanja i način taktiranja u uslovima promjene mjere

    - Definiše jedinicu brojanja u ametričnim muzičkim primjerima

    Melodika - Tonalna melodika

    sa alteracijama i modulacijama (sve vrste)

    - Analizira muzički primjer i priprema se za njegovo izvođenje

    - Prepoznaje tonalnu osnovu notnog teksta, odnosno tonaliteta

    - Analizira melodijsko kretanje, uočava alterovane tonove, uočava promjene tonaliteta

    Atonalna melodika Harmonske veze - Harmonski obrti sa

    - Ravnomjerno čita

    note u violinskom, bas i C ključevima (pojedinačno i naizmjenično)

    - Izvodi polimetriju,

    poliritmiju i ametriju

    - Pjeva i zapisuje

    primjere u tonalitetima dura i mola, sa primjenom alteracija (tonalno stabilnih, tonalno labilnih) i modulacija (dijatonskih, hromatskih i enharmonskih)

    - Poštuje oznake za tempo, artikulaciju, dinamiku i fraziranje prilikom pjevanja (u jednoglasnom, odnosno dvoglasnom stavu)

    - Zapisuje jednoglasni i dvoglasni diktat

    - Pjeva i zapisuje atonalnu melodiku

    - Identifikuje probleme i rješava ih

    - Prepoznaje po

    - Razvija preciznost

    i marljivost - Razvija sposobnost

    snalaženja u složenijim situacijama

    - Rad u manjim

    grupama i individualno (kombinovano)

  • 41

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik modulacijom i alterovanim akordima dijatonskog i hromatskog tipa

    zvuku, razlikuje, intonira i zapisuje harmonske obrte sa alterovanim akordima dijatonskog i hromatskog tipa i modulacijom

    5. Okvirni spisak literature i drugih izvora - Z.M.Vasiljević, I.Drobni, G.Karan, M.Ćalić, Solfeđo (sa teorijom muzike) za I

    razred srednje muzičke škole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003.

    - Z.M.Vasiljević, I.Drobni, G.Karan, M.Ćalić, Solfeđo sa teorijom muzike za II razred srednje muzičke škole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003.

    - Z.M.Vasiljević, I.Drobni, G.Karan, M.Ćalić, Solfeđo sa teorijom muzike za III razred srednje muzičke škole, Zavod za udžbenike i nastavnih sredstva, Beograd, 2003.

    - Z.M.Vasiljević, I.Drobni, G.Karan, M.Ćalić, Solfeđo sa teorijom muzike za IV razred srednje muzičke škole, Zavod za udžbenike i nastavna sredstva, Beograd, 2003.

    - D.Radičeva, Jednoglasni diktat, Univerzitet umetnosti, Beograd - D.Radičeva, Dvoglasni diktat,Univerzitet umetnosti, Beograd - A.Olujić, Razvoj harmonskog sluha, Univerzitet umetnosti, Beograd, 1990. - J.C.Jollet, Melimelodies (vol.3-6), Gerard Billaudot, Paris

    (izbor melodija za pjevanje od XI-XX vijeka) - J.C.Jollet, Livre de melodies (vol.3-6), Gerard Billaudot, Paris

    (izbor melodija za pjevanje od XI-XX vijeka) - J.C.Jollet, Dictees musicales (vol.1-4), Gerard Billaudot, Paris ` - M.Vergnault, Cours de formation musicale pour enseignement du solfege (moyen,

    fin etudes), Gerard Billaudot, Paris - M.L.Lucas, H.C.Fantapie, D.Succari, Cours de formation musicale (moyen, fin

    etudes), Gerard Billaudot, Paris 6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Klavir kao osnovno sredstvo - CD player 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - Usmena provjera - čitanje nota (melodijski i harmonski), čitanje ritma, pjevanje,

    prepoznavanje (intervala i akorda) - najmanje jedan put u klasifikacionom periodu.

    - Pismena provjera u formi pismenih zadataka (melodijski, ritmički i harmonski diktat) - najmanje jednom u klasifikacionom periodu.

