Click here to load reader

Kỷ niệm 60 năm TUYÊN NGÔN THẾ GIỚI VỀ NHÂN QUYỀN

  • View
    215

  • Download
    0

Embed Size (px)

Text of Kỷ niệm 60 năm TUYÊN NGÔN THẾ GIỚI VỀ NHÂN QUYỀN

  • - 1 -

    Tp ch in t ca Chng trnh Thng tin Quc t, B Ngoi giao Hoa K, thng 11/2008

    K nim 60 nm TUYN NGN TH GII

    V NHN QUYN

  • - 2 -

    MC LC

    Gii thiu 3

    60 nm ngy ra i Tuyn ngn Th gii v Ngn quyn ca Lin Hp Quc

    5

    Eleanor Roosevelt: Tiu s s lc 14

    Tuyn ngn Th gii v Ngn quyn: Khi xng v duy tr mt cuc cch mng

    17

    John Humphrey: Tiu s s lc 28

    Ai l ngi vit Tuyn ngn Th gii v Ngn quyn? 31

    Charles Habib Malik: Tiu s s lc 40

    Pht minh ra nhn quyn: Mt hiu bit ng cm 43

    Zhang Pengjun: Tiu s s lc 51

    Hc thuyt tng i v Tuyn ngn Th gii v Ngn quyn

    54

    Ren Cassin: Tiu s s lc 62

    Ton vn bng ting Anh ca n phm ny c trn Internet ti a ch: http://www.america.gov/publications/ejournalusa/1108.html

  • - 3 -

    GII THIU

    Su mi nm trc, do hu qu ca cuc xung t v trang khng khip nht m nhn loi tng chng kin, cc quc gia trn th gii a ra Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn Lin Hp Quc. Ngay trong lc mi ngi dn tip tc thu dn cc chin trng, m con s t vong, v xy dng li cc thnh ph, i din ca h nhm hp ti Lin Hp Quc ti New York to ra mt cng trnh ca s lc quan v hy vng, cng trnh m mt vi ngi gi l thnh tu v i nht ca th k 20.

    Bn tuyn ngn m u: Chng ta, cc quc gia thuc Lin Hp Quc quyt tm khng nh nim tin ca mnh vo nhng quyn c bn ca con ngi, vo nhn phm,v gi tr ca mi ngi, vo quyn bnh ng nam n v quyn bnh ng ca cc quc gia d ln hay nh.

    S bo ny k nim ln th 60 Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn bng vic gii thch s ra i ca Bn tuyn ngn ny, v sao Bn tuyn ngn ny li tr thnh di sn tri thc vt qua mi ranh gii chnh tr lun lun c hon thin v lm cho cuc sng ca con ngi trn ton th gii c tt hn.

    Su bi vit cng khai thc ch ny. Trong mt bi nghin cu su, Claude Welch tm hiu l do ti sao Tuyn ngn th gii ny quan trng, ni dung ca n l g v nhng kt qu n mang li. Paul Gor-don Lauren li gii thch v nhng ro cn ln v mt chnh tr trong vic ku gi cam kt thc thi Tuyn ngn ny trn thc t. Susan Waltz tm hiu cch thc s dng ngn ng trong Tuyn ngn. Kin thc su rng ca b chng minh rng vn kin ny khng h b p t bi mt cng quc no m l kt qu ng gp ca nhiu quc gia.

  • - 4 -

    Hai bi vit tip theo nh gi Tuyn ngn ny l mt tc phm giu truyn thng tri thc v lch s. Lynn Hunt tm hiu v s ra i ca cc quyn con ngi v qu trnh hon thin cc vn kin nhm nng cao hiu bit mi v nhn quyn cho mi ngi. Jack Donnelly cp n nhng co buc rng nhn quyn ch l mt s p t ca cc quc, cc nc giu hoc cc nc phng Ty. ng cho l mc d c nhng s khc bit v chi tit nhng c s nht tr rng ri ca nhiu nn vn ha chp nhn tnh ton cu ca cc quan nim v nhn quyn ch yu.

    S bo ny cng gii thiu tiu s s lc ca nhng nhn vt chnh tham gia d tho bn Tuyn ngn ny. S a dng ca h phn nh thnh tu c ngha nht ca bn Tuyn ngn: Cc nguyn tc thc s mang tnh ton cu, l di sn chung ca mi ngi dn trn ton th gii.

    Ban bin tp

    Mt nhm ph n Nht Bn cng c Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn ca Lin Hp Quc

  • - 5 -

    60 NM NGY RA I TUYN NGN TH GII V NHN QUYN

    CA LIN HP QUC Claude Welch

    Claude Welch l Gio s danh d ca trng HTH bang New York (SUNY) v Gio s Khoa hc Chnh tr ca SUNY ti Buffalo. ng xut bn 14 cun sch cng gn 40 ti v cc bi bo hn lm trong cc lnh vc nhn quyn, cc nn chnh tr chu Phi v vai tr ca cc lc lng qun s trong cc vn chnh tr. Nm 2006, ng l ngi u tin vinh d c cng ty dch v ti chnh TIAA-CREF v Qu nghin cu ca SUNY trao Gii thng Thnh tu Trn i.

