METALEN SANDWICH- PANELEN IN DE BOUW

  • View
    240

  • Download
    9

Embed Size (px)

Text of METALEN SANDWICH- PANELEN IN DE BOUW

  • Bouwen met Staaltel. (010) 4115070fax (010) 4121221www.bouwenmetstaal.nlwww.halleninfo.nl

    ISBN 90-72830-423

    METALENSANDWICH-PANELENIN DE BOUW

    METALENSANDWICH-PANELENIN DE BOUW

  • METALENSANDWICH-PANELENIN DE BOUW

    Smarthouse Zoetermeer 2000, Robert Winkel Architectenfoto: Luuk Kramer

    Rotterdam 2003

  • Bouwen met Staal 2003

    Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

    uitgave mag worden verveelvoudigd, op-

    geslagen in een geautomatiseerd gegevens-

    bestand en/of openbaar gemaakt, in enige

    vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch,

    mechanisch door fotokopien, opnamen of

    op enige andere manier, zonder voorafgaan-

    de schriftelijke toestemming van de uitgever.

    Aan de totstandkoming van deze publicatie

    is de uiterste zorg besteed. Desondanks zijn

    eventuele (druk)fouten en onvolkomenheden

    niet uit te sluiten. De uitgever sluit, mede ten

    behoeve van al degenen die aan deze

    publicatie hebben meegewerkt, elke aan-

    sprakelijkheid uit voor directe en indirecte

    schade, ontstaan door of verband houdende

    met de toepassing van deze publicatie.

    Bouwen met Staal

    tel. (010) 4115070

    fax (010) 4121221

    www.bouwenmetstaal.nl

    www.halleninfo.nl

    ISBN 90-72830-423

    INHOUD

    Rookgasreiniger AVI-Roteb Rotterdam 1993, Ingenieursbureau Gemeentewerken Rotterdamfoto: Tom de Rooij

    Dubbele villaDelft 1992, Cepezedfoto: Peter de Ruig

    Voorwoord 51 Toepass ingen 62 Eigenschappen 8

    Huid 8Coa t i ng 8K leu r en g lans 10

    Kernmater iaa l 10Kuns t s to f schu im 10Mine ra le wo l 10

    Fabr icage en lever ing 11Di scon t i nue p roduc t i e 12Con t i nue p roduc t i e 12Leve r i ng en ga ran t i e 12

    3 Ontwerpen 14Cons t ruc t ie 14

    S te r k t e 14Doorbu ig ing 15Tempera t uu rbe las t i ng 15

    Brand 16Mate r iaa l keuze 17Sche idende f unc t i e 17

    Gelu id 20Gelu id i so la t i e 20Ge lu idabso rp t i e 21

    Voch t 21Voegen 21Opper v lak tecondensa t i e 22Inwend ige condensa t i e 22Wate rd ich t he id 22

    Warmte 22The rm i sche i so la t i e 22Warm te -accumu la t i e 22Luch t 23

    Vlakhe id en s t rakhe id 23Kleur en g lans 24Duurzaamheid 25

    4 Deta i l le ren 28Onders teun ingscons t ruc t ie 28Afd ich t ingsmater ia len 30Aans lu i t ingen 30Een geve l i s gn dak 31

    Pane len evenwi jd ig aan de dakhe l l i ng 32Pane len dwar s op de dakhe l l i ng 32

    Beves t ig ingsmidde len 32Mate r iaa l keuze 37Pos i t i e 38

    5 Ui tvoer ing 40Lever ing en ops lag op de bouwplaa t s 40Voorbere id ing op de montage 40Montage 40

    Ve r we rk i ng b i j geve l s 40Ve r we rk i ng b i j daken 42Besche rm fo l i e 43Bewerken 43

    6 Onderhoud 447 Mi l ieu 46

    Globa le toe t s ing 46E ind ige g ronds to f f en 46Ve rn ieuwbare g ronds to f f en 46Secunda i re g ronds to f f en 46Bouw - en s loopa f va l 46Ene rg ie - en wa te r ve rb ru i k 47Mi l i eu - e f f ec ten 47