    - Zaključna ocjena na kraju klasifikacionog perioda izvodi se iz svih datih ocjena u klasifikacionom periodu.

    - Zaključna ocjena na kraju školske godine izvodi se na osnovu svih ocjena dobijenih u klasifikacionim periodima.

  • 42

    8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Pozitivna ocjena na kraju školske godine koja je izvedena iz ocjena sa usmenih i

    pismenih provjera dobijenih tokom klasifikacionih perioda i na godišnjem ispitu. - Godišnji ispit iz solfeđa sastoji se iz pismenog i usmenog dijela. - Zahtjevi na pismenom dijelu: jednoglasni diktat; dvoglasni diktat; ritmički diktat;

    harmonski diktat. - Zahtjevi na usmenom dijelu ispita: čitanje nota, čitanje ritma, pjevanje;

    prepoznavanje intervala i akorda. 9. Profil stručne spreme nastavnika i stručnih saradnika - Diplomirani muzičar 10. Način prilagođavanja predmeta učenicima sa posebnim potrebama - Program za izuzetno nadarene učenike. - Individualna nastava. - Nivo povećanih zahtjeva od 30% do 100% u zavisnosti od procjene nastavnika. - Škola je u obavezi da obezbijedi posebne materijalno-tehničke uslove za rad sa

    ovakvim učenicima. 11. Povezanost predmeta

    Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja - Opažanje, prepoznavanje

    ljestvica, intervala, akorda - Prepoznavanje i

    definisanje tonalne osnove notnog teksta koji se pjeva, odnosno zapisuje Zapisivanje, pjevanje i čitanje notnog teksta u različitim metričkim i ritmičkim vrstama

    - Teorija muzike sa osnovama harmonije

    - Izgradnja ljestvica, intervala, akorda

    - Prepoznavanje i definisanje tonalne osnove u notnom tekstu

    - Poznavanje pojmova: muzički metar, metrička jedinica, jedinica brojanja, polimetrija, ametrija

    - Poznavanje pojmova: ravnomjerni i neravnomjerni ritam, izoritmija, poliritmija, komplementarni ritam

    - Taktiranje muzičkih tekstova u različitim metričkim i ritmičkim vrstama, prema naznačenom tempu

    - Dirigovanje - Dirigovanje muzičkih tekstova u različitim metričkim i ritmičkim vrstama, prema naznačenom tempu

    - Pjevanje melodija u obliku rečenice, perioda, dvodjelne i trodjelne pjesme

    - Zapisivanje diktata po dvotaktima, frazama, odnosno rečenicama

    - Muzički oblici - Poznavanje, definisanje i analiziranje građe rečenice i perioda

    - Pjevanje modalne i tonalne melodike

    - Pjevanje i zapisivanje po diktatu dvoglasnog polifonog stava sa i bez imitacije

    - Polifonija - Komponovanje stilske melodije na modalnoj i tonalnoj osnovi

    - Komponovanje dvoglasnog polifonog stava sa i bez imitacije

  • 43

    Znanja Povezanost sa drugim predmetima Predmet Znanja - Prepoznavanje harmonskih

    obrta po zvuku - Harmonija - Sviranje harmonskih obrta

    na klaviru - Zapisivanje melodijskog

    diktata - Etnomuzikologija - Melografisanje narodnih

    napjeva

  • 44

    1.2.3. KLAVIR 1. Naziv predmeta: KLAVIR

    2. Broj časova po godinama obrazovanja i vrstama nastave

    Razred Vrste nastave

    Ukupno Teorija Vježbe Praktična nastava I 72 72 II 72 72 III 72 72 IV 66 66

    Ukupno 282 282 Vježbe: Individualna nastava. 3. Opšti ciljevi nastave - Upoznavanje klavira kao harmonskog instrumenta. - Savladavanje osnovnih tehnika sviranja na klaviru. - Osposobljavanje učenika za korepeticiju.