    Ngy 10 thng 12 nm 2008 nh du l k nim quan trng: 60 nm ngy i hi ng Lin Hp Quc ph chun Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn v m ra mt k nguyn mi trong lch s th gii. Bi vit tp trung vo tm quan trng ca Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn, qu trnh ra i, ni dung v tc ng ca n.

    Tm quan trng ca Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn

    Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn l mt trong nhng vn kin quan trng nht ca th k 20. N c dch ra 337 th ting khc nhau v tr thnh mt hn tng cho mi hnh ng ca cc chnh ph, mi ngi dn v cc t chc phi chnh ph. N c ph chun bi cc quc gia trn th gii. Trong thc tin, khng c vn kin quc t no khc c c vinh d ny. Ni tm li, Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn c ngha o c v chnh tr m t vn kin no snh c.

    Eleanor Roosevelt vi bn Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn ca Lin Hp Quc

  • - 6 -

    Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn l kim ch nam cho cc hnh ng hin thi v t tng tin b cho vic thc hin sau ny cc quc gia. Cc chun mc ca Tuyn ngn ngy cng c th ch ha ti cc nc v c coi l c s cho cc o lut quc t v nhn quyn v cc hip nh khc v cc quyn c bn ca con ngi. Ngoi ra, Tuyn ngn cn l c s ht sc linh hot cho vic khng ngng pht trin su rng hn khi nim c bn nht v cc quyn con ngi. Liu c bao nhiu hip c quc t t c nhng gi tr nu trn?

    Tuyn ngn l mt p ng cho s tn ph khng khip v ngi, t ai v c s h tng trong cuc Chin tranh Th gii Th hai. Phn ln cc nc chu u b tan v bi xung t. Nhiu nc chu cng b kit qu v chin tranh. Cng cuc ti thit trn ton cu l rt cn thit mi ngi dn c th quay tr li thi bnh. V khi chin tranh kt thc, cc phong tro dn tc ch ngha v c lp dn tc v chng li ch thng tr ca nc ngoi cho rng th gii mi, sau chin tranh khng nht thit phi chm dt mi xung t. Tm li, cn phi c mt s khi u mi. Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn ca Lin Hp Quc c ra i chnh t s khao kht mun c mt h thng chun mc mi trn ton cu.

    Bi cnh ra i ca bn Tuyn ngn

    Mi quc gia trn th gii u b tc ng trc tip hoc gin tip bi Chin tranh Th gii Th hai. 70 triu ngi t vong. K hoch thit lp mt t chc quc t hnh thnh mt Lin Hp Quc

    Mt i biu trong phin hp 2007 ca y ban Nhn quyn Lin Hp Quc

  • - 7 -

    c khi xng t cuc chin ny. Ma xun nm 1945, 50 chnh ph v hng trm cc t chc phi chnh ph nhm hp ti San Francisco. Cc quc gia vch ra "th ch" ca Lin Hp Quc mi. Hin chng ca Lin Hp Quc th hin cc quan im chnh thc v khng chnh thc.

    Li m u ca Hin chng Lin Hp Quc khng nh quyt tm:

    Chng ta, cc thnh vin ca Lin Hp Quc khng nh quyt tm thc s tin tng vo nhng quyn c bn, nhn phm v gi tr ca con ngi, quyn bnh ng gia nam v n, quyn bnh ng gia cc nc ln v nh,

    C cu ca Lin Hp Quc c hnh thnh sau bao nhiu cng sc, tr tu v thi gian. Nhiu c gi s ghi nhn v tn trng chc nng v quyn hn ca i hi ng (i din ca tt c 192 nc thnh vin) v Hi ng Bo an (10 nc thnh vin v 5 nc thnh vin thng trc). Tuy nhin, t ngi bit n vai tr v ng gp ca Lin Hp Quc i vi vn nhn quyn.

    Hin chng Lin Hp Quc ku gi thnh lp y ban v nhn quyn. Eleanor Roosevelt, phu nhn ca c Tng thng Hoa K Franklin Delano Roosevelt, l Ch tch y ban ny. Vi s h tr ca T chc Vn ha, khoa hc v gio dc Lin Hp Quc (UNESCO), y ban Nhn quyn mi bt tay vo nghin cu xem cc nn vn ha, cc quc gia v cc nh hc gi khc nhau nhn nhn nh th no v cc quyn ca con ngi. Cc quan im a dng ny gip y ban hiu vn mt cch su sc hn v hon thin hn cng trnh ca h.