    Nauwkeur ige toe t s ing 478 L i te ra tuur 48

  • De eerste toepassingen van sandwichpanelen in gevels en daken dateren uit hetbegin van de jaren zestig van de vorige eeuw. Daarna is de vraag naar sandwichpanelen sterk toegenomen, omdat het product een aantal goede eigen-schappen in zich verenigt: een hoge isolatiewaarde, een gering eigen gewicht eneen perfecte afwerking zowel aan de binnen- als aan de buitenzijde.Toch zijn de specifieke eigenschappen van sandwichpanelen nog niet algemeenbekend. Deze brochure beschrijft daarom op systematische wijze de belangrijksteeigenschappen in kort bestek. Daarbij gaat het om standaard-sandwichpanelen; op verzoek kan de producent aanpassingen of afwijkingen aanbrengen.Deze brochure is bedoeld voor alle partijen die in de bouw met sandwichpanelente maken hebben: architecten, bouwkundigen, constructief ontwerpers, aannemersen montagebedrijven. De brochure geeft antwoord op vragen als:

    Voor welke toepassingen is een sandwichpaneel een goede keuze? Welke prestaties kan ik verwachten? Welke detaillering moet ik aanhouden? Wat zijn de materiaalspecificaties? Welke voorschriften zijn op dit product van toepassing? Waar moet ik bij de montage op letten?

    De tekst van deze brochure is onder meer gebaseerd op TNO-rapport BI-88-114(Toepassing van sandwichpanelen in daken en wanden). De totstandkoming van debrochure is begeleid door technische commissie TC-7 (Koudgevormde profielen enbeplating) en het marktteam Hallenbouw van Bouwen met Staal.

    TC7

    mw.dr.ir. M.C.M. Bakker TU Eindhoven, Faculteit Bouwkunde

    ing. R. Boesenkool Corus RDT

    ir. A.W.A.M.J. van de Bogaard Auctore Beneficio

    P.J. Gerssen Peter J. Gerssen architekt

    ir. D.H. Groeneveld (voorzitter) ZNS-Van Dam Geveltechniek

    F. Jacobs Rockwool Lapinus

    ing. D.M. Klunder Gemeente Haarlem, BWE/RO-Bouwtoezicht

    prof.ir. J.W.B. Stark TU Delft, Facullteit Civiele Techniek en Geowetenschappen

    ir. C.J. Tilburgs Nedcon Magazijninrichting

    ir. R. Timmerman SAB Profiel

    ir. A.W. Tom (secretaris) TNO Bouw

    ing. J. van der Wijst Gemeente Eindhoven, dienst Stedelijke Ontwikkeling en Beheer

    Marktteam Hallenbouw

    ir. J. Berkhout Pieterse Bouwtechniek

    ir. B. Bonnema-Hoekstra Corus Building Systems

    ir. R. Brandsen Oostingh Staalbouw

    ir. O. Ketttlitz Kettlitz Adviezen

    G. Kragt Bentstaal

    ing. M.C. Pauw Bouwen met Staal

    ir. S. Prinsen SAB Profiel

    ir. A.W. Tom TNO Bouw

    Tevens is dankbaar gebruik gemaakt van de adviezen

    van ir. B. Graven van Kingspan.

    03VOORWOORD

    SmarthouseZoetermeer 2000, Robert Winkel Architectenfoto: Luuk Kramer

  • 7

    Een sandwichpaneel is een geprefabriceerd en compleet afgewerkt bouwelement.Het dankt zijn naam aan de kenmerkende, gelaagde opbouw: een licht kern-materiaal met aan beide zijden een huid. De grote stijfheid maakt relatief grote overspanningen mogelijk. Daarnaast bezit een sandwichpaneel een aantal specifieke functies en eigenschappen:

    scheiding tussen het binnen- en buitenklimaat binnen n element; beide zijden afgewerkt; zeer hoge thermische isolatie; snelle montage; licht in gewicht; redelijk tot goede akoestische isolatie; redelijk tot goede brandwerendheid; redelijk tot goede warmtecapaciteit.