  • 45

    4. Sadržaji/Standardi znanja predmeta/Operativni ciljevi Razred: PRVI

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik Skale - Poznaje sve durske

    i molske skale i njihov prstored

    - Svira sve durske i

    molske skale kroz dvije oktave paralelno i suprotno

    - Razvija strpljivost,

    upornost i marljivost

    - Razvija sposobnost za savladavanje problema

    - Razvija sposobnost snalaženja u različitim situacijama

    - Razvija sposobnost analitičkog razmišljanja

    - Razvija kreativnost

    - Individualna

    nastava

    Akordi - Poznaje sve durske

    i molske trozvuke i njihov prstored

    - Svira durske i

    molske trozvuke u malom razlaganju simultano i razlozeno (kvintakord, sekstakord, kvartsekstakord) troglasno, paralelno

    Škole za klavir - J.Kršić: Početna

    škola - Nikolajev: Početna

    škola - Bajer: Početna

    škola - Hrestomatija - Bartok - Thompson -Matz-Saban Etide: - Divernoa op. 176 - Lemoan op. 37 - Czerny-germer - (izbor) Sonatine: Wanhal Plejel Hor Haslinger Betoven (izbor)

    - Savladava osnovne

    tehnike sviranja na klaviru

    Ovladavanje sviranja cikličnih formi

  • 46

    Razred: DRUGI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Skale - Poznaje sve durske

    i molske skale i njihov prstored

    - Svira sve durske i

    molske skale paralelno i suprotno kroz dvije oktave

    - Razvija strpljivost,

    upornost i marljivost

    - Razvija sposobnost za savladavanje problema

    - Razvija sposobnost snalaženja u različitim situacijama

    - Individualna

    nastava - Nastupi na internim

    i javnim časovima

    Akordi - Poznaje sve durske

    i molske trozvuke i njihov prstored

    - Svira durske i

    molske trozvuke, simultano i razlozeno u malom razlaganju, troglasno kroz dvije oktave, paralelno

    Etide: - Divernoa op. 176

    (složenije) - Lemoan op. 37

    (složenije) - Heler (izbor) - Bertini: op 100 - Czerny op. 849, op.

    299

    - Savladava osnovne tehnike sviranja

    - Razvija sposobnost analitičkog razmišljanja

    - Razvija tačnost i preciznost

    - Razvija kreativnost - Razvija marljivost i

    strpljivost - Razvija sposobnost

    kontrolisanja treme - Razvija sposobnost

    za savladavanje problema

    - Razvija sposobnost snalaženja u različitim situacijama

    - Razvija sposobnost

    analitičkog razmišljanja

    - Razvija tačnost i preciznost

    - Razvija kreativnost - Razvija marljivost i

    strpljivost - Razvija sposobnost

    kontrolisanja treme - Razvija sposobnost

    za savladavanje

    Polifonija - J.S.Bah: Male

    kompozicije,12 malih kompozicija (izbor)

    - Ovladava osnovnim principima sviranja polifonije

    Sonatine: - Diabeli - Clementi op.36 - Beethoven - Mozart - Dussek - Haydn - (izbor)

    - Ovladava i primjenjuje tehnike

    - Za sviranje kompozicija ciklicnog oblika,razliciyog karaktera i stila

    Kompozicije po izboru -Schumann, album za mladez Schubert,valses et landler op. 9 Grecaninov, dječiji album op. 98 Tschaikowsky, album za mladez Maikapar, minijature Kabalevsky, varijacije

    - Ovladava i primjenjuje tehnike za sviranje kompozicija

  • 47

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik problema

    - Razvija sposobnost snalaženja u različitim situacijama

    - Različitog karaktera i stila, manjih formi i raznih zahtjeva

  • 48

    Razred: TREĆI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Skale - Poznaje sve durske

    i molske skale i njihov prstored

    - Svira sve durske i molske skale paralelno kroz cetiri,suprotno kroz dvije oktave