    Thng 9 nm 1948, y ban trnh bn d tho tuyn ngn cho i hi ng Lin Hp Quc. Sau l cc cuc tranh lun ko di nhm lm r ngn ng ca bn d tho v thng nht kin. Qu trnh thng tho v thng qua ko di trong 2 nm, bao gm 81 cuc hp, 168 bn sa i, b sung v gn 1.400 ln biu quyt. S kin c

  • - 8 -

    ngha nht din ra vo ngy 10 thng 12 nm 1948. i hi ng chnh thc thng qua bn Tuyn ngn Th gii vi 100% phiu thun v 8 phiu trng. y l mt kt qu ng ghi nh i vi mt tin trnh phi thng.

    Ni dung ca Tuyn ngn

    Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn ca Lin Hp Quc ra mt lot cc mc tiu, mt s trong l nhm thc hin ngay lp tc cn,cc mc tiu khc s nhanh chng c a vo thc hin. Tuyn ngn cng to c s cho mt lot cc hip c quc t khc mang tnh ton cu v khu vc. Cui cng, tuyn ngn thi thc mi ngi trn ton th gii khng nh cc quyn ca bn thn, ngoi vic tha nhn nhn phm v gi tr ca nhng ngi khc.

    Tuyn ngn to ra mt chun mc chung cho tt c cc quc gia v mi ngi t ti. Mi c nhn v b phn ca x hi cn phi thc y s tn trng cc quyn con ngi v t do ca con ngi... bng cc bin php tin b. Mc tiu l nhm m bo vic cng nhn, thc hin nhn quyn l mc tiu chung ca ton nhn loi.

    Gi tr c bn nguyn l xuyn sut ton b Tuyn ngn c nu trong iu 1: Tt c mi ngi sinh ra u t do v bnh ng nh nhau v nhn phm v cc quyn. S khng nh ny vn cn nguyn gi tr thc hin v tin tng qua nhiu. Bn thn Tuyn ngn khng th thay i hoc xoay chuyn thi ca ton nhn loi. Tuy nhin, n ch ra mt hng i quan trng.

    iu quan trng nht c l l do tuyn ngn s dng ngn ng r rng v d hiu nn truyn cm hng cho hng triu ngi. S bn dch v nhng n lc truyn ti cc thng ip ca tuyn ngn ngy cng tng ph bin cc nguyn tc c bn ca tuyn ngn. Mi ngi dn trn th gii u thc c rng h c cc quyn m khng mt chnh ph no c th tc i ca h c.

  • - 9 -

    Cc nh son tho Tuyn ngn ch a vo mt s cc nguyn tc o l v lut php. Rt nhiu trong s 30 iu khon ca tuyn ngn cp n cc quyn dn s v chnh tr, nhm ngn nga s lm dng quyn lc, vi phm, ch p quyn con ngi. Cc iu khon khc cp n cc quyn t do chung ca mi c nhn, nh l quyn t do pht ngn. Ngoi ra cn c cc iu khon v cc quyn v vn ha, x hi v kinh t nh l quyn c i hc v quyn c lm vic.

    Tc ng ca Tuyn ngn Th gii v Nhn quyn

    Tuyn ngn th gii em li cc kt qu c ngha hn nhiu ngoi gi tr qung b v ngn ng. Nhiu b lut, mt s hip c quc t c cng b bi hn 100 nc trn th gii c da trn cc nguyn tc c bn ca Tuyn ngn. Cc b lut v hip c ny bao gm, theo th t ra i:

    Cng c v loi tr cc hnh thc phn bit chng tc nm 1965; Cng c quc t v cc quyn kinh t, x hi v vn ha (1966); Cng c quc t v cc quyn dn s, chnh tr (1966); Cng c v xa b mi hnh thc phn bit i x vi ph n

    (1979); Cng c v chng tra tn, nhc hnh, i x v nhn o v h

    nhc con ngi (1984); Cng c v quyn tr em (1989).

    Khi mt nc ra cng b v mt hip c quc t, th nc s c ngha v rng buc v mt php l. Cng dn ca cc nc tham gia k vo bn Tuyn ngn th gii v nhn quyn v th h con chu h s s hu cc quyn m trc y h cha c hng mt cch trn vn bi v chnh ph h tha nhn v cam kt s tn trng cc quyn . i din cc quc gia tham gia k kt cc hip c v nhn quyn phi chun b v trnh cc bo co v cc quyn t do ca

  • - 10 -

    cng dn nc h. Tt c cc bo co ny s c chuyn cho cc chuyn gia ca Lin Hp Quc nghin cu k lng v a ra cc khuyn ngh sa i khi cn thit.

    Ngy cng nhiu nhm cng dn a ra cc bo co ca chnh h, b sung thm cc thng tin chi tit. V vy, mt trong nhng mong i ca

Search related