    Metalen sandwichpanelen vinden hun toepassing in gevels, in hellende en lichthellende daken n in binnenwanden. De belangrijkste toepassingen in debouw zijn:

    Utiliteitsbouw. Sandwichpanelen voor gevels, daken en binnenwanden zijn in het begin op grote schaal toegepast in industrile gebouwen zoals bedrijfshallen, sporthallen en koelcellen. Later volgden gevelpanelen voor gebouwen waaraan hogere architectonische eisen worden gesteld, zoals kantoorgebouwen en openbare gebouwen.

    Woningbouw. De meest recente toepassing van sandwichpanelen is in gevels van woningen, zowel voor nieuwbouw als voor renovaties.

    Offshore. Gevelpanelen en binnenwanden in bemanningsverblijven (zeeklimaat); hoge eisen aan corrosiebestendig-heid, veiligheid en comfort.

    Elk van deze toepassingen, afhankelijk van het omringende milieu of het klimaat terplekke, stelt specifieke eisen aan bijvoorbeeld de brandwerendheid, de thermischeisolatie en het type conservering. Sandwichpanelen kunnen aan alle eisen voldoen.De eerste toepassingen van het sandwichprincipe in constructies komen uit de vliegtuigindustrie in het begin van de jaren twintig van de vorige eeuw. Voor devliegtuigbouw is de combinatie van een laag eigen gewicht en een hoge sterktebelangrijk. Pas n de Tweede Wereldoorlog doet het sandwichpaneel zijn intredein de bouw, waarbij aanvankelijk de huiden handmatig op de isolatiekern werdengelijmd. Gaandeweg zijn de productiemethoden verbeterd; zo werd in 1968 deeerste continue productielijn in Duitsland in gebruik genomen. Tegenwoordig zijn erveel bedrijven met efficinte productielijnen, zowel continu als discontinu.Overigens komt het sandwichpaneel in allerlei gedaanten en materiaalsamen-stellingen voor en kent het product vele toepassingen. Zo is bijvoorbeeld ook eenhardboard binnendeur en een gipskartonplaat met aan beide zijden papier in feiteeen sandwichpaneel. Als kernmateriaal kan niet alleen een isolatiemateriaal worden gebruikt, maar bijvoorbeeld ook honingraatvormige structuren en kurk, ofzelfs beton of glas.Voorbeelden van projecten met sandwichpanelen zijn in de tekst van deze brochureopgenomen.

    1 TOEPASS INGEN TOEPASSINGEN

    Offshorefoto: Bob Fleumer

    Utiliteitsbouwfoto: Fos Keuzekamp

    Woningbouwfoto: Luuk Kramer

    Bedrijfsgebouw Transeuro NijmanRotterdam 2001, P. van Drongelen en M. van Drongelen Van der Wolk foto: Tom de Rooij

    Sandwichpanelen

  • 9E IGENSCHAPPEN2 E IGENSCHAPPEN SandwichpanelenEen metalen sandwichpaneel bestaat uit een isolerend kernmateriaal van mineralewol, kunststofschuim of een hybride materiaal, met aan beide zijden een dunnemetalen plaat. Deze plaat heet de huid van het paneel; die kan zowel vlak alsgeprofileerd zijn. De belangrijkste eigenschappen staan in tabel 2.1.Het kernmateriaal en de huiden werken constructief samen. Daardoor is een sandwichpaneel zowel sterk als stijf met een minimaal materiaalgebruik. Onder eenbelasting loodrecht op een paneel werken de beide huiden als trek- en drukzone;het kernmateriaal draagt uitsluitend dwarskracht over. De verbinding tussen het kern-materiaal en de huid moet voldoende sterk zijn om de krachten tussen kern en huidover te dragen.

    HUIDDe metalen huiden beschermen het kernmateriaal tegen externe (weers)invloeden enzorgen voor de sterkte en stijfheid van het paneel. Meestal zijn de huiden langs deranden geprofileerd om de panelen onderling aan te sluiten en te bevestigen aande onderconstructie. Het oppervlak kan geheel vlak zi