    - Razvija strpljivost, upornost i marljivost

    - Razvija sposobnost za savladavanje problema

    - Razvija sposobnost snalaženja u različitim situacijama

    Akordi - Poznaje sve durske

    i molske trozvuke i njihov prstored

    - Svira durske i

    molske trozvuke četvoroglasno, simultano ,malo razlaganje kroz dvije oktave

    Etide: - Černi op. 849 - Bertini op. 29,

    op. 32 - Berens op. 61 - Cramer 1. Sveska - J.Kršić: Klavirska

    hrestomatija za IV razred

    - (Čita notni tekst)

    - Savladava osnovne tehnike sviranja

    - Razvija sposobnost analitičkog razmišljanja

    - Razvija tačnost i preciznost

    - Razvija kreativnost - Razvija marljivost i

    strpljivost - Razvija sposobnost

    kontrolisanja treme - Razvija sposobnost

    za savladavanje problema

    - Razvija sposobnost snalaženja u različitim situacijama

    Polifonija - J.S.Bah: 12 i 6

    malih preludija, - Polifone

    kompozicije drugih kompozitora barokne epohe, odgovarajuće težine (čita notni tekst)

    - Ovladava osnovnim principima sviranja polifonije

    - Nastupi na internim i javnim časovima

    Sonatine: - Kulau, Dusik,

    Klementi, Čimaroza, Benda, Diabeli, Betoven, Hajdn, Mozart (čita notni tekst)

    - Ovladava i primjenjuje tehnike za izvođenje manjih cikličnih formi

    Kompozicije male forme - Schumann: Album

    za mladež (jednostavnije)

    - Tschaikowski: Album za mladež

    - Schubert,valses aet landler op. 9

    - Grieg ,lirika - Mendelssohn, 6

    - Ovladava i primjenjuje tehnike za sviranje minijatura različitog karaktera i stila

    - Svira dvije klavirske pratnje za solo instrument (koji učenik svira na odsjeku) ili

  • 49

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik kinderstucke op. 72

    - Kabalevsky, 15 komada op. 27

    - Prokofjev,djecija muzika op. 64

    - Sostakovic, 6 kom. Za djecu

    dvije kompozicije četvororučno (nastavnik svira solo dionicu)

  • 50

    Razred: ČETVRTI Informativni ciljevi i

    sadržaji Formativni ciljevi Socijalizacijski

    ciljevi Preporuke za

    izvođenje nastave učenik učenik učenik

    Skale - Poznaje sve durske

    i molske skale i prstored

    - Svira sve skale kroz

    cetiri oktave paralelno i suprotno

    - Razvija strpljivost,

    upornost i marljivost

    - Razvija sposobnost za savladavanje problema

    - Razvija sposobnost snalaženja u različitim situacijama

    - Individualna

    nastava

    Akordi - Poznaje sve durske

    i molske trozvuke, dominantne i umanjene septakorde i prstored

    - Svira durske i

    molske trozvuke četvoroglasno, simultano, malo i veliko razlaganje kroz četiri oktave, paralelno

    - Svira dominantni i umanjeni septakord, malo razlaganje četvoroglasno kroz četiri oktave

    - Nastupi na internim i javnim časovima

    Etide: - Černi op. 299. 1. I

    2. Sveska (jednostavnije)

    - Berens op. 61 - Heler op. 47 op. 46 - Cramer 1. Sveska - Bertini op. 29 i

    op. 32

    - Savladava osnovne

    tehnike sviranja

    - Razvija sposobnost

    analitičkog razmišljanja

    - Razvija tačnost i preciznost

    - Razvija kreativnost - Razvija marljivost i

    strpljivost - Razvija sposobnost

    kontrolisanja treme - Razvija sposobnost

    za savladavanje problema

    - Razvija sposobnost snalaženja u različitim situacijama

    Polifonija - J.S.Bah: - Šest malih

    preludijuma , - Dvoglasne invencije - (izbor)

    - Ovladava osnovnim

    principima sviranja polifonije

    Sonate - Klementi, Kulau,

    Hajdn sonate, Čimaroza, Skarlati, Mocart sonate,, Betoven op. 49 br. 1 i 2

    - Ovladava i

    primjenjuje tehnike za izvođenje manjih cikličnih formi

    Kompozicije male forme - Schumann: Album

    za mladež - Tschaikovsky:

    Album za mladež op 39.

    - Schubert, dva skerza

    - Ovladava i

    primjenjuje tehnike za sviranje minijatura različitog karaktera i stila

    - Svira dvije klavirske pratnje

    - Nastupi na internim

    i javnim časovima

  • 51

    Informativni ciljevi i sadržaji Formativni ciljevi

    Socijalizacijski ciljevi

    Preporuke za izvođenje nastave

    učenik učenik učenik - Grieg, lirika - Mendelssohn, 6

    kindersyucke op.72 - Tajčević: Deci - Rudolf Matz,svita

    za djecu - Bjelinski Bruno,

    muzika za djecu

    za solo instrument (koji učenik svira na odsjeku) ili dvije kompozicije četvororučno (nastavnik svira solo dionicu)

    5. Okvirni spisak literature i drugih izvora ETIDE: - Černi, op. 849 - Bertini, op. 100 - Keler, Zbirka klavirskih kompozicija za savladavanje tehničkih problema, I sveska

    (izbor) - J.Kršić, Početna škola za klavir - Divernoa, op. 176 (složenije) - Lemoan, op. 37 (složenije) - Heler (izbor) - Bertini, op 100 (izbor) - Černi, op. 849 - Bertini, op. 29,32 - Berens, op. 61 - Keler, Zbirka klavirskih kompozicija za savladavanje tehničkih problema I sveska

    (izbor) - J.Kršić, Klavirska hrestomatija za IV razred - Černi, op. 849 (složenije); op. 299, 1. i 2. sveska (jednostavnije) - Berens, op. op. 61 (jednostavnije) - Heler, op. 100 POLIFONIJA: - J.S.Bah:

    Male kompozicije Dvanaest malih preludijuma Šest malih preludijuma

    SONATINE: - Vanhal, Andre, Betoven, Klementi, Haslinger Kulau, Dusik, Klementi, Čimaroza,

    Benda, Diabeli, Betoven, Hajdn Klementi, Kulau, Hajdn, Čimaroza, Skarlati, Mocart, Betoven.

    KOMPOZICIJE MALE FORME: - J.Kršić: Klavirska čitanka, II J.Kršić: Klavirska hrestomatija za III razred - Schuumann: Album za mladež (jednostavnije) - Tscaikowsky: Album za mladež (jednostavnije) - Tajčević: Deci J.Kršić: Klavirska hrestomatija za IV razred - Grieg: lirika - Mendelssohn,6 kinderstucke op. 72 - kabalevski,15 komada op. 27 - Prokofjev,djecija muzika op. 65 - Sostakovic, 6 komada za djecu

  • 52

    6. Materijalni uslovi za izvođenje nastave - Klavir kao osnovno sredstvo 7. Obavezni načini provjeravanja i ocjenjivanja znanja učenika - U toku svakog klasifikacionog perioda u prvom komp. po izboru, u drugom jedna

    etida i skala (I razred sa jednim predznakom, II razred sa dva predznaka, III razred sa tri, IV sa cetiri) .

    - Ispit na kraju školske godine. 8. Uslovi za napredovanje i završetak predmeta - Uspješno savladan obavezan minimum programa. - Pozitivna ocjena na kraju školske godine, odnosno pozitivna ocjena na godišnjem

    ispitu. Obavezan minimum programa I razred - Najmanje 30 vježbi početne škole - Četiri etide - Jednu sonatinu II razred - Šest etida različitih tehničkih zahtjeva - Tri polifone kompozicije - Jedna sonatina u cjelini ili više stavova različitog karaktera iz različitih sonatina - Tri kompozicije različite po karakteru i stilu III razred - Šest etida različitih tehničkih zahtjeva - Trikompozicije polifonog stila - Trikompozicije male forme - Jedna sonatina u cjelini ili sonata IV razred - Četiri etide različitih tehničkih zahtjeva - Dvije kompozicije polifonog stila - T